T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF PEYGAMBERİMİZİN HAYATI DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Arabistan Yarımadası haritasını gösterir ve Mekke’nin konumunu işaretler. Öğrencilerden Mekke denildiğinde akıllarına gelen sözcükleri söylemeleri istenir; sözcükler tahtada toplanır ve özetlenir (KB2.3). İslam’dan önce Mekke’de ne tür önemli olayların yaşanmış olabileceği sorulur. Dersin amacı açıklanır.

   PH.9.1.1
2. Keşfetme25 dk

   Mekke’nin kuruluşu kapsamında Hz. İsmail ve Hz. Hacer’in hikâyesine değinilir. Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili metni okuyarak kuruluşa ilişkin unsurları (kişiler, olay, yer) belirleyip deftere yazmaları istenir (OB1) (PH.9.1.1.a). Bulunan unsurlar sınıfça özetlenerek tahtada toplanır (KB2.3).

   PH.9.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Mekke’nin coğrafi yapısı harita ve ders kitabı üzerinden ele alınır; konu coğrafya ile ilişkilendirilir (PH.9.1.1.a). Kâbe’nin inşası ve bunun şehrin siyasi, dinî ve ticari yapısına etkisi ele alınır; gruplardan her birinden bir yapıyı araştırıp bulgularını tahtaya yazmaları istenir (KB2.4, SBAB7.5) (PH.9.1.1.a).

   PH.9.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Fil Vakası sebepleri, gerçekleşme süreci ve sonuçları bakımından ele alınır. Gruplardan her birinin bu üç başlıktan birini ders kitabından araştırması ve bulduğu unsurları kısa bir özetle sunması istenir (KB2.3, OB1) (PH.9.1.1.a).

   PH.9.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Mekke’nin kuruluşu, coğrafi yapısı, Kâbe’nin inşası ve Fil Vakası ile ilgili araştırdıkları unsurları tek sayfalık bir özet tabloda düzenlemeleri istenir (KB2.13). Tablolar performans görevi olarak ele alınır. Gruplar çalışma sürecini grup değerlendirme formu ile değerlendirir. Öğretmen İslam’dan önce Mekke’ye ilişkin araştırılan unsurları kısaca toparlar.

   PH.9.1.1

Sınıf defteri: PH.9.1.1 İslam’dan önce Mekke’de gerçekleşen önemli olayları çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   İlköğretim Haftası'na değinilerek öğrencilerin okula ilk adım attıkları günler hatırlatılır; her şehrin bir hikâyesi olduğu vurgulanır. Etkileşimli tahtada Mekke'nin eski bir görseli gösterilir ve öğrencilerden görselde dikkatlerini çeken unsurları söylemeleri istenir. Önceki derste çalışılan İslam öncesi Mekke bilgileri kısaca hatırlanır, bugünkü dersin Mekke'nin önemli olayları ve bunlar arasındaki ilişkilere odaklanacağı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabından yararlanarak Mekke'nin siyasi, dinî ve ticari merkez olmasına ilişkin unsurları bulup tahtadaki tabloya yazmaları istenir (OB1) (PH.9.1.1.a). Fil Vakası kısaca anlatılır. Mekke'nin merkez konumu ile bu olay arasındaki ilişki, analoji tekniğiyle (ör. Kâbe'nin bir ülkenin başkenti gibi merkez olması) belirlenir ve gerekçeleriyle yorumlanır (KB2.4) (PH.9.1.1.b).

   PH.9.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Fil Yılı'nda Mekke'nin liderlerinden Abdülmuttalib'in hayatı ele alınır. Kusay bin Kilab'ın Darünnedve'yi kurması ve Haşim'in Mekke tarihi açısından önemi, ders kitabından okunarak bir zaman şeridine işlenir. Bu kişi ve olaylar arasındaki ilişkiler öğrencilerce belirlenir (PH.9.1.1.b).

   PH.9.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her gruptan İslam öncesinde Mekke'de yaşadığı varsayılan bir kişiyle yapılmış söyleşiyi drama tekniğiyle kurgulaması istenir. Söyleşide Mekke'deki olaylar arasındaki ilişkilerin yansıtılmasına dikkat edilir (KB2.13). Gruplar kurgularını sınıfta canlandırır (PH.9.1.1.b).

   PH.9.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan söyleşilerinde ortaya koydukları olaylar arası ilişkileri tek cümleyle özetlemeleri istenir (KB2.3). Performans Görevi kapsamında her öğrenci, Mekke'de gerçekleşen bir olayı ve ilişkili olduğu unsuru yazılı olarak ifade eder. Grup Değerlendirme Formu doldurularak canlandırmalar değerlendirilir; olaylar arası ilişkiler son kez tahtada toparlanır (PH.9.1.1.b).

   PH.9.1.1

Sınıf defteri: PH.9.1.1 İslam’dan önce Mekke’de gerçekleşen önemli olayları çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Mekke’nin İslam öncesi tarihine ait önceki haftalarda incelenen unsurların başlıklarını gösterir. Öğrencilerden bu unsurlardan hatırladıklarını söylemeleri istenir. Bu hafta unsurların birbiriyle nasıl ilişkilendiğinin belirleneceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden önceki haftalarda araştırdıkları Mekke’nin İslam öncesi tarihine dair unsurları oyun kartları / eşleştirme kartları üzerinde gruplar hâlinde sıralamaları istenir (KB2.4). Gruplar, unsurlar arasındaki neden-sonuç ve zaman ilişkilerini belirleyerek kartları eşleştirir (PH.9.1.1.b). Çalışma, öz ve akran değerlendirme formlarıyla değerlendirilir.

   PH.9.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, Abdülmuttalib’in zemzem kuyusunu bulmasını ders kitabındaki bilgilerle anlatır. Öğrencilerden bu olayın Mekke’nin İslam öncesi tarihindeki diğer unsurlarla ilişkisini belirlemeleri istenir (PH.9.1.1.b).

   PH.9.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden Abdülmuttalib’in oğullarından Abdullah’ın hayat hikâyesine de değinerek Mekke’nin İslam öncesi tarihine dair unsurlar arasındaki ilişkileri gösteren bilgi kartları hazırlamaları istenir (PH.9.1.1.b). Kartlar, gruplarda birbirine bağlanarak ilişki haritası oluşturulur (OB1). Haritalar sınıfta sunulur.

