12. Sınıf Gemi Otomasyonu Yıllık Planı 2026-2027 - Denizcilik - Gemi Makineleri İşletme

12. Sınıf Gemi Otomasyonu Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

12. sınıf Gemi Otomasyonu dersi, Denizcilik alanının Gemi Makineleri İşletme dalında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 8 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 102 kazanım yer alır. Yıl, “Hidrolik Sistemler” öğrenme birimiyle başlar (Hidrolik Devre Elemanları, Elektro Hidrolik Sistemler); aradaki 6 öğrenme biriminin ardından “Otomatik Kontrol” öğrenme birimiyle biter.

• 12. Sınıf Gemi Otomasyonu Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Denizcilik 12. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Gemi Otomasyonu Ders Bilgi Formu (DBF)
• Gemi Otomasyonu Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Denizcilik - Gemi Makineleri İşletme (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Gemi Otomasyonu dersi 12. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Hidrolik Sistemler (16 ders saati)

  • 1. Hidrolik Devre Elemanları
    • Hidrolik tank ve filtre seçimini yapması sağlanır.
    • Boru ve hortum çaplarını bulması sağlanır.
    • Eğitim seti üzerinde hidrolik pompa ve hidrolik motorun bağlanması sağlanır.
    • Hidrolik silindirin ve hidrolik valfların devreye alınması sağlanır.
    • Hidrolik devreyi sızdırmaz hale getirmesi sağlanır.
  • 2. Hidrolik Sistemler
    • Açık ve kapalı hidrolik devre çizimlerinin yapılması sağlanır.
    • Tek ve çift etkili silindirin çalıştırılması sağlanır.
    • Akış kontrol valfleri yardımıyla silindirlerin hız kontrolünün yapılması sağlanır.
    • Seri ve paralel bağlantılı devreler oluşturulması sağlanır.
    • Farklı devre uygulamalarının oluşturulması sağlanır.
  • 3. Elektro Hidrolik Sistemler
    • Basit elektro hidrolik devre çizdirilmesi sağlanır.
    • Elektro hidrolik devre elemanlarının bağlantılarını yapılması sağlanır.
    • Elemanların elektriksel bağlantısının yapılması sağlanır.
    • Elektro hidrolik devre elemanlarının test işlemlerinin yapılması sağlanır.

  2. Gemilerde Hidrolik Devre Uygulamaları (20 ders saati)

  • 1. Gemilerde Kullanılan Hidrolik Kapılar ve Ambar Kapaklarının Bakımı
    • Hidrolik kapı ve ambar kapaklarının hidrolik devre kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Hidrolik kapı ve ambar kapaklarının hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Hidrolik kapı ve ambar kapaklarının hidrolik devre arızalarının giderilmesi sağlanır.
  • 2. Matafora Hidrolik Devrelerinin Bakımı
    • Matafora hidrolik devrelerinin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Matafora hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Matafora hidrolik devrelerinin arızaların giderilmesi sağlanır.
  • 3. Vinç ve Kreynlerin Hidrolik Devrelerinin Bakımı
    • Vinç ve kreyn hidrolik devrelerinin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Vinç ve kreyn hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Vinç ve kreyn hidrolik devrelerinin arızalarının giderilmesi sağlanır.
  • 4. Irgatların Hidrolik Devrelerinin Bakımı
    • Irgat hidrolik devrelerinin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Irgat hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Irgat hidrolik devrelerinin arızalarının giderilmesi sağlanır.
  • 5. Dümen Sisteminde Kullanılan Hidrolik Devrelerin Bakımı
    • Gemi dümen hidrolik devrelerinin kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Gemi dümen hidrolik devrelerinin arızalarının bulunması sağlanır.
    • Gemi dümen hidrolik devrelerinin arızalarının giderilmesi sağlanır.

  3. Pnömatik Sistemler (16 ders saati)

  • 1. Pnömatik Devre Elemanlarının Seçimi
    • Basit bir pnömatik devre çizimi yapması sağlanır.
    • Pnömatik devre elemanlarını seçmesi sağlanır.
    • Pnömatik sistemlerin şemasını çıkarması sağlanır.
  • 2. Pnömatik Sistemler
    • Pnömatik devreye silindir ve valflerin bağlanması sağlanır.
    • Pnömatik devre kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • Pnömatik devrenin sızdırmaz hâle getirilmesi sağlanır.
  • 3. Elektro Pnömatik Sistemler
    • Basit elektro pnömatik devre çizilmesi sağlanır.
    • Elektro pnömatik devre elemanlarının bağlantılarının yapılması sağlanır.
    • Elektro pnömatik devre elamanlarının test işlemlerinin yapılması sağlanır.
    • Gemideki elektro pnömatik sistemlerin elektrik bağlantılarının yapılması sağlanır.

  4. Gemilerde Pnömatik Devre Uygulamaları (20 ders saati)

  • 1. Pnömatik İlk Hareket Sistemleri
    • Pnömatik ilk hareket devre takibinin yapılması sağlanır.
    • Gemi ana makinesinin ilk harekete hazır hâle getirilmesi sağlanır.
    • İlk hareket havasının depo edilmesi sağlanır.
    • Pnömatik ilk hareket devresi basıncının kontrolü sağlanır.
    • Pnömatik sistemlerdeki arızalı sızdırmazlık elemanının değişimi sağlanır.
  • 2. Pitch Kontrol Sistemleri
    • Pnömatik pitch kontrol sistemlerini çalıştırmak için hava hazırlanması sağlanır.
    • Pnömatik pitch kontrol sistemlerinin devre basınçlarının kontrolü sağlanır.
    • Pnömatik pitch kontrol sistemlerinin periyodik bakımının yapılması sağlanır.
    • Pnömatik sistemlerin arızalı sızdırmazlık elemanının değişimi sağlanır.
  • 3. Gemilerde Kullanılan Elektro Pnömatik Sistemler
    • Elektro pnömatik devre elemanlarının AVOmetre ile kontrolü sağlanır.
    • Elektro pnömatik devre elemanlarının test işlemlerinin yapılması sağlanır.
    • Gemideki elektro pnömatik sistemlerin elektrik bağlantılarının kontrolü sağlanır.

  5. Senkron ve Asenkron Motorlar (18 ders saati)

  • 1. Senkron Elektrik Motorlar
    • Senkron elektrik motorlarının çalıştırılması sağlanır.
    • Senkron elektrik motorlarının bağlantı panolarının tespiti sağlanır.
    • Senkron elektrik motorlarının devreye bağlanılması sağlanır.
  • 2. Asenkron Elektrik Motorlarını Çalıştırma
    • Asenkron motorlarının çalışması açıklanır.
    • Asenkron motorların devreye alma işlemi açıklanır.
    • Asenkron elektrik motorlarının çalıştırılması sağlanır.
  • 3. Asenkron Motorlarda Frenleme Sistemi
    • Asenkron motorlarının frenleme sistemi açıklanır.
    • Asenkron motorda uygun frenleme sistemi seçilmesi sağlanır.
    • Sistem elemanları arasındaki gerekli bağlantıların yapılması sağlanır.
    • Balatalı frenleme sisteminin çalıştırılması sağlanır.
    • Dinamik frenleme sisteminin çalıştırılması sağlanır.

  6. Doğru Akım Motorları ve DC Jeneratörler (18 ders saati)

  • 1. Doğru Akım Motorlarının Bakımı
    • DC akım motorunun sökülmesi sağlanır.
    • DC akım motorunda fırça kontrollerinin yapılması sağlanır.
    • DC akım motorlarında kolektör kontrollerinin yapılması sağlanır.
  • 2. Doğru Akım Motorlarının Çalıştırılması
    • DC Akım motorlarının montajının yapılması sağlanır.
    • DC Akım motorlarının devreye montajı sağlanır.
    • DC akım motorunun çalıştırılması sağlanır.
  • 3. DC Jeneratörlerin Bakımı
    • DC jeneratörlerin sökülmesi sağlanır.
    • DC jeneratörlerin rotor testlerinin yapılması sağlanır.
    • DC jeneratörlerin statör testlerinin yapılması sağlanır.
  • 4. DC Jeneratörlerin Çalıştırılması
    • DC jeneratörlerin elektrik bağlantılarının yapılması sağlanır.
    • DC jeneratörlerin devreye alınması sağlanır.

