T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile Gaziler Günü'nü anarak bu günlerin vatan sevgisiyle (D19) ilişkisini kısaca konuşturur. Etkileşimli tahtada Mustafa Kemal'in doğduğu döneme ait bir görsel gösterilir; öğrencilerden görselden çıkardıkları ipuçlarını söylemeleri istenir (OB4, E3.4). Cephe, kapitülasyon, modernleşme gibi anahtar kavramlar tahtaya yazılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki kaynaklardan yararlanarak Mustafa Kemal'in doğduğu dönemde Osmanlı Devleti'nin siyasi, sosyal ve ekonomik duruma ilişkin koşullarını incelemeleri istenir (OB1, E3.4). Öğrenciler kapitülasyon, cephe, sanayileşme ve modernleşme gibi kavramlarla ilgili buldukları bilgileri siyasi, sosyal ve ekonomik başlıklı üç sütunlu çalışma yaprağına yazar (E3.6, E3.7). Öğretmen süreci izler ve dönüt verir (İTA.8.1.1.a).

   İTA.8.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde öğrencilerden çalışma yaprağındaki koşulların nedenlerini ve sonuçlarını eşleştiren bir karşılaştırma tablosu hazırlamaları istenir (SDB2.2, E3.6). Öğrenciler dönemin insanlarının yaşadığı güçlükleri düşünerek bu koşulların toplum üzerindeki etkisini tartışır (E2.1, SDB2.3). Tablolar sınıfta karşılıklı incelenir (İTA.8.1.1.a).

   İTA.8.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden tablodaki bilgilerden yararlanarak dönemin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu kendi cümleleriyle yeniden ifade eden kısa bir metin yazmaları istenir (KB2.3, D3). Eşler birbirinin metnini okuyup anlatımı tabloyla karşılaştırır ve eksik ya da hatalı noktaları düzeltir (SDB3.3). Öğretmen dönüt verir (İTA.8.1.1.b).

   İTA.8.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları metni Derecelendirme Ölçeği ile kontrol etmeleri istenir (D16). Birkaç öğrenci metnini sınıfa okur; sınıf, dönemin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu özetleyen ortak cümleler oluşturur. Öğretmen Performans Görevi'ni Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirmek üzere toplar (İTA.8.1.1.b).

   İTA.8.1.1

Sınıf defteri: İTA.8.1.1 Mustafa Kemal'in doğduğu dönemde Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, İlköğretim Haftası'na değinerek öğrencilerden Atatürk'ün çocukluğuna, komutanlığına ve devlet adamlığına ilişkin bildiklerini birer cümleyle söylemelerini ister. Söylenenler etkileşimli tahtada çocuk, komutan ve devlet adamı başlıkları altında toplanır. Bu haftaki çalışmada kaynaklara dayanarak özgün bir ürün hazırlanacağı ve ürünlerin paylaşılacağı belirtilir (E3.4).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden çocuk, komutan ve devlet adamı olarak Atatürk'ün hayatına ilişkin merak ettikleri konuları soruya dönüştürmeleri ve etkileşimli tahtadaki sınıf listesine yazmaları istenir (İTA.8.1.2.a). Gruplar seçtikleri sorular için ders kitabı ve öğretmenin belirlediği dijital kaynaklardan bilgi toplayarak çalışma kâğıdına kaydeder (İTA.8.1.2.b, OB1, OB2, SDB2.2).

   İTA.8.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar topladıkları bilgileri araştırma sorusuna uygunluğu açısından inceler; konuyla ilgisiz bilgileri ayırır ve gerekçesini çalışma kâğıdına yazar (İTA.8.1.2.c, E3.6). Ardından kullandıkları kaynakların neyi anlatıp neyi anlatmadığı, tek kaynağa dayanmanın sınırları sorgulanır (İTA.8.1.2.ç, E3.4).

   İTA.8.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar kaynaklardaki bilgileri yorumlar; bir olayın Atatürk'ün kişiliğine ve kararlarına ilişkin ne gösterdiğini kanıtıyla birlikte açıklar (İTA.8.1.2.d, E3.7). Yorumlar karşılaştırma tablosuna işlenir ve ürüne konulacak ana fikirler kısa notlar hâlinde özetlenir (KB2.3).

   İTA.8.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar, kanıta dayalı hazırladıkları ürünleri (pano, sunu, kısa metin ya da görsel) sınıfla paylaşır; dinleyen öğrenciler bir soru sorar (İTA.8.1.2.e, OB4). Paylaşımlar, performans görevi olarak derecelendirme ölçeğiyle değerlendirilir. Öğretmen, sorumluluk alarak ve kaynaklara dayanarak çalışmanın önemini vurgular (D16).

   İTA.8.1.2

Sınıf defteri: İTA.8.1.2 Çocuk, komutan ve devlet adamı olarak Atatürk'ün hayatına ilişkin…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Mustafa Kemal'in hayatının önceki derste ele alınan dönemlerini kısaca hatırlatır. Etkileşimli tahtada bir görsel gösterilir ve öğrencilerden görselde Mustafa Kemal'in nasıl biri olduğuna dair ipuçlarını bulmaları istenir (OB4). Bu derste olay ve davranışlardan hareketle kişilik özelliklerinin çözümleneceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabından Mustafa Kemal'in hayatına ilişkin kısa metinler seçilir; öğrencilerden metinleri odaklanarak okumaları ve kişilik özelliğine işaret eden davranış, söz ve kararları işaretlemeleri istenir (OB1, E3.2). Bulunan örnekler tahtada listelenir. Her örneğin hangi kişilik özelliğini gösterdiği sınıfça tartışılır. (İTA.8.1.3.a)

   İTA.8.1.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her grup ders kitabındaki bir dönemden (eğitim, cephe, ihtilal gibi) olay seçer ve karşılaştırma tablosuna olay, davranış ve kişilik özelliği sütunlarını doldurur (SDB2.2, E3.6). Öğretmen gruplara kaynakları sorgulatan sorular yöneltir. (İTA.8.1.3.a)

   İTA.8.1.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar tablolarını sunar; diğer gruplar sunulan özelliğin kanıtını sorgular (E3.4). Farklı dönemlerde ortaya çıkan ortak özellikler belirlenir ve bu özelliklerin Mustafa Kemal'in kararlarına etkisi tartışılır (E3.7). (İTA.8.1.3.a)

   İTA.8.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdında verilen bir olayı okuyarak Mustafa Kemal'in kişilik özelliğini gerekçesiyle çözümlemeleri istenir. Öğretmen, çalışma kâğıdını ve karşılaştırma tablolarını dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirir. Grup çalışmasındaki katkılar derecelendirme ölçeğiyle izlenir (D3).

