1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Etkileşim Dolu
- Ders
- Seçmeli Kimya
- Sınıf
- 12. Sınıf
- Tema / Ünite
- Etkileşim
- Konu
- İndirgenme-Yükseltgenme Tepkimeleri: Redoks Tepkimeleri ve Yarı Tepkimeler, Metalik Aktiflik
- Süre
- 4 ders saati (160 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu tema İndirgenme-Yükseltgenme Tepkimeleri ve Elektrokimyasal Hücreler bölümlerinden oluşmaktadır. Bu temada öğrencilerin indirgenme-yükseltgenme (redoks) tepkime sürecine ilişkin bilimsel gözlem yapmaları, metallerin aktiflik sıralamasının belirlenmesine ilişkin bilimsel sorgulama yapmaları, galvanik bir hücrenin özelliklerini bilimsel gözleme dayalı olarak tahmin etmeleri, standart hücre potansiyeli hesaplanmasına ilişkin akıl yürütmeleri, galvanik hücrelerin potansiyelini etkileyen faktörlere ilişkin hipotez oluşturmaları, elektrolitik bir hücrenin özelliklerini bilimsel gözlemlere dayalı tahmin etmeleri, elektroliz olayında madde-elektrik akımı miktarı ilişkisini açıklayabilmek için kanıt kullanabilmeleri, metallerin elektrolizle kaplanmasına ilişkin deney yapmaları, korozyonu önlemeye yönelik bilimsel sorgulama yapmaları amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
indirgenindirgenmeredokstuz köprüsüyarı hücreyükseltgenyükseltgenmeProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
FBAB1. Bilimsel Gözlem, FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama
Diğer Derslerle İlişki MEB
Coğrafya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında etkinlik kâğıdı, çalışma yaprağı, deney raporu, öz değerlendirme, sınıf içi tartışma, Venn diyagramı ve çıkış kartı kullanılabilir. Öğrencilerden farklı metallerin korozyona uğramış örneklerini inceleyerek korozyona sebep olan faktörlere ilişkin araştırma sorusu oluşturmaları ve korozyonu önlemek için çözüm önerileri belirlemeleri istenebilir. Öğrenciler, çalışmalarını arkadaşları ile yazılı veya sözlü olarak paylaşabilir. Performans görevi “korozyona sebep olan faktörleri belirleme, araştırma sorusu oluşturabilme ve korozyonu önlemek için çözüm önerileri belirleme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işlenişi sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir.
Performans görevi: Performans görevi “korozyona sebep olan faktörleri belirleme, araştırma sorusu oluşturabilme ve korozyonu önlemek için çözüm önerileri belirleme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin periyodik özellikler, kimyasal tepkime denklemleri, tepkime denklemlerinin denkleştirilmesi, stokiyometrik ilişkiler, metallerin ve ametallerin iyon yükü, elektrik iletkenliği ve dengeyi etkileyen faktörler ile ilgili bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğrencilerin kimyasal tepkime türleri ve bu tepkimelerin oluşum süreçleri hakkında ön bilgilerini ortaya çıkaracak bir tartışma ortamı oluşturulabilir. Bu tepkime türlerinden hangileri ile elektrik enerjisi üretilebileceğini sorgulamaları sağlanabilir.
Köprü Kurma MEB
Günümüzde bilim insanlarının bitki köklerinden elektrik akımı ürettiği çalışmalara örnekler verilebilir. Metallerin seyreltik hidroklorik asit veya farklı metal tuzlarının sulu çözeltileriyle olan tepkime oluşum süreçleri gözlemlenerek indirgenme-yükseltgenme (redoks) tepkimelerindeki elektron transferine dikkat çekilebilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş15 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada paslanmış bir demir nesne ile parlak bir bakır telin görsellerini gösterir (OB4). Öğrencilerden metallerin hava, asit ya da tuz çözeltileriyle karşılaştığında hangi değişimlerin gözlenebileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Dersin hedefinin redoks tepkimelerinde kanıt toplayıp tanecik düzeyinde açıklamak olduğu belirtilir.
- Keşfetme25 dkEtkinlik 1
Öğretmen, metallerin (magnezyum, çinko, bakır, demir, kurşun, kalay) oksijen, seyreltik hidroklorik asit veya metal tuzu çözeltileriyle tepkimelerinden birini seçer. Etkinlik kâğıdında çinko metalinin bakır(II) nitrat çözeltisiyle tepkimesi verilir. Öğrencilerden ürünleri tahmin etmeleri ve tepkime sürecindeki gözlemlenebilir kanıtları belirlemeleri istenir (OB7) (KİM.12.1.1.a).
KİM.12.1.1 - 25 dkEtkinlik 2
Öğrenciler tepkimeyi gözlemler; renk, çökelek, sıcaklık ya da kütle değişimi gibi kanıtlara ilişkin verileri toplar (KB2.2). Gözlem verileri etkinlik kâğıdındaki tabloya kaydedilir. Gruplar kanıtlarını karşılaştırarak hangi değişimlerin kimyasal değişimi gösterdiğini tartışır (KİM.12.1.1.b).
KİM.12.1.1 - Uygulama25 dkEtkinlik 1
Öğrencilerden gözlem verilerine dayanarak tepkimenin oluşum sürecini tanecik davranışları ve etkileşimlerini dikkate alarak sözel olarak açıklamaları istenir. Öğrenciler süreç aşamalı tanecik modeli çizimlerini hazırlar (OB7). Planlı ve araştırmacı çalışma, çalışkanlık değeriyle ilişkilendirilir (D3.2, D3.3) (KİM.12.1.1.c).
