Ön Terbiye İşlemleri Atölyesi 10. Sınıf Yıllık Plan

Ön Terbiye İşlemleri Atölyesi 10. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Tekstil Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Ön Terbiye İşlemleri Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ön Terbiye İşlemleri Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 1 — Parti Oluşturma
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 2 — Makaslama ve Yakma
• Bireysel Öğrenme Materyali (BÖM) — 3 — Örme Mamullerin Ön Terbiyesi
• Ders İçeriği

  Tekstil Teknolojisi - Tekstil Boya Apre ve Laborantlığı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Ön Terbiye İşlemleri Atölyesi dersi 10. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Parti Oluşturma (27 ders saati)

  • 1. Boyanacak Materyali Kontrol Etmek
    • Boyanacak Materyali Kontrol Eder.
    • Kumaş kontrol İşleminin gerekliliğini açıklar.
    • İş emri kartının içeriğini açıklar.
    • Damgalama İşleminin amacını açıklar.
    • Ham kontrol makinesinin kısımlarını ayırt eder.
    • İplik, kumaş üretiminden ve işletme ortamından kaynaklanan hataları ayırt eder.
    • Partilerin numarası, ham ve mamul eni, uzunluğu gibi bilgileri çıkmayacak boyayla yazar.
    • Ham kontrol makinesini kullanır.
    • Tespit edilen hataları iş emri kartına işler.
  • 2. Küçük Hataları Gidererek Makine Kapasitesine Uygun Parti Oluşturmak
    • Küçük Hataları Gidererek Makine Kapasitesine Uygun Parti Oluşturur.
    • Hata giderme yöntemlerini açıklar.
    • Makine kapasitesine uygun parti oluşturmayı açıklar.
    • Doku hatalarını saptar.
    • Kumaştaki delikleri örer.
    • Yağ lekelerini leke çıkarıcı çözücülerle uzaklaştırır.
    • İş emri kartlarında parti numaralarını yazıp, mamulün hangi işlemlerden geçirileceğini ve reçeteleri düzenler.
    • Ham kontrolü yapılmış kumaşlardan makine kapasitesine uygun parti oluşturur.

  2. Makaslama ve Yakma (27 ders saati)

  • 1. Makaslama yapmak
    • Makaslama yapar.
    • Ön terbiye ve terbiyeyi tanımlar.
    • Makaslamanın amacını açıklar.
    • Makinenin bölümlerini ve görevlerini ayırt eder.
    • Makaslamada dikkat edilecek noktaları açıklar.
    • Kumaşı makineye yerleştirir.
    • Kumaş ile makas arasındaki mesafeyi ayarlar.
    • Kumaşın geçiş hızını ayarlar.
    • Makineyi çalıştırır.
  • 2. Yakma yapmak
    • Yakma yapar.
    • Yakma işleminin amacını açıklar.
    • Makinenin bölümlerini ve görevlerini ayırt eder.
    • Yakmayı etkileyen faktörleri açıklar.
    • Düzgün olmayan yakma nedenlerini ayırt eder.
    • Kumaşı makineye yerleştirir.
    • Kumaş ile bek arasındaki mesafeyi ayarlar.
    • Beklerin pozisyonunu ayarlar.
    • Alev şiddetini ayarlar.
    • Kumaş geçiş hızını ayarlar.
    • Makineyi çalıştırır.

  3. Selüloz Esaslı Mamullerin Ön Terbiyesi (81 ders saati)

  • 1. Haşıl sökme yapmak
    • Selüloz esaslı mamullere haşıl sökme yapar.
    • Haşıl sökme işleminin amacını açıklar.
    • Haşıl sökme yöntemlerini ayırt eder.
    • Haşıl sökme test çözeltisinin hazırlanışını açıklar.
    • Reçete hesabı yapar.
    • Haşıl sökme çözeltisini hazırlar.
    • Haşıl sökme için makineyi çalıştırır.
    • Haşıl sökme test çözeltisini hazırlar.
    • Haşıl Kontrolü yapar.
  • 2. Bazik işlemleri yapmak
    • Bazik İşlemleri yapar.
    • Bazik işlemin amacını ve çeşitlerini açıklar.
    • Bazik işlemlerde kullanılan kimyasal maddeleri ve görevlerini açıklar.
    • Yarı kontinü bazik işlem metodunu açıklar.
    • Kontinü bazik işlem metodunu açıklar.
    • Bazik işlemlerde dikkat edilecek noktaları açıklar.
    • Reçete hesabı yapar.
    • Bazik işlem banyosunu hazırlar.
    • Kumaşı makine içerisine alır.
    • Yöntemi uygular.
  • 3. Ağartma yapmak
    • Ağartma yapar.
    • Ağartmanın amacını açıklar.
    • Ağartma yöntemlerini açıklar.
    • Hidrojen peroksit ile yapılan beyazlatma işlemini açıklar.
    • Beyazlatma yöntemini seçer.
    • Reçeteyi hesaplar.
    • Beyazlatma banyosunu hazırlar.
    • Beyazlatma uygulaması yapar.
    • Ard işlemleri yapar.
  • 4. Optik beyazlatma yapmak
    • Optik Beyazlatma yapar.
    • Optik beyazlatmanın amacı ve önemini açıklar.
    • Optik Beyazlatıcı ile yapılan beyazlatmayı açıklar.
    • Reçeteyi hesaplar.
    • Beyazlatma banyosunu hazırlar.
    • Beyazlatma uygulaması yapar.
    • Ard işlemleri yapar.
  • 5. Merserize yapmak
    • Merserize yapar.
    • Merserizasyonun tanımı ve amacını açıklar.
    • Merserize makinelerinin çeşitlerini ve kısımlarını açıklar.
    • Merserize sonucu mamulün kazandığı özellikleri açıklar.
    • Merserize işlemini etkileyen faktörleri açıklar.
    • Merserize hatalarını açıklar.
    • Uygun reçeteyi yazarak hesaplama yapar.
    • Flotteyi hazırlar.
    • Mamulü makineye yerleştirir.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Merserize işlemini uygular.
    • Ard işlemleri yapar.

