Raylı Sistem Araç Elektrik Atölyesi 11. Sınıf Yıllık Plan

Raylı Sistem Araç Elektrik Atölyesi 11. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Raylı Sistemler Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Raylı Sistem Araç Elektrik Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Raylı Sistemler Teknolojisi - Raylı Sistem Araçları (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Raylı Sistem Araç Elektrik Atölyesi dersi 11. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Raylı Sistem Araçlarına Elektrik Enerjisinin Aktarılması (27 ders saati)

  • 1. Pantografın kontrol ve bakımı
    • Pantografın görevini açıklar.
    • Pantografın parçalarını sıralar.
    • Pantograf devresi gösterge değerlerini izah eder.
    • Pantograf ayar yöntemlerini izah eder.
  • 2. Yüksek gerilim geçiş elemanları
    • Yüksek gerilim geçiş elemanları parçalarını sıralar.
    • Yüksek gerilim geçiş elemanlarının görevlerini izah eder.
    • Yüksek gerilim geçiş elemanları gösterge değerlerini izah eder.
  • 3. Akım ve gerilim trafoları
    • Akım ve gerilim trafolarının görevlerini izah eder.
    • Akım ve gerilim trafo uçlarını tespit eder.
    • Akım ve gerilim trafosu üzerindeki etiket değerlerini açıklar.
  • 4. Üçüncü ray pabucu
    • Üçüncü rayın görevini ve elemanlarını izah eder.
    • Üçüncü rayın topraklama ve yalıtımını yapar.
    • Üçüncü rayın pabucunun kontrollerini ve bakımını yapar.

  2. Dizel Elektrikli Lokomotiflerde Elektrik Enerjisinin Üretilmesi (36 ders saati)

  • 1. Ana alternatör
    • Alternatörün çalışma prensibini ve parçalarını izah eder.
    • Redresörün görevini ve parçalarını sıralarını izah eder.
    • Ana alternatör ile dizel motor bağlantı parçalarını bağlayarak Alternatör kontrollerini yapar.
  • 2. Ana alternatör ikaz ve emniyet devreleri
    • Ana alternatör ikaz sisteminin önemini izah eder.
    • İkaz redresörünün görevini izah eder.
    • Emniyet (kaçak ve aşırı akım) sistemlerinin önemini izah eder.
    • İkaz redresör ve regülatörünün testlerini yapar.
  • 3. Yardımcı alternatör
    • Alternatör ikaz sisteminin bakımlarını kataloğuna uygun olarak kontrollerini yapar.
    • İkaz redresör ve regülatörünün eleman değişimini ve kataloğuna uygun olarak testlerini yapar.

  3. Raylı Sistem Araçlarında Güç Devresi Elemanları (27 ders saati)

  • 1. Ana trafo
    • Ana trafonun yapısını ve görevlerini izah eder.
    • Ana trafonun parçalarını sıralar.
  • 2. Ana konvertör
    • Ana konvertörün çalışma prensibini i ve görevini izah eder.
    • Ana konventör elemanlarını sıralar.
  • 3. Cer akımı düzenleme üniteleri
    • Cer akımı düzenleme ünitesinin görevini izah eder.
    • Cer akımı düzenleme ünitesini oluşturan parçaları sıralar.
    • Cer akımı düzenleme ünitesini oluşturan donanımların görevlerini izah eder.
    • Cer akımı düzenleme ünitesi çalışma sistemini izah eder.
  • 4. Cer motorları
    • Cer motorlarının çeşitlerine göre çalışma prensiplerini ve görevlerini izah eder.
    • Cer motorlarının parçalarını sıralar.

  4. Raylı Sistem Araçlarının Kumanda ve Kontrol Devreleri (27 ders saati)

  • 1. Taşıt ikaz sistemleri
    • Raylı sistem aracı ikaz sistemlerini oluşturan parçaların çalışma prensiplerini izah eder.
    • Raylı sistem aracı ikaz sistemlerini oluşturan parçaları sıralar.
    • Raylı sistem aracı ikaz sistemlerini oluşturan parçaların görevlerini izah eder.
  • 2. Hız kontrol sistemleri
    • Hız kontrol sayaçları ve göstergelerinin çalışma prensiplerini izah eder.
    • Tren denetim sistemini oluşturan parçaların görevlerini izah eder.
    • Otomatik tren durdurma sistemlerinin çalışma prensibini izah eder.
    • Hız kontrol sistemleri elemanlarının taşıt üzerindeki yerlerini gösterir.
  • 3. Çoklu kumanda ve otomatik bağlantı sistemleri
    • Çoklu kumandanın görevlerini ve kullanım amaçlarını izah eder.
    • Çoklu kumanda parçalarını gösterir.