KİM.12.1.1 - 20 dkEtkinlik 2
Öğrenciler ilgili tepkimenin yükseltgenme ve indirgenme yarı tepkime denklemlerini yazar. Yük denkliği sağlanır ve yarı tepkimeler birleştirilerek tepkime denklemi yazılır. Öğretmen, çalışmaları gezerek denetler ve geri bildirim verir (KİM.12.1.1.c).
KİM.12.1.1 - 25 dkEtkinlik 3
Öğrenciler, alt mikro seviyedeki tepkime sürecini gösteren animasyonu izler ve kendi açıklamalarıyla animasyondaki gözlemlerini karşılaştırır (OB2). Aynı gözlem süreci, listedeki metallerden seçilmiş farklı bir metal–metal tuzu çözeltisi örneği için tekrarlanır. Asidik ve bazik çözelti örnekleri seçilmez (KİM.12.1.1.c).
KİM.12.1.1 - Sonuçlandırma25 dk
Öğrencilerden çalışma kâğıtlarını portfolyolarına eklemeleri istenir. Kâğıtlar 'tepkime göstergelerini belirleyebilme, verileri toplayıp kaydedebilme, tepkime sürecini tanecik modeliyle çizerek açıklayabilme' ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarıyla öğretmen ve öğrenci tarafından değerlendirilir. Öğrenciler, öz değerlendirme formunu doldurarak öğrenme süreçlerini değerlendirir (SDB1.2, SDB1.3). Redoks sürecinin makro, mikro ve sembolik gösterimleri birlikte toparlanır (KİM.12.1.1.c).
KİM.12.1.1
Sınıf defteri: KİM.12.1.1 İndirgenme-yükseltgenme (redoks) tepkime sürecine ilişkin bilimsel…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 15 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada paslanmış bir demir nesne ile parlak bir bakır telin görsellerini gösterir (OB4). Öğrencilerden metallerin hava, asit ya da tuz çözeltileriyle karşılaştığında hangi değişimlerin gözlenebileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Dersin hedefinin redoks tepkimelerinde kanıt toplayıp tanecik düzeyinde açıklamak olduğu belirtilir.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğretmen, metallerin (magnezyum, çinko, bakır, demir, kurşun, kalay) oksijen, seyreltik hidroklorik asit veya metal tuzu çözeltileriyle tepkimelerinden birini seçer. Etkinlik kâğıdında çinko metalinin bakır(II) nitrat çözeltisiyle tepkimesi verilir. Öğrencilerden ürünleri tahmin etmeleri ve tepkime sürecindeki gözlemlenebilir kanıtları belirlemeleri istenir (OB7) (KİM.12.1.1.a).
Keşfetme YZ 25 dk
Öğrenciler tepkimeyi gözlemler; renk, çökelek, sıcaklık ya da kütle değişimi gibi kanıtlara ilişkin verileri toplar (KB2.2). Gözlem verileri etkinlik kâğıdındaki tabloya kaydedilir. Gruplar kanıtlarını karşılaştırarak hangi değişimlerin kimyasal değişimi gösterdiğini tartışır (KİM.12.1.1.b).
Uygulama YZ 25 dk
Öğrencilerden gözlem verilerine dayanarak tepkimenin oluşum sürecini tanecik davranışları ve etkileşimlerini dikkate alarak sözel olarak açıklamaları istenir. Öğrenciler süreç aşamalı tanecik modeli çizimlerini hazırlar (OB7). Planlı ve araştırmacı çalışma, çalışkanlık değeriyle ilişkilendirilir (D3.2, D3.3) (KİM.12.1.1.c).
Uygulama YZ 20 dk
Öğrenciler ilgili tepkimenin yükseltgenme ve indirgenme yarı tepkime denklemlerini yazar. Yük denkliği sağlanır ve yarı tepkimeler birleştirilerek tepkime denklemi yazılır. Öğretmen, çalışmaları gezerek denetler ve geri bildirim verir (KİM.12.1.1.c).
Uygulama YZ 25 dk
Öğrenciler, alt mikro seviyedeki tepkime sürecini gösteren animasyonu izler ve kendi açıklamalarıyla animasyondaki gözlemlerini karşılaştırır (OB2). Aynı gözlem süreci, listedeki metallerden seçilmiş farklı bir metal–metal tuzu çözeltisi örneği için tekrarlanır. Asidik ve bazik çözelti örnekleri seçilmez (KİM.12.1.1.c).
Sonuçlandırma YZ 25 dk
Öğrencilerden çalışma kâğıtlarını portfolyolarına eklemeleri istenir. Kâğıtlar 'tepkime göstergelerini belirleyebilme, verileri toplayıp kaydedebilme, tepkime sürecini tanecik modeliyle çizerek açıklayabilme' ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarıyla öğretmen ve öğrenci tarafından değerlendirilir. Öğrenciler, öz değerlendirme formunu doldurarak öğrenme süreçlerini değerlendirir (SDB1.2, SDB1.3). Redoks sürecinin makro, mikro ve sembolik gösterimleri birlikte toparlanır (KİM.12.1.1.c).
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Dijital içerik
Kaynaklar
- Seçmeli Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Seçmeli Kimya
- Sınıf
- 12. Sınıf
- Ünite / Tema
- Etkileşim
- Konu
- İndirgenme-Yükseltgenme Tepkimeleri: Redoks Tepkimeleri ve Yarı Tepkimeler, Metalik Aktiflik
- Önerilen Süre
- 4 ders saati (160 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Dijital içerik
Kaynaklar
- Seçmeli Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı