T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 7. SINIF TEMEL YAŞAM BECERİLERİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, aynı mesajın farklı yollarla ifade edilebileceğini günlük bir örnekle anlatır. Öğrencilere bir duyguyu sözle, yazıyla ya da yüz ifadesiyle anlatmanın nasıl farklılaştığı sorulur. Dersin amacının kendini ifade etme yollarının özelliklerini belirlemek ve benzerliklerini listelemek olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Aynı mesajın sözlü açıklama, kısa not, afiş, dijital ortam için hazırlanmış kısa mesaj ve bir duygunun yalnızca beden diliyle anlatıldığı canlandırma biçiminde sunulduğu istasyonlar kurulur. Öğrenciler istasyonları sırayla dolaşarak her ifade yolunun ses tonu, beden dili, sözcük seçimi, görsel kullanım, kalıcılık, hedef kitle ve hız özelliklerini çizelgeye yazar (TYB.1.1.1.a, E1.1). Etkinlik, "Mesaj aynı ama anlatım neden değişti?" sorusu üzerinde tartışılarak tamamlanır.

   TYB.1.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Türkçedeki konuşma ve yazma çalışmalarıyla görsel sanatlardaki afiş, simge ve görsel düzenleme çalışmalarıyla ilişki kurulur. Öğrencilerden özellik çizelgelerinden hareketle sözlü, yazılı, görsel ve dijital ifade yollarının ortak yönlerini aramaları istenir. "Bu ifade yollarının hepsi hangi amaç için kullanılabilir?" ve "Hangi durumlarda hepsinde açıklık gerekir?" soruları yöneltilir (TYB.1.1.1.b, KB2.7).

   TYB.1.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, kendini ifade etmenin bütün yollarında amaç, hedef kitle, açıklık ve uygunluk unsurunun önemli olduğunu açıklar. Öğrencilerden başkalarını dikkate alarak iletişim kurmanın önemini belirtmeleri ve saygılı dil kullanımını ortak yönler arasında göstermeleri istenir (D14.1). Belirlenen benzer yönler sınıf listesine yazılır (TYB.1.1.1.b).

   TYB.1.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin hazırladığı özellik çizelgeleri ve benzerlik listeleri Kontrol Listesi ile gözden geçirilir. Öğrencilerden listelerindeki bir benzerliği örnekle açıklamaları istenir. Öğretmen, kendini ifade etme yollarının özelliklerini ve ortak yönlerini özetler; sonraki derste yollar arasındaki farklılıkların listeleneceğini belirtir.

   TYB.1.1.1

Sınıf defteri: TYB.1.1.1 Kendini ifade etme yollarını karşılaştırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, İlköğretim Haftası'na değinerek öğrencilere yeni arkadaşlarına kendilerini nasıl tanıttıklarını sorar. Önceki haftada belirlenen sözlü, yazılı, görsel ve dijital ifade yollarının özellikleri anımsatılır. Bu derste ifade yollarının benzerlik ve farklılıklarının listeleneceği belirtilir; ders hedefi etkileşimli tahtaya yazılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere aynı mesajın farklı durumlarda neden farklı ifade yollarıyla sunulduğunu incelemeleri için 'Arkadaşına özür dileme', 'Öğretmene bilgi verme', 'Sınıfa duyuru yapma', 'Ailene duygunu anlatma' ve 'Okul panosu için çağrı hazırlama' durumları verilir. Öğrenciler her durum için en uygun ifade yolunu seçer (E1.6). Seçilen yolların ortak özellikleri çalışma kâğıdında benzerlikler olarak listelenir (MOY'suz, TYB.1.1.1.b).

   TYB.1.1.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden seçmedikleri diğer yolların neden daha az uygun kaldığını açıklayarak ifade yollarının farklılıklarını listelemeleri istenir (E1.6). Öğretmen 'Bu durumda hangi yol daha uygun?', 'Seçmediğin yol neden daha az uygun?' ve 'Bu yolda beden dili, hız, kalıcılık, açıklık ya da hedef kitle açısından ne fark var?' sorularını yöneltir (TYB.1.1.1.c).

   TYB.1.1.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, sözlü, yazılı, görsel ve dijital yolların farklı bağlamlarda farklı işlevler taşıdığını; hedef kitle, amaç, içerik ve ortamın ifade yolunu etkilediğini açıklar. Soru cevap tekniğiyle Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersindeki adap ve nezaket kuralları anımsanır. Öğrencilerden uygun yolu seçmenin saygılı ve etkili iletişime katkısını ve özensizliğin yanlış anlaşılmaya yol açabileceğini söylemeleri istenir (D14.1) (TYB.1.1.1.c).

   TYB.1.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler benzerlik ve farklılık listelerini çalışma kâğıdında birleştirerek ifade yollarını karşılaştıran kısa bir özet hazırlar. Öğretmen çalışmaları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile uygun yolu seçme becerilerini yansıtır (SDB1.3).

   TYB.1.1.1

Sınıf defteri: TYB.1.1.1 Kendini ifade etme yollarını karşılaştırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen tahtaya "beden dili" kavramını yazar; yüz ifadesi ve duruşla bir duyguyu canlandırır, öğrencilerden bu duyguyu tahmin etmelerini ister. Ardından "Duygular gün içinde nelerı değiştirir?" sorusu yöneltilir. Dersin amacının, duyguların günlük yaşama etkilerine ilişkin deneyimleri gözden geçirmek ve bu deneyimlerden çıkarım yapmak olduğu açıklanır (SDB1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden son bir hafta içinde okulda, evde ya da arkadaş çevresinde yaşadıkları, kendilerinde duygu oluşturan üç durumu düşünmeleri istenir. Olaylar zaman sırasına göre yazılır; her olayın karşısına duygu, bedendeki ya da davranıştaki yansıma ve olay anındaki tepki eklenir. Öğretmen "Bu olay olduğunda ne hissettin?" sorusuyla deneyimlerin gözden geçirilmesini sağlar (TYB.1.1.2.a). Olay, duygu, tepki ve etki ögeleri ayrılarak aralarındaki ilişki açıklanır (KB2.4).

   TYB.1.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Konuşma halkası tekniğiyle öğrenciler yalnızca paylaşmak istedikleri örnekleri seçer, arkadaşlarını sözünü kesmeden dinler ve saygılı dönüt verir (E2.1, SDB2.1, D14.1). Öğretmen uyku düzeni, beslenme, arkadaşlık ilişkileri, okul yaşantısı, aile içi iletişim ve başarı ya da başarısızlık deneyimlerinin duyguları etkileyebileceğini; gelişimle birlikte duyguların yoğunluğunun ve ifade biçiminin değişebileceğini açıklar. Öğrencilerden duygularını adlandırmaları ve bedenlerindeki yansımaları fark etmeleri beklenir (SDB1.1, TYB.1.1.2.a).

