Demokrasi ve İnsan Hakları Yıllık Plan

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DEMOKRASİ VE İNSAN HAKLARI DERSİ DERS PLANI

Öğretmen Adı

Ders Öğretmeni

Müdür Adı

Okul Müdürü

Hafta 8 / 37
2026-2027 günlük plan ana yapı tablosu — 37 hafta
HaftaTarihSaatTema / ÜniteÜnite / TemaKonuÖğrenme Çıktısı KodlarıKazanım KodlarıÖğrenme KanıtlarıÖlçme-DeğerlendirmeBölüm / Durum
#14-18 Eylül1Demokrasi ve İnsan Haklarının GelişimiDemokrasinin Tarihsel GelişimiDİH1.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
#21-25 Eylül1Demokrasi ve İnsan Haklarının GelişimiDemokrasinin Tarihsel GelişimiDİH1.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
#28 Eylül - 2 Ekim1Demokrasi ve İnsan Haklarının GelişimiDemokrasinin Tarihsel GelişimiDİH1.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
#5-9 Ekim1Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimiİnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel GelişimiDİH1.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
#12-16 Ekim1Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimiİnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel GelişimiDİH1.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
#19-23 Ekim1Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimiİnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel GelişimiDİH1.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
#26-30 Ekim1Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimiİnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel GelişimiDİH1.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
#2-6 Kasım1Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimiİnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel GelişimiDİH1.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu

8. Hafta — 2-6 Kasım — Tema: Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimi Dolu

Ders
Demokrasi ve İnsan Hakları
Sınıf
9. Sınıf
Tema / Ünite
Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimi
Konu
İnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel Gelişimi
Süre
1 ders saati (40 dk)
Tarih
2-6 Kasım
Hafta
8. Hafta
Belirli Gün ve Haftalar
Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım), Lösemili Çocuklar Haftası (2-8 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım)

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

DİH1.2 Tarihsel süreçte insan hak ve özgürlüklerinde meydana gelen değişimin gerekçelerini sorgulayabilme
a) Tarihsel süreçte insan hak ve özgürlüklerinde meydana gelen değişimin gerekçelerine ilişkin merak ettiği konuları belirler.
b) İlgili konular hakkında sorular sorar.
c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar.
ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
d) Topladığı bilgiler üzerinden tarihsel süreçte insan hak ve özgürlüklerinde meydana gelen değişimin gerekçelerine ilişkin çıkarım yapar.

Tema Özeti YZ

Öğrenciler kaynaklardan topladıkları verileri karşılaştırıp doğruluğunu değerlendirir ve insan haklarındaki değişimin gerekçelerini yorumlar.

Anahtar Kavramlar MEB

hakinsan haklarıinsan onuru

Programlar Arası Bileşenler MEB

Kavramsal BecerilerKB2.8 Sorgulama / İncelemeKB2.7 Karşılaştırma
EğilimlerE1.1 MerakE3.1 UzmanlaşmaE3.4 Gerçeği Arama
Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme
DeğerlerD1 AdaletD3 ÇalışkanlıkD5 DuyarlılıkD11 ÖzgürlükD14 Saygı
Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB6 Vatandaşlık Okuryazarlığı
Disiplinler Arası İlişkilerTarihSosyolojiFelsefePsikolojiDin Kültürü ve Ahlak BilgisiUluslararası İlişkiler
Beceriler Arası İlişkilerKB2.7. Karşılaştırma KarşılaştırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme

Alan Becerileri MEB

SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2. Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama)

Diğer Derslerle İlişki MEB

Tarih, Sosyoloji, Felsefe, Psikoloji, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Uluslararası İlişkiler ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

  • Dereceli Puanlama Anahtarı
  • Performans Görevi
  • Akran Değerlendirme Formu
  • Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
  • Değişim ve Süreklilik Formu