   İTA.8.1.3

Sınıf defteri: İTA.8.1.3 Mustafa Kemal'in kişilik özelliklerini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Mustafa Kemal'in hayatından kısa bir görsel yansıtır ve 'Bu görsel sizce hangi kişilik özelliğini gösteriyor?' sorusunu sorar (OB4). Geçen hafta çözümlenen özelliklerin bugün öğrencilerin kendi cümleleriyle ifade edileceği belirtilir. Dersin hedefi duyurulur (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki metinden eğitim, modernleşme ve diplomasi gibi alanlara ilişkin olaylar seçilir. Öğrencilerden her olaydaki kişilik özelliğini ipucu cümlelerle belirlemeleri ve gerçeğe dayalı kanıtını göstermeleri istenir (E3.4). Örnekler tahtada ortak listede toplanır; öğrenciler mümkünse Mustafa Kemal'in yerine kendilerini koyarak düşünür (E2.1) (İTA.8.1.3.b).

   İTA.8.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden seçtikleri bir kişilik özelliğini özetleyen bir cümleyi kendi sözleriyle bireysel olarak yazmaları istenir (KB2.3). Cümlenin ders kitabındaki bir olayla desteklenmesi sağlanır (İTA.8.1.3.b).

   İTA.8.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde kapitülasyon, ihtilal, milliyetçilik ve sanayileşme gibi kavramların Mustafa Kemal'in kişiliğiyle ilişkisi tartışılır; gruplar ortak bir Karşılaştırma Tablosu hazırlar (SDB2.2, E3.6). Her grup tablosunu kendi cümleleriyle sunar, öğretmen dönüt verir (İTA.8.1.3.b).

   İTA.8.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Mustafa Kemal'in kişilik özelliklerini kendi cümleleriyle anlatan kısa bir paragraf yazmaları istenir; öğretmen bu Performans Görevini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir (İTA.8.1.3.b). Öğrenciler en çok etkilendikleri özelliği paylaşır ve sorumluluk bilinciyle çalışmalarını gözden geçirir (D16).

   İTA.8.1.3

Sınıf defteri: İTA.8.1.3 Mustafa Kemal'in kişilik özelliklerini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Mustafa Kemal'in çocukluk, öğrenim ve askerî yaşamından görseller gösterir; öğrencilerden görsellerde dikkatlerini çeken ayrıntıları söylemeleri istenir (OB4, E3.2). Ardından 'Bir insanın yaşamını biçimlendiren etkenler nelerdir?' sorusu tartışılır. Cephe, eğitim, milliyetçilik gibi anahtar kavramlar tahtaya yazılır ve derste bu kavramların Mustafa Kemal'in hayatıyla ilişkilendirileceği duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörder kişilik gruplar oluşturur (SDB2.2). Ders kitabındaki Mustafa Kemal'in hayatını anlatan bölüm okunur (OB1); doğum ve çocukluk, öğrenim, askerî görevler ve cepheler başlıkları altında önemli olaylar çalışma kâğıdına yazılır. Kapitülasyon, ihtilal gibi kavramlar metin bağlamından anlamlandırılır. Her grup bulduklarını üç cümlede özetler (KB2.3).

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan bir karşılaştırma tablosu hazırlamaları istenir. Tabloda Mustafa Kemal'in yaşadığı dönemin eğitim, sanayileşme ve diplomasi alanlarındaki koşulları ile yaşamındaki dönüm noktaları yan yana getirilir; aralarındaki neden-sonuç ilişkileri belirlenir (E3.6, E3.7). Kaynaklar ders kitabından doğrulanır (E3.4).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Her grup, tabloyu kullanarak Mustafa Kemal'in hayatını gösteren görsellerle zenginleştirilmiş bir zaman şeridini etkileşimli tahtada ya da dijital bir araçla hazırlar (OB2, OB4). Gruplardan, Mustafa Kemal'in kararlarının arkasındaki vatan sevgisini ve sorumluluğu açıklayan birer cümle eklemeleri istenir (D19, D16, E2.1).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Grupların zaman şeritleri sırayla sunulur; sunumlar derecelendirme ölçeği ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden Mustafa Kemal'in hayatından kendileri için çıkardıkları bir dersi çalışma kâğıdına tek cümleyle yazmaları istenir (SDB3.3). Karşılaştırma tabloları toplanarak öğrenme kanıtı olarak dosyalanır.

Sınıf defteri: Mustafa Kemal’in Hayatı; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Mustafa Kemal’in hayatından seçilmiş bir fotoğraf gösterir ve öğrencilerden fotoğrafta gördüklerini betimlemelerini ister (OB4). Öğrencilerden bir kişinin kişiliğinin davranışlarından anlaşılıp anlaşılamayacağı üzerine düşünmeleri istenir (E3.4). Dersin amacının Mustafa Kemal’in kişilik özelliklerini örneklerle belirlemek olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili metinleri okuyarak Mustafa Kemal’in cephe, eğitim ve diplomasi alanlarındaki davranışlarından örnekler seçmeleri istenir (OB1). Öğrenciler her örnek için görülen kişilik özelliğini çalışma yaprağına yazar ve gerekçesini tek cümleyle belirtir (E3.6). Öğretmen birkaç örneği tahtada ele alarak kanıta dayalı çıkarım yapmayı gösterir (E3.4).

