1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Etkileşim Dolu
- Ders
- Kimya
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Tema / Ünite
- Etkileşim
- Konu
- Enerji: Tepkimelerde Meydana Gelen Enerji Değişimi
- Süre
- 4 ders saati (160 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu tema, Enerji ve Kimyasal Tepkimelerde Hız olmak üzere iki farklı bölümden oluşmaktadır. Bu temada öğrencilerin fiziksel ve kimyasal olaylardaki enerji değişimine ilişkin deney yapmaları, çeşitli maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin hipotezler oluşturmaları, bağ enerjileri üzerinden tepkimelerin entalpi değişimine ilişkin akıl yürütmeleri, standart oluşum entalpi verileri üzerinden kimyasal tepkimelerin entalpi değişimini tahmin etmeleri, kimyasal tepkimelerin gerçekleşme şartlarını açıklamaya yönelik kanıt kullanmaları, kimyasal tepkimelerin hızını bilimsel veriye dayalı tahmin etmeleri, kimyasal tepkimelerin hızını etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel sorgulama yapmaları, kimyasal tepkimelerin hız denklemini bilimsel veriye dayalı tahmin etmeleri amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
enerjitepkime derecesitepkime entalpisitepkime hızıProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin, FBAB6. Hipotez Oluşturma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB13. Bilimsel Sorgulama
Diğer Derslerle İlişki MEB
Biyoloji, Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı
Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında etkinlik kâğıdı, çalışma yaprağı, sınıf içi tartışma, performans görevi ve deney raporu kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde tepkenlerin cinsini ve fiziksel hâlini; derişim, sıcaklık, temas yüzeyi ve katalizörün tepkime hızına etkisini araştırmak için neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacağı bir deneyi tasarlayabilir; uygulayabilir ve raporlayabilir. Performans görevi “araştırma sorusunu, neden-sonuç ilişkisini, bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirleyebilme, deneyler yapabilme ve elde ettiği sonuçları bilimsel kuram ile destekleyebilme” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenciler çeşitli malzemelerin enerji kaynağı olma potansiyelini araştırmak amacıyla bir deneyi tasarlayabilir, uygulayabilir ve raporlayabilir. Sürecin bütünü “deney tasarım adımlarının takip edilerek çeşitli malzemelerin enerji kaynağı olma potansiyelinin belirlenebilmesi” ölçütlerini içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Sınav kâğıtları ve temanın işleniş sürecinde ortaya çıkan ürünler, öğrenci ürün dosyasında toplanarak değerlendirme amaçlı kullanılabilir.
Performans görevi: Bu temanın öğrenme kanıtlarında ve öğrenme-öğretme uygulamalarında etkinlik kâğıdı, çalışma yaprağı, sınıf içi tartışma, performans görevi ve deney raporu kullanılabilir. Öğrenciler performans görevi çerçevesinde tepkenlerin cinsini ve fiziksel hâlini; derişim, sıcaklık, temas yüzeyi ve katalizörün tepkime hızına etkisini araştırmak için neden-sonuç ilişkisini ortaya koyacağı bir deneyi tasarlayabilir; uygulayabilir ve raporlayabilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin kimyasal tepkimelerin oluşum göstergesi olarak ısı değişimini, kovalent bağı, gazların kinetik moleküler teorisini bildiği kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğrencilerin fiziksel ve kimyasal olaylarda gerçekleşen ısı değişimi hakkındaki ön bilgilerini ortaya çıkaracak günlük hayatla ilişkili örnekler üzerinden bir tartışma ortamı oluşturulur.
Köprü Kurma MEB
Öğrencilere günlük hayatta karşılaştıkları bazı ekzotermik-endotermik fiziksel ve kimyasal tepkime örneklerine ait görsel materyal verilebilir. Fiziksel ya da kimyasal her olaya ısı değişiminin eşlik ettiği çıkarımına ulaşmalarına yardımcı olacak şekilde yönlendirici sorular sorulur. Öğrencilerden yakın çevrelerinde gerçekleşen fiziksel ve kimyasal olaylardan örnekler (yanma, erime vb.) seçmeleri istenebilir. Bu fiziksel ve kimyasal olaylarda gerçekleşen enerji değişimlerinin benzerlikleri ve farklılıkları hakkında düşüncelerini paylaşabilecekleri bir tartışma ortamı oluşturulabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş15 dk
Öğrencilere günlük hayatta karşılaşılan fiziksel ve kimyasal olaylarda gözlemlenebilen enerji değişimleri hakkında sorular yöneltilir (D14, E2.1). Etkileşimli tahta üzerinden örnek durumlar sunularak tartışma ortamı oluşturulur ve farklı bakış açılarının kabul edildiği bir iletişim ortamı sağlanır.