   PH.9.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan hazırladıkları bilgi kartlarıyla Mekke’nin İslam öncesi tarihindeki unsurlar arasındaki ilişkileri anlatan kısa bir performans görevi sunmaları istenir (PH.9.1.1.b). Sunumlar grup değerlendirme formuyla değerlendirilir. Öğretmen, belirlenen ilişkileri özetleyerek geri bildirim verir.

   PH.9.1.1

Sınıf defteri: PH.9.1.1 İslam’dan önce Mekke’de gerçekleşen önemli olayları çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada İslam öncesi Mekke'nin haritasını ve kabile yerleşimlerini gösterir. Öğrencilerden önceki derste çalışılan Mekke'nin konumunun toplumsal düzeni nasıl etkilemiş olabileceğini tahmin etmeleri istenir (E3.1). Bu hafta kabile hayatının ve cahiliye kültürünün incelenerek tanımlanacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Mekke toplum düzeninin temelini oluşturan kabile hayatı dinî, sosyal ve kültürel boyutlarıyla ders kitabından ele alınır. Öğrenciler cahiliye ve asabiyet kavramlarını metinden bularak tanımlar, oyun kartlarıyla kavramları tanımlarıyla eşleştirir (KB2.3, OB1). Eşleştirmeler sınıfta kontrol edilir (PH.9.1.2.a).

   PH.9.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Cahiliye anlayışının tezahürlerine dair örnek olaylar sunulur; gruplardan her olayı inceleyip cahiliye ve asabiyet kavramlarıyla ilişkilendirmeleri istenir. Olayların hangi kabile değerinden kaynaklandığı çözümlenerek yorumlanır (KB2.4, KB2.14). Öğretmen grupları gözlemler ve dönüt verir (PH.9.1.2.a).

   PH.9.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar yorumlarını sırayla sunar; diğer gruplar örnek olayların cahiliye kültürünü nasıl yansıttığını tartışır. Öğrencilerden cahiliye kültürüne dair edindikleri bilgileri içeren birer çıkış kartı yazmaları istenir (KB2.3). Kartlar toplanarak incelenir (PH.9.1.2.a).

   PH.9.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Grupların örnek olay incelemeleri performans görevi olarak ele alınır ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilir (KB2.14). Öğrencilerden cahiliye kültürünün hangi yönlerini öğrendiklerini kısaca ifade etmeleri istenir.

   PH.9.1.2

Sınıf defteri: PH.9.1.2 Cahiliye anlayışını yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derslerde incelenen cahiliye kültürünün Mekke toplumundaki izlerini kısaca hatırlatır. Etkileşimli tahtada 'Bir toplumda haksızlık yaşandığında insanlar ne yapabilir?' sorusu yöneltilir ve öğrencilerin görüşleri alınır. Dersin amacının, cahiliye kültürünün hayata etkilerini bağlamından kopmadan dönüştürmek olduğu belirtilir (PH.9.1.2.b).

   PH.9.1.2
2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ilgili metin etkileşimli tahtada gösterilerek Ficar Savaşları ile cahiliye kültürü arasındaki ilişki sorgulanır. Öğrencilerden savaşlara yol açan anlayışı belirlemeleri ve Hilfülfudul cemiyetine neden ihtiyaç duyulduğunu gerekçeleriyle yazmaları istenir. Yanıtlar tahtada toplanır ve cemiyetin cahiliye kültürüne karşı bir çözüm arayışı olduğu tartışılır (PH.9.1.2.b).

   PH.9.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, Hz. Peygamber'in Hilfülfudul'e verdiği değeri anlatır ve üyesi olarak haksızlıkların düzeltilmesinde kararlı davranarak müdahil olduğu olaylardan örnekler sunar (D1.2). Öğrencilerden bu örneklerden birini seçip günümüzde karşılaşılabilecek benzer bir haksızlıkla ilişkilendirmeleri istenir (PH.9.1.2.b).

   PH.9.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve bölgelerindeki sivil toplum kuruluşları hakkında ders kitabı ve diğer kaynaklardan bilgi toplar. Gruplardan Hilfülfudul ile bağ kurarak gönüllü olarak görev alabilecekleri uygun bir faaliyet seçmeleri ve bu faaliyetteki görev paylaşımını yazılı planlamaları istenir (E2.2, D5.2) (PH.9.1.2.b).

   PH.9.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan faaliyet planlarını kısaca sunmaları istenir ve planların Hilfülfudul'ün haksızlıkları giderme anlayışıyla ilişkisi tartışılır. Planlar Performans Görevi olarak toplanır. Öğrencilerden Grup Değerlendirme Formu'nu doldurarak grup içi sorumluluk paylaşımını değerlendirmeleri istenir. Öğretmen, cahiliye kültürünün etkilerinin dönüştürülmesine ilişkin çıkarımları toparlar (PH.9.1.2.b).

   PH.9.1.2

Sınıf defteri: PH.9.1.2 Cahiliye anlayışını yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada İslam öncesi Mekke'ye ait kısa bir toplumsal yapı özeti gösterir. Öğrencilerden Mekke'de kabilelerin, ticaretin ve insan ilişkilerinin nasıl işlediğini hatırlamaları istenir. Daha önce cahiliye kültürünün incelendiği ve hayata etkilerinin değerlendirildiği belirtilir. Bu derste cahiliye anlayışının nesnel ve doğru biçimde yeniden ifade edileceği duyurulur (PH.9.1.2.c).

   PH.9.1.2
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili bölümü okuyarak cahiliye anlayışını yorumlamaları istenir (KB2.14). Gruplar, cahiliyeyi yalnızca bilgisizlikle değil, değer ve davranış biçimleriyle de açıklayan üç ifade belirler (KB2.4). Bu ifadeler tahtada toplanır ve abartı ya da genelleme içerenler ayıklanarak nesnel bir çerçeve oluşturulur (PH.9.1.2.c).

   PH.9.1.2
3. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden RAFT tekniği ile cahiliye anlayışını anlatan bir metin oluşturmaları istenir. Rol, hedef kitle, biçim ve konu belirlenir; örneğin Mekke'yi tanıtan bir tarihçi, günümüz gençlerine yönelik bir yazı olabilir (KB2.13). Metinde adalet ve merhamet gibi değerlere duyarlı, abartısız ve doğru bir dil kullanılır (D1, D9; PH.9.1.2.c).

   PH.9.1.2
4. 10 dk
   Etkinlik 2

   Yazılan metinler öz değerlendirme formu ile değerlendirilir. Öğrenciler metinlerinin nesnel ve doğru olup olmadığını kontrol eder, gerekirse düzeltir (SDB1.1). Gönüllü öğrenciler metinlerinden kısa bölümleri sınıfla paylaşır (KB2.3).

