11. Sınıf Programlanabilir Kontrol Sistemleri Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Programlanabilir Kontrol Sistemleri Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Programlanabilir Kontrol Sistemleri dersi, Raylı Sistemler Teknolojisi alanının Raylı Sistem Araçları dalında haftada 3 ders saati okutulur; yıllık planında 5 öğrenme birimi, 108 ders saati ve 133 kazanım yer alır. Yıl, “Endüstriyel Sensörler” öğrenme birimiyle başlar; “Temel PLC Sistemleri”, “PLC Programlama” ve “Frekans İnvertörleri” öğrenme birimlerinin ardından “Operatör Panelleri” öğrenme birimiyle biter. En geniş yer 30 ders saatiyle “PLC Programlama” öğrenme birimine ayrılır.

• 11. Sınıf Programlanabilir Kontrol Sistemleri Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Raylı Sistemler Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Programlanabilir Kontrol Sistemleri Ders Bilgi Formu (DBF)
• Programlanabilir Kontrol Sistemleri Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Raylı Sistemler Teknolojisi - Raylı Sistem Araçları (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Programlanabilir Kontrol Sistemleri dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Endüstriyel Sensörler (27 ders saati)

  • 1. Endüstriyel Sensörler ve Özellikleri
    • Endüstriyel sensörlerin özelliklerini açıklar.
    • Sensörlerin kullanıldıkları yerler açıklanır.
    • Sensörlerin tipleri (NPN-PNP) bağlantı şekli ile açıklanır.
    • Sensörlerin çeşitleri (2, 3 veya 4 kablolu) bağlantıları ile açıklanır.
  • 2. Dijital Çıkışlı Sensörler
    • Dijital çıkışlı sensörler ile devre uygulamaları yapar.
    • Dijital çıkışlı sensörlerin özellikleri açıklanır.
    • Endüktif sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Kapasitif sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Manyetik sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Optik sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Renk sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Enkoderlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
  • 3. Analog Çıkışlı Sensörler
    • Analog çıkışlı sensörler ile devre uygulamaları yapar.
    • Analog çıkışlı sensörlerin özellikleri açıklanır.
    • Sıcaklık sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Basınç sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Mesafe (ultrasonik ve lazer) sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
    • Seviye sensörlerin yapısı, çalışması, bağlantısı, avantaj ve dezavantajları açıklanır.
  • 4. Sinyal Çeviriciler
    • Sinyal çeviriciler ile devre uygulamaları yapar.
    • Sinyal çeviricilerin yapısı açıklanır.
    • Sinyal çeviricilerin çeşitleri açıklanır.
    • Sinyal çeviricilerin kullanım alanları sıralanır.
    • Sinyal çeviricilerin röleli sistemlere göre avantajları açıklanır.

  2. Temel PLC Sistemleri (18 ders saati)

  • 1. PLC Özellikleri
    • PLC'nin özelliklerini açıklar.
    • PLC'nin tanımı yapılır.
    • PLC yapısı ve çalışması açıklanır.
    • PLC kullanım alanları sıralanır.
    • PLC giriş ve çıkış adreslemeleri açıklanır.
    • PLC programının yürütülmesi açıklanır.
    • PLC seçiminde dikkat edilecek hususlar sıralanır.
  • 2. PLC Giriş Elemanları
    • PLC'nin giriş elemanlarını seçer.
    • PLC'nin giriş elemanları sıralanır.
    • Butonların özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Anahtarların özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Şalterlerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Sensörlerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
  • 3. PLC Çıkış Elemanları
    • PLC'nin çıkış elemanlarını seçer.
    • PLC'nin çıkış elemanları sıralanır.
    • Sinyal lambaların özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Selenoid valflerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Rölelerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Kontaktörlerin özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
    • Motorların özellikleri ve bağlantıları açıklanır.
  • 4. PLC Giriş ve Çıkış Bağlantıları
    • PLC'nin giriş ve çıkış bağlantılarını yapar.
    • PLC devre sembollerinin çizimi açıklanır.
    • PLC besleme bağlantısının çizimi açıklanır.
    • PLC giriş eleman ve bağlantılarının çizimi açıklanır.
    • PLC çıkış eleman ve bağlantılarının çizimi açıklanır.
    • PLC giriş ve çıkış bağlantıları açıklanır.
  • 5. PLC Donanımları ve Seçimi
    • PLC donanımlarını ve ekipmanlarını seçer.
    • PLC dijital modülleri açıklanır.
    • PLC analog modülleri açıklanır.
    • PLC enerji cihaz modülleri açıklanır.
    • PLC haberleşme modülleri açıklanır.
    • PLC kablo ve ekipmanları açıklanır.
    • Katalogdan PLC seçim işlemi açıklanır.