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler ikişerli gruplarda kişilik özelliklerini bir karşılaştırma tablosunda toplar; tabloda özellik, ilgili olay ve olayın dönemine etkisi yer alır. Grup üyeleri görevleri paylaşır ve tabloyu birlikte tamamlar (SDB2.2, E3.7).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden Mustafa Kemal’in bir kişilik özelliğinin modernleşme ve milliyetçilik gibi kavramlarla ilişkisini kısa bir paragrafta özetlemeleri istenir (KB2.3). Öğrenciler paragrafları grup içinde okuyarak birbirlerine dönüt verir ve Mustafa Kemal’in bakış açısını anlamaya çalışır (E2.1, D19).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden karşılaştırma tablosunu ve özet paragrafını derecelendirme ölçeğindeki ölçütlere göre gözden geçirmeleri istenir (SDB3.3). Her grup bir kişilik özelliğini ve bu özelliği gösteren olayı sınıfa sunar. Öğretmen çalışma yapraklarını ve performans görevini dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir, sunumlara dönüt verir.

Sınıf defteri: Mustafa Kemal’in Kişilik Özellikleri; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Cumhuriyet Bayramı ve Kızılay Haftası dolayısıyla sınıfı karşılar. Etkileşimli tahtada Mustafa Kemal'in farklı dönemlerine ait görseller gösterilir; öğrencilerden görsellerde dikkat çeken tutum ve davranışları söylemeleri istenir (OB4, E3.2). Öğretmen, 'Bir insanın kişiliği yaptıklarından nasıl anlaşılır?' sorusunu yöneltir ve dersin amacı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ilgili metinler sessizce okutulur. Gruplar hâlinde cephe, diplomasi, eğitim, ihtilal ve modernleşme gibi alanlardaki olaylar incelenir; bu olaylardan Mustafa Kemal'in kişilik özellikleri çıkarılır. Öğrencilerden her özelliği metinden bir kanıtla desteklemeleri istenir (OB1, E3.4).

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, belirledikleri kişilik özelliklerini Karşılaştırma Tablosu'nda özellik, ilgili olay, kanıt ve alan (cephe, diplomasi, eğitim vb.) sütunlarına yerleştirir. Tablodaki özelliklerin olaylarla ilişkisi çözümlenir ve gruplar arasındaki benzerlik ile farklar tartışılır (E3.6, SDB2.2).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar tabloyu özetleyerek üç dört cümlelik bir kişilik profili yazar (KB2.3). Mustafa Kemal'in zor koşullarda verdiği kararlarda sorumluluğun ve vatanseverliğin yeri tartışılır (D16, D19, SDB3.3). Kızılay Haftası kapsamında yardımseverliğin bugünkü yansıması üzerinde durulur, profil etkileşimli tahtaya dijital olarak aktarılır (D20, E2.1, OB2).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Performans Görevi olarak seçtikleri bir kişilik özelliğini, ders kitabından bir olayla kanıtlayan kısa bir açıklama yazmaları istenir. Açıklamalar Derecelendirme Ölçeği ile değerlendirilir; öğrenciler çalışmalarını titizlikle tamamlamaları yönünde yönlendirilir (D3). Birkaç öğrenci ürününü sınıfla paylaşır ve ders bu paylaşımla toparlanır.

Sınıf defteri: Mustafa Kemal’in Kişilik Özellikleri; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada savaş öncesi Avrupa'daki ittifak ve itilaf bloklarını gösterir ve 'Osmanlı Devleti savaşın dışında kalsaydı neler değişirdi?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerden olası yanıtlara ilişkin tahminlerini paylaşmaları istenir (E1.1). Dersin sonunda tarihsel bir soruna alternatif öneriler geliştirilip yetkililerin kararlarıyla karşılaştırılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; ders kitabındaki metin ve haritalardan Osmanlı Devleti'nin savaşa katılma sürecindeki temel sorun çalışma kâğıdına tek cümleyle yazılır (İTA.8.2.2.a). Her gruba Osmanlı yönetimi, ittifak devletleri ya da itilaf devletleri rollerinden biri verilir; rolün sorunu nasıl gördüğü, ne istediği ve gerekçesi çözümlenir (E2.1, KB2.8) (İTA.8.2.2.b). Çözümlemeler etkileşimli tahtadaki tabloda karşılaştırılır (SDB2.2).

   İTA.8.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, yetkililerin sorunun çözümüne yönelik yaptığı uygulamaları ve aldığı kararları ders kitabından belirler; her karar gerekçe, kazanç ve kayıp başlıklı tabloda değerlendirilir (OB1) (İTA.8.2.2.c). Ardından bu uygulama ve kararların günümüzde ortaya çıkan sorunlara etkileri tartışılır ve çalışma kâğıdına yazılır (E3.6) (İTA.8.2.2.ç).

   İTA.8.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan tanımladıkları sorunu çözmeye yönelik en az bir alternatif öneri geliştirmeleri istenir; öneri, gerekçesi ve beklenen sonuçlarıyla çalışma kâğıdına yazılır (E3.3, SDB3.1) (İTA.8.2.2.d). Öneri hazırlanırken tarafların bakış açıları göz önünde bulundurulur ve görev paylaşımı yapılır (SDB2.2).

   İTA.8.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar, alternatif önerilerinin olası sonuçlarını yetkililerin kararlarının gerçekleşen sonuçlarıyla karşılaştırır; sözcüler bulguları sınıfa sunar (İTA.8.2.2.e). Öğretmen, sunumları Derecelendirme Ölçeği ve Gözlem Formu ile, çalışma kâğıtlarını Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrencilerden kararların sorumluluk gerektirdiğine ilişkin bir cümle yazmaları istenir (SDB3.3).