  5. Raylı Sistem Araçlarında Otomatik Kapılar (18 ders saati)

  • 1. Pnömatik tahrikli kapılar
    • Otomatik kapıların çalışma yerlerine ve yapılarına göre nerelerde kullanıldığını izah eder.
    • Elektrik kumanda ile pnömatik tahrikli otomatik kapıların pnömatik bağlantı ve çalışmasını elektro pnömatik bağlantı şemasını izah eder.
    • Otomatik kapılarda kullanılan emniyet tedbirlerini izah eder.
  • 2. Elektrik motoru tahrikli kapılar
    • Elektrik motoru tahrikli otomatik kapıların çalışma yerlerine ve yapılarına göre nerelerde kullanıldığını izah eder.
    • Elektrik motoru tahrikli otomatik kapıların kullanım yeri ve çeşidine göre mekanik yapı ve çalışma şemasını izah eder.
    • Elektrik motoru tahrikli otomatik kapılarda kullanılan emniyet tedbirlerini dikkate alarak elektriksel bağlantı şemasını izah eder.

  6. Raylı Sistem Araçlarının Yardımcı Devre Elektrik Sistemleri (27 ders saati)

  • 1. Yardımcı devre güç kaynakları
    • Yardımcı devre güç ünitesinin görevlerini izah eder.
    • Dizel raylı sistem araçlarındaki yardımcı devre güç ünitesinin parçalarını izah eder ve gösterir.
    • Elektrikli raylı sistem araçlarındaki yardımcı devre güç ünitesinin parçalarını izah eder ve gösterir.
    • Yardımcı devre güç ünitesi parçalarının taşıt üzerindeki yerlerini gösterir.
  • 2. Yardımcı devre elektrik motor ve kumanda sistemleri
    • Raylı sistem araçlarındaki, yardımcı devre motorlarını gösterir.
    • Raylı sistem araçlarındaki yardımcı devre motorlarının görevlerini izah eder.
    • Yardımcı devre motorları kumanda elemanlarının önemini izah eder.
    • Yardımcı devre motorlarının taşıt üzerindeki yerlerini gösterir.
  • 3. Tren kullanımına ait yardımcı devreler
    • Trenin kullanımına ait yardımcı devrelerini izah eder.
    • Trenin kullanımına ait yardımcı devrelerin görevlerini izah eder.
    • Trenin kullanımına ait yardımcı devrelerinin tahrik sistemlerini izah eder.
    • Trenin kullanımına ait yardımcı devrelerini araç üzerindeki yerlerini gösterir.