   TYB.1.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler duygu çizgilerinden hareketle "Hangi duygular beni daha çok içe kapanık yapıyor?" ve "Hangi durumlarda daha hızlı tepki veriyorum?" sorularına yanıt arar. Örneklerini "Duygu-Düşünce-Davranış-Günlük Yaşama Etkisi" tablosuna aktarır, benzer durumları yan yana getirerek hangi duygunun hangi etkiyle sık görüldüğünü belirler ve ortak ile farklı sonuçları söyler (TYB.1.1.2.b). Davranışlarının sonuçları gözden geçirilir (SDB1.2, SDB1.3).

   TYB.1.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tablolarında tekrar eden bir ilişkiyi seçip deneyime dayalı çıkarımlarını tek cümleyle yazmaları istenir. Öz Değerlendirme Formu doldurularak duyguları adlandırma ve bu duyguların günlük yaşama etkisini fark etme düzeyleri gözden geçirilir (SDB1.3, TYB.1.1.2.b). Birkaç gönüllü öğrencinin çıkarımı dinlenir ve sınıfça ortak sonuçlar belirlenir.

   TYB.1.1.2

Sınıf defteri: TYB.1.1.2 Duygularının günlük yaşamındaki etkilerini yansıtabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, sınav öncesi yaşanan kaygı, haksızlık karşısında duyulan öfke gibi kısa bir durum örneği okur. Öğrencilerden bu durumda neler hissedilebileceğini ve bu duyguların davranışı nasıl etkileyebileceğini düşünmeleri istenir. Birkaç öğrencinin görüşü alınır ve bu derste duyguların etkilerine ilişkin çıkarımların yapılıp değerlendirileceği duyurulur (E1.1, SDB1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, duyguların yalnızca “iyi” ya da “kötü” diye sınıflandırılamayacağını, önemli olanın duygunun hangi durumda nasıl yaşandığı olduğunu açıklar. Öğrenciler duygularının düşünce, davranış, iletişim, ders çalışma isteği ve kararlarını nasıl etkilediğine dair çıkarımlarını yazar (TYB.1.1.2.b). Çıkarımlar “Her zaman böyle mi olur?”, “Bu çıkarımım hangi durumlarda geçerli değildir?”, “Bu duyguyu yaşadığımda daha uygun nasıl davranabilirim?” soruları üzerinden gözden geçirilir; her öğrenci çıkarımını yeniden kurar, uygun bir davranış seçeneği ve kısa bir kişisel değerlendirme cümlesi yazar (TYB.1.1.2.c, KB2.14).

   TYB.1.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler çıkarımlarını yeniden ele alıp hangisinin kendi yaşamına daha uygun olduğunu seçer ve küçük, uygulanabilir bir davranış kararı oluşturur (TYB.1.1.2.c, E2.2). İsteyen öğrenciler seçtikleri bir cümleyi sınıfla paylaşır; geri bildirimler yargılamadan, saygılı ve yapıcı biçimde verilir (SDB2.1, SDB3.3, D14.1).

   TYB.1.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, duyguları bastırmak yerine tanımanın ve uygun ifade etmenin günlük yaşamı kolaylaştırdığını; öfke, üzüntü, sınav kaygısı gibi yoğun duygularda durup düşünme, derin nefes alma, duyguyu adlandırma ve güvenilen kişiden destek isteme uygulamalarını tanıtır. Öğrenciler uygun bir uygulamayı örnek durumda dener, etkisini değerlendirir ve kişisel karar yazar (TYB.1.1.2.c, D12.2).

   TYB.1.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden seçtikleri çıkarımı, davranış kararını ve denedikleri duygu yönetimi uygulamasının etkisini öz değerlendirme formuna yazmaları istenir. Öğretmen birkaç örneği sınıfla paylaşarak duyguların günlük yaşamdaki etkilerine ilişkin çıkarımların değerlendirilmesini toparlar. Süreç, gözlem formu ile de değerlendirilebilir (TYB.1.1.2.c, KB2.17).

   TYB.1.1.2

Sınıf defteri: TYB.1.1.2 Duygularının günlük yaşamındaki etkilerini yansıtabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, tahtaya yazdığı tek bir cümleyi önce fısıltıyla, sonra çok hızlı, ardından anlaşılır biçimde okur. Öğrencilerden aralarındaki farkı fark etmeleri istenir (E1.1). Bu hafta diksiyonun sözlü anlatımdaki rolüne ilişkin ölçütlerin belirleneceği ve ölçme yapılacağı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Aynı kısa metin üç farklı biçimde seslendirilir ya da ses kaydı dinletilir: hızlı ve vurgusuz, çok kısık ve düzensiz duraklamalı, açık ve dengeli (E1.1). Öğrenciler “Hangi okuma daha anlaşılır?”, “Hangi okumada vurgu, tonlama, hız ve duraklama daha uygundur?” sorularını yanıtlar. Yanıtlardan sözlü anlatımda diksiyonun rolüne ilişkin ölçütler belirlenir (TYB.1.1.3.a).

   TYB.1.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Ses şiddeti, vurgu, tonlama, konuşma hızı, duraklama, telaffuz ve nefes kullanımı gibi unsurlar ayırt edilir; uygun olan seçilir. Açık telaffuzun, uygun vurgu ve tonlamanın, dinleyiciye uygun hızın ve nefes kontrolünün anlaşılmayı doğrudan etkilediği belirtilir. Türkçedeki konuşma çalışmalarıyla ve Müzikteki nefes ve ses kontrolü çalışmalarıyla ilişki kurulur (TYB.1.1.3.a).

   TYB.1.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler kısa bir metni ya da hazırladıkları iki-üç cümlelik konuşmayı sırayla seslendirir. Dinleyenler, belirlenen ölçütlere dayalı diksiyon gözlem formunu kullanarak ses şiddeti, vurgu, tonlama, hız, duraklama ve telaffuza ilişkin ölçme yapar. Öğrencilerden yalnızca gözledikleri unsurları işaretlemeleri istenir (E3.2, TYB.1.1.3.b).

   TYB.1.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden diksiyon gözlem formlarındaki işaretlemelerini gözden geçirmeleri ve ölçme sırasında en çok hangi unsuru gözlediklerini söylemeleri istenir. Öğretmen, gözlem formlarını öğrenme kanıtı olarak toplar. Ölçütlere uygun ölçme yapılıp yapılmadığı kontrol listesiyle değerlendirilir (TYB.1.1.3.b).

   TYB.1.1.3

Sınıf defteri: TYB.1.1.3 Sözlü anlatımda diksiyon unsurlarının rolünü değerlendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Birleşmiş Milletler Günü'ne (24 Ekim) değinerek farklı kültürlerden insanların birbirini anlamasında açık ve anlaşılır konuşmanın önemini etkileşimli tahtada kısaca vurgular. Öğrencilerden önceki derslerde oluşturdukları diksiyon ölçütleri listesini ve gözlem formlarını hazırlamaları istenir. Dersin amacı, ölçme sonuçlarını ölçütlerle karşılaştırmak ve diksiyonun rolü hakkında gerekçeli yargıda bulunmak olarak duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ikişerli çalışarak kısa bir metni sırayla okur; biri konuşma performansı gösterirken diğeri dinleme ve kayıt tutma görevini yerine getirir (SDB2.1, SDB2.2). Öğretmen, nefesin cümleyi tamamlama gücünü artırdığını, uygun ses yüksekliğinin iletişimi kolaylaştırdığını, çok hızlı ya da çok yavaş konuşmanın anlamı zayıflatabildiğini belirtir. Öğrencilerden gözlem formundaki sonuçları daha önce oluşturdukları diksiyon ölçütleri listesiyle yan yana getirmeleri istenir (TYB.1.1.3.c).

   TYB.1.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler karşılaştırma tablosu hazırlayarak her ölçüt için ölçme sonucunu yazar; benzerlik ve farklılıkları işaretler. Karşılaştırma ölçüte dayalı biçimde yürütülür (E1.6). Öğretmen, diksiyonun yalnızca “güzel konuşma” olmadığını, dinleyicinin anlamasını kolaylaştıran, güven veren ve iletişimi güçlendiren bir unsur olduğunu vurgular (TYB.1.1.3.c).

   TYB.1.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden tablolarına dayanarak diksiyon unsurlarının rolüne ilişkin yargıda bulunmaları ve yargılarını gerekçeyle sunmaları istenir; yalnızca gözlem sonucunu söylemek yeterli sayılmaz (SDB3.3). Öğrenciler değerlendirmelerini kendi ifadeleriyle sınıfa yeniden sunar ve defterlerine kısa bir değerlendirme cümlesi yazar (TYB.1.1.3.ç).

   TYB.1.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yazdıkları değerlendirme cümlesini gerekçesiyle birlikte eşlerine okumaları istenir. Öğretmen, süreci gözlem formu ile değerlendirir; öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak karşılaştırma ve yargıda bulunma becerilerinde hangi noktaya ulaştıklarını işaretler. Diksiyonun dinleyicinin anlamasına ve iletişimin gücüne katkısı birlikte özetlenir (TYB.1.1.3.ç).

   TYB.1.1.3

Sınıf defteri: TYB.1.1.3 Sözlü anlatımda diksiyon unsurlarının rolünü değerlendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, kurgusal bir öğrencinin ad, okul ve konum bilgisi içeren paylaşımının görselini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilere bu paylaşımı kimlerin görebileceği ve bu bilgilerle neler yapılabileceği sorulur (E1.1). Paylaşımların iz bırakabileceği vurgulanarak dersin amacı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler 4-5 kişilik gruplara ayrılır ve her gruba örnek bir dijital profil veya paylaşım görseli verilir (OB2). Gruplar, paylaşımda yer alan ad, görsel, konum ve kişisel bilgileri inceler; bulduklarını çalışma kâğıdına listeler. Öğretmen, grupları gezerek incelemeyi yönlendirir. (TYB.1.1.4.a)

   TYB.1.1.4
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, incelenen bilgilerin paylaşılmasının oluşturabileceği güvenlik risklerini belirler ve grup arkadaşlarıyla paylaşır (E1.6, SDB2.2). Öğretmen, dijital ortamlarda yapılan paylaşımların "dijital ayak izi" oluşturduğunu açıklar; kişisel bilgileri korumanın ve başkalarına ait görselleri izin alarak paylaşmanın önemi üzerinde durulur (D14.1, D16.1). (TYB.1.1.4.a)

   TYB.1.1.4
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler, belirledikleri risklere karşı alınabilecek önlemleri söyler. Kişisel bilgileri paylaşmama, konum bilgisini kapatma, paylaşımı görebilecek kişileri sınırlandırma, güçlü parola kullanma ve başkasına ait içeriği paylaşmadan önce izin alma önlemleri uygun risklerle eşleştirilir (E3.7). Her grup seçtiği önlemin neden gerekli olduğunu kısaca açıklar (SDB2.1). (TYB.1.1.4.b)

   TYB.1.1.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup, belirlediği riskleri ve eşleştirdiği önlemleri çalışma kâğıdı üzerinden sınıfa sunar. Öğretmen, Kontrol Listesi ile her riskin uygun bir önlemle eşleştirilip eşleştirilmediğini denetler. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunda kendi paylaşım alışkanlıklarını yansıtır (SDB1.3). (TYB.1.1.4.b)

   TYB.1.1.4

Sınıf defteri: TYB.1.1.4 Dijital paylaşımlarında dijital ayak izi açısından dijital güvenlik…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda belirlenen dijital güvenlik risklerini ve önlemlerini kısaca hatırlatır. Öğrencilere bu derste bir paylaşımın bilgi güvenliği açısından incelenip daha güvenli hâle getirileceği söylenir. Öğrencilerden son paylaşımlarında hangi bilgileri görünür kıldıklarını düşünmeleri istenir (SDB1.3).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere etkileşimli tahtada örnek bir dijital paylaşım verilir. Öğrenciler paylaşımı kişisel bilgiler, konum, izin durumu ve paylaşımı görebilecek kişiler açısından inceler (KB2.7). Eşleştirme kartlarıyla her bulgu bilgi güvenliğinin ilgili bileşeniyle eşleştirilir ve gruplar gerekçelerini açıklar (TYB.1.1.4.c, SDB2.2).

   TYB.1.1.4
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler paylaşımda güvenli bulmadıkları bölümleri belirleyerek paylaşımı daha güvenli hâle getirir. Yaptıkları değişiklikleri gerekçeleriyle açıklar ve paylaşımın son hâlini e-güvenlik önlemleri açısından değerlendirir (TYB.1.1.4.ç, KB2.17).