   İTA.8.2.2

Sınıf defteri: İTA.8.2.2 Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na katılma sürecine ilişkin…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'nda savaştığı cepheleri gösteren haritayı açar ve ittifak ile itilaf devletlerinin bu cephelerde karşı karşıya geldiğini hatırlatır. Öğrencilerden haritaya bakarak 'Bu kadar farklı cephede savaşmak savaşın gidişatını nasıl etkilemiş olabilir?' sorusuna ilk düşüncelerini söylemeleri istenir (E1.1). Dersin sorgulama basamaklarıyla ilerleyeceği açıklanır (KB2.8).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden harita ve ders kitabındaki ilgili bölüme bakarak Osmanlı Devleti'nin savaştığı cepheler ile bunların savaşın gidişatına etkisi hakkında merak ettikleri konuları çalışma kâğıdına yazmaları istenir (İTA.8.2.3.a, E1.1). Ardından bu konular ne, nerede, ne zaman, neden, nasıl ve kim sorularıyla 5N1K biçiminde soruya dönüştürülür; sorular sınıfta paylaşılarak ortak bir soru listesi oluşturulur (İTA.8.2.3.b, KB2.8).

   İTA.8.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde her gruba bir cephe verilir; grup, ortak soru listesindeki soruların yanıtlarını ders kitabı, etkileşimli tahtadaki harita ve görseller ile öğretmenin sunduğu kısa metinler gibi farklı kaynaklardan arar. Bulunan bilgiler kaynak adıyla birlikte bilgi tablosuna kaydedilir (İTA.8.2.3.c, OB1, SDB2.2).

   İTA.8.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan tablodaki bilgileri kaynaklar arasında karşılaştırmaları, birbiriyle çelişen ya da tek kaynağa dayanan bilgileri işaretlemeleri istenir. Bilgilerin doğruluğu, kaynağın niteliği ve bilgilerin tutarlılığı ölçütleriyle değerlendirilir; doğrulanamayan bilgiler tablodan çıkarılır (İTA.8.2.3.ç, E3.6).

   İTA.8.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan doğrulanmış bilgilerine dayanarak Osmanlı Devleti'nin savaştığı cephelerin savaşın gidişatına etkisine ilişkin bir çıkarım cümlesi yazıp sınıfa sunmaları istenir (İTA.8.2.3.d, E3.7). Sunumlar Derecelendirme Ölçeği ile, bilgi tablosu ve çalışma kâğıtları ise Kontrol Listesi ile değerlendirilir. Ders, çıkarımların ortak bir cümlede toparlanmasıyla sonlandırılır.

   İTA.8.2.3

Sınıf defteri: İTA.8.2.3 Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'nda savaştığı cephelerin…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, ders kitabındaki ya da etkileşimli tahtadaki Birinci Dünya Savaşı öncesi ve sonrası sınırları gösteren iki haritayı yan yana açar. Öğrencilerden iki harita arasındaki farkları bulmaları ve savaşın neleri değiştirmiş olabileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1, OB4). Dersin amacı açıklanır: savaşın sonuçları görseller üzerinden yorumlanacak, Türk toplumuna etkileri kaynaklardan incelenecektir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ikişerli çalışarak ders kitabındaki harita, tablo ve grafikleri inceler; savaşın sonuçlarıyla ilgili gördüklerini ve çıkardıkları anlamı yazar (İTA.8.2.4.a, OB4, OB7). Görsellerdeki sınır değişikliklerini, mütareke ve antlaşma hükümlerini, kayıp ve maliyet verilerini siyasi ve ekonomik etki olarak ayırıp gerekçeleriyle sınıfa sunar (İTA.8.2.4.b, KB2.8).

   İTA.8.2.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, belirledikleri etkilerden hareketle savaşın siyasi ve ekonomik sonuçları hakkında birer çıkarım cümlesi yazar (İTA.8.2.4.c, E3.6). Öğretmen Wilson İlkeleri ve konferans kararlarını örnek göstererek çıkarımların gerekçelendirilmesini ister (İTA.8.2.4.c). Çıkarımlar etkileşimli tahtada yan yana gösterilir; siyasi ve ekonomik sonuçlara ilişkin çıkarımlar karşılaştırılır (İTA.8.2.4.ç, SDB2.2).

   İTA.8.2.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler ders kitabındaki yazılı ve görsel kaynaklarda yer alan göç, kıtlık, yoksulluk ve İspanyol gribi gibi toplumsal etkileri inceler (İTA.8.2.5.a, OB1). Her öğrenciden bir kaynaktan elde ettiği bilgiyi kendi cümleleriyle iki cümlede ifade etmesi istenir; birkaç öğrencinin cümleleri sınıfta okunur (İTA.8.2.5.b).

   İTA.8.2.5
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler çalışma kâğıdında kaynaklara dayalı olarak savaşın Türk toplumuna etkilerini analiz eder (İTA.8.2.5.c). Türk toplumunda yaşanan insani krizleri belirler ve günümüzdeki insani krizlerle karşılaştırır (İTA.8.2.5.ç, İTA.8.2.5.d, E2.1). Etkilerle ilgili bir çıkarım cümlesi yazar (İTA.8.2.5.e). Çalışma kâğıtları kontrol listesiyle, çıkarım cümleleri derecelendirme ölçeğiyle değerlendirilir.

   İTA.8.2.4İTA.8.2.5

Sınıf defteri: İTA.8.2.4 Birinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarını tablo, grafik, şekil ve diyagram…; İTA.8.2.5 Birinci Dünya Savaşı'nın Türk toplumuna etkilerine yönelik bakış…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada çalışılan Birinci Dünya Savaşı'nın nedenlerine kısaca değinir ve Osmanlı Devleti'nin savaşa hangi koşullarda girdiği sorusunu tahtaya yazar. Etkileşimli tahtada savaş öncesi ittifak ve itilaf bloklarını gösteren bir harita açılır; öğrencilerden haritayı incelemeleri istenir (OB4, E1.1). Dersin amacı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabı ve etkileşimli tahta kullanılarak ittifak ve itilaf devletlerinin savaş öncesi konumu incelenir. Öğrencilerden Osmanlı Devleti'nin bu bloklar arasındaki yerini imparatorluk kavramı ve antlaşmalar bağlamında kısa notlarla yazmaları istenir (OB1). Savaşa katılma sürecini etkileyen etmenler harita üzerinde sorgulanır (KB2.8, E3.6).