  7. Raylı Sistem Araç İklimlendirme Sistemleri (27 ders saati)

  • 1. Rezistanslı ısıtma sistemler
    • Araçlarda bulunan elektrikli ısıtma paketlerinin yerlerini, bağlantılarını ve nasıl kontrol edildiklerini izah eder.
    • Isıtma paketlerinde bulunan termostat, fan ve diğer ısı kontrol ve dağıtım ünitelerinin sistemdeki yerleri, görevleri ve çalışmalarını izah eder.
    • Araç içerisindeki havalandırma kanallarının yerlerini ve havalandırmayı nasıl yaptığını gösterir.
  • 2. Araçlardaki havalandırma üniteleri ve yalıtımları
    • Araçların havalandırma damperlerinin araçta bulunduğu yeri, görevini ve çalışmasını izah eder.
    • Havalandırma, iklimlendirmeyi kontrol eden valf, pnömatik silindir ve elektrik motorlarının sistemdeki yerlerini, bağlantılarını gösterir ve görevlerini izah eder.
    • Araç içerisindeki havalandırma kanallarında kullanılan yalıtım malzemesinin özelliklerini izah eder.
  • 3. Klima sistemlerindeki gazın ve kompresörün kontrolü
    • Klima sisteminin çalışma prensibini ve çeşitlerini izah eder.
    • Klima sisteminin parçalarını ve görevlerini izah eder.
    • Klimada kullanılan kompresörün çalışma prensibini araçtaki yerini ve çeşitlerinin özelliklerini izah eder.
    • Klimada kullanılan gazların özelliklerini izah eder.
    • Klimaya gaz basarken ve gazı kontrol edilirken nelere dikkat edileceğini izah eder.
  • 4. Klima sistemlerindeki kondanser ve evaporatörlerin kontrolü
    • Kondanserin klima sistemi içindeki görevi, yapısını izah eder ve araçtaki yerini gösterir.
    • Evaporatörlerin klima sistemi içindeki görevi, yapısı izah eder ve araçtaki yerini gösterir.
    • Kondanser ve evaporatörlerde kullanılan fanların görevleri, özelliklerini izah eder ve araçtaki yerlerini gösterir.
    • Araç klimasında kullanılan gaz borularının, valflerinin görevlerini ve özelliklerini izah eder.
    • Araç klimasının çalışmasının nereden ve hangi elemanlarla denetlendiğini gösterir.

  8. Raylı Sistem Araçlarının Aydınlatma, Haberleşme ve Görüntü Sistemleri (27 ders saati)

  • 1. Araçlara ait proje ve şemaları okumak
    • Araçlara ait elektrik şema ve projelerin nasıl okunması gerektiğini, sembollerin ve yanlarında verilen sayı ve harflerin anlamlarını izah eder.
    • Kabloların neden numaralandırılması gerektiğini ve numaraların anlamlarını izah eder.
    • Elektrik şema ve projelerde gösterilen elemanların araç üzerindeki yerlerini gösterir.
  • 2. 220 V yolcu prizleri ve Wİ-Fİ üniteleri
    • Yolcu priz sigortalarını, projelerdeki numaralarına göre araç üzerinde nasıl bulunduğunu izah eder.
    • Araçlarda bulunan Wİ-Fİ üzerinden internete bağlayan ünitelerin bağlantılarını ve nasıl çalıştıklarını izah eder.
  • 3. Yemekli vagon elektrikli cihazları
    • Yemekli vagon mutfağında bulunan elektrikle çalışan cihazları gösterir.
    • Elektrikli cihazların çalışma şekilleri, güçlerini izah eder ve elektriksel bağlantılarını yapar.
  • 4. Yataklı vagon elektrikli cihaz ve prizler
    • Yolcu priz sigortalarını, projelerdeki numaralarına göre araç üzerinde nasıl bulunduğunu izah eder.
    • Araçlarda bulunan Wİ-Fİ üzerinden internete bağlayan ünitelerin bağlantılarını ve nasıl çalıştıklarını izah eder.
  • 5. Tungsten, flüoresan ve LED'li aydınlatma sistemi
    • Tungsten, flüoresan ve LED'li armatürlerin yapısını izah eder ve araç içerisinde montajının nasıl yapıldığını gösterir.
    • Tungsten, flüoresan ve LED'li armatürlerin avantaj ve dezavantajlarını izah eder.
  • 6. Araçlardaki aydınlatma şiddeti ayarlarını yapan donanımlar
    • Reflektörlerin aydınlatmaya etkisini izah eder.
    • Gün ışığının aracın aydınlatılmasına etkisini ve sınırlayan faktörleri izah eder.
    • Araç içinde dengeli, ayarlanabilir aydınlatma için lambaların araç içine nasıl dağıtılacağını ve gruplara halinde nasıl yakılacağını ve devre şemalarını gösterir.
  • 7. Araç içi yolcu anons, müzik yayın ve video sistemleri
    • Anons hoparlörlerinin en etkili seslendirme için araç içine nasıl yerleştirileceğini gösterir.
    • Amplifikatör, preamplifikatör ve ton kontrol devrelerinin özelliklerini izah eder.
    • Seslendirme amplifikatörünün katlarını ve her bir katın görevlerini izah eder.
    • Yolcu müzik dinleme ünitelerinin çalışma, kanal seçme ve bağlantılarının nasıl olduğunu yapar.
    • Araç içi video monitörünün, yolcu müzik dinleme ünitelerinin, müzik yayın ve video oynatıcısı ünitesine nasıl bağlanacaklarını gösterir.
  • 8. Araçlarda donanım haberleşmesi ve iç haberleşme üniteleri
    • Raylı sistem işletme sahalarında, seyir sırasında telsizin nasıl konuşma protokolü ile kullanıldığını izah eder ve gösterir.
    • Yolcu vagonları arasında haberleşmeyi sağlayan kuplaj bağlantısını gösterir.
    • Tam otomatik koşum takımlarının kısımlarını, elektriksel kuplaj ünitesinin yapısını izah eder ve bağlantısını gösterir.
  • 9. Araçlardaki güvenlik CCTV kamera ve kayıt cihazları
    • Güvenlik kamera sistemlerinin nasıl çalıştığını izah eder.
    • Güvenlik kameralarının kayıt cihazlarına nasıl bağlandığını ve çalıştırıldığını gösterir.
    • Güvenlik kamera görüntülerinin nasıl güvenlik merkezlerine aktarıldığını gösterir.