- Keşfetme25 dkEtkinlik 1
Öğrencilere çevredeki fiziksel ve kimyasal olaylarda gerçekleşen enerji değişimlerine dair örnekler sunulur. Öğrencilerden bu durumları karşılaştırmaları (KB2.7) ve farklı bakış açılarını tartışmaları istenir (D14, E2.1).
KİM.11.1.1 - 25 dkEtkinlik 2
Öğrencilere belirli olayların enerji değişimine dair veriler sunulur. Öğrencilerden bu verileri analiz ederek (OB7) sonuç çıkarmaları (KB2.10) ve çıkarımları yorumlamaları (KB2.14) istenir.
KİM.11.1.1 - Uygulama30 dkEtkinlik 1
Öğrenciler gruplara ayrılarak fiziksel ve kimyasal olayların enerji değişimini gözlemleyebilecekleri deney düzeneklerini tasarlarlar (KB2.2, OB7). Tasarım sürecinde planlı hareket etmeleri (D3) ve zamanı etkili yönetmeleri sağlanır.
KİM.11.1.1 - 20 dkEtkinlik 2
Tasarlanan deneyler gruplarca gerçekleştirilir. Deney sırasında öğrencilerin iş birliği içinde (SDB2.2) çalışmaları ve mütevazı bir tutumla (D10) görev paylaşımı yapmaları sağlanır.
KİM.11.1.1 - 20 dkEtkinlik 3
Öğrenciler deney sürecinde edindikleri bilgileri, yaşadıkları duyguları ve karşılaştıkları zorluklara verdikleri tepkileri sınıf içinde tartışırlar (SDB1.1, SDB2.2). Akran değerlendirme formu ile grup çalışmaları değerlendirilir.
KİM.11.1.1 - Sonuçlandırma25 dk
Öğrencilerden elde ettikleri deney sonuçlarını günlük hayattaki olayları açıklamak için kullanmaları istenir (KİM.11.1.1.b). Öğrencilerin performans görevleri ve çalışma kâğıtları üzerinden değerlendirildikleri bir süreç yürütülür.
KİM.11.1.1
Sınıf defteri: KİM.11.1.1 Fiziksel ve kimyasal olaylardaki enerji değişimine ilişkin deney…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 15 dk
Öğrencilere günlük hayatta karşılaşılan fiziksel ve kimyasal olaylarda gözlemlenebilen enerji değişimleri hakkında sorular yöneltilir (D14, E2.1). Etkileşimli tahta üzerinden örnek durumlar sunularak tartışma ortamı oluşturulur ve farklı bakış açılarının kabul edildiği bir iletişim ortamı sağlanır.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğrencilere çevredeki fiziksel ve kimyasal olaylarda gerçekleşen enerji değişimlerine dair örnekler sunulur. Öğrencilerden bu durumları karşılaştırmaları (KB2.7) ve farklı bakış açılarını tartışmaları istenir (D14, E2.1).
Keşfetme YZ 25 dk
Öğrencilere belirli olayların enerji değişimine dair veriler sunulur. Öğrencilerden bu verileri analiz ederek (OB7) sonuç çıkarmaları (KB2.10) ve çıkarımları yorumlamaları (KB2.14) istenir.
Uygulama YZ 30 dk
Öğrenciler gruplara ayrılarak fiziksel ve kimyasal olayların enerji değişimini gözlemleyebilecekleri deney düzeneklerini tasarlarlar (KB2.2, OB7). Tasarım sürecinde planlı hareket etmeleri (D3) ve zamanı etkili yönetmeleri sağlanır.
Uygulama YZ 20 dk
Tasarlanan deneyler gruplarca gerçekleştirilir. Deney sırasında öğrencilerin iş birliği içinde (SDB2.2) çalışmaları ve mütevazı bir tutumla (D10) görev paylaşımı yapmaları sağlanır.
Uygulama YZ 20 dk
Öğrenciler deney sürecinde edindikleri bilgileri, yaşadıkları duyguları ve karşılaştıkları zorluklara verdikleri tepkileri sınıf içinde tartışırlar (SDB1.1, SDB2.2). Akran değerlendirme formu ile grup çalışmaları değerlendirilir.
Sonuçlandırma YZ 25 dk
Öğrencilerden elde ettikleri deney sonuçlarını günlük hayattaki olayları açıklamak için kullanmaları istenir (KİM.11.1.1.b). Öğrencilerin performans görevleri ve çalışma kâğıtları üzerinden değerlendirildikleri bir süreç yürütülür.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Deney malzemesi
Kaynaklar
- Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Kimya
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Ünite / Tema
- Etkileşim
- Konu
- Enerji: Tepkimelerde Meydana Gelen Enerji Değişimi
- Önerilen Süre
- 4 ders saati (160 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Deney malzemesi
Kaynaklar
- Kimya Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Çalışma Kâğıdı/Yaprağı