T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 11. SINIF TEFSİR DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Kur’an-ı Kerim’in indiriliş süreci, vahyin mahiyeti ve korunma süreci üzerinde durularak Kur’an’ın anlaşılmasında temel kavramların önemine değinilir.

2. Keşfetme25 dk

   Kur’an-ı Kerim'in indiriliş süreci kapsamında vahyin mahiyeti, geliş yolları ve korunması üzerinde durulur. Kur’an’ın anlaşılmasına yönelik çalışmalarda tefsir, tevil, meal ve tercüme gibi kavramlara ihtiyaç duyulduğu vurgulanır.

   TFS.11.1.1
3. Uygulama35 dk

   Tefsir, tevil, meal ve tercüme kavramları açıklanarak öğrencilerin bu kavramları fark etmeleri sağlanır. Bu kavramların Kur’an’ın anlaşılmasında neden önemli olduğu üzerine görüş bildirmeleri istenir (SDB2.1). Araf 29 veya Müminun 1-2 gibi ayetlerin farklı meallerinden örnekler sunularak, meallerdeki farklılıkların sebeplerinin öğrencilerce kendi cümleleriyle ifade edilmesi sağlanır (E1.6, OB1, KB2.14).

   TFS.11.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Tefsir ilminin temel kavramları olan tefsir, tevil, meal ve tercüme arasındaki benzerlikler ve farklılıklar üzerinde durularak bir kavram haritası oluşturulur.

   TFS.11.1.1

Sınıf defteri: TFS.11.1.1 Tefsir ilminin temel kavramlarını bağlamına uygun kullanabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Tefsir ilminin temel kavramlarının Kur’an-ı Kerim'in anlaşılmasındaki önemi vurgulanarak dersin içeriği aktarılır. Öğrencilerin mevcut bilgi düzeyleri ve beklentileri üzerine kısa bir tartışma yürütülür.

2. Keşfetme25 dk

   Düşün-eşleş-paylaş tekniği kullanılarak öğrencilerden meal, tercüme, tevil ve tefsir kavramları arasındaki ilişkiyi belirlemeleri (E3.1) istenir. Gruplar halinde bu kavramların benzerlik ve farklılıklarını analiz ederek sözlü olarak ifade etmeleri sağlanır.

   TFS.11.1.1
3. Uygulama35 dk

   Kur’an’ın anlaşılmasında tefsir kavramlarının önemine odaklanılarak öğrencilerden konuyla ilgili kısa bir metin yazmaları istenir (E3.2, SDB3.3). Yazım sürecinde Türk dili ve edebiyatı dersi içerikleriyle ilişki kurulur; dijital araçlara erişimi olanlar için grafik bilgi hazırlama seçeneği sunulur.

   TFS.11.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilere hazırladıkları metinler üzerinden kavram haritası oluşturma veya doğru-yanlış sorularını içeren bir çalışma kâğıdı çözdürülerek öğrenme süreci değerlendirilir.

   TFS.11.1.1

Sınıf defteri: TFS.11.1.1 Tefsir ilminin temel kavramlarını bağlamına uygun kullanabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden Kur’an ilimlerinin ne anlama geldiği ve bu bilim dallarının Kur’an’ı doğru anlamadaki rolü üzerine ön bilgilerinin paylaşılması istenir. Dersin temel kazanımı olan Kur’an ilimlerinin alanları, konuları ve birbirleriyle olan ilişkileri vurgulanarak dersin akışı tanıtılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden farklı ilimlerden yararlanmanın Kur’an’ı doğru anlamadaki önemini sorgulamaları ve bu konudaki görüşlerini nezaket kurallarına dikkat ederek paylaşmaları istenir (D14, E3.4). Beyin fırtınası tekniği kullanılarak öğrencilerin Kur’an ilimleri arasındaki ilişkiyi yorumlamaları (KB2.14) ve çıkarımlarda bulunmaları sağlanır.

   TFS.11.1.2
3. Uygulama35 dk

   Kur’an ilimleri tabiri hakkında bilgi verilir; bu ilimler lafız ve mana olarak iki grupta sınıflandırılır. Lafızla ilgili olan garibülkur’an, vücuh-nezair, müteşabihülkur’an, hurufımukattaa, müşkilülkur’an, üslubülkur’an ve fezailülkur’an içerikleri aktarılır; aksamülkur’an, îcazülkur’an ve mecazülkur’an örnek metinlerle açıklanır. Mana ile ilgili olan münasebatülkur’an, emsalülkur’an ve nasih-mensuha bilgileri verilir; kısasulkur’an, esbabınüzul ve Mekkilik-Medenilik konuları örneklerle desteklenerek anlatılır.

   TFS.11.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilere sunulan çalışma kâğıdı üzerinden Kur’an ilimlerinin kapsamını belirlemeleri ve bu ilimler arasındaki ilişkiyi gösteren bir kavram haritası oluşturmaları istenir. Öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini değerlendirdikleri öz değerlendirme formunu doldurmaları sağlanır.

   TFS.11.1.2

Sınıf defteri: TFS.11.1.2 Kur’an ilimlerinin birbiriyle ilişkisini değerlendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Kur’an ilimlerinin kapsamı ve temel alanları hakkında genel bir giriş yapılır. Öğrencilerden Kur’an ilimlerinin ne amaçla kurulduğu üzerine kısa bir beyin fırtınası yapmaları istenir (E3.4). Dersin kazanımları aktarılarak odaklanma sağlanır (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve görev dağılımı yaparak Kur’an ilimlerinin hangi konuları ele aldığını belirler (E2.2, SDB2.2). Gruplardan bu ilimlerin konu, alan ve amaç bakımından birbirleriyle olan ilişkileri üzerine yorum yapmaları istenir (D3, E1.6).

