10. Sınıf Tasarım Atölyesi Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Tasarım Atölyesi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Tasarım Atölyesi dersi, Makine ve Tasarım Teknolojisi alanının Endüstriyel Ürünler Tasarımı dalında haftada 9 ders saati okutulur; yıllık planında 9 öğrenme birimi, 324 ders saati ve 140 kazanım yer alır. Yıl, “Tasarı İlkeleri” öğrenme birimiyle başlar (Form ve Kompozisyon, Üç Boyutlu Formlar); aradaki 7 öğrenme biriminin ardından “Bilgisayarda Perspektif” öğrenme birimiyle biter (Çizim Ayarları, Çizim Komutları, Düzenleme Komutları, Görüntü Kontrol Komutları vb.).

• 10. Sınıf Tasarım Atölyesi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Makine ve Tasarım Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Tasarım Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Tasarım Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Makine ve Tasarım Teknolojisi - Endüstriyel Ürünler Tasarımı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Tasarım Atölyesi dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Tasarı İlkeleri (18 ders saati)

  • 1. Form ve Kompozisyon
    • Oluşturduğu geometrik formlarla tasarı ilkelerine uygun iki boyutlu yüzey düzenlemeleri yapar.
    • Kompozisyonun önemini açıklanarak, iki boyut ve üç boyut kavramı açıklanır.
    • Kompozisyonda zemin biçim ilişkisi açıklanır.
    • Tasarı ilkeleri açıklanarak örnekler gösterilir.
    • İki boyutlu yüzey düzenlemesi sağlanır.
  • 2. Üç Boyutlu Formlar
    • Oluşturduğu üç boyutlu geometrik formlarla tasarı ilkelerine uygun yüzey düzenlemeleri yapar.
    • Sanat eğitiminde üç boyutlu çalışmalar yapmanın önemi açıklanır.
    • Üç boyutlu formlar oluşturulması sağlanır.

  2. Nokta Çizgi (27 ders saati)

  • 1. Temel Tasarım Elemanı Olarak Nokta
    • Nokta ile yüzey düzenlemeleri yapar.
    • Temel tasarım eğitiminin önemi açıklanır.
    • Nokta açıklanır.
    • Nokta tanımlanarak plastik sanatlardaki önemi açıklanır.
    • Nokta ile yüzey düzenlemesi yapması sağlanır.
  • 2. Temel Tasarım Elemanı Olarak Çizgi
    • Çizgi ile yüzey düzenlemeleri yapar.
    • Çizgiyi tanımlanarak plastik sanatlardaki önemi açıklanır.
    • Çizginin çeşitlerini açıklayarak çizginin psikolojik ve karakteristik etkileri açıklanır.
    • Çizgi ve yüzey düzenlemesi sağlanır.
  • 3. Nokta ve Çizgi
    • Nokta çizgiyi birlikte kullanarak yüzey düzenlemeleri yapar.
    • Nokta ve çizgiyi birlikte kullanarak yüzey düzenlemesi yapması sağlanır.
  • 4. Paspartu
    • Çalışmaya uygun malzeme ve renk seçimini yaparak paspartulama yapar.
    • Paspartulama yöntemleri açıklanır.
    • Paspartu hazırlama kuralları açıklanır.
    • Paspartu yapması sağlanır.

  3. Açık Koyu (18 ders saati)

  • 1. Açık-koyu ile İlgili Kavramlar
    • Işığa dikkat ederek açık-koyu ile geometrik formları hacimlendirir.
    • Açık-koyu, ton, ton çubuğu (Valör), form kavramları açıklanır.
    • Kompozisyon örnekleri açıklanır.
    • Verilen ölçülerde ton çubuğu açıklanır.
    • Işığa dikkat ederek açık-koyu ile geometrik formların hacimlendirmesi sağlanır.
  • 2. Açık-koyu ile Yüzey Düzenlemesi
    • Açık-koyu ile hacim verilen geometrik formlardan yüzey düzenlemesi yapar.
    • Açık-koyu yüzey düzenlemesi sağlanır.