   PH.9.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar, yazdıkları metinlerin ortak mesajını tek cümlede özetleyerek cahiliye anlayışını nesnel biçimde yeniden ifade eder. Bu çalışma performans görevi olarak değerlendirilir. Öğretmen, grup değerlendirme formuyla iş birliği ve içerik doğruluğunu inceler. Öğrencilerden kendi katkılarını sorumluluk bilinciyle gözden geçirmeleri istenir (E2.2).

   PH.9.1.2

Sınıf defteri: PH.9.1.2 Cahiliye anlayışını yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Mekke’nin toplumsal yapısını gösteren kısa bir görsel sunar ve öğrencilerden bir çocuğun yetiştiği çevrenin kişiliğini nasıl etkileyebileceğini düşünmelerini ister. Birkaç öğrencinin görüşü alınır. Kızılay Haftası dolayısıyla yetim ve korumasız çocuklara karşı merhamet (D9) kısaca hatırlatılır. Dersin amacının, Hz. Peygamber’in çocukluk yıllarındaki olayları neden-sonuç ilişkisiyle incelemek olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ilgili bölüm etkileşimli tahtada gösterilir; öğrencilerden Hz. Peygamber’in annesi Amine ve sütannesi Halime’nin yanında geçen çocukluk yıllarını okuyarak (OB1) olayları sırayla bir çizelgeye yazmaları istenir. Öğretmen soru cevap yöntemiyle her olay için 'Bu olay neden yaşandı, neye yol açtı?' sorusunu yöneltir. Öğrenciler olayları neden-sonuç ilişkisiyle eşleştirir (PH.9.1.3.a).

   PH.9.1.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Sınıf gruplara ayrılır; her gruptan dedesi Abdülmuttalib ve amcası Ebu Talib’in yanında geçen çocukluk yıllarındaki olayları ders kitabından incelemesi istenir. Gruplar olayları neden-sonuç zinciri olarak çözümleyip (KB2.4) yazar ve zincirleri sınıfla paylaşır. Öğretmen kısa cevaplı sorularla zincirlerdeki bağlantıları yoklar (PH.9.1.3.a).

   PH.9.1.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bireysel olarak, çocukluk yıllarına ilişkin hazırlanmış boşluk doldurma sorularını yanıtlamaları istenir. Sorular, olay ile nedeni ve sonucu arasındaki ilişkiyi tamamlamayı gerektirir. Yanıtlar etkileşimli tahtada birlikte kontrol edilir; hatalı ilişkiler ders kitabındaki ilgili bölüme dönülerek düzeltilir (PH.9.1.3.a).

   PH.9.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Hz. Peygamber’in çocukluk yıllarından seçtikleri bir olayın nedenini ve sonucunu iki üç cümleyle yazmaları istenir; bu çalışma Performans Görevi olarak toplanır. Gruplar, çalışma sürecini Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirir. Öğretmen birkaç örneği sınıfla paylaşarak nedensel ilişkilerin doğru kurulup kurulmadığına dönüt verir (PH.9.1.3.a).

   PH.9.1.3

Sınıf defteri: PH.9.1.3 Hz. Peygamber’in çocukluk yılları konusunu yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Hz. Peygamber’in çocukluk yıllarındaki olayları zaman sırasıyla gösterir. Öğrencilerden bu olaylardan hangisinin kendilerinde en çok iz bıraktığını kısaca söylemeleri istenir (SDB1.1). Dersin amacının, önceki haftalarda ortaya konan nedensel ilişkileri kendi bilgileriyle birleştirerek uyumlu bir bütün oluşturmak olduğu açıklanır (PH.9.1.3.b).

   PH.9.1.3
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki çocukluk yılları bölümünü yeniden okuyarak önceki haftalarda belirledikleri neden-sonuç ilişkilerini ve kendi bildiklerini yan yana yazmaları istenir (OB1). Her öğrenci bu çıkarımlarla ilgili kısa bir öğrenme günlüğü yazar (KB2.14). Eşler günlüklerini karşılaştırarak ilişkilerdeki eksik halkaları belirler (KB2.7). Öğretmen, olayları birbirine bağlayan ilişkileri tahtada örneklerle gösterir (PH.9.1.3.b).

   PH.9.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak çocukluk yıllarındaki önemli olayları, aralarındaki nedensel ilişkileri ve kendi bilgilerini bir araya getiren bir olay zinciri ya da kavram haritası hazırlar (KB2.13). Öğretmen çalışmaları gözlemleyerek bireysel dönüt verir (PH.9.1.3.b).

   PH.9.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar bireysel çalışmalarını birleştirerek çocukluk yıllarını tek bir bütün hâlinde anlatan Performans Görevini hazırlar; görev paylaşımında her üye kendi sorumluluğunu yerine getirir (E2.2). Grup ürünleri çıkarımlar birleştirilerek sentezlenir (KB2.20). Her grup çalışmasını etkileşimli tahtada sunar, öğretmen dönüt verir (PH.9.1.3.b).

   PH.9.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar hazırladıkları Performans Görevini öğretmene teslim eder. Öğrencilerden Grup Değerlendirme Formu’nu doldurarak kendi gruplarının nedensel ilişkileri ne ölçüde uyumlu bir bütünde birleştirdiğini değerlendirmeleri istenir. Çocukluk yıllarında öne çıkan merhamet ve sevgi değerleri üzerine kısa bir yorumla ders sonlandırılır (D9, D15) (PH.9.1.3.b).

   PH.9.1.3

Sınıf defteri: PH.9.1.3 Hz. Peygamber’in çocukluk yılları konusunu yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Mekke'nin konumunu gösteren bir görsel sunar ve öğrencilerden Mekke toplumunun yapısına dair bildiklerini söylemelerini ister. Ardından 'Yeni bir mesaj getiren kişiye toplum nasıl tepki verir?' sorusu yöneltilir, cevaplar tahtaya yazılır. Bu derste Hz. Peygamber'in risalet sonrasında Mekkelilerle kurduğu ilişkilerin çözümleneceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili bölümü okuyarak Mekkelilerin risalete karşı çıkma sebeplerini ve karşı çıkma biçimlerini ikili çalışmayla belirlemeleri istenir (OB1). Belirlenenler etkileşimli tahtada iki sütunda toplanır. Öğretmen sorularıyla Mekkelilerin tepkileri ile asabiyet anlayışı arasındaki ilişki ortaya konur ve neden-sonuç bağları çözümlenir (KB2.4) (PH.9.1.4.a).

