10. Sınıf Sınai Kimya Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Sınai Kimya Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Sınai Kimya dersi, Kimya Teknolojisi alanının Kimya Laboratuvarı dalında haftada 3 ders saati okutulur; yıllık planında 7 öğrenme birimi, 280 ders saati ve 102 kazanım yer alır. Yıl, “Reçeteyi Uygulama” öğrenme birimiyle başlar (Reçeteye Göre Hammadde ve Yardımcı Kimyasalları Hazırlama, Hammadde ve Yardımcı Kimyasalları Reaktöre Yükleme); aradaki 5 öğrenme biriminin ardından “Proses Atıklarını Arıtma” öğrenme birimiyle biter.

• 10. Sınıf Sınai Kimya Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Kimya Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Sınai Kimya Ders Bilgi Formu (DBF)
• Sınai Kimya Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Kimya Teknolojisi - Kimya Laboratuvarı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Sınai Kimya dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Reçeteyi Uygulama (40 ders saati)

  • 1. Reçeteye Göre Hammadde ve Yardımcı Kimyasalları Hazırlama
    • Reçeteye göre ham madde ve yardımcı kimyasalları hazırlar.
    • Reçete tanımı yapılarak üretimdeki önemi kısaca açıklanır.
    • Reçete hesaplarının nasıl yapılacağı açıklanır.
    • Hammadde seçiminin nasıl yapılacağı açıklanır.
    • Doğru ölçüm araçlarını kullanarak, gerekli miktardaki hammaddeleri alıp uygulama yapması sağlanır.
  • 2. Hammadde ve Yardımcı Kimyasalları Reaktöre Yükleme
    • Ham madde ve yardımcı kimyasalları reaktöre yükler.
    • Reaktöre ürün için gerekli olan ana ve yardımcı kimyasalların nasıl yükleneceği açıklanır.

  2. Üretimde Madde Transferi (40 ders saati)

  • 1. Katıları Taşıma Sistemleri
    • Katıları taşıma sistemlerini kullanır.
    • Katı, toz karışımları taşıma sistemleri ve özellikleri kısaca açıklanır.
    • Taşıma şeritleri,helezonları ve donanımları sıralanarak çalışma koşulları açıklanır.
    • Pnömatik ve elevatörle taşıma sistemi, donanımları ve çalışma koşulları açıklanır.
    • Taşıma şeridi, helezon, elevatör ve pnömatik ile katı taşıma uygulaması yapılır.
  • 2. Sıvıları Taşıma Sistemleri
    • Sıvıları taşıma sistemlerini kullanır.
    • Sıvı madde ve karışımların fiziksel ve kimyasal özellikleri sıralanır.
    • Pompaların türleri,çevre donanımları ile amaç ve genel çalışma ilkesi açıklanır.
    • Bir pompa türünün sökümü, incelenmesi ve montajı uygulaması yapılır.
    • Santrifüj pompa kullanarak sıvı taşıma uygulaması yapılması sağlanır.
  • 3. Gazları Taşıma Sistemleri
    • Gazları taşıma sistemlerini kullanır.
    • Gaz maddelerin fiziksel ve kimyasal özellikleri sıralanır.
    • Kompresörlerin çevre donanımı ,çeşitleri ve özellikleri sıralanır.
    • Bir kompresör tipini kullanarak gazların taşınması uygulaması yapılır.