  4. Renk (27 ders saati)

  • 1. Renk Bilgisi
    • Renk tonlarını doğru yerlerde kullanarak renk çemberi yapar.
    • Renk bilgisi açıklanır.
    • Guaj boya tekniğinin özellikleri açıklanır.
    • Ana ve ara renkleri doğru yerlerde kullanarak renk çemberi açıklanır.
    • Ana ve ara renkler guaj boyanın kıvamına dikkat ederek hazırlanması açıklanır.
    • Renk tonlarını kullanarak renk çemberi yapması sağlanır.
  • 2. Renk Kontrastları
    • Renk kontrastlıkları ile ilgili yüzey düzenlemeleri yapar.
    • Renk kontrastlıkları açıklanır.
    • Renklerin psikolojik etkileri açıklanır.
    • Yalın renk, açık-koyu, sıcak–soğuk, tamamlayıcı, yanıltıcı, kalite, miktar kontrastı açıklanır.
    • Renk kontrastı ile ilgili yüzey düzenlemesi yapması sağlanır.
  • 3. Renk Analizi
    • Renk analizi yapar.
    • Renkli fotoğraf üzerinde yer alan renklerin analizini yapaması sağlanır.
  • 4. Kolaj Tekniği
    • Kolaj tekniği ile yüzey düzenler.
    • Kolaj tekniği açıklanır.
    • Fotoğrafta bazı bölümleri gelişigüzel kesilip yırttırılır.
    • Çıkarılan yerler fotoğrafa sadık kalarak farklı teknikler açıklanır.
    • Kolaj tekniği ile yüzey düzenlemesi sağlanır.

  5. Doku (45 ders saati)

  • 1. Doku Bilgisi
    • Kara kalem tekniği ile objeleri doku yapısını dikkate alarak etüt eder.
    • Doku ile ilgili kavramlar açıklanır.(Doku, biçim, biçim-birim, modül-birim, sistem, strüktür, doku çeşitleri)
    • Kara kelem tekniği ile objelerin doku yapısını dikkate alarak etüd etmesi sağlanır.
  • 2. Renkli Doku Çalışmaları
    • Guaş boya tekniği ile objeleri doku yapısını dikkate alarak etüt eder.
    • Çizilen objenin ışık yönü ve doku yapısı dikkate alınarak karakalem tekniği ile hacimlendirmesi sağlanır.
  • 3. Dokulu Objelerden Yüzey Düzenlemeleri
    • Dokulu objelerden yola çıkarak kara kalem tekniği ile yüzey üzerinde özgün doku yorumları yapar.
    • Doku yorumları çalışmanın önemi açıklanır.
    • Doku çalışmasında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Yüzey üzerinde özgün doku yorumları yapması sağlanır.
  • 4. Renkli Doku Yorumları
    • Özgün doku yorumlarını renklendirir.
    • Dokulu objelerden renkli özgün doku yorumları yapması sağlanır.

  6. Strüktür (18 ders saati)

  • 1. Strüktür Çalışmaları
    • Yüzey üzerine kompozisyon ilkelerine uygun strüktür çalışmaları yapar.
    • Strüktür ile ilgili kavramlar açıklanır.(Strüktür, birim, bağ elemanı)
    • Strüktürel düzenleme ritim, yön, oran, renk, kavramları açıklanır.
    • Strükterde kullanılan birim ve bağ elamanlarını oluşturarak arasında bağlantı kurması sağlanır.
    • Yüzey üzerine kompozisyon ilkelerine uygun strüktür çalışmaları yapması sağlanır.
  • 2. Mekanda Strüktür Çalışmaları
    • Mekân içinde üç boyutlu özgün strüktür uygulamaları yapar.
    • Mekân ve strüktür ilişkisi açıklanır.
    • Strüktür ve tasarım ilişkisi açıklanır.
    • Yüzey üzerinde tasarı ilkelerine uygun üç boyutlu formları oluşturması sağlanır.

  7. Basit Geometrik Formlar (54 ders saati)

  • 1. Serbest Çizgi
    • Serbest çizgi alıştırmaları yapar.
    • Desen açıklanır.
    • Görsel eleman olarak çizginin desendeki yeri ve önemin açıklanır.
    • Kullanılan araç gereçleri ve özellikleri açıklanır.
    • Serbest çizgi çizmesi sağlanır.
  • 2. Köşeli Formlar
    • Perspektif ve desen teknikleri kurallarına uygun köşeli formların çizimini yapar.
    • Perspektif çizim kuralları açıklanır.
    • Perspektif çizim ve desen tekniklerine uygun formların çizimi sağlanır.
  • 3. Yuvarlak Formlar
    • Perspektif ve desen teknikleri kurallarına uygun yuvarlak formların çizimini yapar.
    • Yuvarlak geometrik formlar açıklanır.
    • Perspektif çizim ve desen tekniklerine uygun yuvarlak geometrik formların çizimi sağlanır.
  • 4. Geometrik Formlar
    • Perspektif ve desen teknikleri kurallarına uygun ışık şiddeti ve yönüne göre geometrik formları hacimlendirir.
    • Doğal ışık kaynakları açıklanır.
    • Yapay ışık kaynakları açıklanır.
    • Plastik sanatlarda ışık-gölgenin önemi açıklanır.
    • Etüt açıklanır.
    • Deseni gölgelemede dikkat edilecek noktalar açıklanır.
    • Perspektif çizim ve desen tekniklerine uygun formların hacimlendirilmesi sağlanır.