   PH.9.1.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden Mekkelilerin dinî, siyasi ve ekonomik konumları ile risalete karşı çıkışları arasında kar topu tekniğiyle ilişki kurmaları istenir; çıkarımlar bireysel, ikili ve dörtlü gruplarda birleştirilerek sınıfla paylaşılır. Mekke'de Müslümanlara uygulanan baskılara değinilir ve bu baskılar elde edilen çıkarımlarla ilişkilendirilir (PH.9.1.4.a).

   PH.9.1.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan Mekkeli Müslümanların Habeşistan'a hicret etmek zorunda kalmasına ilişkin bilgi edinebilecekleri araçları seçerek hicretin sebep ve sonuçlarına dair bilgi toplamaları istenir (OB1). Toplanan bilgiler doğrulanır ve kaydedilir. Kaydedilen bilgiler çözümlenir ve elde edilen neticeler özgün cümlelerle sınıfta paylaşılır (PH.9.1.4.a).

   PH.9.1.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan, çözümleme sonuçlarını Mekkelilerin risalete karşı çıkışı ve Habeşistan'a hicret ilişkisini içeren kısa bir paragrafa dönüştürmeleri istenir; bu çalışma Performans Görevi olarak toplanır. Gruplar Grup Değerlendirme Formu ile çalışmalarını değerlendirir. Öğretmen, Mekkelilerle kurulan ilişkilerin çözümlenmesine dair ortaya çıkan sonuçları tahtada özetleyerek dersi toparlar.

   PH.9.1.4

Sınıf defteri: PH.9.1.4 Hz. Peygamber’in risalet sonrasında Mekkelilerle kurduğu ilişkileri…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Mekke'nin fethine ait bir harita görseli gösterir ve öğrencilerden Hz. Peygamber'in Mekkelilerle ilişkilerinde yaşanan olayları hatırlamalarını ister (KB2.3, OB1). Önceki haftada ilişkilerin çözümlendiğine değinilir. Bu haftanın amacının, bu ilişkileri sınıflandırmak olduğu açıklanır (PH.9.1.4.b). Öğrencilerden olayları adalet ve merhamet değerleri açısından da dikkatle izlemeleri istenir (D1, D9).

   PH.9.1.4
2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, Mekkeli müşriklerle askerî ve siyasi alanda kurulan ilişkiler kapsamında Bedir, Uhud, Hendek Savaşları, Hudeybiye Antlaşması ve Mekke'nin fethini tahtadaki yapılandırılmış gride yerleştirir. Öğrenciler, ders kitabından yararlanarak her olayın tarihini, nedenini ve sonucunu gride yazar (KB2.13, OB1). Olaylar, ilişkinin türüne göre savaş ve antlaşma ölçütleriyle gruplandırılır (PH.9.1.4.b).

   PH.9.1.4
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplar hâlinde, gridde yer alan ilişkileri Medine'ye hicretten önce ve sonra olmak üzere iki sütunda sınıflandırır (PH.9.1.4.b). Her grup, iki dönemdeki ilişkilerin benzer ve farklı yönlerini belirleyip tahtadaki ortak tabloya ekler. Öğretmen, sınıflandırma ölçütlerini sorgulayarak grupları yönlendirir (E2.2).

   PH.9.1.4
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, risalet sonrasındaki ilişkilere dair hazırlanmış kavram karikatürlerini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrenciler, karikatürlerdeki görüşlerden hangisinin kendi sınıflandırmalarıyla uyuştuğunu belirleyip gerekçesini açıklar. Gerekirse sınıflandırmalarını düzeltir (PH.9.1.4.b, SDB1.1).

   PH.9.1.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden risalet sonrası Mekkelilerle ilişkilerin sınıflandırmasını gösteren bir performans görevi hazırlamaları istenir. Gruplar, hazırladıkları sınıflandırmayı kısaca sunar. Ardından grup değerlendirme formu doldurularak ölçütlerin ne kadar tutarlı kullanıldığı değerlendirilir ve sınıflandırma çalışması toparlanır.

   PH.9.1.4

Sınıf defteri: PH.9.1.4 Hz. Peygamber’in risalet sonrasında Mekkelilerle kurduğu ilişkileri…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Mekke'yi gösteren bir harita ya da görsel sunar. Öğrencilerden Hz. Peygamber'in risalet sonrasında Mekkelilere karşı tutumunu hangi değerlerle açıklayabileceklerini düşünmeleri istenir (D1, D9). Önceki haftalarda yapılan çözümleme ve sınıflandırmaya değinilerek bu hafta ilişkilerin yorumlanacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki risalet sonrası olay ve tutum örneklerini okumaları ve öğretmenin okuduğu yorum cümlelerine (ör. 'Hz. Peygamber'in tutumu adalet ve merhamete dayanır') evet-hayır kartlarıyla katılıp katılmadıklarını göstermeleri istenir (OB1). Her karar için ders kitabındaki bilgiye dayanan gerekçe sorulur. Farklı görüşteki öğrenciler gerekçelerini karşılaştırır ve yorumlar gözden geçirilir (KB2.14) (PH.9.1.4.c).

   PH.9.1.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden 3-2-1 kartlarını doldurmaları istenir: Hz. Peygamber'in Mekkelilerle ilişkilerine dair yorumlayarak öğrendikleri üç şey, ilgi çekici buldukları iki nokta ve bir soru (SDB1.1). Kartlar eşleştirilen arkadaşlarla paylaşılır ve yorumlar karşılaştırılır (KB2.7) (PH.9.1.4.c).

   PH.9.1.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden performans görevi olarak iş birlikli çalışmayla Mekke tarihindeki önemli olayları ve toplumsal yapıyı açıklayan bir radyo programı tasarlamaları istenir. Programda veriler toplanır, olaylar arasındaki ilişkiler belirlenir ve Hz. Peygamber'in tutumuna ilişkin bir yorum bölümü yer alır (KB2.20) (PH.9.1.4.c). Öğretmen grupları gözlemler ve analitik dereceli puanlama anahtarındaki ölçütlere göre dönüt verir.

   PH.9.1.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar radyo programı taslaklarını kısaca sunar; programlardaki yorumlar Hz. Peygamber'in Mekkelilerle ilişkilerine göre değerlendirilir (PH.9.1.4.c). Öğretmen performans görevini veri toplama, ilişkileri belirleme, özgünlük ve sunum ölçütlerine göre değerlendirir. Öğrencilerden grup değerlendirme formunu doldurmaları istenir. Performans görevi ve grup değerlendirme formu öğrenme kanıtı olarak toplanır.