  4. Yünlü Mamullerin Ön Terbiyesi (81 ders saati)

  • 1. Yıkama Yapmak
    • Yünlü Mamullere Yıkama Yapar.
    • Yünlü mamule uygulanan ön terbiye işlemlerini sıralar.
    • Yıkama işlemi ve amacını açıklar.
    • Soda-sabun yıkamasını açıklar.
    • Soda deterjan yıkamasını açıklar.
    • Nötr deterjan yıkamasını açıklar.
    • İso-elektriksel noktada yıkamayı açıklar.
    • Yün terinde yıkamayı açıklar.
    • Elyaf halinde yıkamayı (yapak yıkama) açıklar.
    • Kumaş halinde yıkamayı açıklar.
    • Yıkama işlemi yapılacak mamulü hazırlar.
    • Yıkama flottesini hazırlar.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Mamulü makine içerisine alır.
    • Yıkama işlemini yapar.
    • Yıkama sonrası ard işlemleri yapar.
  • 2. Karbonize Yapmak
    • Yünlü Mamullere Karbonize Yapar.
    • Karbonize işlemi ve amacını açıklar.
    • Karbonizede işlem sırasını sayar.
    • Karbonizede kullanılan maddeleri ve görevlerini açıklar.
    • Karbonize makinesini ve kısımlarını açıklar.
    • Karbonize işlemi yapılacak mamulü hazırlar.
    • Karbonize flottesini hazırlar.
    • Makine ayarlarını yapar.
    • Mamulü makine içerisine alır.
    • Karbonize işlemini yapar.
  • 3. Ağartma Ve Optik Beyazlatma Yapmak
    • Ağartma Ve Optik Beyazlatma Yapar.
    • Yünlü mamullerin ağartılmasının önemini açıklar.
    • İndirgen maddelerle ağartmasını açıklar.
    • Yükseltgen maddelerle ağartmasını açıklar.
    • Optik beyazlatmayı açıklar.
    • İşlem görecek materyali hazırlar.
    • İşlemde kullanılacak beyazlatma maddesini belirler.
    • Yöntemi belirler.
    • Reçete hesaplar.
    • Çözelti hazırlar.
    • İşlemi uygular.
    • Ard işlemleri yapar.
  • 4. Dinkleme Yapmak
    • Dinkleme Yapar.
    • Dinkleme işleminin amacını açıklar.
    • Dinklemeye etki eden faktörleri açıklar.
    • Dinkleme makinesini ve kısımlarını açıklar.
    • Dinkleme çeşitlerini açıklar.
    • Dinkleme işlemi için kumaşı hazırlar.
    • Dinkleme ortamına göre flottenin pH'ını ayarlar.
    • Dinkleme sıcaklığı ve süresini ayarlar.
    • Dinkleme yöntemine göre sabun ilavesi yapar.
    • Dinkleme işlemini yapar.
    • Durulama yapar.
    • Kurutma yapar.
  • 5. Krablama Yapmak
    • Krablama Yapar.
    • Krablama işleminin amacını açıklar.
    • Kesikli yönteme göre çalışan krablama makinelerini açıklar.
    • Kesiksiz yönteme göre çalışan krablama makinelerini açıklar.
    • Krablamanın mamule kazandırdığı özellikleri açıklar.
    • Krablama işlemi için kumaşı hazırlar.
    • Kumaşı makineye besler.
    • Krablama işlemini uygular.

