11. Sınıf Meslek Teknolojisi Yıllık Planı 2026-2027 - Döküm

11. Sınıf Meslek Teknolojisi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Meslek Teknolojisi dersi, Metalürji Teknolojisi alanının Döküm dalında haftada 2 ders saati okutulur; yıllık planında 13 öğrenme birimi, 72 ders saati ve 72 kazanım yer alır. Öğrenme birimleri arasında “İş Etüdü”, “Kalıpları Boyama ve Kurutma” ve “İleri Kalıplama Teknikleri” de bulunur. En geniş yer 10 ders saatiyle “Bakır Alaşımları” öğrenme birimine ayrılır.

• 11. Sınıf Meslek Teknolojisi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Metalürji Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Meslek Teknolojisi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Meslek Teknolojisi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Metalürji Teknolojisi - Döküm (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Meslek Teknolojisi dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 2 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. İş Etüdü (6 ders saati)

  • 1. Yolluk hesabı
    • 1. Dökümü istenen modelin yolluk hesabını yapar.
    • Basınçlı ve basınçsız yolluk sistemlerini anlatarak meme, cürufluk ve gidici ölçülerini belirlemesi sağlanır.
  • 2. Model etüdü
    • 2. Dökümü istenen modelin etüdünü yapar.
    • Dökümü yapılacak modelin imalat aşamalarını planlaması sağlanır.

  2. Kalıpları Boyama ve Kurutma (4 ders saati)

  • 1. Kalıpları boyama
    • 1. Kalıpları boyama ile ilgili bilgileri açıklar.
    • Kompresörlerin dökümcülükteki işlevini, kısımlarını, çalışma prensibini, çeşitlerini ve bakımlarını açıklaması sağlanır.
    • Kalıpları boyamanın yararlarını sıralaması sağlanır.
  • 2. Kalıpları kurutma
    • 2. Kalıpları kurutma ile ilgili bilgileri açıklar.
    • Kalıpları kurutmanın yararları, sakıncaları, kalıp kurutma fırınlarını ve çeşitlerini açıklaması sağlanır.

  3. İleri Kalıplama Teknikleri (6 ders saati)

  • 1. Ek memeli, salkım ve süzgeçli yolluk sistemi
    • 1. Ek memeli, salkım ve süzgeçli yolluk sistemini açıklar.
    • Ek memeli, salkım ve süzgeçli yolluk sistemini tanıtması sağlanır.
  • 2. Kalıpta kanca
    • 2. Kalıpta kanca kullanımını açıklar.
    • Kancanın kalıptaki işlevini, özelliklerini ve kullanırken dikkat edilecek noktaları açıklaması sağlanır.
  • 3. Vinçler
    • 3. Kalıplama sırasında vinç kullanılmasını açıklar.
    • Vincin döküm sektöründeki önemi, kısımları, çeşitleri, bakımı ve kullanırken dikkat edilecek noktaları açıklaması sağlanır.

  4. Soğutuculu Kalıplama (4 ders saati)

  • 1. Dış soğutucu
    • 1. Dış soğutucuyu tanıtır.
    • Soğutucu kullanmanın önemi, çeşitleri ve dış soğutucuları kullanırken dikkat edilecek noktaları sıralaması sağlanır.
  • 2. İç soğutucu
    • 2. İç soğutucuyu tanıtır.
    • İç soğutucular da malzeme seçiminin önemi ve iç soğutucuları kullanırken dikkat edilecek noktaları açıklaması sağlanır.

  5. Çıkma Derecede Kalıplama (4 ders saati)

  • 1. Çıkma derecede kalıplama
    • 1. Çıkma dereceyi tanıtır.
    • Çıkma derecelerin işlevi ve çeşitlerini açıklaması sağlanır.
  • 2. Plak model
    • 2. Plak modeli tanıtır.
    • Plak modelin işlevini ve çeşitlerini açıklaması sağlanır.
  • 3. Tampon yapma
    • 3. Kalıplara tampon yapmanın önemini açıklar.
    • Tampon, ceket kullanmanın gereğini ve tampon yaparken dikkat edilecek noktaları ifade etmesi sağlanır.

  6. Makinede Kalıplama (7 ders saati)

  • 1. Pres yöntemi ile kalıplama
    • 1. Makinede pres yöntemi ile kalıplamayı açıklar.
    • Kalıplama makinelerinin döküm sektöründeki önemi ve sıkıştırma plakalı kalıplama makinesini açıklaması sağlanır.
  • 2. Sarsma yöntemi ile kalıplama
    • 2. Makinede sarsma yöntemi ile kalıplamayı tanıtır.
    • Kumu sarsma ile sıkıştıran kalıplama makinesini ve çalışma prensibini açıklaması sağlanır.
  • 3. Kumu savurma yöntemi (silinger) ile kalıplama
    • 3. Kumu savurma yöntemi ile kalıplamayı tanıtır.
    • Kumu savurma ile sıkıştırma kalıplama makinesini, çalışma prensibini ve kalıp yaparken dikkat edilmesi gereken noktaları ifade etmesi sağlanır.
  • 4. Disamatik yöntem ile kalıplama
    • 4. Disamatik yöntem ile kalıplamayı açıklar.
    • Disamatik sistem ile kum sıkıştıran kalıplama makinesini ve çalışma prensibini açıklaması sağlanır.
    • Kalıplama makinelerinin bakımlarını açıklaması sağlanır.