  7. AC Jeneratörler ve Dağıtım Tabloları (18 ders saati)

  • 1. AC Jeneratörlerin Devreye Alınması
    • AC Akım jeneratörlerinin senkronizasyon işlemi açıklanır.
    • AC Akım jeneratörlerinin elemanlarının tespit edilmesi sağlanır.
    • Jeneratörlerin çalıştırılması sağlanır.
    • AC Akım jeneratörlerinin senkronize edilmesi sağlanır.
  • 2. AC Jeneratörlerin Bakımı
    • AC Akım motorlarının sökülmesi sağlanır.
    • AC Akım motorlarının testlerinin yapılması sağlanır.
    • AC Akım jeneratörlerinin montajının yapılması sağlanır.
    • Asenkron motorların sıralı çalıştırılması sağlanır.
    • Motorları kontaktörlü kumanda devresiyle çalıştırılması sağlanır.
    • Motorları ladder programlama ile çalıştırılması sağlanır.
  • 3. Kuvvet Akım Dağıtım Tabloları
    • Kuvvet akım dağıtım tabloları açıklanır.
    • Kuvvet akım dağıtım tablolarının seçimi sağlanır.
    • Tabloda kullanılacak malzemelerin seçimi sağlanır.
  • 4. Tanker Elektrik Devreleri
    • Petrol, kimyasal madde ve sıvılaştırılmış gaz tankerleri elektrik devreleri elemanları açıklanır.
    • Ex-proof (alev sızdırmaz) marin malzemeler açıklanır.
    • Petrol, kimyasal madde ve sıvılaştırılmış gaz tankerleri elektrik devrelerinin kontrol edilmesi sağlanır.

  8. Otomatik Kontrol (18 ders saati)

  • 1. Monitör Sistemi Yardımı ile Arıza Teşhisi
    • Sensor ve monitoring sisteminin görevleri açıklanır.
    • PLC (Programmable Logıc Controller): Programlanabilir denetleme sisteminin görev ve yapısı açıklanır.
    • PLC uygulamaları yapılması sağlanır.
  • 2. Otomasyon ve Kontrol Sistemlerinin Bakımı
    • Otomasyon, otomatik kontrol sistemleri ile ilgili temel bilgiler açıklanır.
    • Ana ve yardımcı makinelerde kullanılan kontrol elemanları açıklanır.
    • Elektrikli ve elektronik kontrol donanımlarının çalıştırılması sağlanır.
    • Ana ve yardımcı makinelerin kontrol sistemlerinin çalıştırılması sağlanır.
  • 3. Elektrikli ve Elektronik Cihazların Bakımı
    • Test, bakım, arıza tespit ve onarım işlemleri açıklanır.
    • 1.000 volt üzerindeki güç sistemleri açıklanır.
    • Cihazlar ve ilgili sistemlerin yalıtımının yapılması sağlanır.
    • Otomatik kontrol cihazları işlev ve performans testlerinin yapılması sağlanır.
    • İzleme sistemleri işlev ve performans testlerinin yapılması sağlanır.
    • Koruyucu cihazlar işlev ve performans testlerinin yapılması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste her öğrenciye; İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak, gemideki kullanılan otomasyon ve kontrol sistemlerinin; hidrolik, pnömatik ve elektrik devrelerinin işletim ve bakımlarına ilişkin uygulamaları yapma ile ilgili bilgi ve becerileri kazandırmak amaçlanmaktadır.