11. Sınıf Mum Modelaj ve Döküm Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Mum Modelaj ve Döküm Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Mum Modelaj ve Döküm dersi, Kuyumculuk Teknolojisi alanının Takı İmalatı dalında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 6 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 97 kazanım yer alır. Yıl, “Mum Model Şekillendirme” öğrenme birimiyle başlar (Form Verme, Yüzey Süslemesi, Güverse); aradaki 4 öğrenme biriminin ardından “Döküm” öğrenme birimiyle biter (Alçı Pişirme, Metali Eritme, Döküm Yapma, Model Ağacı Temizleme vb.).

• 11. Sınıf Mum Modelaj ve Döküm Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Kuyumculuk Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Mum Modelaj ve Döküm Ders Bilgi Formu (DBF)
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 1 — Kauçuk Kalıp
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 2 — Alçı Kalıp
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 3 — Döküm
• Ders İçeriği

  Kuyumculuk Teknolojisi - Takı İmalatı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Mum Modelaj ve Döküm dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Mum Model Şekillendirme (24 ders saati)

  • 1. Form Verme
    • Mum modelleme teknikleri ile mum malzemesine form verir.
    • Mum model yapımında kullanılan araç ve gereçler açıklanır.
  • 2. Yüzey Süslemesi
    • Freze uçları ve el yontu aletleri yardımıyla mum modelde yüzey süslemesi yapar.
    • Mum modelajda yüzey süsleme tanımlanır.
    • Yüzey süslemede kullanılan araç ve gereçler açıklanır.
  • 3. Güverse
    • Özel uçlu havyalar yardımıyla mum modelin yüzeyinde desen çalışması yapar.
    • Mum modele güverse ve yüzey üzerine desen yapımı açıklanır.
  • 4. Bakım Onarım
    • Mum model şekillendirme işlemlerinden sonra takım, alet ve makinelerin bakım ve temizliğini yapar.
    • Mum model şekillendirme işlemlerinden sonra takım, alet ve makinelerin bakım ve temizliği açıklanır.

  2. Mum Modelde Rölyef (16 ders saati)

  • 1. İki Boyutlu Form
    • Çeşitli yontu aletleri ile mum malzemesinden iki boyutlu form (rölyef) yapar.
    • İki boyutlu form açıklanır.
    • Rölyef yapımında kullanılan araç ve gereçler sıralanır.
    • Rölyef yapım teknikleri açıklanır.
  • 2. Alçı Negatifi Alma
    • Sert malzemeden yapılmış ana modeli alçı ile kalıba alıp temizliğini yapar.
    • Alçı ile negatif kalıp almak açıklanır.
    • Alçı kalıp almada kullanılan araç ve gereçler sıralanır.
    • Alçı kalıba almada dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 3. Alçı Kalıptan Model Alma
    • Alçı kalıptan mum ile pozitifini alıp yüzey temizliğini yapar.
    • Alçı kalıptan pozitif mum model alma açıklanır.
    • Rötuş yapma yöntemleri açıklanır.
  • 4. Bakım Onarım
    • Alçı kalıp almada kullanılan araç, gereç ve aparatların temizliğini yapar.
    • Alçı kalıp almada kullanılan araç, gereç ve aparatların temizliği açıklanır.

  3. Mum Modeli Döküme Hazırlama (32 ders saati)

  • 1. Üç Boyutlu Form
    • Model mumundan üç boyutlu formlarda çeşitli ana kalıplar ( küpe modeli, yüzük modeli kolye modeli vb.) yapar.
    • Mum modelde yüzey kalitesini arttırma açıklanır.
    • 3 boyutlu form oluştururken dikkat edilecek hususlar.
  • 2. Detay Çalışma
    • Çeşitli yöntemlerle mum modelde detay çalışmaları (motif, figür desen) yapar.
    • Üç boyutlu formda detay çalışma açıklanır.
    • Detay çalışmalar yapılırken dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 3. Hafifletme
    • Çeşitli aparatlar ve uçlar yardımıyla yapılan mum modelin içinin boşaltmasını yapar.
    • Mum modeli hafifletme yöntemleri açıklanır.
    • Mum modeli hafifletmenin önemi açıklanır.
    • Hafifletme yönteminde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 4. Yüzey Kalitesi
    • Döküm öncesi mum modelin yüzey temizliğini yapar.
    • Mum yüzeyi temizleme açıklanır.
    • Kusurlu modellerin telafi yöntemleri açıklanır.
    • Mum modellerin yüzey temizliğinde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 5. Bakım Onarım
    • Döküme hazırlık işlemlerinden sonra kullanılan takım, alet ve makinelerin bakımını yapar.
    • Döküme hazırlık işlemlerinden sonra kullanılan takım, alet ve makinelerin bakımı açıklanır.