  5. İpekli Mamullerin Ön Terbiyesi (27 ders saati)

  • 1. Serisin Uzaklaştırma Yapmak
    • Serisin Uzaklaştırma Yapar.
    • Serisin uzaklaştırma işlemi için kullanılan kimyasalları açıklar.
    • Serisin uzaklaştırma işleminin yapılışını açıklar.
    • Serisin uzaklaştırma sonucu oluşan ipek çeşitlerini açıklar.
    • Serisini uzaklaştırma derecesinin test edilmesini açıklar.
    • Çile haline getirilmiş ipeği serisin uzaklaştırma işlemi için hazırlar.
    • Serisin uzaklaştırma reçetesini hazırlar.
    • Çözeltiyi hazırlar.
    • İşlemi uygular.
    • Geriye kalan flottenin yarısını alarak II. kez işlemi tekrarlar.
    • Ard işlemleri yapar.
  • 2. Ağartma Yapmak
    • Ağartma Yapar.
    • İpekli mamulün beyazlatılmasını açıklar.
    • Yükseltgen maddelerle ipek ağartmasını açıklar.
    • İndirgen maddelerle ipek ağartmasını açıklar.
    • Beyazlatma işlemi yapılacak materyali hazırlar.
    • Reçeteye göre hesaplamaları yapar.
    • Çözeltiyi hazırlar.
    • İşlemi uygular.
    • Ard işlemleri yapar.

  6. Sentetik Mamullerin Ön Terbiyesi (54 ders saati)

  • 1. Ön Yıkama Yapmak
    • Ön Yıkama Yapar.
    • Polyester mamulde yıkama işleminin nedenlerini açıklar.
    • Polyester mamulün yıkama işleminde kullanılan makineleri açıklar.
    • Polyester kumaşların yıkanmasında önemli noktaları açıklar.
    • Polyester kumaşların yıkanmasında kırışıklık izi oluşmasının nedenini açıklar.
    • Polyamidin ön yıkanmasını açıklar.
    • Poliakrilonitrilin ön yıkanmasını açıklar.
    • Polyester mamullerin ön yıkamasını yapar.
    • Poliamid mamullerin ön yıkamasını yapar.
    • Poliakrilonitril mamullerin ön yıkamasını yapar.
  • 2. Fiksaj ve Termofiksaj Yapmak
    • Fiksaj Ve Termofiksaj Yapar.
    • Fiksaj işleminin amacını açıklar.
    • Fiksaj işleminin ön terbiyedeki sırasını açıklar.
    • Fiksaj işleminin yapılışını kavrar.
    • Fiksaj İle sağlanan özellikleri açıklar.
    • Fiksaj sonuçlarını etkileyen faktörleri açıklar.
    • Termofiksaj işleminin yapılışını açıklar.
    • Örme kumaşların fiksaj işlemlerini kavrar.
    • Sentetik karışımlı kumaşların fikse işlemlerini kavrar.
    • Fiksaj işleminde dikkat edilecek hususları açıklar.
    • İşlem görecek materyali hazırlar.
    • Kumaşı makineye yerleştirir.
    • Ürün çeşidine göre makine ayarlarını yapar.
    • Fiksaj işlemini yapar.
  • 3. Ağartma Yapmak
    • Ağartma Yapar.
    • Kullanılan ağartıcıları açıklar.
    • Sodyum klorit ağartmasını kavrar.
    • Ağartma flottesinde kullanılan kimyasalları ve görevlerini açıklar.
    • Sentetik ve karışımlarının ağartılmasını açıklar.
    • Ağartılacak mamulleri işlem için hazırlar.
    • Reçete hazırlar.
    • Reçete hesaplamalarını yapar.
    • Ağartma çözeltisi hazırlar.
    • Beyazlatma işlemini yapar.
    • Beyazlatma sonrası ard işlemleri yapar.
  • 4. Optik Beyazlatma Yapmak
    • Optik Beyazlatma Yapar.
    • Optik beyazlatma işlemini açıklar.
    • Optik beyazlatıcı uygulamasında önemli noktaları açıklar.
    • Çektirme metoduna göre optik beyazlatmayı kavrar.
    • Emdirme metoduna göre optik beyazlatmayı kavrar.
    • Optik beyazlatma yapılacak mamulü işlem için hazırlar.
    • Reçete hazırlar.
    • Reçete hesaplarını yapar.
    • Optik beyazlatma flottesini hazırlar.
    • Optik beyazlatma işlemini yapar.
    • Optik beyazlatma sonrası ard işlemleri yapar.

  7. Örme Mamullerin Ön Terbiyesi (27 ders saati)

  • 1. Ters Çevirme Yapmak
    • Ters Çevirme Yapar.
    • Ters çevirme makinesinin çalışmasını açıklar.
    • Ters Çevirmenin yapılış esaslarını açıklar.
    • Ters çevirme makinesini çalıştırır.
    • Tekniğine uygun ters çevirme yapar.
  • 2. Tüp Kesme Yapmak
    • Tüp Kesme Yapar.
    • Tüp kesme makinesi kısımlarını açıklar.
    • Tüp kesme çeşitlerini açıklar.
    • Tüp kesim makinesini çalıştırır.
    • Tekniğine uygun açma yapar.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği kuralları ile iş ve makine kullanma talimatlarına uygun olarak selüloz esaslı, yünlü, ipekli, sentetik ve örme mamüllerin ön terbiye işlemleri ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.