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden Osmanlı Devleti'nin savaşa katılma sürecini önemli olayları sırayla gösteren bir zaman şeridine bireysel olarak yerleştirmeleri istenir. Şeritte olayların nedenleri ve sonuçları çalışma kâğıdına yazılır (E3.7). Çalışma doğru ve eksiksiz tamamlanır (D3).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde zaman şeritleri karşılaştırılır; gruplar, Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesinin sonuçlarını dönemin toplumu açısından tartışır (E2.1, SDB2.3). Her grup, farklı bakış açılarını iş birliği içinde birleştirerek bir değerlendirme metni hazırlar ve sunar (SDB2.2). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir; kararların sorumlulukla verilmesi vurgulanır (SDB3.3).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Osmanlı Devleti'nin savaşa katılmasına yol açan etmenleri çalışma kâğıdında özetlemeleri istenir; çalışma derecelendirme ölçeği ve kontrol listesi ile değerlendirilir. Öğretmen, gözlem formundaki notlara dayanarak dönüt verir. Savaşa katılma sürecinin ana hatları sınıfla birlikte toparlanır.

Sınıf defteri: Osmanlı Devleti’nin Savaşa Katılması; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Birinci Dünya Savaşı'nın taraflarını gösteren bir Avrupa ve Orta Doğu haritası açar. Öğrencilerden ittifak ve itilaf kavramlarını hatırlatmaları istenir. 'Osmanlı Devleti tek bir yerde mi savaştı?' sorusuyla öğrencilerin merakı uyandırılır (E1.1). Dersin amacı, Osmanlı Devleti'nin savaştığı cepheleri belirleme ve karşılaştırma olarak paylaşılır. Haftanın Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası olduğuna değinilerek savaş koşullarında kaynakları bilinçli kullanmanın önemi kısaca konuşulur (OB3).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörderli gruplara ayrılır. Gruplardan ders kitabındaki harita ve metinleri inceleyerek Osmanlı Devleti'nin savaştığı cepheleri belirlemeleri ve etkileşimli tahtadaki sessiz haritaya yerleştirmeleri istenir (OB1, OB4, KB2.8). Her grup, belirlediği cephede hangi devletlere karşı savaşıldığını ve bu cephenin neden açıldığını sorgular (E3.6, SDB2.2). Gruplar bulgularını kısaca sınıfla paylaşır.

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara çalışma kâğıdı verilir. Kâğıttaki tabloya her cephenin yeri, karşı taraftaki devletler, savaşın gidişi ve sonucu işlenir (OB7, E3.7). Gruplardan cepheleri bu ölçütlere göre karşılaştırmaları ve en çok benzeyen ile en çok ayrışan cepheleri belirlemeleri istenir (E3.6).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Her gruptan bir cephe seçerek o cephedeki bir asker ya da cephe gerisindeki bir vatandaşın gözünden kısa bir mektup, afiş veya zaman çizelgesi hazırlaması istenir (E2.1, E3.3). Ürünlerde cephedeki zorluklara, sürekli yaşanan fedakârlığa ve İspanyol gribi gibi savaş yıllarındaki sıkıntılara yer verilir (D19, SDB2.3). Öğretmen, grupları dolaşarak gözlem formuna not alır.

5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar hazırladıkları ürünleri sınıfa kısaca sunar. Öğretmen, çalışma kâğıdını ve performans görevini derecelendirme ölçeği ile kontrol listesi üzerinden değerlendirir. Öğrencilerden cepheleri karşılaştırarak Osmanlı Devleti'nin savaştığı cephelerin ortak ve farklı yönlerini birer cümleyle ifade etmeleri istenir. Gözlem formundaki notlar doğrultusunda eksik kalan noktalar etkileşimli tahtada özetlenir.

Sınıf defteri: Osmanlı Devleti’nin Savaştığı Cepheler; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada Birinci Dünya Savaşı öncesi ve sonrasına ait Avrupa ve Orta Doğu haritaları yan yana gösterilir (OB4). Öğrencilerden haritalar arasındaki farkları bulmaları ve gözlemlerini bir cümleyle söylemeleri istenir. Öğretmen, “Savaşın ardından devletlerin sınırları ve insanların yaşamı nasıl değişmiş olabilir?” sorusunu sorar; ders bu soru üzerinden başlatılır (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Sınıf dört gruba ayrılır; gruplara siyasi sonuçlar, toplumsal ve ekonomik sonuçlar, İspanyol gribi ile nüfus kayıpları ve Wilson İlkeleri başlıklarından biri verilir. Gruplar ders kitabını ve tahtadaki kaynağı inceleyerek çalışma kâğıdındaki “Ne oldu? Kimleri etkiledi?” sorularını yanıtlar (KB2.8, OB1, SDB2.2). Her grup bulgularını iki cümleyle sınıfa aktarır.

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan elde edilen bilgiler tahtada ortak bir neden-sonuç zincirine yerleştirilir; zincirde ittifak ve itilaf devletleri, mütareke, konferans ve antlaşma kavramları sırasıyla kullanılır. Öğrencilerden zincirdeki her halkayı kendi cümleleriyle açıklamaları ve savaşın Osmanlı Devleti ile diğer imparatorluklar üzerindeki sonuçlarını karşılaştırmaları istenir (E3.6, E3.7).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Performans görevi olarak her gruba savaş sonrasındaki bir yurttaşın, öğrencinin ya da gazetecinin bakışından kısa bir günlük sayfası veya haber metni yazdırılır. Metinde en az iki anahtar kavramın kullanılması ve savaşın bir sonucunun gösterilmesi istenir (E2.1, E3.3).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Birkaç grup metnini sınıfa okur; öğrenciler dinledikleri metinlerde hangi sonucun işlendiğini söyler. Öğretmen performans görevini Derecelendirme Ölçeği, kavramların doğru kullanımını Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrencilerden çalışma kâğıdının son bölümüne savaşın en kalıcı sonucunu gerekçesiyle yazmaları istenir (SDB3.3).