   PH.9.1.4

Sınıf defteri: PH.9.1.4 Hz. Peygamber’in risalet sonrasında Mekkelilerle kurduğu ilişkileri…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen tahtaya “Güvenilir ve başarılı bir insanda hangi özellikler aranır?” sorusunu yazar ve öğrencilerin yanıtlarını alır. Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası’na değinilerek servetini doğru yöneten ve israf etmeyen kişilerin toplumdaki yeri üzerinde kısaca durulur (D17). Dersin amacının Hz. Hatice’nin hayatını ve şahsiyetini incelemek olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki Hz. Hatice’nin hayatına ilişkin metni bireysel okumaları ve önemli olayları not etmeleri istenir (OB1). Ardından dörder kişilik gruplar kurulur, notlar birleştirilir ve Hz. Hatice’nin hayatı zaman çizelgesi hâlinde düzenlenir (KB2.13). Gruplar çizelgelerini etkileşimli tahtada kısaca sunar.

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara Hz. Hatice’nin ticaretteki dürüstlüğü, malını hayır yolunda harcaması ve vahyin ilk günlerinde Hz. Peygamber’e desteği gibi olaylar dağıtılır. Her grup, olayın gösterdiği şahsiyet özelliğini kitaptan dayanak göstererek belirler ve sınıfa açıklar (OB1).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden çalışma kâğıdında Hz. Hatice’nin aile hayatındaki tutumunu ve Hz. Peygamber’i destekleyen yaklaşımını bireysel olarak yazmaları istenir (D2). Ardından bir güçlükle karşılaşan arkadaşına Hz. Hatice’nin yaklaşımından yola çıkarak destek olacak kısa bir mesaj yazmaları beklenir (SDB3.1) (E1.4). Çalışmalar kontrol listesiyle gözden geçirilir (TAB4.3).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Hz. Hatice’nin hayatındaki olayları ve şahsiyet özelliklerini birleştirerek kısa bir paragraf yazmaları istenir (KB2.20). Paragraflar kontrol listesiyle değerlendirilir. Öğretmen “Hz. Hatice’nin şahsiyeti bugün bize ne öğretir?” açık uçlu sorusunu yöneltir, çalışma kâğıdındaki yanıtlar toplanır ve eksik kalan noktalar tamamlanır.

Sınıf defteri: Hz. Hatice’nin Hayatı ve Şahsiyeti; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Hz. Hatice'nin adını yazar ve öğrencilerden bu isimle ilk akla gelen kavramları söylemelerini ister. Gelen kavramlar tahtada toplanır. Bu haftanın Hz. Hatice'nin hayatı ve şahsiyetini farklı yönleriyle ele alan bireysel ve grup çalışmalarıyla süreceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki Hz. Hatice ile ilgili metni okuyarak çocukluk, ticaret hayatı, evlilik ve ilk Müslüman olma dönemlerine ilişkin bilgileri işaretlemeleri istenir (OB1). Bilgiler etkileşimli tahtadaki zaman çizelgesine yerleştirilir ve hayatın dönemleri bir bütün hâlinde yapılandırılır (KB2.13). Öğretmen her dönem için 'Bu olay Hz. Hatice'nin hangi özelliğini gösterir?' sorusunu sorar.

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak çalışma kâğıdına Hz. Hatice'nin şahsiyetini yansıtan üç özelliği kitaptaki dayanak bilgilerle birlikte yazmaları istenir. Ticarette dürüstlük ve malını yerinde kullanma yönleri üzerinde durulur; yazılanların tek bir paragrafta birleştirilmesi istenir (D17, KB2.20).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde Hz. Hatice'nin ilk vahiy sonrasında Hz. Peygamber'e verdiği destek ele alınır ve ailede güven ile dayanışmanın nasıl sağlandığı tartışılır (D2). Gruplardan bu örnekten yola çıkarak günümüz aile hayatında yaşanabilecek bir sorun için çözüm geliştirmeleri ve çözümün verilen ölçütlere uygunluğunu kontrol etmeleri istenir (SDB3.1, TAB4.3). Sözcülerin çözümü sınıfa güvenle sunması sağlanır (E1.4).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden 'Hz. Hatice'nin şahsiyetini örnek kılan özellikler nelerdir ve günlük hayatta nasıl uygulanabilir?' açık uçlu sorusunu yazılı yanıtlamaları istenir. Öğretmen Kontrol Listesi ile yanıtlarda kitaptan dayanak bilgi, en az iki özellik ve güncel bir örnek bulunup bulunmadığını denetler. Çalışma kâğıtları toplanarak haftanın öğrenme kanıtı olarak değerlendirilir.

Sınıf defteri: Hz. Hatice’nin Hayatı ve Şahsiyeti; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Mekke’de ticaretle uğraşan güvenilir bir tüccarı ve onun kervanını gösteren bir görsel sunar. Öğrencilerden görseldeki kişinin toplumdaki saygınlığını sağlayan özellikleri tahmin etmeleri istenir. Ardından dersin amacının Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’le evlilik sürecini incelemek olduğu belirtilir ve öğrenciler ders kitabındaki ilgili bölüme yönlendirilir.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki metin okunarak Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’le evlenmeden önceki hayatı ve kişisel özellikleri incelenir. Öğrencilerden ticaretteki konumunu, mal varlığını ve karakter özelliklerini bir çalışma kâğıdına yazmaları istenir (OB1). Öğretmen bilgileri etkileşimli tahtada özetler; öğrenciler bu özelliklerin toplumdaki saygınlığına etkisini tartışır (PH.9.2.1.a).

   PH.9.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Hatice’yi Hz. Peygamber’le evlenmeye sevk eden sebepler ders kitabından belirlenir. Öğrencilerden Hz. Peygamber’in gençlik yıllarındaki faaliyetlerinden ve ahlaki özelliklerinden hangilerinin bu kararda etkili olduğunu neden-sonuç tablosunda göstermeleri istenir (KB2.13, TAB4.3) (PH.9.2.1.a).

   PH.9.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’le evlilik süreci aşamalarıyla ele alınır; öğrenciler olayları sırasıyla zaman şeridine yerleştirir. Hz. Hatice’nin bu evlilikten dünyaya gelen çocuklarına değinilir ve aile bütünlüğünün önemi üzerinde durulur (D2). Öğrencilerden süreçteki neden-sonuç ilişkilerini birer cümleyle yazmaları istenir (E1.4) (PH.9.2.1.a).