  3. PLC Programlama (30 ders saati)

  • 1. PLC Programlama Mantığı ve Yazılım Dilleri
    • PLC programlama mantığını ve yazılım dilini açıklar.
    • PLC program işleme mantığı açıklanır.
    • PLC program yazılım dilleri açıklanır.
    • PLC programlamada hafıza alanları ve adreslemeleri açıklanır.
  • 2. Temel Editör İşlemleri
    • PLC programlama editörünü kullanır.
    • PLC programlama yazılımının kurulumu açıklanır.
    • PLC programlama yazılımı menüleri ve araç çubukları açıklanır.
    • PLC programlama yazılımı pençelerinin özellikleri kullanımı ile açıklanır.
    • PLC programlama yazılımda PLC tipi seçimi açıklanır.
    • PLC programlama yazılımında kullanılan program komutları sıralanır.
    • PLC programlama yazılımında donanım ayarları açıklanır.
    • PLC ile PC haberleşmesi açıklanır.
    • PC'den PLC'ye program yüklenmesi açıklanır.
    • PLC'den PC'ye program aktarılması (yedeklenmesi) açıklanır.
  • 3. PLC Dijital İşlemleri
    • PLC ile dijital işlemleri yapar.
    • Komutların program alanına yerleştirilmesi açıklanır.
    • Komutlarda adres yazım işlemleri açıklanır.
    • Komutlarda etiketleme işlemleri açıklanır.
    • Bit lojik komutları örneklerle açıklanır.
    • Zamanlayıcı komutları örneklerle açıklanır.
    • Sayıcı komutları örneklerle açıklanır.
    • Karşılaştırıcı komutları örneklerle açıklanır.
    • Mantıksal komutları örneklerle açıklanır.
    • Veri taşıma komutları örneklerle açıklanır.
    • Veri kaydırma komutları örneklerle açıklanır.
    • Veri döndürme komutları örneklerle açıklanır.
    • Dönüştürme komutlar örneklerle açıklanır.
    • Matematiksel komutlar örneklerle açıklanır.
  • 4. PLC Analog İşlemleri
    • PLC ile analog işlemleri yapar.
    • Editörde analog modül ekleme ve donanım ayar yapma işlemleri açıklanır.
    • Analog giriş adreslemeleri, sinyal türleri (akım-gerilim), sinyal işleme, dijital karşılıkları ve komutları açıklanır.
    • Analog çıkış adreslemeleri, sinyal türleri (akım-gerilim), sinyal işleme, dijital karşılıkları ve komutları açıklanır.

  4. Frekans İnvertörleri (15 ders saati)

  • 1. Frekans İnvertörlerinin Özellikleri ve Çeşitleri
    • Frekans invertörlerinin özelliklerini açıklar.
    • Frekans invertörlerin özellikleri açıklanır.
    • Frekans invertörlerin kullanım amaçları açıklanır.
    • Frekans invertörlerin kullanıldığı yerler açıklanır.
    • Frekans invertörlerin çeşitleri açıklanır.
  • 2. Frekans İnvertörlerinin Bağlantıları ve Ayarları
    • Frekans invertörlerinin bağlantılarını ve ayarlarını yapar.
    • Frekans invertörlerin bağlantıları açıklanır.
    • Frekans invertörlerin temel parametre ayarları açıklanır.
  • 3. PLC ile Frekans İnvertörlerinin Kontrolü
    • PLC ile frekans invertörlerinin kontrolünü yapar.
    • PLC programı yazılır.
    • PLC bağlantısını yapar.
    • PLC ile frekans invertörü kontrolü için gerekli parametre ayarları yapılır.

  5. Operatör Panelleri (18 ders saati)

  • 1. Operatör Panellerin Özellikleri
    • Operatör panellerini açıklar.
    • Operatör panelin yapısı açıklanır.
    • Operatör panelin çalışması açıklanır.
    • Operatör panelin çeşitleri açıklanır.
    • Operatör panelin kullanım alanları açıklanır.
    • Operatör panelin montajı ve besleme bağlantısı açıklanır.
  • 2. Operatör Panellerin Temel Editör İşlemleri
    • Operatör panelleri programlama editörünü kullanır.
    • Operatör paneli programlamada kullanılacak temel editör yazılımın kurulumu açıklanır.
    • Program editörün menüleri ve araç çubukları açıklanır.
    • Editör üzerinde yeni bir proje oluşturma işlemi açıklanır.
    • Editör üzerinde ekran ayarı açıklanır.
    • Editör üzerinde sayfa dizayn işlemleri açıklanır.
    • Editör ekranında display oluşturma işlemleri açıklanır.
    • Editör ekranında grafik ve yazı oluşturma işlemleri açıklanır.
    • Editör ekranında buton ve sinyal lamba objeleri oluşturma işlemleri açıklanır.
    • Editör ekranında animasyon oluşturma işlemleri açıklanır.
    • Editör ekranında fonksiyon tuşu oluşturma işlemleri açıklanır.
    • Editör ekranında görsel veri işlemleri açıklanır.
    • Editörde veri gönderme işlemleri açıklanır.
    • Birden çok sayfa arasında geçiş işlemleri açıklanır.
    • Programlama editöründe donanım ayarları ve işlemleri açıklanır.
    • PC-operatör paneli-PLC haberleştirme işlemi açıklanır.
    • Editör ekranında ekran ekleme, ayarları değiştirme ve isim değiştirme işlemleri açıklanır.
    • Editör yazılımda ekranlar arası geçiş ayarları açıklanır.
    • Operatör paneli ile PLC kontrolü için PLC'deki programda adreslerin düzenlenmesi açıklanır.
    • Editör ekranında buton oluşturma, ayarları yapma ve adresle bağlantı kurma işlemleri açıklanır.
    • Editör ekranında giriş/çıkış alanları oluşturma, ayarları yapma ve adresle bağlantı kurma işlemleri açıklanır.
    • Editör ekranında bar grafiği oluşturma, ayarları yapma ve adresle bağlantı kurma işlemleri açıklanır.
    • Editör ekranında fonksiyon tuşları ayarlama işlemleri açıklanır.
  • 3. Operatör Panellerin Programlanması
    • Operatör paneli programlar.
    • Operatör panel ile diğer cihazlarla bağlantıları ve ayarları açıklanır.
    • Programın panele yüklenmesi açıklanır.
    • Panel üzerinden PLC'yi kontrol edilmesi açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak PLC ve otomasyon uygulamaları yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.