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (DİH1.2) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden önceki haftalarda belirledikleri merak konularından birini ve bu konuda sordukları soruyu söylemeleri istenir. Öğretmen birkaç soruyu tahtaya yazar; sınıf hangi sorunun hangi tür kaynakla yanıtlanabileceğini tartışır.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftalarda insan hak ve özgürlüklerindeki değişimle ilgili merak edilen konular belirlenmiş ve sorular oluşturulmuştu. Bu hafta bu sorulara yanıt aramak için farklı kaynaklardan bilgi toplanır ve toplanan bilginin doğruluğu değerlendirilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

  1. Derse Giriş5 dk

    Öğretmen, önceki haftalarda belirlenen merak konuları ve sorulan soruları etkileşimli tahtada kısaca hatırlatır. Bu derste bu soruların yanıtlarını aramak için farklı kaynaklardan bilgi toplanacağı ve bilginin doğruluğunun değerlendirileceği söylenir (E1.1).

  2. Keşfetme10 dk

    Öğrenciler ikişerli gruplar hâlinde ders kitabını ve öğretmenin etkileşimli tahtaya yansıttığı belge metnini (Magna Carta, Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi gibi) inceler. Her gruptan, belirledikleri soruya yanıt veren bilgileri bu kaynaklardan ayrı sütunlara not etmesi istenir (OB1, DİH1.2.c).

    DİH1.2
  3. Uygulama20 dk

    Gruplardan topladıkları bilgileri derste öğrendikleriyle karşılaştırmaları (KB2.7) ve kaynağın yazarı, tarihi ve dayanağına bakarak bilginin doğruluğunu değerlendirmeleri istenir (E3.4, OB1). Doğrulanamayan bilgiler çalışma kâğıdında işaretlenir ve gerekçesi yazılır. Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (DİH1.2.ç).

    DİH1.2
  4. Sonuçlandırma5 dk

    Gruplar, doğruladıkları bilgiyi ve dayanağını bir cümleyle sunar. Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki değerlendirmelerini Değişim ve Süreklilik Formuna işlemeleri istenir. Öğretmen kaynakların güvenirliğine ilişkin ortak ölçütleri tahtada özetler (DİH1.2.ç).

    DİH1.2

Sınıf defteri: DİH1.2 Tarihsel süreçte insan hak ve özgürlüklerinde meydana gelen değişimin…; değerlendirme

Derse Giriş YZ 5 dk

Öğretmen, önceki haftalarda belirlenen merak konuları ve sorulan soruları etkileşimli tahtada kısaca hatırlatır. Bu derste bu soruların yanıtlarını aramak için farklı kaynaklardan bilgi toplanacağı ve bilginin doğruluğunun değerlendirileceği söylenir (E1.1).

Keşfetme YZ 10 dk

Öğrenciler ikişerli gruplar hâlinde ders kitabını ve öğretmenin etkileşimli tahtaya yansıttığı belge metnini (Magna Carta, Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi gibi) inceler. Her gruptan, belirledikleri soruya yanıt veren bilgileri bu kaynaklardan ayrı sütunlara not etmesi istenir (OB1, DİH1.2.c).

DİH1.2
Uygulama YZ 20 dk

Gruplardan topladıkları bilgileri derste öğrendikleriyle karşılaştırmaları (KB2.7) ve kaynağın yazarı, tarihi ve dayanağına bakarak bilginin doğruluğunu değerlendirmeleri istenir (E3.4, OB1). Doğrulanamayan bilgiler çalışma kâğıdında işaretlenir ve gerekçesi yazılır. Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (DİH1.2.ç).

DİH1.2
Sonuçlandırma YZ 5 dk

Gruplar, doğruladıkları bilgiyi ve dayanağını bir cümleyle sunar. Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki değerlendirmelerini Değişim ve Süreklilik Formuna işlemeleri istenir. Öğretmen kaynakların güvenirliğine ilişkin ortak ölçütleri tahtada özetler (DİH1.2.ç).

