10. Sınıf Tekstil Kimyası Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Tekstil Kimyası Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Tekstil Kimyası dersi, Tekstil Teknolojisi alanının Tekstil Boya Apre ve Laborantlığı dalında haftada 2 ders saati okutulur; yıllık planında 7 öğrenme birimi, 72 ders saati ve 243 kazanım yer alır. Yıl, “Terbiye Hesapları” öğrenme birimiyle başlar (Reçete Hesapları, Fulard Hesapları); aradaki 5 öğrenme biriminin ardından “İşletme Suyu Sertlik Analizi” öğrenme birimiyle biter (Sabun Çözeltisi Metodu ile Sertlik Tayini, EDTA ile Sertlik Tayini).

• 10. Sınıf Tekstil Kimyası Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Tekstil Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Tekstil Kimyası Ders Bilgi Formu (DBF)
• Tekstil Kimyası Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Tekstil Teknolojisi - Tekstil Boya Apre ve Laborantlığı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Tekstil Kimyası dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 2 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Terbiye Hesapları (10 ders saati)

  • 1. Reçete Hesapları
    • Reçete hesapları yapar.
    • Reçetenin terbiyedeki önemini açıklar.
    • Banyo ( flotte ) miktar hesaplarını açıklar.
    • Kimyasal madde miktar hesaplarını açıklar.
    • Reçete hesabı yapmayı örneklerle açıklar.
    • Farklı konsantrasyonlardaki boyar madde ve kimyasal madde miktarının nasıl hesaplanacağını açıklar.
    • Banyo ( flotte ) miktar hesaplarını yapar.
    • Kimyasal madde miktar hesaplarını yapar.
    • Örneklerle reçete hesabı yapar.
    • Farklı konsantrasyonlardaki boyar madde ve kimyasal madde miktar hesaplarını yapar.
  • 2. Fulard Hesapları
    • Fulard hesapları yapar.
    • Tekstil terbiyeciliğinde fulard hesabının önemini açıklar.
    • Yaştan yaşa ( wet to wet ) fulard hesabının nasıl yapılacağını açıklar.
    • Yaş mamulü tartar.
    • Kuru mamulü tartar.
    • Fulard hesabı yapar.

  2. Laboratuvarda Çalışma Güvenliği (13 ders saati)

  • 1. Laboratuvarda Kişisel Hazırlıklar
    • Laboratuvarda kişisel hazırlıklar yapar.
    • Hijyen ve sanitasyonu açıklar
    • Kişisel temizlik kurallarını açıklar
    • Laboratuvar Çalışma kurallarını açıklar.
    • Kişisel temizlik ve bakımını yapar
    • Gerekli koruyucu malzemeleri kullanır.
    • İş kıyafeti ve koruyucu malzemelerin bakım ve temizliğini yapar.
  • 2. Laboratuvar Koşullarını Değerlendirmek
    • Laboratuvar koşullarını değerlendirir.
    • Laboratuvarın tanımı ve önemini açıklar.
    • Laboratuvarın fiziki yapısını açıklar.
    • Laboratuvar zemini ve tezgâhları kontrol eder.
    • Gaz ve su tesisatını kontrol eder.
    • Malzeme dolaplarının kontrolünü yapar.
    • Çalışmayerininhavalandırmakontrolünü yapar.
    • Çeker ocakların kullanıma hazır olup olmadığını kontrol eder.
    • Işıklandırma kontrolü yapar.
    • Atıkların muhafaza edileceği yerleri kontrol eder.
  • 3. Yönetmelik ve Mevzuata Uygun Olarak Laboratuvarda Güvenlik Önlemleri
    • Yönetmelik ve mevzuata uygun olarak laboratuvarda güvenlik önlemlerini alır.
    • Genel güvenlik önlemlerini açıklar.
    • Kimyasalların sınıflandırılmasını, kimyasal maddelerle çalışma güvenliğini açıklar.
    • Kimyasal maddelerin etiketlenmesini açıklar.
    • Kimyasal maddelerin depolanmasını açıklar.
    • Kimyasal maddelerle güvenli çalışma kurallarını açılar.
    • Genel güvenlik kontrollerini yapar.
    • Kimyasal maddelerle güvenli çalışma önlemlerini alır.
    • Kimyasal maddelerin etiketleme işlemini yapar.
  • 4. Laboratuvar Kazalarında İlk Yardım
    • Laboratuvar kazalarında ilk yardım yapar.
    • İlkyardım ve önemini açıklar.
    • İlkyardım malzemelerini açıklar.
    • Laboratuvarda oluşabilecek kesik ve yaralanmalarda ilk yardımı açıklar.
    • Laboratuvarda oluşabilecek yanıklarda ilk yardımı açıklar.
    • İlkyardım malzemelerini tanır.
    • Laboratuvarda oluşabilecek kazalarda yapılması gereken ilkyardım uygulamalarını yapar.

