9. Sınıf Meslek Teknolojisi Yıllık Planı 2026-2027 - Döküm

9. Sınıf Meslek Teknolojisi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

9. sınıf Meslek Teknolojisi dersi, Metalürji Teknolojisi alanının Döküm dalında haftada 1 ders saati okutulur; yıllık planında 5 öğrenme birimi, 36 ders saati ve 54 kazanım yer alır. Yıl, “Kalıp Kumu” öğrenme birimiyle başlar (Kalıp kumu eleme yöntemleri, Kalıp kumunun özellikleri); “Temel Kalıplama”, “Pota Ocağı” ve “Alüminyum Alaşımları” öğrenme birimlerinin ardından “Dökülen İşleri Temizleme” öğrenme birimiyle biter. En geniş yer 13 ders saatiyle “Temel Kalıplama” öğrenme birimine ayrılır.

• 9. Sınıf Meslek Teknolojisi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Metalürji Teknolojisi 9. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Meslek Teknolojisi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Meslek Teknolojisi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Metalürji Teknolojisi - Döküm (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Meslek Teknolojisi dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 1 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Kalıp Kumu (4 ders saati)

  • 1. Kalıp kumu eleme yöntemleri
    • 1. Kalıp kumu eleme yöntemlerini açıklar.
    • Dökümcülüğün tanımını, tarihçesini, amacını ve bölümlerini, kum eleme makinelerinin çeşitlerini, kum eleme makinelerinin bakımlarının anlatılması sağlanır.
  • 2. Kalıp kumunun özellikleri
    • 2. Kalıp kumunun genel özellikleri ve yapısını ifade eder.
    • Döküm kumlarının oluşumunu, kalıp kumunu oluşturan maddeleri ve özelliklerini, kum hazırlama makinelerini, çeşitlerini, bakımını, kalıp kumuna katılan maddeler ve etkilerini açıklaması sağlanır.

  2. Temel Kalıplama (13 ders saati)

  • 1. Modelsiz çift derece sıkıştırma
    • 1. Modelsiz alt ve üst dereceyi sıkıştırma yöntemini açıklar.
    • Döküm derecesinin özelliklerini, sınıflandırmayı, ek kısımlarını, bakımını ve korunmasını açıklaması sağlanır.
    • Yüzey ayırıcı maddeleri, yüzey ve meydan kumunu anlatması sağlanır.
  • 2. Kalıp sıkılığını ölçme
    • 2. Kalıp sıkılığının önemini ifade eder.
    • Kalıp sıkılığının önemini, kalıp sıkılığı ölçme cihazlarını ve kalıp sıkılığı değerlerini yorumlaması sağlanır.
  • 3. Modelsiz şekil yapma
    • 3. Kalıpta modelsiz şekil yapmada kullanılan takımları açıklar.
    • Kalıpçı el ve meydan takımlarının görevini, çeşitleri, bakımı ve korunmasını anlatması sağlanır.
  • 4. Basit modelleri kalıplama
    • 4. Modellerin genel özelliklerini açıklar.
    • Modelin yapıldığı gereçleri, çeşitleri, konikliği ve ek kısımlarını açıklaması sağlanır.
    • Kalıbı ve kalıp çeşitlerini anlatması sağlanır.
  • 5. Kalıba yolluk bağlama
    • 5. Yolluk sistemlerini açıklar.
    • Yolluk sistemlerinin görevlerini, bölümlerini ve çeşitlerini açıklaması sağlanır.
    • Kalıbı kapatırken dikkat edilmesi gereken noktaları açıklaması sağlanır.
  • 6. Kalıba çıkıcı bağlama
    • 6. Çıkıcının kalıptaki işlevini açıklar.
    • Çıkıcıların önemi, yeri, büyüklüklerini ifade etmesi sağlanır.
  • 7. Kalıba besleyici bağlama
    • 7. Besleyicinin kalıptaki işlevini açıklar.
    • Çöküntünün oluşumunu, besleyicilerin yerlerini, çeşitlerini, boyutlarını ve besleyicilere yardımcı olan işlemleri açıklaması sağlanır.
  • 8. Firketeli işleri kalıplama
    • 8. Kalıpta firketenin işlevini açıklar.
    • Firketenin önemi, özellikleri ve firkete kullanırken dikkat edilmesi gereken noktaları sıralaması sağlanır.
  • 9. Ana dereceli kalıp yapma
    • 9. Ana derece yapmanın nedenini açıklar.
    • Mala yüzeyi kavramını, ana derecenin görevini ve ana derece yapım malzemelerini açıklaması sağlanır.
  • 10. Kalıpta çivi kullanma
    • 10. Kalıpta çivi kullanmanın gereğini açıklar.
    • Kalıpta çivi kullanmanın gereği, döküm çivisi özellikleri ve döküm çivisi kullanma yerlerini sıralaması sağlanır.