   TFS.11.1.2
3. Uygulama35 dk

   Görev grubu tekniği kullanılarak öğrencilerin Kur’an ilimleri arasındaki ilişkinin sonuçlarına odaklanarak bir çıkarımda bulunmaları sağlanır (E3.2). Destekleme ihtiyacı olanlara vahiy, tefsir, tevil kavramlarını tanımlamaları; zenginleştirme için ise önemli şahsiyetlerin tefsire katkılarını araştırıp metin yazmaları istenir.

   TFS.11.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Çalışma kâğıdı üzerinden Kur’an ilimleri arasındaki ilişkilerin doğru-yanlış sorularıyla kontrolü sağlanır. Öğrencilerden öğrendikleri konuları içeren bir kavram haritası oluşturarak süreci özetlemeleri istenir (KB2.14).

   TFS.11.1.2

Sınıf defteri: TFS.11.1.2 Kur’an ilimlerinin birbiriyle ilişkisini değerlendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Tefsir ilmininin gelişim süreci ve tarihsel dönemleri üzerine ön bilgiler alınır. Öğrencilerin Kur’an ilimleriyle ilgili önceki öğrenimleri tefsir ilminin teşekkül süreciyle ilişkilendirilerek fark etmeleri sağlanır (SDB1.1). Tefsir ilminin temel kaynakları üzerinde durulur.

2. Keşfetme25 dk

   Tefsir ilminin gelişim dönemleri ve bu dönemlerin ortaya çıkış nedenleri üzerine bir beyin fırtınası yapılır. Hz. Peygamber, Sahabe ve Tâbiin dönemlerindeki tefsir anlayışı ile sonraki dönemlerdeki tedvin çalışmaları karşılaştırmalı olarak incelenir (E3.2, KB2.14).

   TFS.11.1.3
3. Uygulama35 dk

   Tefsir ilmindeki gelişim süreci; hadis dersinin sözlü/yazılı aktarımı ve tarihsel medeniyet havzalarındaki bilim-kültür etkileşimi bağlamında ele alınır (Hadis, Tarih). Türk-İslam kültürüne ait tefsir çalışmalarının gelecek nesillere aktarımının önemi tartışılır (D19.3, OB5). İleri düzeydeki öğrenciler için dijital araçlarla grafik bilgi oluşturulur; destekleme ihtiyacı olanlar için kelime ilişkilendirme testi uygulanır.

   TFS.11.1.3
4. Sonuçlandırma10 dk

   Tefsir ilminin gelişim dönemlerini ve özelliklerini içeren bir kavram haritası oluşturulur. Öğrencilerin öğrendikleri bilgileri sentezledikleri bir çalışma kâğıdı üzerinde değerlendirmeleri istenir.

   TFS.11.1.3

Sınıf defteri: TFS.11.1.3 Tefsir ilminin doğuş ve gelişim süreçlerini anlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Tefsir ilminin tarihsel süreçteki gelişimine yönelik ön bilgiler alınır. Tefsirin doğuşu ve dönemlere ayrılmasının temel nedenleri üzerine kısa bir beyin fırtınası yapılarak konunun kapsamı belirlenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden arkadaşlarıyla istişare ederek (SDB2.2) tefsir ilminde dönemlerin ortaya çıkmasının sebeplerini açıklamaları istenir. Bu aşamada kar topu tekniği kullanılarak her öğrencinin birer fikir sunması ve ortak bir sonuça ulaşılması sağlanır.

   TFS.11.1.3
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden tefsir tarihindeki gelişmeleri değerlendirerek dönemlerin özelliklerini belirlemeleri istenir (E3.1). Tarihsel bakış açısı formu doldurulur; zenginleştirme kapsamında gelişimler bir tarih şeridi üzerinde dijital pano veya poster olarak tasarlanır. Duhan suresinin tefsiri incelenerek yararlanılan Kur’an ilimleri tespit edilir ve sunulur (KB2.14).

   TFS.11.1.3
4. Sonuçlandırma10 dk

   Tefsir ilminde yaşanan değişimlerin temel özellikleri kavram haritası üzerinde somutlaştırılır. Öğrencilerin performans görevleri dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir ve öğrenme çıktılarına uygun olarak çoklu seçim sorularıyla sürecin öz değerlendirmesi yapılır.

   TFS.11.1.3

Sınıf defteri: TFS.11.1.3 Tefsir ilminin doğuş ve gelişim süreçlerini anlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden Kur’an-ı Kerim’in doğru anlaşılmasının önemine dair ön bilgilerinin paylaşılması istenir. Tefsir ilminin gelişiminden sonra, metni anlamlandırmada kullanılan temel ilkelerin neler olabileceği üzerine odaklanılır (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Kur’an’ı anlamak için gerekli olan dile vâkıf olma, tarihî bilgilere hâkimiyet, bağlam ve makasıdı gözetme ilkeleri örneklerle desteklenerek ele alınır (OB1). Öğrencilerden bu temel ilkelerin Kur’an metnini yorumlarken nasıl birer çerçeve oluşturduğu üzerine analiz yapmaları istenir.

   TFS.11.2.1
3. Uygulama35 dk

   Kur’an’ı anlamada Arapça bilmenin önemi kapsamında konu, Mesleki Arapça dersinin 'Kur’an-ı Kerim’i tanıyorum' içeriğiyle ilişkilendirilir (Türk Dili ve Edebiyatı). Öğrencilerden Kur’an’ı anlamak için gerekli olan temel ilkeleri inceleyip çözümleme yapmaları ve ayetlerin doğru anlaşılmasında söz konusu ilkelerin ne kadar etkili olduğunu açıklamaları istenir (E3.2, TFS.11.2.1.a, TFS.11.2.1.c). Destekleme ihtiyacı duyan öğrencilere tarihsel bağlam ve sünnetin açıklayıcılığı gibi olguları içeren kısa metinler verilerek bu metinleri kendi cümleleriyle özetlemeleri istenir (KB2.3). Zenginleştirme kapsamında, yorum farklarının sebeplerini tartışan bir panel düzenlenir.