Sınıf defteri: Birinci Dünya Savaşı’nın Sonuçları; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen savaş yıllarında insanların günlük yaşamının nasıl değiştiğini sorarak dersi başlatır. Ders kitabındaki savaş dönemine ait bir görsel etkileşimli tahtada gösterilir; öğrencilerden görseli inceleyip gördüklerini söylemeleri istenir (OB4, E1.1). Bu hafta Birinci Dünya Savaşı’nın Türk toplumuna etkilerinin ele alınacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabındaki ilgili bölümü okuyarak Birinci Dünya Savaşı yıllarında Türk toplumunun yaşadığı nüfus kaybı, göç, İspanyol gribi gibi salgın hastalıklar ve ekonomik zorlukları belirler (KB2.8, OB1). Bulgular çalışma kâğıdındaki toplumsal, ekonomik ve sağlık sütunlarına yazılır (E3.6). Sütunlar etkileşimli tahtada sınıfça karşılaştırılır.

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde her gruba cepheye giden asker, cephe gerisindeki kadın ya da köylü gibi bir toplum kesimi verilir. Gruplardan, o kesimin savaş yıllarını anlatan kısa bir günlük sayfası yazmaları istenir (E2.1, SDB2.2).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar günlük sayfalarını sunar; sunumlardan yola çıkarak savaşın etkileri neden-sonuç zinciri biçiminde tahtada oluşturulur (E3.7). Savaşın yol açtığı sorunların yaşanmaması için nelerin yapılabileceği tartışılır (SDB3.2). Savaş yıllarında dayanışmanın önemi vurgulanır (D5, D20).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdına savaşın Türk toplumuna etkilerini üç cümleyle özetlemeleri istenir. Öğretmen Gözlem Formu ve Derecelendirme Ölçeği ile günlük sunumlarını ve gruptaki katkılarını değerlendirir. Öğrencilerden gün boyunca öğrendikleri en önemli etkiyi söylemeleri istenir.

Sınıf defteri: Birinci Dünya Savaşı’nın Türk Toplumuna Etkileri; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Ders kitabındaki bir görsel etkileşimli tahtada gösterilerek Mondros Mütarekesi sonrasındaki işgallerin insanların yaşamını nasıl etkilemiş olabileceği sorulur (OB4, E2.1). Osmanlı yönetimi, Mustafa Kemal, aydınlar ve halk başlıkları tahtaya yazılır. Bu derste dört tarafın tutumunun kaynaklar üzerinden belirlenip karşılaştırılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Gruplara ders kitabındaki metin ve görsellerden oluşan kaynaklar verilir; her grup bir tutum sahibini (Osmanlı yönetimi, Mustafa Kemal, aydınlar, halk) inceler. Öğrencilerden kaynaklarda tutumu gösteren ifadeleri bularak işgal karşısındaki tavrı belirlemeleri istenir (E3.4, OB1, İTA.8.3.1.a). Gruplar bulgularını kısaca sunar; diğer gruplar dinleyerek notlarını tamamlar (SDB2.1, İTA.8.3.1.a).

   İTA.8.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Etkileşimli tahtada karşılaştırma tablosu açılır; sütunlara dört tutum sahibi, satırlara tutumun gerekçesi ve eylemi yazılır. Tablo, kaynaklardan elde edilen verilerle doldurulur (E3.6, OB7, İTA.8.3.1.b). Öğrencilerden iki tutum sahibi arasındaki benzerlikleri işaretlemeleri istenir (SDB2.2, İTA.8.3.1.b).

   İTA.8.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde tablodaki farklılıklar belirlenir ve her farklılık kaynaktaki bir ifadeye dayandırılır (E3.6, İTA.8.3.1.b). Her tutumun gerekçesi, dönemin koşulları göz önünde bulundurularak empatiyle tartışılır (E2.1, SDB2.3, İTA.8.3.1.b). Öğrencilerden Mustafa Kemal'in tutumuyla Osmanlı yönetiminin tutumu arasındaki farkı kaynaklara dayanarak açıklamaları istenir (SDB2.1, İTA.8.3.1.b).

   İTA.8.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tamamlanan karşılaştırma tablosuna dayanarak dört tutum arasındaki en belirgin benzerliği ve farkı yazılı olarak ifade eden kısa bir performans görevi hazırlamaları istenir (OB1, İTA.8.3.1.b). Balık kılçığıyla farklılıkların nedenleri özetlenir. Görevler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir.

   İTA.8.3.1

Sınıf defteri: İTA.8.3.1 Mondros Mütarekesi'ne karşı Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal'in…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada işgal altındaki yurdu gösteren bir harita açar ve milletin bu koşullarda neden bir araya geldiğini sorar. Öğrencilerden Kuvâ-yı Milliye, kongre ve genelge kavramlarını kendi cümleleriyle açıklamaları istenir (OB1). Dersin amacının, hazırlık sürecinde yapılan çalışmaları etkileri bakımından karşılaştırmak ve değerlendirmek olduğu belirtilir (İTA.8.3.2).

   İTA.8.3.2
2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; ders kitabından hazırlık sürecinde yapılan çalışmalar (genelge, kongre, Kuvâ-yı Milliye) belirlenir. Gruplar her çalışmanın amacını, yapıldığı yeri ve etkisini karşılaştırma tablosuna yazar (E3.6, OB1). Benzerlik ve farklılıklar işaretlenir, tablolar etkileşimli tahtada paylaşılır (SDB2.2). Karşılaştırma, çalışmaların hangi ihtiyaca yanıt verdiği üzerinden yapılır (İTA.8.3.2.a).

   İTA.8.3.2
3. Uygulama35 dk

   Gruplar karşılaştırma tablosundaki çalışmalardan ikisini seçer ve her birinin kısa ve uzun vadeli etkilerini balık kılçığı üzerinde gösterir (E3.7, OB4). Çalışmaların Millî Mücadele'nin sonraki aşamalarına katkısı birlik sağlama, örgütlenme ve halkın katılımı gibi ölçütlerle tartışılır; her gruptan en etkili bulduğu çalışmayı gerekçesiyle seçmesi istenir (SDB3.3). Gruplar sonuçlarını sunar, diğer gruplardan gelen görüşler saygıyla karşılanır (D14, İTA.8.3.2.b).

