Bilgisayarlı Tezgâhlarda İmalat (cnc) 10. Sınıf Yıllık Plan

Bilgisayarlı Tezgâhlarda İmalat (cnc) 10. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Makine ve Tasarım Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Bilgisayarlı Tezgâhlarda İmalat (cnc) Ders Bilgi Formu (DBF)
• Bilgisayarlı Tezgâhlarda İmalat (cnc) Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Makine ve Tasarım Teknolojisi - Bilgisayar Destekli Makine Ressamlığı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Bilgisayarlı Tezgâhlarda İmalat (cnc) dersi 10. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. CNC Tezgâhlarını Kullanma (128 ders saati)

  • 1. CNC Torna ve Freze Tezgâhlarının Kısımları
    • 1. CNC tezgâhlarını ve kısımlarını gösterir.
    • Atölyede uyması gereken güvenlik kuralları açıklanır.
    • CNC torna ve freze tezgâhlarının kısımları gösterilir.
    • CNC torna ve freze tezgâhlarının periyodik bakımları açıklanır.
  • 2. CNC Torna ve Freze Tezgâhlarının Kontrol Panelini Kullanımı
    • 2. CNC kontrol panelini kullanır.
    • Kontrol panelinin kısımları ile üzerinde yer alan buton ve kontrollerin ne işe yaradığı açıklanır.
    • Tezgâh çalışma modları açıklanır.
    • CNC torna ve freze tezgâhında kullanılan eksenler ve yönleri gösterilir.
    • CNC torna ve freze tezgâhlarında kullanılan referans noktası (sıfır noktası) türleri açıklanır.
    • CNC torna ve freze tezgâhlarında manuel modda çalıştırılarak iş parçası üzerinden talaş kaldırma işlemi yapılır.
    • CNC torna ve freze tezgâhlarında iş parçası ofset sayfası gösterilerek sıfır noktası ayarı yapılır.
    • CNC torna ve freze tezgâhlarında takım listesi ekranı gösterilerek kesici takım ekleme, silme işlemleri yapılır.
    • CNC torna ve freze tezgâhlarında kesici takım ofset ayarları yapılır.
  • 3. CNC Torna ve Freze Tezgâhlarında Kullanılan Bağlama Aparatları
    • 3. CNC'de kullanılan bağlama aparatlarını seçer.
    • CNC torna tezgâhlarında kullanılan bağlama türleri anlatılır.
    • CNC torna tezgâhında ayna ayaklarını iş parçasının çapına göre ayarlaması istenir.
    • CNC torna tezgâhında ayna ayak basıncı ile punta basıncını ayarlaması gösterilerek iş parçası çap ve malzemesine göre ayarlanması istenir.
    • CNC torna tezgâhında uzun iş parçaları için punta ile çalışma gösterilir.
    • CNC freze tezgâhlarında kullanılan bağlama türleri anlatılır.
    • CNC freze tezgâhında iş parçalarının mengene ile uygun şekilde bağlanması gösterilir.
    • CNC freze tezgâhında mengenenin tabla üzerine paralel bir şekilde bağlanması yapılır.
    • CNC freze tezgâhında iş parçalarının tabla üzerine doğrudan bağlanması gösterilir.
    • CNC freze tezgâhında iş parçalarının ayna ile bağlanması gösterilir.
  • 4. CNC Torna ve Freze Tezgâhlarında Kullanılan Kesici Takım ve Takım Tutucuları
    • 4. Takım ve takım tutucularını seçer.
    • Uluslararası standart malzeme grupları açıklanır.
    • Kesici uç seçiminde dikkat edilecek önemli hususlar açıklanır.
    • Kesici takım malzemeleri ve kullanım yerleri açıklanır.
    • CNC torna tezgâhlarında kullanılan kesici takım türleri açıklanır.
    • CNC torna tezgâhlarında kullanılan takım tutucular açıklanır ve gösterilir.
    • CNC torna tezgâhlarında kullanılan kesici uç kodları gösterilir.
    • CNC torna tezgâhlarında kullanılan kater türleri gösterilir.
    • CNC torna tezgâhlarında kesici takımların takım tutucular ile taret üzerine bağlanması gösterilir.
    • CNC freze tezgâhlarında kullanılan kesici takım türleri açıklanır.
    • CNC freze tezgâhlarında kullanılan takım tutucular açıklanır ve gösterilir.
    • CNC freze tezgâhlarında kesici takımların takım tutucular ile magazin üzerine bağlanması gösterilir.