   TFS.11.2.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Kur’an’ı anlama ilkelerini içeren karşılaştırma tablosu oluşturarak temel ilkelerin sınıflandırılması istenir (TFS.11.2.1.b). Dersin sonunda, öğrenilenlerin bir bülten panosu için özetlenmesi ve sunumu planlanır (KB2.3).

   TFS.11.2.1

Sınıf defteri: TFS.11.2.1 Kur’an’ı anlamanın temel ilkelerini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda çözümlenen ve sınıflandırılan Kur’an’ı anlamanın temel ilkelerini etkileşimli tahtada kısa bir başlık listesi olarak gösterir. Öğrencilerden listeden bir ilkeyi seçip kendi sözcükleriyle tek cümleyle özetlemeleri istenir (KB2.3). Bu haftanın amacının ilkeleri yorumlamak olduğu belirtilir; öğrencilerden hangi ilkeyi yorumlamaya kendilerini daha hazır hissettiklerini düşünmeleri istenir (SDB1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; her gruba ders kitabından bir ilke ve oyun kartları / eşleştirme kartları verilir. Gruplardan ilkeyi bir ayet ya da günlük hayat örneğiyle eşleştirip bu ilkenin Kur’an’ı anlamaya nasıl katkı sağladığını yorumlamaları istenir; öğretmen gruplar arasında dolaşarak yönlendirici sorular sorar (TFS.11.2.1.c). Etkinlik sonunda öğrencilerden 3-2-1 kartını doldurmaları istenir (E3.2).

   TFS.11.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Her öğrenci bireysel olarak seçtiği bir ilke için kısa bir yorum paragrafı yazar; paragrafta ilkenin ne anlattığı, bir örnekle nasıl uygulandığı ve Kur’an’ı anlamaya katkısı belirtilir. Öğretmen çalışmayı gözlemler ve bireysel dönüt verir (TFS.11.2.1.c, E3.1).

   TFS.11.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde bireysel yorumlarını birbirlerine sunar, ortak noktaları ve farklı bakışları belirler. Her grup, ilkeleri ve yorumlarını Karşılaştırma Tablosu'nda toplar ve tabloyu etkileşimli tahtada sunar. Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (TFS.11.2.1.c, SDB2.1).

   TFS.11.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Kur’an’ı anlamanın temel ilkelerinden birini yorumladıkları kısa bir Performans Görevi teslim etmeleri istenir; görev Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Seçilen yorumlar ve Karşılaştırma Tablosu Bülten Panosu'nda sergilenir. Öğrencilerden çalışmalarındaki gelişim alanlarını belirlemeleri istenir (TFS.11.2.1.c, SDB1.3, D3).

   TFS.11.2.1

Sınıf defteri: TFS.11.2.1 Kur’an’ı anlamanın temel ilkelerini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste işlenen Kur’an’ı anlamanın temel ilkelerini kısaca anımsatır ve öğrencilere “Aynı ayeti farklı kaynak ve yöntemlerle anlamak mümkün müdür?” sorusunu yöneltir. Ders kitabındaki Tefsir Çeşitleri başlığı etkileşimli tahtada gösterilir. Bu derste rivayet ve dirayet tefsirlerinin özelliklerinin belirleneceği ve benzerliklerinin ortaya konacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada tefsir ilminde kaynak, yöntem, konu ve yaklaşım gibi değişkenlere göre yapılan sınıflandırmalar gösterilir. Öğrenciler ders kitabındaki ilgili bölümü okuyarak rivayet ve dirayet tefsirlerinin kaynak ve yöntem özelliklerini belirler ve defterlerine yazar (OB1, E3.2). Belirlenen özellikler sınıfla paylaşılır ve tahtada ortak bir listeye eklenir (SDB2.1; TFS.11.2.2.a).

   TFS.11.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ilim dalları incelenirken neden farklı tasnifler yapıldığını ön öğrenmelerinden yararlanarak fark etmeleri istenir (SDB1.1). Gruplara rivayet müfessirlerinden Taberi, İbni Kesir ve Süyuti ile dirayet müfessirlerinden İmam Matüridi, Fahreddin Razi ve Elmalılı Hamdi Yazır’ın biyografileri dağıtılır; her grup müfessirin tefsirinin kaynak ve yöntem özelliklerini özetler (KB2.3; TFS.11.2.2.a).

   TFS.11.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar belirledikleri özellikleri karşılaştırma tablosunun benzerlikler sütununa yerleştirir; Kur’an’a dayanma, amaç ve yorum çabası gibi ortak yönleri ders kitabındaki dayanaklarıyla yazar (E3.1). Tablolar sınıfta dolaşılarak incelenir ve benzerlikler gerekçeleriyle tartışılır (SDB2.1). Öğretmen eksik ya da yanlış ifadeleri geri bildirimle düzeltir (TFS.11.2.2.b).

   TFS.11.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden karşılaştırma tablolarındaki benzerlikleri tek cümlede genellemeleri istenir (KB2.9). Tablolar bülten panosunda sergilenir. Performans görevi olarak her öğrenci rivayet ve dirayet tefsirlerinin benzerliklerini anlatan kısa bir paragraf yazar ve dereceli puanlama anahtarıyla kendini değerlendirir (SDB1.3; TFS.11.2.2.b).

   TFS.11.2.2

Sınıf defteri: TFS.11.2.2 Rivayet ve dirayet tefsirleri arasında mukayese yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Türk dili ve edebiyatı dersindeki yazılı anlatım çalışmalarından biyografi metinlerini hatırlatarak ders kitabındaki müfessir biyografilerine dikkat çeker. Öğrencilerden rivayet ve dirayet tefsirlerinin önceki hafta belirlenen özelliklerinden ikisini söylemeleri istenir. Dersin amacı, bu özelliklerin benzer ve farklı yönlerini ortaya koymak olarak belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Konu, Türk dili ve edebiyatı dersinin yazılı anlatım içeriğiyle ilişkilendirilir. Ders kitabında biyografisi verilen müfessirler okunur; öğrencilerden bu müfessirlerin ortak özelliklerini tespit ederek rivayet ve dirayet tefsirleri bakımından benzerlikleri not etmeleri istenir (KB2.9, TFS.11.2.2.b). Notlar sınıfta paylaşılır ve ortak noktalar etkileşimli tahtada toplanır.