  3. Kütle Ölçümü (7 ders saati)

  • 1. Hassas Terazide tartım
    • Tekniğine uygun olarak hassas terazide tartım yapar.
    • Kütleyi ve ağırlığı açıklar.
    • Kütle birimlerini açıklar.
    • Kütle birimlerini birbirine dönüştürür.
    • Uluslararası birim sistemlerini açıklar.
    • Tartım ile ilgili bilgileri açıklar.
    • Tartım kaplarının özelliklerini sıralar.
    • Tartım cihazlarını açıklar.
    • Hassas terazide tartma işleminin işlem basamaklarını açıklar.
    • Terazinin denge ayarını yapar.
    • Laboratuvarda kullanılan terazilerde gerekiyorsa kalibrasyon doğrulaması yapar/yaptırır.
    • İstenilen miktardaki maddeyi tartar.
    • Kütle birimlerinde gerekli dönüşümleri yapar.
    • Tartım sonucunda gerekli hesaplamaları yapar.
    • Raporunu hazırlar.
  • 2. Net kütle miktarı Hesabı
    • Tekniğine uygun olarak net kütle miktarını hesaplar.
    • Brüt kütle, net kütle ve dara terimlerini açıklar.
    • Brüt kütle, net kütle ve dara ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Ortalama kütle ile ilgili hesaplama işlem basamaklarını açıklar.
    • Tartım cihazını açıklar.
    • Terazinin denge ayarını yapar.
    • Laboratuvarda kullanılan terazilerde gerekiyorsa kalibrasyon doğrulaması yapar/yaptırır.
    • Uygun tartım kaplarını seçer.
    • Tartım kabını tartar ve kaydeder.
    • Bir maddeden belirli miktarda tartım yapar.
    • Tartımı kaydeder.
    • Net kütleyi hesaplar.
    • Raporunu hazırlar.

  4. Hacim Ölçümü (7 ders saati)

  • 1. Sıvılarda hacim ölçümü
    • Tekniğine uygun olarak sıvılarda hacim ölçümü yapar.
    • Uluslararası hacim birimlerini açıklar.
    • Uluslar arası hacim birimlerini birbirine dönüştürmeyi açıklar.
    • Pipet çeşitlerini açıklar.
    • Pipet ile hacim ölçmeyi açıklar.
    • Mezür ile hacim ölçmeyi açıklar.
    • Büret ile hacim ölçmeyi açıklar.
    • Dispenser çeşitlerini açıklar.
    • Dispenser ile hacim ölçmeyi açıklar.
    • Pipet ile hacim ölçümü yapar.
    • Mezür ile hacim ölçümü yapar.
    • Büret ile hacim ölçümü yapar.
    • Dispenser ile hacim ölçümü yapar.
    • Ölçüm yaparken sıvının oluşturacağı iç bükeyin alt ve üst noktasını gözlemler.
    • Raporunu hazırlar
  • 2. Katılarda hacim ölçümü
    • Tekniğine uygun olarak katılarda hacim ölçümü yapar.
    • Belirli bir geometrik şekli olan katıların hacim hesaplamalarını açıklar.
    • Belirli bir geometrik şekli olmayan katıların hacim hesaplamalarını açıklar.
    • Küp, dikdörtgen prizma, silindir, küre v.b cisimlerin boyutlarını ölçer
    • Küp, dikdörtgen prizma, silindir, küre v.b cisimlerin hacimlerini hesaplar.
    • Geometrik şekli olmayan maddelerin hacimlerini ölçer.
    • Raporunu hazırlar.