   TYB.1.1.4
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden paylaşım öncesinde dikkat edilmesi gerekenleri içeren “Güvenli Paylaşım Kontrol Kartı” adlı bir çalışma hazırlamaları istenir (E3.9, E3.10). Öğrenciler kendi dijital davranışlarını gözden geçirir, başkalarına ait bilgi ve görselleri kullanırken saygılı davranır (D14.1, D16.1; TYB.1.1.4.ç).

   TYB.1.1.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Hazırlanan kontrol kartları analitik dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle değerlendirilir. Öğrenciler eşlerinin kartını akran değerlendirme formuyla inceler. Öğretmen, paylaşımların e-güvenlik önlemleri açısından değerlendirilmesinin neden önemli olduğunu öğrencilerle birlikte özetler (TYB.1.1.4.ç).

   TYB.1.1.4

Sınıf defteri: TYB.1.1.4 Dijital paylaşımlarında dijital ayak izi açısından dijital güvenlik…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, öğrencilere sabah uyandıktan sonra yaptıkları ilk temizlik davranışının ne olduğunu sorar ve birkaç yanıtı dinler. Günlük temizlik alışkanlıklarının sağlıklı yaşamla ilişkisi kısaca konuşulur (D13). Dersin amacı duyurulur: Günlük temizlik alışkanlıkları tanımlanacak ve bu alışkanlıklar hakkında sorular sorulacaktır (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden bir gün içinde yaptıkları temizlik uygulamalarını düşünmeleri ve gününü bireysel olarak sıraya koymaları istenir. Her öğrenci “uyandıktan sonra”, “yemeklerden önce ve sonra”, “okuldan gelince”, “yatmadan önce” zaman dilimlerine göre uyguladığı alışkanlıkları söyler. Küçük gruplarda alışkanlıklar ortak listeye dönüştürülür ve davranışlar “Kişisel Temizlik”, “Kıyafet ve Eşya Temizliği”, “Ortak Alan Temizliği” başlıkları altında tanımlanır (SDB2.2) (TYB.1.2.1.a).

   TYB.1.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen “Hangileri her gün düzenli yapılmalıdır?”, “Hangileri doğrudan beden temizliği ile ilgilidir?”, “Hangileri yaşanılan ortamın temizliğini etkiler?” sorularını yöneltir. Öğrenciler listedeki davranışları bu sorularla gözden geçirir, uygun başlık altında toplar ve her alışkanlığı kendi ifadeleriyle açıklar (E1.6). Öğrencilerin arkadaşlarının söyledikleriyle kendi uygulamalarını karşılaştırarak yeni örnekler vermesi ve beden temizliğine ile ortak alanların temiz tutulmasına ilişkin davranışları belirtmesi sağlanır (E1.1, D18.1, D18.2) (TYB.1.2.1.a).

   TYB.1.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Konuşma halkası tekniğinden yararlanılır; öğretmen “neden”, “ne zaman”, “nasıl” ve “olmazsa ne olur” soru köklerini tahtaya yazar. Öğrenciler bu köklerden yararlanarak listedeki her alışkanlık için sorular sorar ve sorularını halkada paylaşır (E3.8). Benzer sorular bir araya getirilerek sınıfın ortak soru havuzu oluşturulur (TYB.1.2.1.b).

   TYB.1.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden ortak soru havuzundan seçtikleri bir soruyu ve ilgili temizlik alışkanlığını yazmaları istenir. Öğretmen, Kontrol Listesi ile alışkanlıkların uygun başlıklara yerleştirilip yerleştirilmediğini ve soruların soru köklerine uygun olup olmadığını denetler. Öğrenciler, Öz Değerlendirme Formunu doldurarak kendi temizlik alışkanlıklarını gözden geçirir (TYB.1.2.1.b).

   TYB.1.2.1

Sınıf defteri: TYB.1.2.1 Günlük temizlik alışkanlıklarını sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada el yıkama, diş fırçalama ve banyo yapma gibi günlük temizlik alışkanlıklarını gösteren görselleri yansıtır (OB4). Öğrencilerden bu alışkanlıkların vücut sağlığına etkisiyle ilgili merak ettikleri bir noktayı tek cümleyle söylemeleri istenir (E1.1). Bu hafta sorular sorulacağı, bilgi toplanacağı ve toplanan bilgilerin doğruluğunun değerlendirileceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden bir günlük temizlik alışkanlığı seçip bu alışkanlıkla sağlık arasındaki ilişkiye dair bir soru yazmaları istenir. Düşün-eşleş-paylaş tekniğiyle önce bireysel düşünülür, soru eşle netleştirilir, ardından sınıfa açık ve anlaşılır biçimde okunur; diğer sorular dinlenir (TYB.1.2.1.b; SDB2.1). Sorular etkileşimli tahtadaki ortak soru havuzuna eklenir ve temizlik alışkanlıklarıyla sağlık ilişkisi sorgulanır (D18.1).

   TYB.1.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler ortak soru havuzundan yanıt arayacakları soruyu seçer. Öğretmen 'Bu soruya cevap bulmak için hangi kaynak daha uygundur?' ve 'Bulduğunuz bilgiyi nasıl kaydedeceksiniz?' sorularını yöneltir. Öğrenciler aile görüşmesi, sağlık broşürü, güvenilir metin, çocuklara uygun dijital içerik ya da gözlem notlarından bilgi toplar (OB1, OB2); bilgileri 'Alışkanlık', 'Bilgi Kaynağı', 'Öğrendiğim Bilgi' başlıklı tabloya kaydeder. Hastalıklardan korunmada temizliğin rolüne ilişkin veriler de kaydedilir (TYB.1.2.1.c; D18.2, D13.4).

   TYB.1.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler küçük gruplarda tablolarındaki bilgileri paylaşır ve her bilgi için en az iki kaynağı karşılaştırır (SDB2.2). Öğretmen 'Bu bilgi başka hangi kaynakta da yer alıyor?', 'Kaynaklar aynı açıklamayı yapıyor mu?' ve 'Bu bilgi günlük yaşamda uygulanabilir mi?' sorularıyla doğruluğun değerlendirilmesini yönlendirir. Tutarsız bilgiler işaretlenir ve gerekçesiyle yazılır (TYB.1.2.1.ç; OB1, E3.9).

   TYB.1.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar, doğruluğunu değerlendirdikleri en az bir bilgiyi ve dayandıkları kaynakları sınıfa sunar (TYB.1.2.1.ç). Öğrenciler tablo ve kaynak karşılaştırma çalışmalarını Kontrol Listesi ile gözden geçirir; öğretmen soru sorma, kaynak seçme ve bilgi doğrulama davranışlarını Gözlem Formu ile değerlendirir. Öğrencilerden 'Hangi bilgiye neden güvendim?' sorusu üzerinden öz değerlendirme yapmaları istenir (KB2.15).