  3. Fiziksel Değişkenlerin Ölçümü ve Kontrolü (40 ders saati)

  • 1. Basınç Kontrolü
    • Basınç kontrolünü yapar.
    • Basınç ölçerleri tanımlayarak ölçümün üretim kontrolündeki önemi açıklanır.
    • Pnömatik sistemi kullanarak gaz basıncını ayarlama uygulaması yapılır.
    • Proses kontrol deney seti kullanarak basınç kontrol uygulaması yapılır.
  • 2. Sıcaklık Kontrolü
    • Sıcaklık kontrolünü yapar.
    • Sıcaklığın ölçülmesi ve takip edilmesinin önemi açıklanır.
    • Endüstride kullanılan sıcaklık ölçer çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Termokupul kullanarak sıcaklık ölçümü uygulaması yapılır.
    • Proses kontrol deney seti kullanarak sıcaklık kontrol uygulaması yapılır.
  • 3. Debi Ölçümü
    • Debi ölçümü yapar.
    • Debi tanımı, ölçümü ve takibinin önemi açıklanır.
    • Debi ölçer çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Pnömatik akış ayar valfi kullanarak debi ayarı uygulanır.
    • Rotometre kullanarak debi ölçümü ve ayarı uygulanır.
    • Proses kontrol deney seti kullanılarak debi ölçümü ve ayarı uygulaması yapılır.
  • 4. Seviye Ölçümü
    • Seviye ölçümü yapar.
    • Seviye tanımı, ölçümü ve takibinin önemi açıklanır.
    • Seviye ölçer çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Proses kontrol deney seti kullanılarak seviye ölçümü ve kontrolü uygulaması yapılır.

  4. Isıtma ve Soğutma Sistemlerinin Kontrolü (40 ders saati)

  • 1. Isı Değiştirici Sistemlerin Kontrolü
    • Isı değiştirici sistemlerin kontrolünü yapar.
    • Isı birimleri, değiştiricilerin çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Isı ölçüm yöntemleri ile ısının iletim şekilleri ve çevre donanımı açıklanır.
    • Borulu ısı değiştirici kullanarak sıcaklığı kontrol etme uygulaması yapılır.
  • 2. Serpantinle Isıtma Sistemlerin Kontrolü
    • Isıtma sistemlerin kontrolünü yapar.
    • Serpantinle ısıtma sisteminin özellikleri ve çevre donanımı açıklanır.
    • Serpantinli ısı değiştirici çevre donanımı sıralanır.
  • 3. Ceketli Isıtma Sistemlerinin Kontrolü
    • Ceketli ısıtma sistemlerinin kontrolünü yapar.
    • Ceketli ısı değiştirici sisteminin özellikleri açıklanır.
    • Ceketli ısı değiştirici çevre donanımı sıralanır.
  • 4. Yoğunlaştırma Sistemi
    • Yoğunlaştırma sistemini devreye alır.
    • Kondenserlerin çeşitleri ve özellikleri kısaca açıklanır.
    • Soğutmada kullanılan akışkanların özellikleri sıralanır.
    • Kondenser çevre donanımı sıralanır.
    • Kondenser kullanarak su buharını yoğunlaştırma işlemi yapılır.
  • 5. Çiller Soğutma Sistemi
    • Çiller Soğutma sistemini devreye alır.
    • Çillersoğutma sisteminin özellikleri sıralanır.
    • Çiller soğutma sisteminin çevre donanımı açıklanır.

  5. Reaktör Kullanma (40 ders saati)

  • 1. Reaktörü Üretime Hazırlama
    • Reaktörü üretime hazırlar.
    • Reaktör çeşitleri ve özellikleri tanımlanarak üretimdeki yeri açıklanır.
    • Çevre donanımının kontrol edilmesi, uygun konum ve değerlere ayarlanması sağlanır.
    • Reaktörün üretime hazırlanması yapılır.
  • 2. Reaktörü Devreye Alma
    • Reaktörü devreye alır.
    • Reaktörün devreye alınması şartları sıralanır.
    • Hammadde yüklemesinin nasıl yapılacağı açıklanır.
    • Numune alım zamanı, şekli ve laboratuvara gönderilme şartları açıklanır.
    • Analiz sonuçlarına göre üretime yön verme işlemi yapılır.
    • Reaktörü çalıştırma ve üretimin istenilen şartlara göre devam etmesi sağlanır.
  • 3. Ürünü Reaktörden Boşaltma
    • Ürünü reaktörden boşaltır.
    • Ürün boşaltmada uygulanacak işlem sırası ve donanımı açıklanır.
    • Reaktörden ürün tahliye uygulaması yapılır.
  • 4. Reaktörün Temizlenmesi
    • Reaktörün temizlenmesini yapar.
    • Reaktör temizliğinin amacı ve önemi açıklanır.
    • Reaktörtemizliği için kullanılacak ekipmanlar hazırlanarak uygulaması yapılır.

