9. Sınıf Laboratuvar Güvenliği ve Analizlere Hazırlık Yıllık Planı 2026-2027

9. Sınıf Laboratuvar Güvenliği ve Analizlere Hazırlık Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

9. sınıf Laboratuvar Güvenliği ve Analizlere Hazırlık dersi, Laboratuvar Hizmetleri alanının Gıda, Tarım ve Hayvan Sağlığı Laboratuvarı dalında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 4 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 64 kazanım yer alır. Yıl, “Laboratuvar Güvenliği” öğrenme birimiyle başlar; “Laboratuvarda Temizlik” ve “Analiz Öncesi ve Sonrası İşlemler” öğrenme birimlerinin ardından “Çözelti Hazırlama” öğrenme birimiyle biter.

• 9. Sınıf Laboratuvar Güvenliği ve Analizlere Hazırlık Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Laboratuvar Hizmetleri 9. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Laboratuvar Güvenliği ve Analizlere Hazırlık Ders Bilgi Formu (DBF)
• Laboratuvar Güvenliği ve Analizlere Hazırlık Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Laboratuvar Hizmetleri - Gıda, Tarım ve Hayvan Sağlığı Laboratuvarı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Laboratuvar Güvenliği ve Analizlere Hazırlık dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Laboratuvar Güvenliği (44 ders saati)

  • 1. Laboratuvarda Kişisel Hazırlıklar
    • İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olarak laboratuvar çalışmaları için kişisel hazırlıklarını yapar.
    • Laboratuvara girişte öğrencilerin takılarını çıkarması sağlanır.
    • Laboratuvara girişte öğrencilerin önlük giymesi sağlatılır.
    • Koruyucu malzemeleri bulundurur ve kullanımı sağlatılır.
    • Laboratuvardan çıkarken ellerin yıkanması sağlatılır.
    • İş kıyafeti ve koruyucu malzemelerin bakım ve temizliği yaptırılır.
  • 2. Laboratuvar Koşullarının Kontrolü
    • İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olarak laboratuvar koşullarını değerlendirir.
    • Laboratuvarın gaz ve su tesisatı kontrolleri yapılır.
    • Malzemelerin dolaplara düzenli yerleştirilmesi sağlanır.
    • Çalışma yerinin havalandırılması sağlanır.
    • Çeker ocakların gerektiğinde kullanılması ve kullanıma hazır olup olmadığının kontrolü yaptırılır.
    • Kimyasal atıkların atık toplama alanlarında toplanması sağlanır.
  • 3. Laboratuvarda Güvenlik Önlemleri
    • İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olarak laboratuvarda güvenlik önlemlerini alır.
    • Laboratuvarda bulunan cihazların kullanım talimatları hazırlatılıp, astırılır.
    • Kimyasal maddeleri kuralına uygun olarak etiketleme, güvenlik kurallarına uygun olarak depolama ve muhafaza edilmesi sağlanır.
    • Çalışma ortamında patlayıcı, alev alıcı, yanıcı, yakıcı vb. maddelerin olup olmadığı kontrol edilir ve gerekli önlemlerin alınması sağlanır.
    • Laboratuvarlarda tehlike durumlarında uygulanacak acil durum prosedürlerinin uygulanması sağlanır.
    • Yangın çıkış kapısı, yangın merdiveni ve alarm sisteminin kontrolü yaptırılır.
    • Yangın söndürücülerinin ve yerlerinin kontrolü yaptırılır.
  • 4. Laboratuvar Kazalarında İlk Yardım
    • Kurallarına uygun olarak laboratuvarda yaşanan iş kazalarında ilk yardım yapar.
    • İlk yardımda kullanılan malzemeler tanıttırılır.
    • Laboratuvarda oluşabilecek kesik ve yaralanmalarda ilk yardım işlemleri yaptırılır.
    • Laboratuvarda oluşabilecek yanıklarda ilk yardım işlemleri yaptırılır.
    • Laboratuvarda oluşabilecek zehirlenmelerde ilk yardım işlemleri yaptırılır.