   PH.9.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Hz. Hatice’nin evlilik sürecindeki neden-sonuç ilişkilerini tanılayıcı dallanmış ağaç üzerinde göstermeleri istenir. Birkaç öğrencinin ağacı etkileşimli tahtada paylaşılır ve ürünler kontrol listesiyle değerlendirilir. Öğrencilerden bu derste en çok dikkatlerini çeken nedeni açık uçlu bir soruyla yazılı olarak açıklamaları istenir (PH.9.2.1.a).

   PH.9.2.1

Sınıf defteri: PH.9.2.1 Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’le evlilik sürecini yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Veremle Savaş Eğitimi Haftası nedeniyle kişisel temizlik ve sağlıklı yaşamın aile içindeki önemine kısa bir değinme yapar. Öğrencilerden bir ailenin kuruluş sürecinde hangi kararların ve ilişkilerin etkili olabileceğini düşünmeleri istenir. Öğretmen, önceki derste incelenen Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’le evlilik sürecini kısaca hatırlatır ve bu derste süreçteki nedensel ilişkilerin ortaya konacağını duyurur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili bölümü inceleyerek Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’le evlilik sürecindeki olayları ve aralarındaki neden-sonuç ilişkilerini çıkarmaları istenir (PH.9.2.1.a). Açık uçlu sorularla bilgilerini özetlemeleri, sentezlemeleri ve ulaştıkları sonucu kendi cümleleriyle aktarmaları sağlanır (OB1). Öğrencilerden kendi izlenimlerine dayanarak bir çıkarım yapmaları istenir (KB2.20).

   PH.9.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden elde ettikleri nedensel ilişkileri ve kendi öz bilgilerini birleştirerek evlilik sürecine dair uyumlu bir bütün oluşturmaları ve bunu bir çıkış kartına yazmaları istenir (PH.9.2.1.b). Eşleştirme kartlarıyla olaylar ve nedenleri sıralanır; gruplar hazırladıkları bütünü birbirine anlatır (KB2.13).

   PH.9.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, Hz. Peygamber’in aile hayatını ve bu konudaki öğütlerini ele alır. Hz. Peygamber’in kişisel temizlik konusunda hassasiyet gösterdiğine (D18.1), eşyalarını özenli kullanarak gerektiğinde onardığına (D17.3), ev işlerine yardımcı olduğuna ve ailesine karşı sorumluluklarını yerine getirdiğine (D2.4) değinilir. Öğrencilerden bunlardan birini kendi aile yaşamlarıyla ilişkilendirmeleri istenir.

   PH.9.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden evlilik sürecine ilişkin nedensel ilişkileri ve oluşturdukları uyumlu bütünü açık uçlu sorulara yazılı olarak yanıtlamaları istenir (PH.9.2.1.b). Çıkış kartları ve performans görevi kontrol listesiyle değerlendirilir. Öğretmen, ortaya çıkan ortak çıkarımları etkileşimli tahtada toparlar; eksik kalan noktalar çalışma kâğıdıyla pekiştirilir.

   PH.9.2.1

Sınıf defteri: PH.9.2.1 Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’le evlilik sürecini yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derslerde incelenen evlilik sürecindeki neden-sonuç ilişkilerini etkileşimli tahtada kısa bir şema üzerinden hatırlatır. Öğrencilerden Hz. Hatice'nin evliliğine ilişkin bildiklerini birer cümleyle söylemeleri istenir. Dersin amacının, edinilen bilgi ve ilişkilerden uyumlu bir bütün ortaya koymak olduğu belirtilir (KB2.13).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili bölümü ve önceki derslerdeki notlarını kullanarak Hz. Hatice'nin Hz. Peygamber'le evlilik sürecine dair öz bilgileri ile elde ettikleri ilişkileri ikişerli gruplarla listelemeleri istenir (OB1). Performans görevi olarak Hz. Hatice'nin biyografisinin yazılacağı duyurulur ve biyografide yer alacak başlıklar belirlenir (PH.9.2.1.b).

   PH.9.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden listelenen bilgi ve ilişkileri birleştirerek Hz. Hatice'nin Hz. Peygamber'le evlilik sürecini kapsayan uyumlu bir biyografi taslağı yazmaları istenir (KB2.20). Taslakta evliliğin aile bütünlüğüne katkısına da yer verilmesi istenir (D2). Öğretmen sınıfta dolaşarak dönüt verir (PH.9.2.1.b).

   PH.9.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden taslaklarını kontrol listesindeki ölçütlere (nedensel ilişkilerin yer alması, bilgilerin tutarlı sıralanması, bütünlük) göre gözden geçirerek eksik ya da çelişen noktaları düzeltmeleri istenir (SDB3.1). Düzeltilen biyografiler eşlerle paylaşılır ve öğrencilerin kendi çalışmalarına güvenmeleri teşvik edilir (E1.4; PH.9.2.1.b).

   PH.9.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden biyografi çalışmalarını teslim etmeleri istenir; performans görevi kontrol listesiyle değerlendirilir. Öğrencilerden evlilik sürecine ilişkin ilişkileri ve öz bilgilerini nasıl uyumlu bir bütün hâline getirdiklerini açık uçlu soruyla yazılı olarak açıklamaları istenir. Öğretmen, bütünlüğü sağlanan çalışmaları etkileşimli tahtada örnek olarak gösterir (PH.9.2.1.b).

   PH.9.2.1

Sınıf defteri: PH.9.2.1 Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’le evlilik sürecini yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen “Hz. Hatice, Hz. Peygamber’in hayatında nasıl bir yere sahiptir?” sorusunu yöneltir. Öğrencilerin ilk tahminleri etkileşimli tahtadaki tanılayıcı dallanmış ağacın ilk dalına yazılır. Bu hafta Hz. Hatice’nin risalet sürecindeki rolüne dair bilgilerin araştırılacağı belirtilir ve öğrencilerden araştırmaya güvenle katılmaları istenir (E1.4).

2. Keşfetme25 dk

   Hz. Hatice ile Hz. Peygamber’in aile hayatına ilişkin bilgiler ders kitabından ve etkileşimli tahtadaki kaynaklardan araştırılır (OB1, D2). Ardından Hz. Peygamber’in Hira günleri ele alınır; gruplar Hz. Hatice’nin bu süreçteki tutumuna dair bulduklarını belirler. Bilgiler tanılayıcı dallanmış ağacın ilgili dallarına yazılır (PH.9.2.2.a).