   TFS.11.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Hayat hikâyeleri verilen müfessirlerin telif ettikleri tefsir kitapları hakkında bilgi verilir ve bu müfessirlere ait tefsir örnekleri etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden örneklerdeki yorum yöntemini, kaynak kullanımını ve ayetleri ele alış biçimini inceleyerek farklılıkları Karşılaştırma Tablosuna yazmaları istenir (TFS.11.2.2.c).

   TFS.11.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Müfessirlerin hayat hikâyelerinden hareketle azimli olmanın başarıya ulaşmadaki etkisi tartışılır. Öğrencilerden kendi ders çalışma durumlarını bu açıdan değerlendirip birer cümleyle yazmaları istenir (D3.1, SDB1.3). Ardından tabloya, müfessirlerin eserlerini oluştururken izledikleri yollardaki farklılıklardan birer madde daha eklenir (TFS.11.2.2.c).

   TFS.11.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar Karşılaştırma Tablosunu tamamlar ve benzerlik ile farklılıkları Bülten Panosuna asar. Öğrencilerden panodan bir benzerliği ve bir farklılığı sözlü olarak açıklamaları istenir. Tablolar Dereceli Puanlama Anahtarıyla değerlendirilir ve performans görevi kanıtı olarak dosyalanır.

   TFS.11.2.2

Sınıf defteri: TFS.11.2.2 Rivayet ve dirayet tefsirleri arasında mukayese yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası'nda aynı metnin farklı yöntemlerle anlaşılmasının nasıl değerlendirileceğini sorar. Öğrencilerden rivayet ve dirayet tefsirinin önceki haftalarda belirlenen özelliklerini kısaca hatırlamaları istenir (SDB1.1). Bu hafta iki tefsir çeşidinin farklılıklarının ve aralarındaki ilişkinin ortaya konacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden rivayet ve dirayet tefsirlerinin özelliklerini dikkatle değerlendirerek Venn şemasında bu tefsir çeşitlerinin birbirinden ayrılan yönlerini belirlemeleri istenir (TFS.11.2.2.c, E3.1). Ardından iki tefsir çeşidinin birbirini nasıl etkilediği şema üzerinde oklarla gösterilir (TFS.11.2.2.ç). Şemalar etkileşimli tahtada karşılaştırılır.

   TFS.11.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Venn şemasındaki farklılıklar karşılaştırma tablosuna aktarılır. Öğrencilerden ders kitabı ve güvenilir kaynaklardan bilgi toplayarak belirlenen her özellik için iki tefsir çeşidinin ayrılan yönlerini tabloya yazmaları istenir (TFS.11.2.2.c, E3.2, OB1).

   TFS.11.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Tablodaki özellikler arasında ilişki kurulur; bir özellikteki ayrımın diğer özelliklere etkisi oklarla gösterilir (TFS.11.2.2.ç). Gruplar hâlinde çalışmalar özetlenerek bülten panosunda sergilenecek kısa bir not hazırlanır (KB2.3). Gruplar notlarını sınıfa sunar.

   TFS.11.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Karşılaştırma tabloları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; performans görevi olarak hazırlanan notlar bülten panosunda sergilenir. Öğrencilerden rivayet ve dirayet tefsirinin farklılıklarını ve aralarındaki ilişkiyi birer cümleyle özetlemeleri istenir (TFS.11.2.2.ç). Öğrencilerin kendi çalışmalarında en güçlü ve geliştirilmesi gereken yönü belirlemeleri istenir (SDB1.3).

   TFS.11.2.2

Sınıf defteri: TFS.11.2.2 Rivayet ve dirayet tefsirleri arasında mukayese yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda belirlenen rivayet ve dirayet tefsirlerinin özelliklerini, benzerliklerini ve farklılıklarını etkileşimli tahtada kısa bir şemayla hatırlatır. Vahidi, İsmail Hakkı Bursevi ve Ebüssuud Efendi'nin adları tahtaya yazılır. Öğrencilerden bu özellikler arasında nasıl bir ilişki olabileceğini düşünmeleri istenir. Bu derste müfessirlerin çalışmaları üzerinden ilişki kurma ve çıkarım yapma çalışılacağı, performans görevinin bir bülten panosu olduğu duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler iş birlikli gruplara ayrılır; her gruptan Vahidi, İsmail Hakkı Bursevi ya da Ebüssuud Efendi'nin hayat hikâyesini ve ilmî çalışmalarını ders kitabı ve güvenilir kaynaklardan araştırması istenir (OB1), (D3). Gruplar bulgularını görsel kaynaklarla (fotoğraf, resim) destekleyerek not eder. Bulgulardaki özellikler karşılaştırma tablosuna yazılır ve rivayet ile dirayet tefsirlerinin özellikleri arasında ilişki kurulur (TFS.11.2.2.ç).

   TFS.11.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar araştırma bulgularını ve karşılaştırma tablosunu bülten panosuna aktarır; pano görsellerle desteklenerek tasarlanır (E3.2). Her grup, müfessirin çalışmalarının rivayet ve dirayet özellikleri bakımından benzerlik ve farklılıklarından hareketle iki çıkarım cümlesi yazar ve panoya ekler (KB2.9), (TFS.11.2.2.d).

   TFS.11.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Panolar sınıfta sergilenir; gruplar sırayla panolarını tanıtır, diğer gruplar çıkarımları tabloyla karşılaştırarak dinler (SDB2.1). Çalışmalar doğruluk, ilişki kurma, çıkarım yapma, özgünlük, tasarım, dil ve anlatım ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir (TFS.11.2.2.d).