  4. Kauçuk Kalıp (20 ders saati)

  • 1. Kauçuk Kalıp Malzemesi
    • Kauçuk plakaları flanş ölçüsüne göre keser.
    • Kauçuk kalıp alma açıklanır.
    • Kuyumculukta kullanılan kauçuk malzemeleri açıklanır.
    • Kauçuk kalıp yapımında kullanılan araç ve gereçler açıklanır.
    • Kauçuk kesiminde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 2. Merkezleme
    • Çeşitli yöntemler ile kauçuk kalıbın merkezlemesini yapar.
    • Kauçuk kalıpta merkezleme açıklanır.
    • Kauçuk kalıpta merkezleme yöntemleri açıklanır.
    • Merkezleme yapılırken dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 3. Pişirme
    • Ana modelin olduğu kauçuk kalıbı sıcak presleme ile pişirir.
    • Kauçuk kalıbı pişirme (vulkanizasyon) açıklanır.
    • Kauçuk pişirme kalıbı hazırlanmasında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 4. Kesim
    • Kauçuk kalıbı neşter yardımıyla kesip içinden ana modeli çıkarır.
    • Kauçuk kalıbı kesme açıklanır.
    • Kauçuk kalıp kesmede dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 5. Bakım Onarım
    • Kauçuk kalıp yapımında kullanılan takım alet ve makinelerin bakımını yapar.
    • Kauçuk kalıp yapımında kullanılan takım alet ve makinelerin bakımı açıklanır.

  5. Alçı Kalıp (28 ders saati)

  • 1. Mum Basma
    • Flanşlar yardımıyla mum enjeksiyon kazanından kauçuk kalıba mum basar.
    • Mum enjeksiyon kazanları açıklanır.
    • Mum çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Mum basma açıklanır.
    • Mum basma işleminde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 2. Mum Ağacı
    • Kauçuk kalıptan çıkarılan mum modelleri çeşitli yöntemlerle dizip mum ağacını yapar.
    • Mum ağacı tanımlanır.
    • Dara alma açıklanır.
    • Mum ağacı dizme yöntemleri açıklanarak ve mum ağacı almada dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 3. Metal Miktarı Hesabı
    • Döküm için gerekli metal miktarını dara alma yöntemini kullanarak hesaplar.
    • Döküm mumu ağırlığından kullanılacak metal miktarını hesaplama açıklanır.
    • Metal miktarını hesaplamayı açıklar.
    • Dökümde kullanılacak metal miktarını hesaplamada dikkat edilecek hususları açıklar.
  • 4. Alçılama
    • Yapılan mum ağacını fanusların içine yerleştirip alçılama ve vakumlama yapar.
    • Dökümde kullanılan alçılar ve özellikleri açıklanır.
    • Alçılama işleminde kullanılan araç ve gereçler açıklanır.
    • Alçıya almada dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 5. Mum İndirme
    • Donan alçı kalıbın içindeki mumu çeşitli yöntem ve tekniklerle boşaltır.
    • Mum indirme ve yöntemleri açıklanır.
    • Mum indirmede kullanılan araç ve gereçler açıklanır.
    • Mum indirmede dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 6. Bakım Onarım
    • Alçı kalıp almada kullanılan takım, alet ve aparatların bakımını yapar.
    • Alçı kalıp almada kullanılan takım, alet ve aparatların bakımı açıklanır.

  6. Döküm (24 ders saati)

  • 1. Alçı Pişirme
    • Alçıyla doldurulan fanusu pişirme fırınında pişirir.
    • Alçı pişirme açıklanır.
    • Alçı pişirmede kullanılacak araç ve gereçler açıklanır.
    • Alçı pişirmede dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 2. Metali Eritme
    • Alaşımı yapılacak madenlerin hesaplamalarını yaparak grafit potada eritir.
    • Alaşımda kullanılacak metaller açıklanır.
    • Alaşım hesaplamaları açıklanır.
    • Alaşım hesaplamada ve eritmede dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 3. Döküm Yapma
    • Döküm teknikleri ile döküm yapar.
    • Döküm işlemi açıklanır.
    • Döküm işleminde kullanılan araç ve gereçler açıklanır.
    • Döküm makinesinin hazırlanması açıklanır ve döküm işleminde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 4. Model Ağacı Temizleme
    • Çeşitli yöntemler ile model ağacını yıkar.
    • Model ağacını temizleme işlemlerinde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 5. Fire Hesabı
    • Döküm işleminden sonra model ağacını tartarak fire hesabı yapar.
    • Döküm işleminde fire açıklanır.
    • Fire hesabı yapılırken dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 6. Bakım Onarım
    • Döküm işleminden sonra takım alet ve makinelerin bakımını, basit onarımını yapar.
    • Döküm işleminden sonra takım alet ve makinelerin bakımı, basit onarımı açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak mum malzemesinden ana model üretme ve kayıp mum tekniğiyle döküm yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.