  3. Pota Ocağı (6 ders saati)

  • 1. Pota ocağı onarım harcı
    • 1. Pota ocağı onarım harcını açıklar.
    • Isıya dayanıklı gereçlerin; özellikleri, sınıflandırılması, seçim kriterleri, ergime derecesinin ölçülmesi ve yurdumuzda yapımını açıklaması sağlanır.
  • 2. Pota ocağı
    • 2. Pota ocağı ile ilgili bilgileri açıklar.
    • Yakacak, yanma, ısı ve sıcaklık, yakacakların sınıflandırılmasını açıklaması sağlanır.
    • Vantilatörün önemi, seçimindeki kriterler, çalışma prensibi, kısımları, çeşitleri ve bakımını açıklaması sağlanır.
    • Pota ocaklarının; çeşitleri, ocak takımları, ergitme potalarının çeşitleri, görevi ve korunmasını açıklaması sağlanır.

  4. Alüminyum Alaşımları (8 ders saati)

  • 1. Alüminyum kalıp kumu
    • 1. Alüminyum kalıp kumunu açıklar.
    • Alüminyum alaşımları kalıp kumunun özellikleri ve bileşimini açıklaması sağlanır.
  • 2. Alüminyum ergitme
    • 2. Alüminyum alaşımlarının genel özellikleri ve ergitme yöntemini açıklar.
    • Element ve alaşım kavramı, saf metallerin sakıncaları, alaşımların yararları, dökümcülükte kullanılan elementleri, alüminyum alaşımlarını ve özelliklerini, katkı elementlerinin alüminyuma etkilerini, alüminyum alaşımlarını sınıflandırmayı, alüminyum alaşımlarının döküm özelliklerini açıklaması sağlanır.
    • Alüminyumu ergitme yönetimini, alüminyum alaşımında kullanılan flaksları, metal ergitirken dikkat edilecek güvenlik kurallarını, alüminyum alaşımlarının hazırlanmasını, ergitilmesini, karışık alüminyum alaşımları hazırlanmasına ait örnekleri, Türk standartlarında alüminyum alaşımları çizelgesini açıklaması sağlanır.

  5. Dökülen İşleri Temizleme (5 ders saati)

  • 1. Dökülen kalıpları bozma
    • 1. Dökülen kalıpların bozulmasını açıklar.
    • Dökülen kalıpların el ile bozulmasında kullanılan araç-gereçleri, kalıp bozma makinesini ve kalıpları bozarken dikkat edilecek noktaları açıklaması sağlanır.
  • 2. Dökülen işlerin ek kısımlarını kesme
    • 2. Dökülen işlerin ek kısımlarını kesme işlemlerini açıklar.
    • Markalamanın amacı, takım ve araçları, bakımı, saklanması, malzemeyi mengeneye bağlarken dikkat edilecek noktaları açıklaması sağlanır.
    • Kesme amacını, kesme aletlerini, kesme yapılırken dikkat edilecek noktaları, kesme alet ve makinelerin bakımı, onarımı ve saklanmasını açıklaması sağlanır.
  • 3. Dökülen işlerin fazlalıklarını eğeleme
    • 3. Dökülen işlerin fazlalıklarını eğeleme işlemlerini açıklar.
    • Eğelemenin amacını, malzeme cinsine göre eğe seçimini, eğe çeşitlerini, eğeleme yaparken dikkat edilecek noktaları, eğe aletlerinin bakımı ve saklanmasını açıklaması sağlanır.
  • 4. Dökülen işlerin kumlarını temizleme
    • 4. Dökülen işlerin kumlarını temizleme yöntemlerini açıklar.
    • Tamburla temizleme makinelerinin özelliklerini açıklaması sağlanır.
    • Kum püskürtme ile temizleme makinelerinin özelliklerini açıklaması sağlanır.
    • Çelik bilye savurma makinelerinin özelliklerini açıklaması sağlanır.
    • Yaş temizleme yönteminin açıklanması sağlanır.
  • 5. Dökülen işleri taşlama
    • 5. Dökülen işleri taşlama yöntemini açıklar.
    • Taşlama makinesinin tanıtımı ve çeşitlerinin açıklanması sağlanır.
    • Zımpara taşının özelliklerinin açıklanması sağlanır.
    • Taşlama yaparken dikkat edilmesi gereken noktaları anlatması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak TSE, AFS ve DIN standartlarına uygun kum hazırlama, kalıp yapma, metal ergitme, hazırlanan kalıplara dökme ve dökülen işleri temizleme ile ilgili bilgilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.