  8. Cansız Modelden Çizimler (63 ders saati)

  • 1. Kompozisyon
    • Kompozisyon kurallarına uygun model hazırlar.
    • Cansız model çizimleri ile ilgili kavramları açıklanır.
    • Görsel sanatlarda desenin yeri ve önemi açıklanır.
    • Desende kompozisyonun önemi açıklanır.
    • Kompozisyon türleri açıklanır.
    • Kompozisyon öğeleri açıklanır.
    • Kompozisyon kuralları açıklanır.
    • Kompozisyonda model hazırlarken dikkat edilecek noktalar açıklanır.
    • Kompozisyon kurallarına uygun model hazırlanması sağlanır.
  • 2. Kompozisyon Eskizi
    • Perspektif ve desen teknikleri kurallarına uygun olarak geometrik formlarla kompozisyonun eskizini çizer.
    • Desende oran-orantının önemi açıklanır.
    • Modelin genel formu açıklanır.
    • Aks açıklanır.
    • Ölçü alma tekniği açıklanır.
    • Boyut ve proporsiyon kavramı açıklanır.
    • Perspektif çizim ve desen tekniklerine uygun olarak geometrik formlarla kompozisyon eskizi çizimi sağlanır.
  • 3. Hacimlendirme
    • Perspektif ve desen teknikleri kurallarına uygun olarak kompozisyonu farklı çizim araçları ile hacimlendirir.
    • Kompozisyonu ışık gölgeye göre planlara ayırma açıklanır.
    • Perspektif çizim ve desen tekniklerine uygun kompozisyonun hacimlendirmesi sağlanır.

  9. Bilgisayarda Perspektif (54 ders saati)

  • 1. Çizim Ayarları
    • CAD programında çizim öncesi ayarlarını yaparak çizim sayfası oluşturur.
    • Bilgisayar destekli çizim programının özellikleri açıklanır.
    • Programın bilgisayara kurulma işlemi açıklanır.
    • Programın ara yüzündeki kısımların görevleri açıklanır.
    • Komutlara ulaşma yolları açıklanır.
    • Araç çubuklarının yerlerini ve içeriklerini düzenleme yöntemleri açıklanır.
    • Çizim alanını sınırlama işlemi açıklanır.
    • Dosya kayıt işlemi açıklanır.
    • CAD programlarında çizm ayarlarının yapılması ve çizim sayfasının düzenlenmesi sağlanır.
  • 2. Çizim Komutları
    • CAD programında çizim komutları ile iki boyutlu çizimler yapar.
    • İki boyutlu çizim komutları açıklanır.
    • Komutların görevleri açıklanır.
    • Komut çalıştırma yolları örneklerle açıklanır.
    • Diyalog kutularının kullanılışı örneklerle açıklanır.
    • Çizim yardımcılarının görevi açıklanır.
    • Obje seçme yöntemleri örneklerle açıklanır.
    • Objelerin özellikli noktalarını yakalama yöntemleri açıklanır.
    • CAD promları ile iki boyutlu çizimler yapılması sağlanır.
  • 3. Düzenleme Komutları
    • CAD programında düzenleme komutları ile yapılan çizimleri düzenler.
    • Düzenleme işlemleri açıklanır.
    • Düzenleme komutları açıklanır.
    • Düzenleme komutlarının görevleri açıklanır.
    • Düzenleme komutları ile yapılan çizimlerin düzenlenmesi sağlanır.
  • 4. Görüntü Kontrol Komutları
    • CAD programında görüntü kontrol komutları ile ekran görüntüsünü değiştirir.
    • Görüntü kontrol işlemini açıklanır.
    • Görüntü kontrol komutlarının önemi açıklanır.
    • Görüntü kontrol komutları açıklanır.
    • Görüntü düzenleme komutları ile ekran görüntülerinin düzenlenmesi sağlanır.
  • 5. Perspektif Komutları
    • CAD programında perspektif resim çizer.
    • İzometrik çizimi açıklanır.
    • İzometrik çizim kuralları açıklanır.
    • İzometrik çizimde kullanılan fonksiyon tuşları açıklanır.
    • İzometrik daire çizme komutu açıklanır.
    • Eğik ölçülendirme komutu açıklanır.
    • CAD programı ile perspektif resim çizimi sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak çizim araç gereçleriyle, tasarımda kullanacağı temel elemanlar ve tasarımda uygulayacağı ilkeler ile basit geometrik formlardan başlayıp cansız model ve bilgisayarda perspektif çizimi uygulamaları yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.