   TFS.11.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, panolardan çıkan ortak çıkarımları etkileşimli tahtada özetletir (KB2.3). Öğrencilerden bülten panosu, karşılaştırma tablosu ve dereceli puanlama anahtarındaki geri bildirimlere bakarak güçlü yönlerini ve geliştirmeleri gereken yönlerini yazmaları istenir (SDB1.3). Rivayet ve dirayet tefsirleri arasındaki benzerlik ve farklılıklara dayalı çıkarımlar toparlanır (TFS.11.2.2.d).

   TFS.11.2.2

Sınıf defteri: TFS.11.2.2 Rivayet ve dirayet tefsirleri arasında mukayese yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada 'Bir ayetin tefsir metnini okurken nelere dikkat etmek gerekir?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerin ilk düşünceleri alınır. Bu derste Allah Teala'yı tanıtan ayetlerin tefsir metinlerini incelerken yararlanılacak ilke ve ölçütlerin seçileceği belirtilir; sorgulayıcı yaklaşımla (E3.8) çalışılacağı vurgulanır.

2. Keşfetme25 dk

   Kur'an'da Allah Teala'yı tanıtan ayetler hakkında kısaca bilgi verilir. Öğrencilerden ders kitabı ve meallerden (DAB1.1) bu tür ayetleri bulmaları, tefsir ilminin usullerine göre bir tefsir metnini incelerken hangi ilke ve ölçütlerin yol gösterebileceğini tartışmaları istenir (SDB2.1). Önerilen ilke ve ölçütler tahtada ortak listeye yazılır (TFS.11.3.1.a).

   TFS.11.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   İhlas suresinin ve Haşr suresinin 22-24. ayetlerinin tefsirleri çeşitli tefsir kaynaklarından okunur. Öğrencilerden ortak listedeki ilke ve ölçütler arasından bu metinleri incelerken yararlanacaklarını seçmeleri ve seçimlerinin gerekçesini yazmaları istenir. Gruplar seçimlerini birbirleriyle paylaşır (SDB2.2) (TFS.11.3.1.a).

   TFS.11.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Hac suresinin 56. ayetinin tefsiri okunur. Öğrencilerden ahiret inancının zorluklarla mücadeledeki etkisini yorumlamaları istenir (D12.1). Bu metin için yararlanılacak ilke ve ölçütler ayrıca belirlenir ve önceki seçimlerle karşılaştırılarak gerekçelendirilir (TFS.11.3.1.a).

   TFS.11.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Tanılayıcı dallanmış ağaç sorularıyla öğrencilerin seçtikleri ilke ve ölçütlerin hangi tefsir usulüne dayandığı yoklanır. Öğrencilerden açık uçlu bir soruyla seçimlerinin gerekçesini yazılı olarak açıklamaları istenir. Öğretmen, tefsir metnini incelemeden önce ilke ve ölçüt belirlemenin önemini toparlar (TFS.11.3.1.a).

   TFS.11.3.1

Sınıf defteri: TFS.11.3.1 Allah Teala’yı tanıtan ayetlerle ilgili tefsir metinlerini tahlil…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada tefsir metni incelenirken yararlanılacak ilke ve ölçütlerin seçildiğini hatırlatır ve 'Bir tefsir metninde müfessirin görüşünü nasıl fark ederiz?' sorusunu sorar. Öğrenci yanıtları etkileşimli tahtaya yazılır. Bu derste Allah Teala'yı tanıtan bir ayetin tefsir metninde yer alan görüşlerin tespit edileceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere Allah Teala'yı tanıtan bir ayetin tefsir metni verilir. Öğrencilerden önce ayetin mealini okuyarak ayetin Allah Teala'yı hangi yönüyle tanıttığını belirtmeleri istenir (DAB1.1). Ardından tefsir metni sessizce okunur; öğretmen zor terimleri ders kitabı ve etkileşimli tahta üzerinden açıklar, öğrenciler görüş bildiren ifadelerin altını çizer (TFS.11.3.1.b).

   TFS.11.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler ikişerli gruplar hâlinde tefsir metnini inceler; metinde yer alan her görüşü ve o görüşü ileri süren müfessiri bir tabloya yazar. Görüşlerin metindeki yeri ve birbiriyle ilişkisi sistemli biçimde ele alınır (E3.7). Tabloya yazılan her görüşün metindeki dayanağı gösterilir (TFS.11.3.1.b).

   TFS.11.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar tespit ettikleri görüşleri sınıfla paylaşır; öğretmen etkileşimli tahtada ortak bir görüş listesi oluşturur. Öğrenciler birbirlerine gerekçeli geri bildirim verir (SDB2.2). Eksik ya da yanlış tespit edilen görüşler metne dönülerek düzeltilir (TFS.11.3.1.b).

   TFS.11.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden metinde tespit ettikleri görüşlerden birini ve metindeki dayanağını yazılı olarak açıklayan Açık Uçlu Soruları yanıtlamaları istenir. Yanıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; Tanılayıcı Dallanmış Ağaç ile görüş tespitindeki yanlış anlamalar belirlenerek sınıfça toparlanır.

   TFS.11.3.1

Sınıf defteri: TFS.11.3.1 Allah Teala’yı tanıtan ayetlerle ilgili tefsir metinlerini tahlil…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada önceki derslerde seçilen ilke ve ölçütler ile tespit edilen görüşler kısaca gösterilir. Öğrencilerden bu ölçütlerden birini sözlü olarak hatırlamaları istenir. Dersin amacının, Allah Teala'yı tanıtan ayetin tefsir metnindeki görüşleri belirlenen ölçütlere göre karşılaştırmak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden daha önce tespit ettikleri görüşleri ders kitabındaki tefsir metni üzerinde yeniden okumaları ve belirlenen ölçütlere göre görüşler arasındaki benzerlik ve farkları bireysel olarak not etmeleri istenir. Metinden çıkardıkları sonuçlar dikkatli ve nesnel biçimde ele alınarak tevhit ve tenzih kapsamında tartışılır, görüşler paylaşılır (E3.4, SDB2.1) (TFS.11.3.1.c).