  9. Raylı Sistem Araçlarındaki Elektrik Motorları ve Kontrolü (27 ders saati)

  • 1. Doğru akım motorları
    • DC elektrik motorlarının yapısını ve özelliklerini izah eder.
    • DC elektrik motorlarının çalışma prensibini izah eder.
    • Raylı sistem araçlarındaki kullanılan DC elektrik motorlarının kullanıldığı yerleri izah eder.
    • DC motorun araç üzerinde mekanik ve elektriksel bağlantılarını yapar.
  • 2. Doğru akım motorlarının devir sayısı ayarlama
    • DC elektrik motorlarında devir sayısını ayarlamanın önemini izah eder.
    • DC elektrik motorlarında devir sayısı ayarlama yöntemlerini yapar.
  • 3. Alternatif akım motorları
    • AC elektrik motorlarının yapısını ve özelliklerini izah eder.
    • AC elektrik motorlarının çalışma prensibini izah eder.
    • Raylı sistem araçlarındaki kullanılan AC elektrik motorlarının kullanıldığı yerleri izah eder.
    • AC motorun araç üzerinde mekanik ve elektriksel bağlantılarını yapar.
  • 4. Alternatif akım motorlarının devir yönünü değiştirme
    • AC elektrik motorlarının devir yönünü değiştirmenin gereğini izah eder.
    • AC elektrik motorlarının devir yönünü değiştirme yöntemlerini gösterir.
  • 5. Alternatif akım motorlarının devir sayısı
    • AC elektrik motorlarında devir sayısını ayarlamanın gereğini izah eder.
    • AC elektrik motorlarında devir sayısı ayarlama yöntemlerini gösterir.

  10. Dizel Elektrikli Raylı Sistem Araçlarının Batarya, Şarj ve Marş Sistemleri (27 ders saati)

  • 1. Aküler
    • Akünün görevini ve yapısını izah eder.
    • Akü çeşitlerini izah eder.
  • 2. Akülerin bağlantısı
    • Akü kutup başı ayırt etme yöntemlerini gösterir.
    • Akülerin bağlantı yöntemlerini yapar.
  • 3. Şarj sistemi
    • Şarj sisteminin görevini ve çalışma prensibini izah eder.
    • Şarj sistemi elemanlarını araç üzerindeki yerlerini göstererek bağlantılarını yapar.
  • 4. Marş sistemi
    • Marş sisteminin görevini ve parçalarını izah eder.
    • Marş motorunun araç üzerinde elektriksel bağlantılarını yapar.
    • Kontaktörlerin elektriksel bağlantılarını yapar.