   TYB.1.2.1

Sınıf defteri: TYB.1.2.1 Günlük temizlik alışkanlıklarını sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda tanımlanan, hakkında sorular sorulan ve bilgi toplanan günlük temizlik alışkanlıklarını kısaca hatırlatır. Öğrencilerden topladıkları bilgi notlarını sıralarına çıkarmaları istenir. Dersin amacının topladıkları bilgilerin doğruluğunu değerlendirmek ve bu bilgilerden çıkarım yapmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden bir temizlik bilgisini hemen kabul etmeyip ikinci bir kaynağa başvurmaları istenir (E3.9). Kaynaklar arasındaki benzerlik ve farklılıklar incelenir, hangi bilginin daha güvenilir olduğu gerekçeleriyle açıklanır (E3.10) (TYB.1.2.1.ç). Gruplarda farklı kaynaklara dayalı görüşler tartışılır, arkadaşların açıklamaları dikkatle dinlenir ve gerektiğinde önceki kayıtlar düzeltilir (SDB2.1, SDB3.3). Doğruluğu değerlendirilen bilgilerden hareketle alışkanlıkların yapılması ve yapılmaması hâlinde ortaya çıkabilecek sonuçlar sıralanır (TYB.1.2.1.d).

   TYB.1.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen “Bir temizlik alışkanlığı düzenli uygulanmadığında ne olur?”, “Hangi alışkanlıklar bireyin sağlığını doğrudan etkiler?” ve “Hangi alışkanlıklar ortak yaşam alanlarını etkiler?” sorularını sorar. Öğrenciler bu sorular doğrultusunda neden-sonuç ilişkileri kurar ve günlük temizlik alışkanlıklarıyla ilgili çıkarım yapar (E3.1) (TYB.1.2.1.d). Beden temizliğini zamanında ve özenli yapmanın gerekliliği açıklanır (D18.1).

   TYB.1.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Her öğrenci “Benim günlük temizlik kuralım…” ifadesiyle başlayan bir cümle kurar ve kendi yaşamında uygulayacağı temizlik düzenini açıklar (E2.2). Ortam temizliğinin ihmal edilmesinin doğuracağı sonuçlar söylenir, ortak alanların temizliğinde görev almanın gerekli olduğu belirtilir (D18.2). Güvenilir bilgiye dayalı kişisel temizlik ve hijyen değerlendirmesi yapılır (D18.1) ve hastalıklardan korunmaya yönelik doğru uygulamalar seçilir (D13.4) (TYB.1.2.1.d).

   TYB.1.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden birer çıkarım cümlesi söylemeleri istenir; öğretmen günlük temizlik alışkanlıklarından çıkarılan sonuçları kısaca toparlar. Süreç bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurur ve Kontrol Listesiyle kendi temizlik kurallarını gözden geçirir.

   TYB.1.2.1

Sınıf defteri: TYB.1.2.1 Günlük temizlik alışkanlıklarını sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen sınıfa günlük yaşamdan iki zıt durum görseli (ör. yemek öncesi el yıkayan ve yıkamayan çocuk) gösterir. Öğrencilerden iki görüntü arasındaki farkı söylemeleri istenir. Önceki haftada konuşulan temizlik alışkanlıklarından yola çıkılarak bu derste sağlık ve hijyenle ilgili durumların nitelikleri tanımlanacağı belirtilir (D13).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada el yıkama, ortak su matarası kullanma, kapalı sınıfta ders işleme ve spor sonrası kıyafet değiştirme gibi günlük yaşamdan kısa durum görselleri sunar. Öğrenciler görselleri inceleyerek her durumdaki nitelikleri 'temiz-kirli', 'sağlıklı-riskli', 'uygun-uygun değil', 'kişisel-ortak' ifadelerinden uygun olanlarla tanımlar (OB4). Tanımlar eşlerle karşılaştırılır ve gerekçeleri açıklanır (TYB.1.2.2.a).

   TYB.1.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen 'Bu durumda sağlığı koruyan özellik nedir?', 'Hangi davranış hijyen açısından risk oluşturur?', 'Bu eşya kişisel mi, ortak mı kullanılmalıdır?' sorularını yöneltir; öğrenciler uygun niteliği seçer ve ölçüte göre ayırt eder (E1.6). El hijyeninin yemek öncesi, tuvalet sonrası ve dış ortamdan geldikten sonra önemli olduğu; havlu, tarak, diş fırçası, su matarasının ortak kullanılmaması gerektiği belirtilir (TYB.1.2.2.a).

   TYB.1.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Kapalı ortamların havalandırılması, ağız ve diş bakımı, terleme ve spor sonrası kıyafet temizliği ile ortak eşya paylaşımının sağlığa etkileri kısaca anlatılır. Öğrenciler bu nitelikleri fen bilimleri dersindeki hastalıklardan korunma ve mikroorganizmaların bulaşma koşullarıyla ilişkilendirir. Beden temizliğine ilişkin örnekler verilir (D18.1) ve ortak alanların hijyenine yönelik davranışlar belirtilir (D18.2) (TYB.1.2.2.a).

   TYB.1.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, derste tanımladıkları nitelikleri bir cümleyle özetler. Öğretmen Kontrol Listesi ile her öğrencinin sağlık ve hijyen durumlarının niteliklerini doğru tanımlayıp tanımlamadığını gözlemler. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurarak hangi nitelikleri ayırt etmekte zorlandıklarını işaretler (TYB.1.2.2.a).

   TYB.1.2.2

Sınıf defteri: TYB.1.2.2 Günlük yaşamda sağlık ve hijyenle ilgili durumlara ilişkin bilimsel…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada sağlık ve hijyenle ilgili günlük yaşamdan görseller gösterir. Öğrencilerden görsellerdeki hijyen durumlarının niteliklerini hatırlamaları ve bir örnek söylemeleri istenir. Bu derste sınıf, okul ve ev yaşamındaki durumlara ilişkin veri toplanıp kaydedileceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere “Sağlık ve Hijyen Gözlem Çizelgesi” verilir; “El Temizliği”, “Sınıfın Havalandırılması” gibi başlıklar incelenir (KB2.8). Etkileşimli tahtadaki görsellerle her başlık için hangi durumun gözlemleneceği konuşulur. Öğretmen örnek bir görselde gözlemlenen durumun ilgili başlık altında ölçüte göre nasıl işaretleneceğini gösterir (E1.6). Öğrencilerden her kaydı gözlemledikleri duruma dayandırmaları istenir (TYB.1.2.2.b).