  7. Köpük Modelle Kalıplama (3 ders saati)

  • 1. Reçineli kalıp kumu
    • 1. Reçineli kumunu genel olarak tanıtır.
    • Sentetik reçineli, cam sulu, zirkonlu ve olivinli kalıp kumlarının özelliklerini tanıtması sağlanır.
  • 2. Köpük model
    • 2. Köpük modeli genel olarak tanıtır.
    • Köpük modeli tanıtarak köpük modelle kalıplama yöntemlerini açıklaması sağlanır.
    • Köpük modelle kalıplamanın faydaları ve sakıncalarını açıklaması sağlanır.

  8. Kupol Ocağı (6 ders saati)

  • 1. Kupol ocağının yapısı
    • 1. Kupol ocağını yapısını açıklar.
    • Kupol ocağının döküm sektöründeki yeri ve önemini açıklayarak kupol ocağının kısımlarını tanıtması sağlanır.
  • 2. Kupol ocağı hesaplamaları
    • 2. Kupol ocağı ile ilgili hesaplamaları yapar.
    • Kupol ocağında verim ve vezin hesaplarını yapması sağlanır.
    • Kupol ocağındaki ergitme sürecini anlatması sağlanır.

  9. Dökme Çelik (6 ders saati)

  • 1. Dökme çelik kalıp kumu
    • 1. Dökme çelik kalıp kumunu tanıtır.
    • Dökme çelik kalıp kumu bileşimi ve özelliklerini açıklaması sağlanır.
  • 2. Dökme çelik özellikleri
    • 2. Dökme çeliği tanıtır.
    • Dökme çeliği tanıtarak sınıflandırma, dökme çeliklerin elde edilmesini, çeşitlerini, kimyasal bileşimini, bileşiminde bulunan elementleri, yapı bileşenlerini (mikro yapı) açıklaması sağlanır.
    • Dökme çelik döküm hatalarını, kalıp ve maça boyalarını, akıcılığını, ergitme uygulamalarını, katılan maddeler ve etkilerini, özel dökme çelikleri, uygulanan ısıl işlemleri, dökme çeliklerin kullanma alanlarını ve normlarını açıklaması sağlanır.

  10. Küresel Grafitli Dökme Demir (6 ders saati)

  • 1. Küresel grafitli dökme demir
    • 1. Küresel grafitli dökme demiri tanıtır.
    • Küresel grafitli dökme demiri tanıtarak küresel grafitin oluşumunu açıklaması sağlanır.
  • 2. Küreleştirme yöntemleri
    • 2. Sferoda küreleştirme yöntemlerini açıklar.
    • Küresel grafiti oluşturma yöntemlerini, küresel grafitli dökme demirin mikro yapısını, uygulanan ısıl işlemleri, kullanma alanlarını ve normlarını açıklaması sağlanır.

  11. Bakır Alaşımları (10 ders saati)

  • 1. Bakır alaşımları kalıp kumu
    • 1. Bakır alaşımları kumunu tanıtır.
    • Bakır alaşımları kalıp kumları bileşimini açıklaması sağlanır.
  • 2. Normal pirinç
    • 2. Normal pirinç alaşımını tanıtır.
    • Bakır alaşımlarını tanıtarak özelliklerini, sınıflandırmayı, katkı maddelerinin bakıra etkilerini, kullanılan flaksları, döküm hatalarını ve ısıl işlemlerini açıklaması sağlanır.
    • Pirinç alaşımlarını, pirinç alaşımlarının özelliklerini ve çeşitlerini açıklaması sağlanır.
  • 3. Özel pirinç
    • 3. Özel pirinç alaşımını tanıtır.
    • Özel pirinç alaşımlarını tanıtarak özel pirinç alaşımlarının çeşitlerini, hesaplarını, hazırlanmasını, normlarını ve kullanma yerlerini açıklaması sağlanır.
  • 4. Normal bronz
    • 4. Normal bronz alaşımını tanıtır.
    • Normal bronz alaşımlarını tanıtarak normal bronz alaşımlarının özelliklerini ve çeşitlerini açıklaması sağlanır.
  • 5. Özel bronz
    • 5. Özel bronz alaşımını tanıtır.
    • Özel bronz alaşımlarını tanıtarak özel bronz alaşımlarının çeşitlerini, ergitme hesaplarını, ergitirken dikkat edilecek noktaları, normlarını ve kullanma yerlerini açıklaması sağlanır.

  12. Çinko ve Magnezyum Alaşımları (4 ders saati)

  • 1. Çinko alaşımları
    • 1. Çinko alaşımlarını tanıtır.
    • Çinko alaşımlarını tanıtarak çinko alaşımlarını sınıflandırma, özellikleri ve kullanma yerlerini açıklaması sağlanır.
  • 2. Magnezyum alaşımları
    • 2. Magnezyum alaşımlarını tanıtır.
    • Magnezyum alaşımlarını tanıtarak katkı elementlerinin magnezyuma etkilerini, sınıflandırmayı, kullanma yerlerini, kalıplama tekniğini, ergitme aşamalarını ve döküm hatalarını açıklaması sağlanır.

  13. Döküm Hataları (6 ders saati)

  • 1. Dökülen işlerin kalite kontrolü
    • 1. Dökülen işlerin kontrolü ve döküm hatalarını açıklar.
    • Döküm hataları genel oluş nedenlerini sıralayarak döküm hataları çeşitlerini ve oluş nedenlerini, kalite kontrol yöntemlerini açıklaması sağlanır.
  • 2. Döküm hatalarının onarımı
    • 2. Döküm hatalarının onarım yöntemlerini açıklar.
    • Hatalı parçaları onarma karışımlarının çeşitlerini ve karışım hazırlama yöntemini açıklaması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak TSE, AFS ve DIN standartlarına uygun iş etüdü yapma, çeşitli modelleri elle ve makine ile kalıplama, çeşitli metalleri ergitme ve hazırlanan kalıplara dökme, döküm hatalarını analiz etme ile ilgili bilgilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.