  11. Raylı Sistem Araçları Koruma Devreleri (27 ders saati)

  • 1. Koruma devre elemanları
    • Raylı sistem araçlarında ki koruma devresi elemanlarını gösterir.
    • Raylı sistem araçlarında ki koruma devresi elemanlarının yapısını izah eder.
    • Raylı sistem araçlarındaki koruma devresi elemanlarının test yollarını izah eder.
    • Koruma devresi elemanlarının araç üzerindeki yerlerini gösterir.
  • 2. Algılayıcılar
    • Koruma devrelerindeki algılayıcıları gösterir.
    • Koruma devrelerindeki algılayıcıların görevlerini izah eder.
    • Raylı sistem araçlarındaki algılayıcıların test yollarını izah eder.
  • 3. Dizel motor aşırı devir önleme devresi
    • Aşırı devir önleme bekçisinin görevlerini izah eder.
    • Aşırı devir önleme bekçisinin test yollarını sıralar.
    • Aşırı devir önleme bekçisinin araç üzerindeki yerlerini gösterir.
  • 4. Patinaj ihbar ve önleme devreleri
    • Patinaj ihbar ve önleme devresinin görevlerini izah eder.
    • Patinaj ihbar ve önleme devresinin test yollarını sıralar.
    • Patinaj ihbar ve önleme devresinin araç üzerindeki yerini gösterir.
  • 5. Kızaklama tespit ve önleme devresi
    • Kızaklama tespit ve önleme devresinin görevlerini ve yapısını izah eder.
    • Kızaklama tespit ve önleme devresinin test yollarını sıralar.
    • Kızaklama tespit ve önleme devresinin araç üzerindeki yerini gösterir.
  • 6. Kumlama devresi
    • Kumlama devresinin yapısını ve görevlerini izah eder.
    • Kumlama devresinin test yollarını sıralar.
    • Kumlama devresinin araç üzerindeki yerini gösterir.
  • 7. Marş motoru koruma devresi
    • Marş motoru koruma devresinin görevlerini ve yapısını izah eder.
    • Marş motoru koruma devresinin test yollarını sıralar.
    • Marş motoru koruma devresinin araç üzerindeki yerini gösterir.

  12. Dizel Motor Kumanda Kontrol Devreleri (27 ders saati)

  • 1. Kumanda panelindeki kontrol devre elemanları
    • Kumanda panelindeki anahtar, buton ve sigortanın görevlerini izah eder.
    • Kumanda panelindeki şalter, motor devir kumanda kolu, yön tayin kolu, dinamik fren kolu gibi elemanların görevlerini izah eder.
    • Kumanda panelindeki analog zaman, hız gösterge ve kayıt cihazının görevlerini izah eder.
  • 2. Kumanda panelindeki ihbar, sesli ve ışıklı ikaz sistemleri
    • Kumanda panelindeki aksamın tespit ve terminal bağlantılarını gösterir.
    • Bağlantı hata ve eksikliklerini sıralar.
    • Raylı sistem araçlarında kullanılan sesli, ışıklı ikaz sistemlerinin bağlantılarını yapar.
    • Raylı sistem araçlarındaki ikaz sistemlerinin test yollarını gösterir.
    • Raylı sistem araçlarındaki kullanılan sesli, ışıklı ikaz sistemlerinin elemanlarının araç üzerindeki yerlerini gösterir.
  • 3. Cam rezistansları
    • Cam rezistanslarının besleme gerilim değerlerini ve ölçülmesini izah eder.
    • Cam rezistanslarının kontrol yöntemlerini gösterir.
  • 4. Ölü adam (totman) devresi
    • Ölü adam (totman) devresinin görevlerini izah eder.
    • Ölü adam (totman) devresinin test yollarını sıralar.
    • Ölü adam (totman) devresinin araç üzerindeki yerlerini gösterir.
  • 5. Yük reostası
    • Yük reostası tespit ve terminal bağlantı elemanlarını görevlerini izah eder.
    • Yük reostası tespit ve terminal bağlantı elemanlarını test yollarını sıralar.
    • Yük reostası tespit ve terminal bağlantı elemanlarının araç üzerindeki yerlerini gösterir.
  • 6. Dizel motor devir regülatörünün elektriki bağlantıları
    • Dizel motor devir regülatörünün görevlerini izah eder.
    • Dizel motor devir regülatörünün test yollarını sıralar.
    • Dizel motor devir regülatörünün araç üzerindeki yerlerini gösterir.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak standartlara, kataloglara ve işletme yönetmeliğine uygun şekilde raylı sistem araçlarının elektrik-elektronik sistemlerinin kontrolünü ve bakımlarını yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.