   TYB.1.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden belirlenen süre boyunca sınıf, okul ve ev yaşamında gözlemledikleri durumları ilgili başlık altında işaretleyerek veri toplamaları istenir (OB7). Gözlem sırasında dikkatlerini belirlenen başlıklara yöneltmeleri (E3.2) ve çizelgeyi aynı sırayla doldurmaları beklenir (E3.7). Yalnızca gözlemledikleri durum kaydedilir (TYB.1.2.2.b).

   TYB.1.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler topladıkları verileri çizelgeye aktarırken matematikteki veri toplama, tablo oluşturma ve sıklık belirleme süreçleriyle ilişki kurar; kayıtlarını sayısal ve görsel olarak düzenler. Kişisel bakım araçlarının bireysel kullanımı, ortak alanlarda hijyen kuralları, spor sonrası beden ve kıyafet temizliği ile düzenli havalandırmanın sağlık açısından önemi anlatılır. Öğrencilerden uygun temizlik araç ve yöntemlerine ilişkin verileri kaydetmeleri (D18.2) ve hijyen davranışlarının hastalıklardan korunmadaki rolünü gözlem yoluyla ortaya koymaları istenir (D13.4) (TYB.1.2.2.b).

   TYB.1.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler doldurdukları çizelgeleri ve kayıtlarının gözlemlerine dayanıp dayanmadığını Kontrol Listesi ile gözden geçirir. Öğretmen, çizelgelerin düzenini ve kayıtların doğruluğunu Gözlem Formu ile değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile veri toplama sürecindeki katkılarını işaretlemeleri istenir.

   TYB.1.2.2

Sınıf defteri: TYB.1.2.2 Günlük yaşamda sağlık ve hijyenle ilgili durumlara ilişkin bilimsel…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derslerde yapılan hijyen gözlemlerini ve toplanan verileri hatırlatır. Öğrencilerden gözlem çizelgelerini masalarına çıkarmaları istenir. Öğretmen, bugün bu verilerin bir araya getirilerek tablo ya da sütun grafiğine dönüştürüleceğini ve verilerin ne anlattığının açıklanacağını duyurur (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gözlem çizelgelerindeki verileri bir araya getirerek hangi hijyen davranışlarının daha sık, hangilerinin daha az gözlendiğini belirler. Verileri tablo ya da basit sütun grafiği hâline getirip açıklar (OB7). Öğretmen “En sık gözlenen hijyen davranışı hangisidir?”, “Bu veriler sınıf ve günlük yaşam hakkında bize ne söylüyor?” sorularını yöneltir; öğrencilerden yanıtlarını verilere dayandırmaları ve örüntüleri açıklamaları istenir (E3.1, E3.6). (TYB.1.2.2.c)

   TYB.1.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden kendi tablo ya da grafiklerini bir arkadaşlarının verileriyle karşılaştırmaları istenir. Benzerlik ve farklılıklar söylenir; açıklamalar neden-sonuç ilişkisi kurularak yapılır. Öğrenciler arkadaşlarının açıklamalarını dikkatle dinler (SDB2.1). (TYB.1.2.2.c)

   TYB.1.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde verilerin birlikte yorumlanması ve en sık ile en az gözlenen hijyen davranışlarının sağlık ve hijyen açısından ne anlama geldiğinin açıklanması istenir (SDB2.2). Gruplar, beden temizliğini düzenli yapmanın önemini verilerle açıklar (D18.1); ortam temizliğinin ihmal edilmesinin sonuçlarını söyler ve ortak kullanım alanlarının hijyeninde sorumluluk alınması gerektiğini belirtir (D18.2). Ortak sunum hazırlanıp sınıfa sunulur. (TYB.1.2.2.c)

   TYB.1.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar sunumlarının ardından verilerden çıkardıkları en önemli sonucu tek cümleyle söyler. Öğretmen, Gözlem Formu ile öğrencilerin verilere dayanarak açıklama yapma düzeyini değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak kendi açıklamalarının verilerle ne kadar desteklendiğini belirler (KB2.14).

   TYB.1.2.2

Sınıf defteri: TYB.1.2.2 Günlük yaşamda sağlık ve hijyenle ilgili durumlara ilişkin bilimsel…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Veremle Savaş Eğitimi Haftası'na değinerek sağlıklı yaşamda hijyenin yanında beslenmenin de yeri olduğunu belirtir. Önceki haftada çalışılan sağlık ve hijyen alışkanlıkları kısaca hatırlatılır. Öğrencilere "Sabah ne yiyip içtiğimiz gün boyu kendimizi nasıl hissettirir?" sorusu yöneltilir ve birkaç öğrencinin yanıtı alınır (E1.1). Dersin amacının, beslenmenin vücut sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin varsayımda bulunmak ve örüntüleri listelemek olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   İki grup "Sınıfta Bir Sabah, İki Farklı Başlangıç" canlandırmasını yapar: biri kahvaltı yapan, su içen ve okula hazırlıklı gelen öğrenciyi; diğeri kahvaltısız çıkıp paketli atıştırmalıkla beslenen, su içmeyen öğrenciyi canlandırır. Öğretmen "Hangi öğrencinin gün içinde daha dinç kalması beklenir?", "Hangisinde dikkat dağınıklığı ya da çabuk acıkma görülebilir?" diye sorar; öğrencilerden varsayımlarını gerekçeleriyle söylemeleri istenir (TYB.1.2.3.a, KB2.10). Öğretmen dengeli beslenme ve su tüketiminin önemini açıklar (D13.1).

   TYB.1.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Fen Bilimleri dersindeki sağlıklı yaşam ve beslenme içeriğiyle ilişki kurulur. Öğrencilere üç günlük beslenme günlüğü ve gözlenen durumlar (dinç hissetme, dikkati sürdürme, çabuk acıkma, susuzluk hissi, yorgunluk) içeren çalışma kâğıdı verilir. Çiftler hâlinde günlüklerdeki kahvaltı, su, sebze-meyve, paketli atıştırmalık ve öğün düzeni durumlarla eşleştirilir; hangi davranışın hangi durumla birlikte görüldüğü işaretlenir (OB7, TYB.1.2.3.b).

   TYB.1.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen "Hangi durum tekrar ediyor?", "Hangi beslenme davranışı ile hangi sonuç daha sık birlikte görülüyor?" sorularını yöneltir. Öğrencilerden tekrar eden ilişkileri etkileşimli tahtadaki sınıf listesine yazmaları istenir (E3.7, TYB.1.2.3.b). Yeterli su ve besin almanın önemi veri üzerinden tartışılır (D13.1).