   TFS.11.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Çalışma grubu tekniğiyle sınıf dörder kişilik gruplara ayrılır (SDB2.2). Her gruba, tefsir metnindeki görüşleri ölçütlere göre karşılaştıracakları bir karşılaştırma tablosu verilir. Gruplardan ayetin mealine başvurarak benzerlik ve farkları tabloya yazmaları ve görüş ayrılıklarının gerekçelerini sorgulamaları istenir (DAB1.1, E3.8) (TFS.11.3.1.c).

   TFS.11.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar karşılaştırma tablolarını sırayla sunar. Öğretmen rehberliğinde tablolar etkileşimli tahtada tek tabloda birleştirilir ve görüşlerin ortak ve ayrışan yönleri ölçütlere göre belirlenir. Sunumlarda iletişim kurallarına uyulması sağlanır (SDB2.1) (TFS.11.3.1.c).

   TFS.11.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden ölçütlere göre yaptıkları karşılaştırmanın sonuçlarını açık uçlu sorulara yazılı olarak yanıtlamaları istenir; yanıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğretmen birleştirilmiş tablodaki ortak ve ayrışan yönleri özetleyerek dersi toparlar (TFS.11.3.1.c).

   TFS.11.3.1

Sınıf defteri: TFS.11.3.1 Allah Teala’yı tanıtan ayetlerle ilgili tefsir metinlerini tahlil…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda Allah Teala'yı tanıtan ayetlerin tefsir metinlerinde ilke ve ölçütlerin seçildiğini, görüşlerin tespit edildiğini ve metinlerin karşılaştırıldığını hatırlatır. Öğrencilerden ulaştıkları sonuçlardan birini bir cümleyle söylemeleri istenir. Bugünkü hedefin bu sonuçları değerlendirmek olduğu etkileşimli tahtada belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, karşılaştırma çalışmasında ulaşılan sonuçlara ilişkin açık uçlu sorular yöneltir: 'Sonuçlar ayetin hangi yönünü ortaya koymaktadır? Hangi görüşler ölçütlere daha çok uymaktadır?' Öğrenciler ders kitabındaki tefsir metnine ve meale başvurarak (DAB1.1) yanıtlarını gerekçelendirir (E3.8). Yanıtlar tahtada toplanarak değerlendirmede kullanılacak noktalar belirlenir (TFS.11.3.1.ç).

   TFS.11.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak seçtikleri bir ayetin tefsir metninden çıkardıkları sonuçları, belirledikleri ölçütlere göre güçlü ve zayıf yönleriyle yazılı değerlendirir (TFS.11.3.1.ç). Değerlendirmede kaynaklara dayanmaları ve gerçeği aramaları beklenir (E3.4). Öğretmen sınıfta dolaşarak süreci gözlemler ve bireysel dönüt verir.

   TFS.11.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplara ayrılarak bireysel değerlendirmelerini paylaşır ve ortak bir değerlendirme metni oluşturur (SDB2.1, SDB2.2). Gruplardan sonuçların birbiriyle tutarlılığını sistematik biçimde ele almaları istenir (E3.7). Gruplar değerlendirmelerini kısaca sunar; öğretmen gözlemlerine dayalı dönüt verir (TFS.11.3.1.ç).

   TFS.11.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, Tanılayıcı Dallanmış Ağaç sorularıyla öğrencilerin tefsir metninden çıkardıkları sonuçları değerlendirirken yaşadıkları olası yanılgıları belirler. Öğrencilerden açık uçlu bir soruyu yazılı yanıtlamaları istenir; yanıtlar ve grup sunumları Dereceli Puanlama Anahtarı ile Performans Görevi olarak değerlendirilir. Öğrenciler sürecin kendilerine katkısını düşünür (SDB1.3) ve konu toparlanır (TFS.11.3.1.ç).

   TFS.11.3.1

Sınıf defteri: TFS.11.3.1 Allah Teala’yı tanıtan ayetlerle ilgili tefsir metinlerini tahlil…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada 'İnsan neden değerlidir ve bu değer ona hangi sorumlulukları yükler?' sorusunu yansıtır. Öğrencilerden birer cümleyle ilk düşüncelerini söylemeleri istenir (E3.8). Bu derste Kur’an’da insana yüklenen sorumluluklarla ilgili merak edilen konuların belirleneceği duyurulur ve ders kitabındaki ilgili bölüm açtırılır.

   TFS.11.3.2
2. Keşfetme25 dk

   İsra suresinin 70, Tin suresinin 4 ve Mülk suresinin 2. ayetlerinin mealleri ders kitabından ve etkileşimli tahtadan okunur (DAB1.1). Öğrencilerden ikişerli çalışarak insanın değerli bir varlık olması ile Allah’ın (cc) insana sorumluluk yüklemesi arasındaki ilişkiyi yorumlamaları istenir (SDB2.2). Her çift, ayetlerden hareketle sorumluluklar konusunda merak ettiği konuları belirler ve sınıfla paylaşır (TFS.11.3.2.a).

   TFS.11.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen insanın yaratılış gayesine ve kulluk görevlerine değinir; ders kitabındaki ilgili ayetler birlikte okunur. Öğrencilerden bu iki başlık altında merak ettikleri konuları defterlerine listelemeleri istenir (TFS.11.3.2.a).

   TFS.11.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen insanın uyması gereken ahlaki ilkelere değinir. Gruplar hâlinde bu ilkelerle ilgili merak edilen konular belirlenir ve her grubun listesi etkileşimli tahtadaki ortak listeye eklenir (SDB2.1). Ortak listedeki konular sınıfça gözden geçirilerek en çok merak edilenler işaretlenir (TFS.11.3.2.a).

   TFS.11.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Kur’an’da insana yüklenen sorumluluklarla ilgili en çok merak ettikleri konuyu ve bu konuyu neden merak ettiklerini kısa bir açık uçlu soru yanıtı olarak yazmaları istenir (TFS.11.3.2.a). Yanıtlar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden ders boyunca merak ettikleri konuları belirleme sürecini düşünerek kendilerine yönelik bir not düşmeleri de istenir (SDB1.3).