   PH.9.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’e indirilen ilk vahyi öğrendiğinde bu yeni durum karşısında sükûnetini korumasına dair bilgiler ele alınır. Gruplar, Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’i farklı bir bakış açısıyla nasıl teselli ettiğini (SDB3.1) ve davet sürecinde nasıl destek verdiğini kaynaklardan araştırır. Bulunan bilgiler ağaca eklenir (PH.9.2.2.a).

   PH.9.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Mekkeli müşriklerin uyguladığı ambargo bütün yönleriyle ele alınır. Gruplar ambargonun yaşanış biçimini ve Hz. Hatice’nin bu süreçteki rolünü kaynaklardan araştırır, bulgularını çalışma kâğıdına işler. Her grup en az bir bilgiyi sınıfa aktarır ve ağaç tamamlanır (PH.9.2.2.a).

   PH.9.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tanılayıcı dallanmış ağaçtaki bilgilere dayanarak “Hz. Hatice, vahiy ve davet sürecinde Hz. Peygamber’e nasıl destek olmuştur?” açık uçlu sorusunu yanıtlamaları istenir. Yanıtlar Kontrol Listesi ile gözden geçirilir; araştırılan bilgilerdeki eksikler belirlenir ve çalışma kâğıdına eklenir (E1.4).

   PH.9.2.2

Sınıf defteri: PH.9.2.2 Hz. Hatice’nin, Hz. Peygamber’in hayatındaki yeri hakkında sentezleme…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’e destek olduğu bir olayı özetleyen kısa bir metin gösterir. Öğrencilerden önceki haftada edindikleri bilgilerden birini bu olayla ilişkilendirerek söylemeleri istenir (OB1). Dersin amacı, bu bilgiler arasındaki ilişkileri kurmak olarak belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili metni okuyarak Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’e yönelik tutumunu (destek, güven, teselli) bütüncül biçimde ele alan notlar çıkarmaları istenir (OB1). Öğrenciler önceki haftada edindikleri bilgilerle bu notlar arasında neden-sonuç ilişkileri kurar ve çalışma kâğıdına yazar (KB2.13) (PH.9.2.2.b). Öğretmen çalışma süresince etkili ve anlık dönütler verir.

   PH.9.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Hatice’nin Peygamberimizin hayatındaki yeri konuşma halkası tekniğiyle işlenir; iç halkadaki öğrenciler kurdukları ilişkileri anlatır, dış halkadakiler dinleyip soru sorar ve roller değiştirilir (SDB3.1) (PH.9.2.2.b). Öğretmen Hüzün Yılı ifadesini tanımlar ve bu ifadenin hangi olaylarla ilişkili olduğunu sorar (PH.9.2.2.b).

   PH.9.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Hz. Hatice’nin vefatının Hz. Peygamber üzerinde bıraktığı etki, önceki bilgilerle ilişkilendirilerek tartışılır (KB2.13) (PH.9.2.2.b). Öğrencilerden Hüzün Yılı’nın duygusal etkilerini anlatan kısa bir hikâye yazmaları istenir (E1.4). Öğretmen vefattan bir süre sonra gerçekleşen isra ve miraç hadiselerini ele alır; öğrencilerden bu hadiselerle Hüzün Yılı arasındaki ilişkiyi belirtmeleri istenir (PH.9.2.2.b).

   PH.9.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tanılayıcı dallanmış ağaçta Hz. Hatice’nin desteği, vefatı, Hüzün Yılı ve isra ile miraç arasındaki ilişkileri göstermeleri istenir (PH.9.2.2.b). Öğretmen ağaçları kontrol listesiyle inceler. Öğrenciler 'Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’in hayatındaki yeri nedir?' açık uçlu sorusunu yazılı yanıtlar (E1.4).

   PH.9.2.2

Sınıf defteri: PH.9.2.2 Hz. Hatice’nin, Hz. Peygamber’in hayatındaki yeri hakkında sentezleme…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’in hayatındaki yerine ilişkin önceki derslerde öğrenilenleri hatırlatan kısa bir soru sorar. Öğrencilerden elindeki bilgilerin ayrı parçalar mı yoksa bir bütün mü olduğunu düşünmeleri istenir. Dersin amacının bu bilgileri birleştirerek özgün bir bütün oluşturmak olduğu duyurulur. Öğrencilerin bunu başarabileceklerine dair inançları desteklenir (E1.4).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve her gruba çalışma kâğıdı verilir. Gruplardan ders kitabını ve önceki notlarını tarayarak Hz. Hatice’nin risalet sürecindeki rolüne dair bilgileri belirlemeleri (OB1) ve bu bilgileri tek çerçevede birleştiren taslak bir kavram haritası ya da özet metin hazırlamaları istenir (KB2.13, KB2.20). Taslaklar etkileşimli tahtada kısaca sunulur (PH.9.2.2.c).

   PH.9.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, Hz. Peygamber’in Hz. Hatice’yi her zaman övgüyle anmasına ve onun dostlarını gözetmesine değinerek Hz. Peygamber’in vefakârlığını açıklar. Gruplardan bu örnekleri taslaklarına ekleyerek Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’in hayatındaki yerini aile bütünlüğü bağlamında da kapsayan özgün bir bütün oluşturmaları istenir (D2, KB2.20). Eksik ya da çelişkili bölümler grup içinde çözüm üretilerek düzeltilir (SDB3.1, PH.9.2.2.c).

   PH.9.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilere açık uçlu ve kısa cevaplı sorular ile boşluk doldurma sorularından oluşan çalışma yaprağı dağıtılır. Öğrencilerden soruları bireysel olarak yanıtlamaları ve yanıtlarını oluşturdukları bütünle karşılaştırarak eksiklerini tamamlamaları istenir (E1.4). Yanıtlar etkileşimli tahtada birlikte kontrol edilir (PH.9.2.2.c).

   PH.9.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar son hâlini verdikleri özgün bütünü kısaca sunar. Öğrencilerden çalışma yaprağındaki açık uçlu sorulardan birini yanıtlamaları ve Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’in hayatındaki yerini kendi cümleleriyle tek paragrafta birleştirmeleri istenir. Çalışma kâğıtları öğrenme kanıtı olarak toplanır (PH.9.2.2.c).