   TYB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her öğrenciden sınıf listesindeki örüntülerden en az ikisini kendi cümleleriyle söylemesi istenir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak varsayımlarını ve listeledikleri örüntüleri gözden geçirir (KB2.15). Öğretmen çalışma kâğıdını ve sınıf listesini Kontrol Listesi ile değerlendirir; beslenme alışkanlıklarının vücut sağlığıyla ilişkisi kısaca özetlenir.

   TYB.1.2.3

Sınıf defteri: TYB.1.2.3 Beslenmenin vücut sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin çıkarım…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen tahtada bir günlük öğün düzeni görseli gösterir ve “Bu düzen gün boyunca vücudumuzu nasıl etkiler?” sorusunu yöneltir. Öğrencilerin tahminleri dinlenir; önceki derste ortaya konan varsayımlara kısaca dönülür. Öğretmen, bu derste beslenme örüntülerinin listeleneceğini, farklı beslenme durumlarının karşılaştırılacağını ve önerme sunulacağını açıklar.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada iki menü gösterilir: biri düzenli kahvaltı, su tüketimi ve dengeli öğünleri; diğeri öğün atlamayı, tek yönlü beslenmeyi ve düşük su tüketimini içerir. Öğrenciler menülerdeki örüntüleri listeler (TYB.1.2.3.b). Öğretmen “Bu iki durumda hangi başlıkta belirgin fark görüyorsun?” ve “Hangi beslenme durumu vücut sağlığını daha çok destekliyor?” sorularını sorar; sonuçlar Venn şeması ya da karşılaştırma tablosunda gösterilip açıklanır (TYB.1.2.3.c).

   TYB.1.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler tahtadaki ve ders kitabındaki besin görsellerini sağlıklı ve sağlıksız olarak ayırt eder. Eşleriyle sağlıklı besinleri tercih etmenin sonuçlarını karşılaştırmalı biçimde açıklar, dengeli beslenmenin önemini somut başlıklarla ortaya koyar (TYB.1.2.3.c, D13.1).

   TYB.1.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler karşılaştırma sonuçlarından hareketle, örneğin “Yeterli su tüketimi fiziksel ve zihinsel iyi oluşu destekler.” gibi, beslenmenin vücut sağlığına etkilerine ilişkin önermeler sunar (TYB.1.2.3.ç). Gruplar iş bölümüyle önermeyi destekleyen “Bir Günlük Dengeli Menü” ya da “Sağlıklı Gün Tabağı” tasarlar (SDB2.2, KB2.14) ve kısa sunumla açık, gerekçeli anlatır (SDB2.1). Öğretmen “Önermeni hangi örnekle desteklersin?” sorusunu yöneltir; öneriler savunulur (SDB3.3).

   TYB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup önermesini tek cümleyle yeniden söyler. Öğretmen dengeli beslenmenin günlük yaşamda uygulanabilir bir tercih olduğunu, yeterli su tüketiminin bu düzenin ayrılmaz parçası olduğunu vurgular. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile önerme sunma çalışmalarını değerlendirmeleri istenir; ürünler Dereceli Puanlama Anahtarı ve Kontrol Listesi ile değerlendirilir (TYB.1.2.3.ç).

   TYB.1.2.3

Sınıf defteri: TYB.1.2.3 Beslenmenin vücut sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin çıkarım…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, tahtada dengeli ve dengesiz iki örnek öğün görseli gösterir. Öğrencilerden önceki derslerde yazdıkları varsayımları ve önermeleri hatırlayarak bu öğünlerin vücut sağlığına olası etkileri hakkında kısa yorum yapmaları istenir (KB2.14). Bu derste önermelerin sunulacağı, ulaşılan çıkarımların değerlendirileceği ve kişisel hedefler belirleneceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden beslenme günlüğü ve porsiyon karşılaştırma çalışmalarından yararlanarak “Sağlıklı Beslenme Tabağım” adlı çalışmayı hazırlamaları ve tabaklarını porsiyonlamaları istenir. Öğrenciler tabakları üzerinden beslenme ile vücut sağlığı arasındaki ilişkiye ilişkin önermelerini gerekçeleriyle yazar ve arkadaşlarına sunar (TYB.1.2.3.ç). Hazırlanan ürünler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir.

   TYB.1.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler varsayımlarını, örüntü listelerini, karşılaştırmalarını ve önermelerini yeniden gözden geçirir. “Başlangıçtaki varsayımım değişti mi?” ve “Hangi çıkarımımı veri daha güçlü destekledi?” soruları yanıtlanır; ulaşılan sonuç yeni duruma uygulanır (KB2.15). Hangi çıkarımın daha güçlü olduğuna karar verilir (E1.6) (TYB.1.2.3.d).

   TYB.1.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler kısa bir öz değerlendirme formu doldurur ve kendi beslenme düzenlerine dönük küçük, uygulanabilir “Bir Haftalık Küçük Beslenme Hedefim” kararını yazar (E2.2). Sağlıklı besinleri tercih etmeye yönelik hedef belirlenerek dengeli beslenmeye ilişkin çıkarımlar değerlendirilir (D13.1). Değerlendirmeler arkadaşlarla paylaşılır ve akran geri bildirimi alınır (SDB2.1, SDB3.3) (TYB.1.2.3.d).

   TYB.1.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, çıkarımlarını ve haftalık beslenme hedeflerini kontrol listesiyle gözden geçirir. Öğretmen, süreci gözlem formuyla ve “Sağlıklı Beslenme Tabağım” performans görevini dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunda son çıkarımlarını bir cümleyle yazmaları ve hedeflerini sınıfla paylaşmaları istenir (KB2.15).

   TYB.1.2.3

Sınıf defteri: TYB.1.2.3 Beslenmenin vücut sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin çıkarım…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, öğrencilerden bir okul gününde zamanlarını nelere ayırdıklarını düşünmelerini ister ve birkaç öğrencinin yanıtını dinler. Ardından bir öğrencinin gününe ait süre verilerinin incelenerek günlük yaşam etkinliklerine dair sonuç çıkarılacağı duyurulur. Öğrencilerden planlı bir günün güvenli ve düzenli yaşama katkısını tek cümleyle söylemeleri istenir (SDB1.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere bir öğrencinin bir gününü; uyku, okul, ders çalışma, ekran kullanımı, dinlenme, spor ve ailesiyle geçirdiği süreler açısından gösteren tablo ve sütun grafiği verilir. Öğrenciler verileri bireysel olarak inceler ve ilk gözlemlerini deftere yazar (OB4). Ardından küçük gruplara ayrılarak gözlemlerini paylaşır (SDB2.2) ve verilerden ilk sonuçları çıkarır (TYB.1.3.1.a).