   TFS.11.3.2

Sınıf defteri: TFS.11.3.2 Kur’an’da insana yüklenen sorumlulukları müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada belirlenen merak konularına dönerek Kur'an'da insana yüklenen sorumluluklar üzerine kısa bir sohbet başlatır. Öğrencilerden merak ettikleri bir konuyu tek cümleyle ifade etmeleri istenir. Bu derste merak edilen konular hakkında soru sorulacağı duyurulur (E3.8).

2. Keşfetme25 dk

   Nahl suresinin 97, Haşr suresinin 18, Al-i İmran suresinin 190-191 ve Bakara suresinin 177. ayetlerinin tefsirleri çeşitli tefsir kaynaklarından yararlanılarak etkileşimli tahtada okunur (DAB1.1). Öğrencilerden her ayetle ilgili merak ettikleri konular hakkında en az bir soru yazmaları istenir. Sorular gruplarda paylaşılır ve geliştirilir (SDB2.1). (TFS.11.3.2.b)

   TFS.11.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Bakara suresinin 177. ayetinin tefsiri ele alınır; öğrencilerden ayette geçen iman esasları ve davranışlarla ilgili merak ettikleri noktaları soruya dönüştürmeleri istenir. Sorular tahtada toplanır; ayetin anlamını derinleştirip tefsir kaynaklarında yanıtlanabilmesi bakımından gözden geçirilir. (TFS.11.3.2.b)

   TFS.11.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden iman etmek ile doğru ve güvenilir olmak arasındaki ilişkiyi yorumlamaları istenir (E3.1, D6.2). Bu yorumdan hareketle ayetle ilgili sormak istedikleri bir soru daha yazılır ve eşlerle paylaşılır. (TFS.11.3.2.b)

   TFS.11.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları soruları performans görevi olarak sunmaları istenir; sorular dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Tanılayıcı dallanmış ağaç ile her sorunun hangi kaynakla yanıtlanabileceği belirlenir. Açık uçlu soru olarak en çok merak ettikleri soruyu gerekçelendirmeleri istenir (SDB1.3). (TFS.11.3.2.b)

   TFS.11.3.2

Sınıf defteri: TFS.11.3.2 Kur’an’da insana yüklenen sorumlulukları müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda belirlenen merak konularını ve sorulan soruları etkileşimli tahtada hatırlatır. Öğrencilerden Kur’an’da insana yüklenen sorumluluklarla ilgili hangi sorunun yanıtını bu derste arayacaklarını seçmeleri istenir. Dersin amacının bu soruları ders kitabı ve meal metinleri üzerinden incelemek olduğu belirtilir (E3.8).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler üçer dörder kişilik gruplara ayrılır; her gruba önceki haftalarda belirlenen sorulardan biri verilir. Gruplardan ders kitabını ve meal metinlerini (DAB1.1) kullanarak insana yüklenen sorumlulukları ve âyetlerdeki dayanaklarını incelemeleri istenir (TFS.11.3.2.c). Öğretmen grupları gezerek gözlemler, yönlendirici sorularla sorgulamayı destekler (E3.8) ve grup içi görev paylaşımını izler (SDB2.2).

   TFS.11.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Her gruptan incelediği sorumluluğu bir inceleme tablosuna işlemesi istenir: dayanak âyet, sorumluluğun kime ya da neye yönelik olduğu ve günlük hayattaki karşılığı yazılır (TFS.11.3.2.c). Sorumluluğun adalet (D1), sabır (D12) ya da yardımseverlik (D20) gibi değerlerle ilişkisi de incelenir. Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir.

   TFS.11.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar bulgularını sınıfa kısaca sunar; sözcüler dinleyicilerin sorularını yanıtlar (SDB2.1). Öğrencilerden diğer grupların sunduğu sorumlulukları bireysel olarak kendi tablolarına eklemeleri istenir (TFS.11.3.2.c). Öğretmen eksik ya da yanlış kalan noktalar için dönüt verir.

   TFS.11.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden incelediği sorumluluğun Kur’an’da hangi âyetlerle ve nasıl ele alındığını soran açık uçlu soruyu yazılı yanıtlamaları istenir; yanıtlar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir (TFS.11.3.2.c). Ardından öğrencilerden incelemenin hangi adımında zorlandıklarını bir cümleyle yazmaları istenir (SDB1.3). İnceleme tabloları sonraki derslerde kullanılmak üzere saklanır.

   TFS.11.3.2

Sınıf defteri: TFS.11.3.2 Kur’an’da insana yüklenen sorumlulukları müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda Kur'an'da insana yüklenen sorumluluklarla ilgili belirlenen merak konularının, sorulan soruların ve yapılan incelemelerin defterlerden gözden geçirileceğini söyler. Öğrencilerden bir inceleme notunu seçip sınıfla paylaşmaları istenir. Bu derste hedefin incelemelerden çıkarım yapmak olduğu duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Görüşme tekniğiyle eşli çalışılır: öğrenciler sırayla birbirine soru sorarak incelemelerinde ulaştıkları bulguları karşılıklı paylaşır (E3.8). Görüşme notlarından hareketle her öğrenciden Kur'an'da insana yüklenen sorumluluklarla ilgili inceleme sonuçları hakkındaki ilk çıkarımını yazması istenir (TFS.11.3.2.ç). Çıkarımlar ders kitabındaki ilgili ayetlerin mealleriyle karşılaştırılır (DAB1.1).

   TFS.11.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Dörder kişilik gruplar oluşturulur; gruplardan çıkarımlarını ayetlere ve inceleme bulgularına dayandırarak 'Kur'an insana hangi sorumlulukları yükler?' başlığında ortak bir metne dönüştürmeleri istenir (TFS.11.3.2.ç). Gruplar çıkarımlarını sınıfa sunar. Diğer gruplardan sunumlara gerekçe sormaları istenir (SDB2.2).