  2. CNC Tezgâhlarında Programlama (111 ders saati)

  • 1. CNC Tezgâhlarında Programlama
    • 1. G ve M kodlarını kullanır.
    • CNC programlamanın genel yapısı, program ismi, satır numarası açıklanır.
    • CNC programlama esnasında kullanılacak eksenler açıklanır.
    • Kesme hızı kavramı açıklanır ve devir sayısı hesaplanması sağlanır.
    • Uygun ilerleme hızı seçimi yapması açıklanır.
    • S, F, T kodları açıklanır.
    • Referans noktaları açıklanır.
    • Mutlak ve artışlı programlama mantığı açıklanır.
    • Kartezyen koordinat sistemi açıklanır.
    • Polar koordinat sistemi açıklanır.
    • Çalışma düzlemleri açıklanır.
    • Ölçü sistemi seçimi açıklanır.
    • Soğutma sıvısı kullanımının önemi ve programlamada soğutma sıvısını açma ve kapatma gösterilir.
    • Program sonu ve programı durdurma komutları açıklanır.
  • 2. CNC Torna Programlarında Kullanılan Komutlar
    • 2. Basit CNC torna programı yazar.
    • CNC tornada boyuna tornalama işlemi yapılması sağlanır.
    • CNC tornada alın tornalama işlemi yapılması sağlanır.
    • CNC tornada konik tornalama işlemi yapılması sağlanır.
    • CNC tornada eğrisel (kavis) tornalama işlemi yapılması sağlanır.
    • CNC tornada bekleme komutunun kullanım yerleri açıklanır.
    • CNC tornada kesici takımı referans noktasına gönderme işlemi yapılır.
    • CNC torna programlamada kesici takım uç telafi komutlarının kullanımı ve gerekliliği açıklanır.
  • 3. CNC Freze Programlarında Kullanılan Komutlar
    • 3. CNC freze programı yazar.
    • CNC frezede yüzey frezeleme işlemi yapılması sağlanır.
    • CNC frezede çevresel frezeleme işlemi yapılması sağlanır.
    • CNC frezede kanal frezeleme işlemi yapılması sağlanır.
    • CNC frezede eğrisel (kavis) frezeleme işlemi yapılması sağlanır.
    • CNC frezede bekleme komutunun kullanım yerleri açıklanır.
    • CNC frezede kesici takımı referans noktasına gönderme işlemi yapılır.
    • CNC freze programlamada kesici takım uç telafi komutlarının kullanımı ve gerekliliği açıklanır.
    • CNC frezede kesici takım boy telafisi komutu açıklanır.

  3. CNC Tornada Çevrim Yapma (51 ders saati)

  • 1. Silindirik Tornalama Çevrimleri
    • 1. CNC tornada silindirik tornalama çevrimi yapar.
    • CNC programlamada kullanılan çevrim kavramı açıklanır.
    • CNC tornada kullanılan çevrim çeşitleri açıklanır.
    • Silindirik tornalama çevrim türleri açıklanır.
    • İş parçasının şekline uygun çevrim türünü seçmeleri sağlanır.
    • G71, G72 ve G73 çevrim komutlarını yazarken dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanır.
    • Hassas yüzeyler elde etmek için çevrimlerden sonra G70 finiş tornalama çevriminin kullanılması sağlanır.
    • Dökümden çıkan parçalar üzerinden talaş almak için profil tornalama çevrimini kullanması sağlanır.
    • Çevrimlerde kullanılan parametrelerin doğru olarak yazılması sağlanır.
    • Tornalama çevrimleri ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırılır.
  • 2. CNC Tornada Delik Delme ve Kanal Açma Çevrimleri
    • 2. CNC tornada derin delik delme ve kanal açma çevrimi yapar.
    • CNC tornada kullanılan delik delme çevrimleri açıklanır.
    • Derin delik delme işleminde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Gagalama metodu ile delik delme çevrimi açıklanır.
    • Delik sonunda beklemenin önemi açıklanır.
    • CNC tornada delik delme çevrimleri ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırılır.
    • CNC tornada kullanılan kanal açma çevrimi açıklanır.
    • Kanal açma çevriminde kullanılan parametreler açıklanır.
    • Kesme işlemi ve dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • CNC tornada kanal açma çevrimi ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırılır.
  • 3. CNC Tornada Vida Açma Çevrimleri
    • 3. CNC tornada vida açma çevrimi yapar.
    • Vida türleri açıklanarak istenilen vidanın elemanlarına standart tablodan bulması sağlanır.
    • Vida açma işleminde kullanılan çevrimler açıklanır.
    • Vida açma çevriminde kullanılan parametreler açıklanır.
    • CNC tornada vida açma çevrimleri ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırılır.

  4. CNC Frezede Çevrim Yapma (34 ders saati)

  • 1. CNC Frezede Delik Delme Çevrimleri
    • 1. CNC frezede delik delme çevrimi yapar.
    • Açılacak deliğe uygun delik çevrimi seçimi yapması sağlanır.
    • Normal delik delme ve havşa açma işlemleri için G81 çevrimini kullanması sağlanır.
    • Delik dip yüzeylerinin düzgün olması istenen delikleri delmek için G82 çevrimini seçmesi gerektiği açıklanır.
    • Derinliği matkap çapının 3 katından fazla olan delikleri delmek için G83 derin delik delme çevrimini seçmesi sağlanır.
    • Açısal koordinatları kullanarak delik delme işlemleri için G16 çevrimini seçmesi gerektiği anlatılır.
    • CNC frezede delik delme çevriminde kullanılan parametreler açıklanır.
    • Çevrimlerde kullanılan parametreleri doğru olarak yazması sağlanır.
    • Çevrimleri iptal etmek için G80 kodunu yazması sağlanır.
    • CNC frezede delik delme çevrimleri ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırılır.
  • 2. CNC Frezede Kılavuz Çekme Çevrimleri
    • 2. CNC frezede kılavuz çekme çevrimi yapar.
    • Vida yönüne göre sağ vida açacak ise G84, sol vida açacak ise G74 komutunu kullanması açıklanır.
    • Kılavuz ile vida açmak için gerekli delik çapını ve vida adımını çizelgeden bulması sağlanır.
    • CNC frezede kılavuz ile vida açma çevriminde kullanılan parametreler açıklanır.
    • Çevrimlerde kullanılan parametreleri doğru olarak yazması sağlanır.
    • CNC frezede kılavuz çekme çevrimleri ile ilgili çeşitli uygulamalar yaptırılır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alarak CNC tezgâhlarında CNC tezgâhlarını kullanma, CNC tezgâhlarında programlama yapma, CNC tornada çevrim yapma, CNC frezede çevrim yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.