   PH.9.2.2

Sınıf defteri: PH.9.2.2 Hz. Hatice’nin, Hz. Peygamber’in hayatındaki yeri hakkında sentezleme…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Mekke'de Müslümanlara uygulanan baskılara ilişkin bir kronoloji gösterir. Öğrencilerden bu baskılar karşısında Müslümanların yaşamış olabileceği güçlükleri düşünerek bir cümleyle ifade etmeleri istenir (E2.1). Önceki haftada Hz. Hatice'nin risalet sürecindeki rolü hatırlanır; bu haftanın Medine'ye hicreti hazırlayan sebepleri incelemek olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; gruplardan ders kitabından Hicret'i hazırlayan dinî, siyasi ve sosyal sebepler hakkında bilgi toplamaları istenir (PH.9.3.1.a, KB2.8). Toplanan bilgiler sebep türüne göre Anlam Çözümleme Tablosuna yerleştirilir (KB2.5). Gruplar kaynaklardaki bilgilerin doğruluğunu karşılaştırarak kontrol eder (E3.4).

   PH.9.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Hz. Peygamber'in Taif yolculuğu, sebep ve sonuçlarıyla birlikte ele alınır. Öğrencilerden bu yolculukta yaşananları ve Hicret'e etkisini ders kitabı ile tahtadaki görsellerden yararlanarak tabloya eklemeleri istenir (PH.9.3.1.a, OB4). Öğrenciler o dönemde yaşananları empati yoluyla değerlendirir (E2.1).

   PH.9.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Hz. Peygamber'in Mekke'ye gelen kabilelerle görüşerek siyasi destek bulmaya çalışması ele alınır. Gruplardan Taif yolculuğu ve kabile görüşmeleriyle diğer sebepler arasındaki ortak özellikleri belirlemeleri istenir (PH.9.3.1.b, KB2.7). Belirlenen ortak özellikler balık kılçığı şemasına yazılır.

   PH.9.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar hazırladıkları balık kılçığı şemalarını sınıfa kısaca sunar; öğretmen sebeplerin ortak özelliklerini tahtada birleştirir. Çalışmalar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak Hicret'i hazırlayan sebeplerin ortak özelliklerinden birini kendi cümleleriyle yazmaları istenir (SDB1.3).

   PH.9.3.1

Sınıf defteri: PH.9.3.1 Medine’ye hicreti hazırlayan sebepler konusunda genelleme yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtaya Mekke döneminde Müslümanların karşılaştığı güçlükleri yansıtan bir görsel yansıtır ve öğrencilerden görselin hangi duruma işaret ettiğini söylemelerini ister (OB4). Önceki haftalarda toplanan bilgiler kısaca hatırlanır. Bu derste Medine’ye hicreti hazırlayan sebeplerin ortak ve ortak olmayan özelliklerinin belirleneceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabından ve önceki haftalarda topladıkları bilgilerden yararlanarak Hicret’i hazırlayan sebepleri gruplar hâlinde balık kılçığı diyagramı üzerinde göstermeleri istenir; ana kılçığa Hicret, yan kılçıklara her bir sebep yazılır. Gruplar sebepleri karşılaştırarak ortak özellikleri belirler (PH.9.3.1.b) (KB2.7). Belirlenen ortak özellikler etkileşimli tahtada listelenir.

   PH.9.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara anlam çözümleme tablosu verilir. Öğrencilerden her sebep için diğer sebeplerde bulunmayan özelliği tabloya yazmaları istenir (PH.9.3.1.c). Sebepler, ortak olmayan özelliklerine göre sınıflandırılır (KB2.5).

   PH.9.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar tablolarını sınıfa sunar. Öğretmen, belirtilen her farkın ders kitabındaki hangi bilgiye dayandığını sorar; öğrenciler gerekçelerini kaynak göstererek açıklar (KB2.8) (D6). Sunumlar sırasında diğer gruplar, ortak olmayan özelliklerle ilgili eksik gördükleri noktaları belirtir (PH.9.3.1.c).

   PH.9.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Balık kılçığı diyagramı ve anlam çözümleme tablosu birlikte gözden geçirilerek ortak olmayan özellikler toparlanır. Öğrencilerden Hicret’i hazırlayan sebeplerden birinin diğerlerinden ayrılan özelliğini gerekçesiyle yazmaları istenir; çalışmalar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Ardından öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak kendi öğrenmelerini gözden geçirir (SDB1.3).

   PH.9.3.1

Sınıf defteri: PH.9.3.1 Medine’ye hicreti hazırlayan sebepler konusunda genelleme yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Medine'ye hicreti hazırlayan sebeplere ilişkin önceki derslerde toplanan bilgileri ve belirlenen ortak özellikleri etkileşimli tahtada özetler. Öğrencilerden bu sebeplerin hepsinin birbirine benzeyip benzemediğini düşünmeleri istenir. Bu derste sebeplerin ortak olmayan özelliklerinin belirleneceği ve örüntüler üzerinden önermelerde bulunulacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Gruplara hicreti hazırlayan sebepleri içeren oyun/eşleştirme kartları dağıtılır. Öğrencilerden kartlardaki sebepleri ders kitabından yararlanarak karşılaştırmaları ve her sebebin diğerlerinden ayrılan yönünü bulmaları istenir (KB2.7, PH.9.3.1.c). Sebepler ortak olmayan özelliklerine göre sınıflandırılır ve etkileşimli tahtada gösterilir (KB2.5, PH.9.3.1.c). Gruplar bulgularını birbirleriyle paylaşır.

   PH.9.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ortak olan ve ortak olmayan özellikleri yan yana getirerek sebepler arasında tekrar eden örüntüleri bulmaları istenir (KB2.9, PH.9.3.1.ç). Gruplar bu örüntülerden hareketle hicreti hazırlayan sebeplere ilişkin en az iki önerme yazar (PH.9.3.1.ç).

   PH.9.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar önermelerini sırayla okur; sınıf her önermeyi evet-hayır kartlarıyla değerlendirir. Öğrencilerden kartlarını ders kitabındaki bilgilere dayanarak gerekçelendirmeleri ve yanlış bulunan önermeleri düzeltmeleri istenir (E3.4, KB2.8, PH.9.3.1.ç). Öğretmen süreci gözlemler ve dönüt verir (PH.9.3.1.ç).

   PH.9.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hicreti hazırlayan sebepleri ve örüntülerden çıkardıkları önermeleri Balık Kılçığı üzerinde göstermeleri istenir (PH.9.3.1.ç). Çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurarak en güçlü buldukları önermeyi gerekçesiyle belirtir (SDB1.3).

   PH.9.3.1

Sınıf defteri: PH.9.3.1 Medine’ye hicreti hazırlayan sebepler konusunda genelleme yapabilme; değerlendirme