   İTA.8.3.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırlık sürecinde yapılan çalışmalardan birinin etkilerini değerlendiren kısa bir performans görevi yazmaları istenir. Görevler dereceli puanlama anahtarıyla; karşılaştırma, gerekçe ve kanıt kullanımı ölçütleri üzerinden değerlendirilir. Her öğrenciden en etkili bulduğu çalışmayı tek cümleyle gerekçelendirmesi beklenir; böylece etkilerin değerlendirilmesi toparlanır (İTA.8.3.2.b, D19).

   İTA.8.3.2

Sınıf defteri: İTA.8.3.2 Millî Mücadele'nin hazırlık sürecinde yapılan çalışmaların etkilerini…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Millî Mücadele dönemine ait bir harita ve fotoğraf gösterir; öğrencilerden gördüklerini gözlemleyip işgal bölgelerini söylemeleri istenir (OB4). Ardından 'Bu gelişmeler neden yaşandı, kimleri etkiledi?' sorusu sorulur. Dersin amacının siyasi ve askerî gelişmeleri neden ve sonuçlarıyla yorumlamak olduğu açıklanır (İTA.8.3.3).

   İTA.8.3.3
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili bölümü okuyarak işgal, genelge, kongre ve Kuvâ-yı Milliye gibi gelişmelerden ikisini seçmeleri istenir (OB1). İkili çalışmayla seçilen gelişmelerin nedenleri bir listeye yazılır ve etkileşimli tahtada paylaşılır (SDB2.2, E3.4). Öğretmen nedenlerin siyasi ve askerî olarak ayrılmasına rehberlik eder. (İTA.8.3.3.a)

   İTA.8.3.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde seçilen gelişmenin etkilediği kişiler, kurumlar, bölgeler ve ordu belirlenir. Bulgular tabloya yazılır ve gruplar arasında karşılaştırılır (E3.7, SDB2.1). (İTA.8.3.3.b)

   İTA.8.3.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, gelişmenin birey, toplum ve kurumlar üzerindeki etkilerini 'Bu gelişme yaşanmasaydı ne değişirdi?' sorusuyla sorgular. Dönemin insanlarının yerine geçilerek bakış açıları tartışılır (E2.1) ve görüşler saygıyla dinlenir (D14). (İTA.8.3.3.c)

   İTA.8.3.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden seçtikleri gelişmenin nedenlerini ve sonuçlarını balık kılçığı ya da karşılaştırma tablosunda özetleyen kısa bir performans görevi hazırlamaları istenir (İTA.8.3.3.ç). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir ve öğretmen dönüt verir. Sınıfça gelişmelerin bugüne bıraktığı miras yorumlanır (D19).

   İTA.8.3.3

Sınıf defteri: İTA.8.3.3 Millî Mücadele sürecinde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmeleri…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Millî Mücadele dönemine ait bir görsel (ör. Kuvâ-yı Milliye müfrezesi ya da kongre fotoğrafı) gösterir; öğrencilerden görselde gördüklerini ve dikkatlerini çeken ayrıntıları söylemeleri istenir (OB4). Bu hafta Türk milletinin Millî Mücadele'deki rolü hakkında soru sorulacağı ve kaynaklardan bilgi toplanacağı belirtilir (E3.4).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler üçerli gruplarda görseli ve ders kitabındaki ilgili sayfayı inceleyerek Türk milletinin Millî Mücadele'deki rolüne ilişkin merak ettikleri en az üç soru yazar (İTA.8.3.4.a; SDB2.2). Öğretmen soruları tahtada işgal, kongre, genelge ve Kuvâ-yı Milliye gibi başlıklar altında toplar. Her grup en çok merak ettiği soruyu seçer (İTA.8.3.4.a; E3.2).

   İTA.8.3.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Her grup seçtiği soruyla ilgili ders kitabından, etkileşimli tahtadaki belge ve görsellerden ve öğretmenin yönlendirdiği dijital kaynaklardan bilgi toplar (İTA.8.3.4.b; OB1, OB2). Toplanan bilgiler kaynak adıyla birlikte Balık Kılçığı taslağına yazılır.

   İTA.8.3.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar Kuvâ-yı Milliye, kongreler, genelge, Maarif Kongresi ve İstiklâl Marşı gibi kavramlarla ilgili farklı kaynaklardan elde ettikleri bilgileri Karşılaştırma Tablosuna işler (İTA.8.3.4.b; OB7, E3.6). Öğretmen gruplar arasında dolaşarak kaynakların nasıl bulunduğunu sorar ve yönlendirir (SDB2.1). Grup üyeleri görev paylaşımını sorumlulukla yürütür (D16).

   İTA.8.3.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar topladıkları bilgileri Balık Kılçığı üzerinde kısaca sunar; diğer gruplardan bir soru ve bir öneri alınır (SDB2.1, D14). Öğretmen, kaynaklardan bilgi toplama çalışmasını Dereceli Puanlama Anahtarıyla değerlendirir ve her gruba güçlü yönleri ile eksik kalan noktaları bildirir. Performans Görevi kapsamındaki çalışmaların dosyalanması istenir.

   İTA.8.3.4

Sınıf defteri: İTA.8.3.4 Türk milletinin Millî Mücadele sürecindeki rolüne ilişkin oluşturduğu…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Kuvâ-yı Milliye'den kongrelere, düzenli orduya ve Maarif Kongresi'ne kadar Türk milletinin Millî Mücadele'deki rolünü gösteren birkaç başlığı etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden önceki haftalarda topladıkları bilgilerin hepsinin araştırma sorusuna aynı ölçüde hizmet edip etmediğini düşünmeleri istenir (E3.4). Dersin amacı, bilgilerin uygunluğunu incelemek ve kaynakların sınırlılığını sorgulamak olarak belirtilir.

   İTA.8.3.4
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden önceki haftalarda topladıkları Millî Mücadele bilgilerini (Kuvâ-yı Milliye, kongreler, genelgeler, İstiklâl Marşı vb.) ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki belgelerle birlikte incelemeleri istenir. Her bilginin 'Türk milletinin rolü' araştırma sorusuna uygun olup olmadığı gerekçesiyle tartışılır (E3.4, E3.6). Bilgiler Karşılaştırma Tablosunda uygun, kısmen uygun ve uygun olmayan olarak ayrılır (OB1, OB7) (İTA.8.3.4.c).