  5. Tekstilde Çözelti Hazırlama (17 ders saati)

  • 1. Kimya ile İlgili Terimler
    • Kimya ile ilgili terimleri açıklar.
    • pH ve ölçülmesini açıklar.
    • Tekstil terbiyeciliğinde kullanılan kavramları açıklar.
    • pH’ı ölçülecek çözeltiden numune alır.
    • Numune çözeltiye pH kağını daldırır.
    • pH kağındaki renk değişimlerine göre değerlendirme tablosundan pH değerini okur.
  • 2. Yüzde Çözelti Hazırlamak
    • Yüzde çözelti hazırlar.
    • Çözelti kavramını açıklar.
    • Çözünme olayını açıklar.
    • Çözelti çeşitlerini açıklar.
    • Çözeltilerin özelliklerini açıklar.
    • Yüzde çözelti kavramlarını açıklar.
    • Kütlece yüzde çözeltiler ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Yüzde çözeltilerin hazırlanmasını açıklar.
    • Yüzdesi ve miktarı belirtilen NaCl çözeltisi hazırlamak için NaCl miktarını hesaplar.
    • Deneye hazırlık yapar.
    • Hesaplanan NaCl miktarını beher içerisinde tartar.
    • Belirtilen miktarda olacak şekilde beherin üzerini saf su ile doldurur.
    • Baget yardımı ile NaCl’yi çözer.
    • Çözeltinin etiketini yapıştırır.
  • 3. Molar Çözelti Hazırlamak
    • Molar çözelti hazırlar.
    • Molekül kütlesini ve hesaplanmasını açıklar.
    • Mol kütlesini açıklar.
    • Mol kütlesi ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Mol sayısını açıklar.
    • Mol sayısı ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Molarite kavramını açıklar.
    • Molarite ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Saf maddelerden molar çözelti hazırlama ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Kristal suyu içeren maddelerden molar çözelti hazırlama ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Molaritesi ve miktarı belirtilen Na2CO3 çözeltisi hazırlamak için Na2CO3 miktarını hesaplar.
    • Deneye hazırlık yapar.
    • Hesaplanan Na2CO3 miktarını beher içerisinde tartar.
    • Bir miktar saf suda Na2CO3’ü çözer.
    • Karışımı balonjojeye aktarır.
    • Balonjojenin çizgisine kadar saf su ile tamamlar.
    • Balonjojeyi kuralına göre çalkalar.
    • Saklama şişesine çözeltiyi aktarır.
    • Saklama şişesine etiketini yapıştırır.
    • Raporunu hazırlar.
  • 4. Normal Çözelti Hazırlamak
    • Normal çözelti hazırlar.
    • Tesir değerliği kavramını açıklar.
    • Eşdeğer kütle kavramını açıklar.
    • Eşdeğer kütlenin hesaplanmasını açıklar.
    • Eşdeğer gram sayısı kavramını açıklar.
    • Eşdeğer gram sayısının hesaplanmasını açıklar.
    • Normalite kavramını açıklar.
    • Normalite ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Saf maddelerden normal çözelti hazırlama ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Kristal suyu içeren maddelerden normal çözelti hazırlama ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Normalitesi ve miktarı belirtilen H2SO4 çözeltisi hazırlamak için H2SO4 miktarını hesaplar.
    • Deneye hazırlık yapar.
    • Balonjojeye bir miktar saf su koyar.
    • Pipet ile H2SO4’ü alır.
    • Balonjojeye H2SO4’ü aktarır.
    • Balonjojeyi kuralına göre çalkalar.
    • Balonjojeninçizgisinekadarsafsuile tamamlar.
    • Balonjojeyi kuralına göre çalkalar.
    • Saklama şişesine çözeltiyi aktarır.
    • Saklama şişesine etiketini yapıştırır.
    • Raporunu hazırlar.
  • 5. Çözeltileri Seyreltmek
    • Çözeltileri seyreltir.
    • Derişik ve seyreltik çözeltiyi açıklar.
    • Seyreltiklik kavramını açıklar.
    • Derişik çözeltilerin seyreltilmesi ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Yüzde çözeltileri seyreltme ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Molar çözeltileri seyreltme ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Normal çözeltileri seyreltme ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Deneye hazırlık yapar.
    • 2M NaOH çözeltisinden 0,5M NaOH çözeltisi hazırlamak için alınması gereken hacim miktarını hesaplar.
    • Balonjojeye az miktarda saf su koyar.
    • 2M NaOH çözeltisinden alır.
    • Çözeltiyi balonjojeye aktarır.
    • Balonjojenin çizgisine kadar saf su ile tamamlar.
    • Balonjojeyi kuralına göre çalkalar.
    • Saklama şişesine çözeltiyi aktarır.
    • Saklama şişesine etiketini yapıştırır.
    • Raporunu hazırlar.
  • 6. Çözeltileri Deriştirmek
    • Çözeltileri deriştirir.
    • Çözeltilerin derişimini artırmak için yapılması gereken işlemleri açıklar.
    • Derişiklik kavramını açıklar.
    • Yüzde çözeltileri deriştirme ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Molar çözeltileri deriştirme ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Normal çözeltileri deriştirme ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Buharlaştırarak deriştirme ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Saf çözünen ilave edilerek çözeltileri deriştirme ile ilgili hesaplamaları açıklar.
    • Deneye hazırlık yapar.
    • 250 ml,1M NaOH çözeltisini 2M NaOH çözeltisi yapmak için buharlaştırılması gereken su miktarını hesaplar.
    • 250 ml, 1M NaOH çözeltisinden alır.
    • Behere çözeltiyi ilave eder.
    • Bek alevinde çözeltiden buharlaşması gereken miktarda suyu buharlaştırır.
    • Çözeltinin soğumasını bekler.
    • Çözeltiyi saklama şişesine koyar.
    • Saklama şişesine etiketini yapıştırır.
    • Raporunu hazırlar.
  • 7. Doymuş çözelti Hazırlamak
    • Doymuş çözelti hazırlar.
    • Doymuş çözeltileri açıklar.
    • Doymamış çözeltileri açıklar.
    • Aşırı doymuş çözeltileri açıklar.
    • Balon jojeye saf su koyar.
    • Madde çözünmeyene kadar katı ekler.
    • Sonuçları rapor eder.