DİH1.2

Farklılaştırma MEB

ZÖğrencilerden, günlük hayatta uygulanması yasal olan her hakkın kullanımının doğruluğunu tartışmaları istenebilir
DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak demokrasi ile ilgili verilen kavram haritası üzerindeki eksiklikleri tamamlamaları istenebilir

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Araç-Gereç
  • Ders kitabı
  • Etkileşimli tahta
Kaynaklar
  • Demokrasi ve İnsan Hakları Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
  • Ders Bilgi Formu (MEB)

Öğretmen Görüşleri

BÖLÜM I

Ders
Demokrasi ve İnsan Hakları
Sınıf
9. Sınıf
Ünite / Tema
Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimi
Konu
İnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel Gelişimi
Önerilen Süre
1 ders saati (40 dk)
Tarih
2-6 Kasım
Hafta
8. Hafta
Belirli Gün ve Haftalar
Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım), Lösemili Çocuklar Haftası (2-8 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım)

BÖLÜM II Boş

Kazanımlar
DİH1.2 Tarihsel süreçte insan hak ve özgürlüklerinde meydana gelen değişimin gerekçelerini sorgulayabilme
a) Tarihsel süreçte insan hak ve özgürlüklerinde meydana gelen değişimin gerekçelerine ilişkin merak ettiği konuları belirler.
b) İlgili konular hakkında sorular sorar.
c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar.
ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
d) Topladığı bilgiler üzerinden tarihsel süreçte insan hak ve özgürlüklerinde meydana gelen değişimin gerekçelerine ilişkin çıkarım yapar.
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri

    Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
    Araç-Gereç
    • Ders kitabı
    • Etkileşimli tahta
    Kaynaklar
    • Demokrasi ve İnsan Hakları Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
    • Ders Bilgi Formu (MEB)
    Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
    Dikkat Çekme

    Güdüleme

    Gözden Geçirme

    Derse Geçiş

    Bireysel Öğrenme Etkinlikleri

    Grupla Öğrenme Etkinlikleri

    Özet

    BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme

    Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
    • Dereceli Puanlama Anahtarı
    • Performans Görevi
    • Akran Değerlendirme Formu
    • Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
    • Değişim ve Süreklilik Formu
    Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme

      Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme

        BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar

        #9-13 Kasım1Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimiİnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel GelişimiDİH1.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        16-20 KasımAkademik Takvim 1. Dönem Ara Tatil
        #23-27 Kasım1Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimiİnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel GelişimiDİH1.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #30 Kasım - 4 Aralık1Demokrasi ve İnsan Haklarının GelişimiVatandaşlık Anlayışındaki DeğişimDİH1.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #7-11 Aralık1Demokrasi ve İnsan Haklarının GelişimiVatandaşlık Anlayışındaki DeğişimDİH1.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #14-18 Aralık1Demokrasi ve İnsan Haklarının GelişimiVatandaşlık Anlayışındaki DeğişimDİH1.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #21-25 Aralık1Demokrasi ve İnsan Haklarının GelişimiVatandaşlık Anlayışındaki DeğişimDİH1.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #28 Aralık - 1 Ocak1Demokrasi ve İnsan Haklarının GelişimiVatandaşlık Anlayışındaki DeğişimDİH1.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #4-8 Ocak1Demokrasi ve İnsan Haklarının GelişimiVatandaşlık Anlayışındaki DeğişimDİH1.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #11-15 Ocak1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #18-22 Ocak1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        25-29 OcakAkademik Takvim Yarıyıl Tatili
        1-5 ŞubatAkademik Takvim Yarıyıl Tatili
        #8-12 Şubat1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #15-19 Şubat1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #22-26 Şubat1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #1-5 Mart1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        8-12 MartAkademik Takvim 2. Dönem Ara Tatil
        #15-19 Mart1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #22-26 Mart1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #29 Mart - 2 Nisan1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #5-9 Nisan1Demokratik KatılımEtkin Vatandaşın ÖzellikleriDİH2.1Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #12-16 Nisan1Demokratik KatılımDemokratik Süreçlere KatılımDİH2.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #19-23 Nisan1Demokratik KatılımDemokratik Süreçlere KatılımDİH2.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #26-30 Nisan1Demokratik KatılımDemokratik Süreçlere KatılımDİH2.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #3-7 Mayıs1Demokratik KatılımDemokratik Süreçlere KatılımDİH2.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #10-14 Mayıs1Demokratik KatılımDemokratik Süreçlere KatılımDİH2.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #17-21 Mayıs1Demokratik KatılımDemokratik Süreçlere KatılımDİH2.2Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #24-28 Mayıs1Demokratik KatılımDemokrasinin SürdürülebilirliğiDİH2.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #31 Mayıs - 4 Haziran1Demokratik KatılımDemokrasinin SürdürülebilirliğiDİH2.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #7-11 Haziran1Demokratik KatılımDemokrasinin SürdürülebilirliğiDİH2.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #14-18 Haziran1Demokratik KatılımDemokrasinin SürdürülebilirliğiDİH2.3Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans GöreviDolu
        #21-25 Haziran1Sosyal EtkinlikSosyal EtkinlikOkul temelli planlama kapsamında sosyal etkinlik haftasıBoş Sosyal Etkinlik