   TYB.1.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar verileri sırasıyla en yüksek ve en düşük süreler, dikkat çeken farklar ve günün genel görünümü olacak şekilde inceler (E3.7). Süreleri fazla-az, yeterli-yetersiz ve dengeli-dengesiz ilişkileri üzerinden çözümler (E3.6, KB2.4). Her yorum “Hangi veri bunu gösteriyor?” sorusuyla gerekçelendirilir; “Bu veriler bize bu öğrencinin günü hakkında ne söylüyor?” sorusuna mantıklı sonuçlar yazılır (OB7, E3.1) (TYB.1.3.1.a).

   TYB.1.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar ulaştıkları sonuçlardan hareketle “Bu günlük plan dengeli mi?”, “Hangi etkinliğe ayrılan süre artırılmalı ya da azaltılmalı?” ve “Bu öğrencinin günü daha verimli nasıl planlanabilir?” sorularını tartışır (D17.2). Görev paylaşımı yapılarak grupça yeni bir plan önerisi oluşturulur; her üye düşüncesini açıkça ifade eder (SDB2.1, SDB2.2) (TYB.1.3.1.a).

   TYB.1.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar plan önerilerini ve veriden çıkardıkları sonuçları sınıfa kısaca sunar. Öğretmen sunumları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nda verilerden sonuç çıkarabildiklerini işaretlemeleri istenir (TYB.1.3.1.a).

   TYB.1.3.1

Sınıf defteri: TYB.1.3.1 Günlük yaşam etkinliklerine ilişkin süre verilerinden elde edilen…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste süre verilerinden elde edilen bulgulara dayalı plan önerileri hazırlandığını hatırlatır. Gruplar önerilerini ve dayandıkları süre verilerini gözden geçirir. Bugün her grubun önerisini kaynağını göstererek savunacağı, ardından geri bildirim alınıp bireysel bir çalışma yapılacağı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Her grup hazırladığı öneriyi “Planımı Savunuyorum” etkinliğiyle sınıfa sunar. Gruplar hangi süreyi neden değiştirdiğini, bu değişikliğin günlük yaşama nasıl katkıda bulunacağını ve dayandıkları süre verisinin kaynağını (ders kitabı, kendi çizelgeleri vb.) açıklar (OB7). Öğretmen, “Bu bulguyu hangi kaynağa dayandırdınız?” sorusuyla grupları yönlendirir (TYB.1.3.1.b).

   TYB.1.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Bu süreçte öğrencilerden birbirlerinin sözünü kesmeden dinlemeleri ve söz alarak konuşmaları istenir (D14.1). Sunumların ardından her öğrenci gruplara kısa geri bildirim verir; gruplar önerilerinin olası sonuçlarını düşünür, planlarını geri bildirimlere göre uyarlar ve uyarlanan planın etkisini tartışır (SDB1.2). Tartışmada bulgular kaynaklarıyla birlikte yorumlanır (TYB.1.3.1.b).

   TYB.1.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler “Bir Günümü Yeniden Tasarlasam…” başlıklı bireysel çalışmada kendi günlük yaşamlarında değiştirmek istedikleri bir süreyi belirler ve gerekçesini hangi veri ve kaynağa dayandırdığını belirterek yazar. Özellikle ekran süresine ilişkin öneriler geliştirerek teknoloji kullanımını dengeli biçimde planlar (D13.3). Öğrencilerden planın sorumluluğunu almaları ve haftalık bir çizelge hazırlayarak planlarını uygulamaları istenir (D16.1, TYB.1.3.1.b).

   TYB.1.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile bulgularını kaynak göstererek yorumlayıp yorumlamadıklarını değerlendirir. Öğretmen, Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile dinleme kurallarına uyumu ve kaynak belirtme durumunu izler. Bireysel çalışmalar ve haftalık çizelgeler, Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilmek üzere toplanır.

   TYB.1.3.1

Sınıf defteri: TYB.1.3.1 Günlük yaşam etkinliklerine ilişkin süre verilerinden elde edilen…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, geçen hafta plan yapılan günlük yaşam etkinliklerinden hareketle evde yapılan işlerin güvenli yapılmasının da planın parçası olduğunu belirtir. Öğrencilerden evde kendilerini güvende hissettikleri bir durumu eşlerine anlatmaları istenir (SDB2.1). Bu derste ev güvenliğini etkileyen durumlara ilişkin bilgi toplamak için hangi kaynak ve araçların kullanılabileceği belirleneceği ve bilgilerin bulunacağı söylenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ev güvenliğini etkileyen durumlara (mutfak, elektrik, ilaç ve temizlik malzemeleri, kapı ve pencere gibi) örnekler vermeleri istenir; örnekler tahtada toplanır. Öğretmen, ev güvenliğini etkileyen durumlara ilişkin kısa bilgi notlarını dağıtır. Öğrenciler notları inceleyerek hangi alanda daha çok bilgiye ihtiyaç duyduklarını belirler ve gerekçelerini söyler (KB2.6, TYB.1.3.2.a).

   TYB.1.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler küçük gruplara ayrılır. Her grup, ev güvenliğiyle ilgili yararlanabileceği güvenilir bilgi kaynaklarını ve araçları (ders kitabı, kurum sitesi, uzman kişi, görüşme, broşür gibi) kâğıtlara yazarak kese kâğıdına atar; kâğıtlar birlikte okunarak grubun kullanacağı araç seçilir (SDB2.2, TYB.1.3.2.a).

   TYB.1.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar seçtikleri aracı kullanarak ev güvenliğini etkileyen durumlara ilişkin bilgileri bulur (TYB.1.3.2.b). Bulunan her bilgi 'risk durumu–önlem' eşleştirmesiyle düzenlenir ve hangi kaynaktan elde edildiği belirtilir (OB1). Bu süreçte dikkatin etkinliğe yöneltilmesi (SDB1.2), görüşülen kişilerin sözünün kesilmeden dinlenmesi (SDB2.1) ve alınan görevin yerine getirilmesi (SDB2.2) beklenir.

   TYB.1.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan bulduğu bilgilerden birini, kaynağını ve kullandığı aracı sınıfa sunması istenir. Öğretmen, Kontrol Listesi ile grupların kaynak ve araç belirleme ile bilgi bulma basamaklarını işaretler. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nda kendi katkılarını değerlendirmeleri istenir (TYB.1.3.2.a, TYB.1.3.2.b).

   TYB.1.3.2