   İTA.8.3.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde kullanılan kaynakların (ders kitabı, anı, gazete, internet sayfası) kim tarafından, hangi amaçla ve hangi bakış açısıyla yazıldığı sorgulanır (E3.4, OB1). Her kaynağın hangi konularda bilgi vermediği ya da eksik bıraktığı belirlenir (İTA.8.3.4.ç).

   İTA.8.3.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan belirledikleri sınırlılıkları Balık Kılçığı üzerinde neden-sonuç ilişkisiyle göstermeleri istenir; kılçığın başına 'Bu kaynaklar halkın rolünü yeterince gösterir mi?' sorusu yazılır (E3.6, SDB2.2). Eksik bilgiyi tamamlayacak diğer kaynaklar listelenir (OB2). Sonuçlar sınıfla paylaşılır ve farklı görüşlere saygı gösterilir (D14) (İTA.8.3.4.ç).

   İTA.8.3.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, bilgilerin uygunluğu ve kaynakların sınırlılıkları konusunda ulaşılan sonuçları sınıfla birlikte özetler. Balık Kılçığı ve Karşılaştırma Tablosu Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Performans Görevi için kullanacakları kaynakların sınırlılığını bir cümleyle yazmaları istenir (İTA.8.3.4.ç).

   İTA.8.3.4

Sınıf defteri: İTA.8.3.4 Türk milletinin Millî Mücadele sürecindeki rolüne ilişkin oluşturduğu…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Millî Mücadele'ye ait bir görsel gösterir ve görselde Türk milletinin işgale karşı rolünü gösteren ögeleri sorar (OB4). Öğrencilerden önceki haftalarda topladıkları kaynakları ve notları masalarına çıkarmaları istenir. Bu derste kaynaklardaki bilgilerin yorumlanacağı ve kanıta dayalı bir ürünün paylaşılacağı duyurulur (E3.4).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; her gruba Kuvâ-yı Milliye, kongreler, genelge, düzenli ordu ya da İstiklâl Marşı ile ilgili ders kitabı metni verilir. Gruplar kaynaktaki bilgileri 'kaynak ne söylüyor, Türk milletinin rolü hakkında ne gösteriyor' sütunlu karşılaştırma tablosuna yazar (E3.6). Öğretmen yorumların kaynaktaki ifadelere dayanıp dayanmadığını sorar (İTA.8.3.4.d).

   İTA.8.3.4
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar balık kılçığı şemasının başına 'Türk milleti Millî Mücadele'nin başarısında nasıl rol oynadı?' sorusunu yazar. Kılçıklara kaynaklardan elde ettikleri kanıtları, ana kılçığa ise bu kanıtlara dayanan yorumlarını ekler (SDB2.2). Öğretmen yorumların kanıtla desteklenmesi için dönüt verir (İTA.8.3.4.d).

   İTA.8.3.4
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar şemadaki yorumlara dayanarak Türk milletinin Millî Mücadele'deki rolünü anlatan özgün bir ürün (afiş, pano ya da dijital sunu) hazırlar. Ürüne en az iki kaynaktan kanıt eklenir; görev paylaşımı yapılır (OB2) (E3.3). Öğretmen süreci gözlemleyip ürünlerin paylaşıma hazır olmasını sağlar (İTA.8.3.4.e).

   İTA.8.3.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar ürünlerini sınıfta galeri yürüyüşüyle paylaşır; öğretmen performans görevini dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilerden bir akran ürününe kanıt kullanımı açısından saygılı dönüt vermeleri istenir (SDB2.1) (D14). Türk milletinin Millî Mücadele'deki rolü kısaca tartışılarak ders toparlanır (D19) (İTA.8.3.4.e).

   İTA.8.3.4

Sınıf defteri: İTA.8.3.4 Türk milletinin Millî Mücadele sürecindeki rolüne ilişkin oluşturduğu…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtaya işgal ve Kuvâ-yı Milliye kavramlarını yazar ve bu kavramların öğrencilerde neyi çağrıştırdığını sorar. Öğrencilerden işgal altındaki bir ülkede yaşayan vatandaşın duygularını düşünmeleri istenir (E2.1). Ders kitabındaki ünite görseli incelenir (OB4). Millî Mücadele'nin nasıl hazırlandığı sorusu bu dersin ana sorusu olarak belirlenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır. Gruplardan ders kitabındaki ilgili metni okuyarak işgallerin ardından yurdun çeşitli bölgelerinde başlayan direnişi ve Kuvâ-yı Milliye'nin ortaya çıkışını bilgi kartlarına yazmaları istenir (OB1) (E3.4). Genelge ve kongre kavramlarının anlamı kitaptan bulunur; kartlar etkileşimli tahtada olay sırasına göre dizilir (E3.7).

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, genelge ve kongre uygulamalarını amaç, alınan kararlar ve etkisi bakımından karşılaştırma tablosunda toplar. Tablo, etkileşimli tahtada dijital ortamda hazırlanır (OB2). Gruplar tablolarını sunar; sunumlar saygı çerçevesinde dinlenir (D14).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, Millî Mücadele'nin hazırlık sürecinin başlamasına yol açan nedenleri balık kılçığı şemasında gösterir. Şemanın başına hazırlık süreci yazılır; kılçıklara işgal, Kuvâ-yı Milliye, genelge ve kongre ilişkilendirilerek yerleştirilir (E3.6). Öğretmen şemaları inceleyip dönüt verir.

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen karşılaştırma tablosu ile balık kılçığı şemasını birleştirerek hazırlık sürecinin akışını özetler. Öğrencilerden hazırlık sürecini işgal, genelge ve kongre kavramlarını kullanarak üç cümleyle anlatan kısa bir metin yazmaları istenir (Performans Görevi). Metinler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir; vatanseverlik (D19) üzerine kısa bir yorum alınır.

Sınıf defteri: Millî Mücadele Hazırlık Süreci; değerlendirme