        9. Sınıf Demokrasi ve İnsan Hakları Günlük Planı — Kaynaklar ve İçerik

        • 9. Sınıf Demokrasi ve İnsan Hakları Yıllık Planı (çerçeve / ünitelendirilmiş yıllık plan)
        • Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Bilgi Formu (DBF)
        • Ders İçeriği

          Fen Lisesi - Fen Lisesi (Fen Lisesi) alanında Demokrasi ve İnsan Hakları dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı günlük planı (haftalık ders planı). Haftalık 1 ders saati.

          Üniteler ve Konular

          1. Demokrasi ve İnsan Haklarının Gelişimi (15 ders saati)

          Bu ünitede öğrencilerin demokrasi kavramı, insan haklarının tarihsel gelişimi ve bu süreçlerin toplumsal yaşama yansımalarının yanı sıra farklı dönemlerdeki dönüşümlerin sebepleri ve etkileri ile günümüz dünyasında vatandaşlık anlayışındaki değişimlerin toplum yapısına etkileri ile ilgili gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.

          • Demokrasinin Tarihsel Gelişimi
            • DİH1.1 Demokrasinin tarihsel gelişiminde yaşanan değişimleri insan ve toplum yaşamına etkileri açısından değerlendirebilme
          • İnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tarihsel Gelişimi
            • DİH1.2 Tarihsel süreçte insan hak ve özgürlüklerinde meydana gelen değişimin gerekçelerini sorgulayabilme
          • Vatandaşlık Anlayışındaki Değişim
            • DİH1.3 Günümüz dünyasında vatandaşlık anlayışında meydana gelen değişimi neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme

          2. Demokratik Katılım (19 ders saati)

          Bu ünitede öğrencilerin etkin vatandaşlık bilinci, toplumsal yaşamda karşılaşabileceği sorunlara çözüm önerileri geliştirme ve demokrasinin sürdürülebilirliğini destekleyen yöntemlerle ilgili gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.

          • Etkin Vatandaşın Özellikleri
            • DİH2.1 Etkin vatandaşın özelliklerine yönelik oluşturduğu ürünleri paylaşabilme
          • Demokratik Süreçlere Katılım
            • DİH2.2 Etkin vatandaş olarak toplumsal yaşamda karşılaşabileceği sorunların çözümüne yönelik fikirlerini eyleme dönüştürebilme
          • Demokrasinin Sürdürülebilirliği
            • DİH2.3 Demokrasinin sürdürülebilirliğini sınırlayan bir soruna alternatif çözümler üretebilme

        İlgili Planlar