  6. Tekstil Liflerine Kalitatif ve Kantitatif Analiz (13 ders saati)

  • 1. Kuru Destilasyon Testi ile Lifleri Ayırt Etmek
    • Kuru destilasyon testi ile lifleri ayırır.
    • Destilasyonun amacını ve deneyin yapılışını açıklar.
    • Liflerin kuru destilasyon sonuç çizelgesini açıklar.
    • Kuru destilasyon işlemi için gerekli araç ve gereçleri hazırlar.
    • Kuru destilasyon testini yapar.
    • Kuru destilasyon testi sonuçlarını rapor eder.
  • 2. Liflerin Çözücülerde Çözünmesini Sağlamak
    • Liflerin çözücülerde çözünmesini sağlar.
    • Kantitatif lif analizini açıklar.
    • Pamuk lifini çözen kimyasal çözeltileri açıklar.
    • Yün lifini çözen kimyasal çözeltileri açıklar.
    • Test yapılacak numuneyi hazırlar
    • Test için kullanılacak kimyasalları hazırlar.
    • Lifleri kimyasal çözücüde çözündürür.
    • Sonucu rapor eder.
  • 3. Liflerin Karışım Yüzdelerini Hesaplamak
    • Liflerin karışım yüzdelerini hesaplar.
    • Deneyin yapılışını açıklar.
    • Deneyde kullanılacak süzgeç kağıdı ve özelliklerini açıklar.
    • Mutlak kuru ağırlık üzerinden hesaplamayı açıklar.
    • Normal kuru ağırlık üzerinden hesaplamayı açıklar.
    • İkili kumaş karışımlarında yüzdelerin hesaplanmasını açıklar.
    • Mutlak kuru ağırlık üzerinden hesap yapar.
    • Normal kuru ağırlık üzerinden hesap yapar.
    • Karışım yüzde hesabını yapar.

  7. İşletme Suyu Sertlik Analizi (5 ders saati)

  • 1. Sabun Çözeltisi Metodu ile Sertlik Tayini
    • Sabun çözeltisi metodu ile su sertliğini tayin eder.
    • Su sertliği tayinin tanımı ve çeşitlerini açıklar.
    • Değişik sertlik dereceleri arasındaki bağıntıları ayırt eder.
    • Suyun sertlik derecesine göre sınıflandırılmasını açıklar.
    • Su sertliklerinin hesaplanmasını açıklar.
    • Sabun Çözeltisi Hazırlanmasını açıklar.
    • Sabun çözeltisi hazırlar.
    • Su sertliği tayini yapar.
    • Suyun sertliğini hesaplar.
  • 2. EDTA ile Sertlik Tayini
    • EDTA metodu ile su sertliğini tayin eder
    • Kompleksometri yöntemi metodunun ilkesini açıklar.
    • Kullanılacak çözeltileri (Ayıraç) ve hazırlanmalarını açıklar.
    • İşlem sırasında kullanılan araç-gereçleri seçer.
    • Su Sertliğinin Hesaplanmasını açıklar.
    • Titripleks III çözeltisi hazırlamasını açıklar.
    • Kullanılacak çözeltileri hazırlar.
    • Kalsiyum sertliği tayin eder.
    • Toplam sertliği tayin eder.
    • Su sertliğini hesaplar.