  2. Laboratuvarda Temizlik (20 ders saati)

  • 1. Laboratuvar Temizliği
    • Laboratuvarın genel temizliğini planlar ve sağlar.
    • Laboratuvarın zemin temizliği talimatlara uygun şekilde yaptırılır.
    • Tezgâh ve lavaboların temizliği yaptırılır.
  • 2. Araç Gereçlerin Temizliği
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak laboratuvarda kullanılan araç gereçlerin temizliğini sağlar.
    • Kirli malzemeler temizleme kabında toplatılır.
    • Kirli malzemeleri deterjanlı su ile yıkayıp çeşme suyu ve saf su ile durulatılır.
    • Malzemelerin temizlik kontrolü yaptırılır.
    • Kiri çıkmamış malzemeleri temizleme çözeltisinde bekleterek tekrar temizletilir.
    • Temizlenmiş malzemelerin kurutulup uygun şekilde raflara / dolaplara yerleştirilmesi sağlanır.

  3. Analiz Öncesi ve Sonrası İşlemler (24 ders saati)

  • 1. Analiz Öncesi Hazırlıklar
    • Kullanılacak yöntemin gerektirdiği analiz öncesi hazırlıkları yapar.
    • Yapılacak analizle ilgili dokümanlar inceletilir.
    • Analizin işlem basamakları belirletilir.
    • Analiz metodundaki araç gereç ve kimyasallar belirletilir.
    • Gerekli araç gereç ve kimyasallar hazırlatılır.
  • 2. Analiz Sonrası İşlemler
    • Kullanılacak yöntemin gerektirdiği analiz sonrası işlemleri yapar.
    • Araç gereçlerin temizliği yaptırılır.
    • Kullanılmamış malzemelerin yerlerine kaldırması sağlanır.
    • Deney sonuç formları doldurtturulur.
  • 3. Analizlerde Hata Kaynakları
    • Analizlerde hata kaynaklarını önlemeye çalışır.
    • Analizlerde hata kaynakları belirletilir.
    • Analiz hatalarını önlemek için gerekli tedbirler aldırılır.

  4. Çözelti Hazırlama (56 ders saati)

  • 1. Yüzde Çözelti
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak istenilen yüzde derişimde çözelti hazırlar.
    • Yüzde çözelti hazırlama işlemlerinde kullanılacak araç gereç ve kimyasallar hazırlatılır.
    • Yüzde çözelti hazırlamada hesaplama işlemleri yapılarak çözelti hazırlatılır.
  • 2. Molar Çözelti
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak istenilen molar derişimde çözelti hazırlar.
    • Molar çözelti hazırlama işlemlerinde kullanılacak araç gereç ve kimyasallar hazırlatılır.
    • Molar derişimde çözelti hazırlamada hesaplama işlemleri yapılarak çözelti hazırlatılır.
  • 3. Normal Çözelti
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak istenilen normal derişimde çözelti hazırlar.
    • Normal çözelti hazırlama işlemlerinde kullanılacak araç gereç ve kimyasallar hazırlatılır.
    • Normal derişimde çözelti hazırlamada hesaplama işlemleri yapılarak çözelti hazırlatılır.
  • 4. ppm Çözeltiler
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak istenilen ppm derişimde çözelti hazırlar.
    • ppm derişimde çözelti hazırlama işlemlerinde kullanılacak araç gereç ve kimyasallar hazırlatılır.
    • ppm derişimde çözelti hazırlamada hesaplama işlemleri yapılarak çözelti hazırlatılır.
  • 5. Çözeltileri Seyreltme ve Deriştirme
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak istenilen düzeyde çözeltileri seyreltir veya deriştirir.
    • Seyreltme hesaplamaları yapılarak çözeltilerin seyreltilmesi işlemleri yaptırılır.
    • Deriştirme hesaplamaları yapılarak çözeltilerin deriştirilmesi işlemleri yaptırılır.
  • 6. Çözeltileri Ayarlama
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak çözeltileri ayarlar.
    • Çözelti ayarlama işlemleri yaptırılır.
    • Faktör hesaplama işlemleri yaptırılır.
    • Ayarlı çözelti uygun ortamda saklanması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; laboratuvarda sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı sağlama, laboratuvarın ve araç gereçlerin temizliği ile analiz öncesi ve sonrası işlemleri yapma ve çözelti hazırlama ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.