   TFS.11.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Süreci değerlendirmek için öğrencilerden çıkış kartı hazırlamaları istenir. Kartlara ulaşılan çıkarım, onu destekleyen bir ayet ve çıkarımın günlük hayattaki karşılığı yazılır (TFS.11.3.2.ç). Kartın arkasına öğrenme sürecinde zorlanılan nokta eklenerek kısa bir yansıtma yapılır (SDB1.3).

   TFS.11.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Çıkış kartları toplanır; birkaç kart tahtada okunarak çıkarımların inceleme sonuçlarıyla tutarlılığı tartışılır (TFS.11.3.2.ç). Öğrencilerden Kur'an'da insana yüklenen sorumluluklarla ilgili çıkarımlarını açık uçlu sorularla yazılı ifade etmeleri istenir; yanıtlar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Tanılayıcı dallanmış ağaçla çıkarımlardaki yanlış anlamalar belirlenir.

   TFS.11.3.2

Sınıf defteri: TFS.11.3.2 Kur’an’da insana yüklenen sorumlulukları müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden çevrelerinde gördükleri bir toplumsal sorunu birer cümleyle ifade etmeleri istenir. Öğretmen, bu sorunların çözümünde Kur’an’ın toplumsal hayata yönelik emir ve yasaklarının nasıl bir yol gösterdiğini sorar. Dersin amacı, bu ayetlerdeki emir ve yasaklarla ilgili tefekkür sürecini gözden geçirmek olarak açıklanır (E3.8, SDB2.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, toplumsal hayatı düzenlemeye yönelik ayetlerdeki emir ve yasaklar hakkında kısaca bilgi verir ve konuyu fıkıh dersinin sosyal ve ekonomik hayat üniteleriyle ilişkilendirir. Öğrencilerden Kur’an-ı Kerim meallerine başvurarak toplumsal hayatla ilgili bir emir ve bir yasak bulmaları ve bunlara ilişkin ilk düşüncelerini gözden geçirmeleri istenir (TFS.11.3.3.a, DAB1.1, E3.4).

   TFS.11.3.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Al-i İmran suresinin 104. ve Nahl suresinin 90. ayetlerinin tefsirleri çeşitli tefsir kaynaklarından faydalanılarak verilir. Nahl 90 incelenirken öğrencilerin adalet ve eşitlik kavramlarını ayırt etmeleri sağlanır (D1.3). Al-i İmran 104 için sorumluluk üstlenmekle emir bilmaruf nehiy anilmünker ilkesi arasındaki ilişki hakkındaki düşünceleri ifade ettirilir (D5.1, OB6, TFS.11.3.3.a).

   TFS.11.3.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Şûra suresinin 36-39, Bakara suresinin 188 ve 262-263. ayetlerinin tefsirleri, tefsir kaynaklarından faydalanılarak verilir. Gruplar hâlinde her ayetteki emir ve yasaklar belirlenir; önceki tefekkürleri bu tefsirler ışığında gözden geçirilir ve çıkan sonuçlar sınıfla paylaşılır (TFS.11.3.3.a, SDB2.2, D20).

   TFS.11.3.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden incelenen ayetlerdeki emir ve yasaklarla ilgili tefekkür süreçlerinin ders başından bu yana nasıl değiştiğini açık uçlu sorularla yazılı olarak ifade etmeleri istenir (TFS.11.3.3.a, SDB1.3). Yanıtlar dereceli puanlama anahtarına göre değerlendirilmek üzere toplanır. Öğretmen birkaç yanıtı sınıfla paylaşır.

   TFS.11.3.3

Sınıf defteri: TFS.11.3.3 Toplumsal hayata yönelik ayetlerdeki emir ve yasakları idrak edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Yaşlılara Saygı Haftası'na değinilerek toplumda yaşlılara saygı ve yardımlaşmanın hangi ilkelere dayandığı sorulur (OB6). Öğretmen, önceki hafta tefekkür sürecinin gözden geçirildiği ayetlerdeki emir ve yasakları etkileşimli tahtada kısaca hatırlatır. Dersin amacı, bu emir ve yasaklardan bireysel ve toplumsal hayata yönelik çıkarımlar yapmak olarak açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Bakara suresinin 262-263. ayetlerinin tefsiri ders kitabından birlikte okunur; öğrencilerden samimiyetle yapılan yardımların kişiye neler kazandıracağı konusunda tahminde bulunmaları istenir (D20.4). Öğrenciler ikili gruplar hâlinde toplumsal hayatı düzenleyen emir ve yasaklar üzerinde tefekkür eder, bunların bireysel ve toplumsal hayata etkileriyle ilgili çıkarımlarını yazar (E3.1) (TFS.11.3.3.b). Çıkarımlar etkileşimli tahtada ortak listeye eklenir.

   TFS.11.3.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden toplumsal hayata yönelik emir ve yasaklardan ulaştıkları çıkarımları fikir taraması tekniğiyle arkadaşlarıyla paylaşıp müzakere etmeleri istenir (SDB2.2). Her çıkarımın dayanağı ders kitabındaki mealden gösterilir (DAB1.1). Müzakere sonunda gruplar çıkarımlarını yeni gerekçelerle zenginleştirerek yeniden yazar (TFS.11.3.3.b).

   TFS.11.3.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmenin hazırladığı öz değerlendirme formunda öğrenciler, ulaştıkları çıkarımların kendi davranışlarındaki karşılığını işaretler (SDB1.3). Öğrencilerden bir emir ya da yasağa uyma konusundaki eksiklerini ve bunları tamamlamaya dair kısa planlarını forma yazmaları istenir (SDB1.3) (TFS.11.3.3.b).

   TFS.11.3.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, açık uçlu bir soruyla öğrencilerden bir emir ya da yasağı seçip bunun bireysel ve toplumsal hayata etkisine dair çıkarımını gerekçesiyle yazmalarını ister. Yazılar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir; ortak yanılgılar etkileşimli tahtada ele alınır (TFS.11.3.3.b).

   TFS.11.3.3