  6. Organik ve Anorganik Madde Üretim Prosesleri (40 ders saati)

  • 1. Alifatik Hidrokarbonların Üretim Prosesleri
    • Alifatik hidrokarbonların üretim proseslerini ayırt eder.
    • Alkanlar,Alkenler ve Alkinler kısaca açıklanır.
    • Alkanlar,Alkenler ve Alkinlerin sanayide elde edilme yolları ve proses şemaları çizilerek açıklanır.
    • Laboratuvarda asetilen gazı elde edilme deneyi yapılır.
  • 2. Alkali, Toprak Alkali ve Toprak Elementlerinin Üretim Prosesleri
    • Alkali, toprak alkali ve toprak elementlerinin üretim proseslerini ayırt eder.
    • IA, IIA ve IIIA grup elementlerinin ad ve sembolleri sıralanır.
    • IA,IIA ve IIIA grup elementleri ve bileşiklerinin özellikleri açıklanır.
    • IA grubu elementleri ile bileşiklerinin elde ediliş yöntem ve tepkimeler açıklanır.
    • Sodyum klorür ve alüminyum sülfat bileşiklerinin üretim proses işlemleri sıralanır.
    • Sodyum klorür üretim prosesinin akışşemasının çizimi yapılır.
    • Laboratuvarda sodyum klorür eldesi deneyi uygulanır.
  • 3. Anorganik Asit Üretim Prosesleri
    • Anorganik asit üretim proseslerini ayırt eder.
    • Kimya sektöründe kullanılan anorganik asitler ve özellikleri açıklanır.
    • Anorganik asitlerin üretim aşamasında dikkat edilmesi gereken hususlar ifade edilir.
    • Nitrik asit, klorik asit ve sülfat asitleri üretim proses aşamaları ve tepkimeleri açıklanır.
    • Laboratuvarda karbonik asit elde edeilmesi deneyi yapılır.
  • 4. Anorganik Maddelerin Üretim Prosesleri
    • Anorganik maddelerin üretim proseslerini ayırt eder.
    • Sodyum sülfat üretim proses aşamaları ve tepkimeleri açıklanır.
    • Sanayide yaygın kullanılan anorganik bileşiklerin özel ve ticari adları sıralanır.
    • Sanayide yaygın kullanılan anorganik bileşiklerin kullanım alanları açıklanır.
    • Üretim prosesinin akış şemasını çizilir.
    • Laboratuvarda sodyum sülfat elde edilmesi deneyi yapılır.

  7. Proses Atıklarını Arıtma (40 ders saati)

  • 1. Proses ve Donanımlarını Temizleme
    • Proses ve donanımlarını temizler.
    • Proses temizliğinde kullanılacak maddeler, donanımın temizliği ve işlem basamakları açıklanır.
    • Proses donanımını temizleme işlemi yapılır.
  • 2. Proses Atıklarını Depolamak ve Sevk Etme
    • Proses atıklarını depolar ve sevk eder.
    • Proses atıklarının depolanması ve sevk etme işlemini açıklanır.
    • Atık yönetmeliğine uygun olarak etiketleme, sınıflandırma ve depolama işlemi yapılır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri doğrultusunda İyi Üretim Uygulamalarına (GMP), Standart Operasyon Prosedürlerine (SOP), standartlarına ve tekniğine uygun şekilde kimyasal proseslerin ve operasyonların temel işlemlerini yapmak ile ilgil ibilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.