T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 6. SINIF PROJE TASARIMI VE UYGULAMALARI DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilere bilgi, bilim, araştırma ve proje kavramlarının günlük yaşamdaki karşılıkları üzerine sorular yöneltilir. Görsel materyaller eşliğinde bu kavramların temel tanımları üzerinde durulur (E1.1). Öğrencilerin merak duygularını uyandıracak bir giriş konuşması yapılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen tarafından sunulan görsel ve video materyalleri incelenerek bilgi, bilim, araştırma ve proje kavramlarının tanımları üzerinde durulur (OB4). Öğrencilerden bu içeriklere dayanarak kavramlarla ilgili sorular sormaları istenir (KB2.8). Kavramların birbiriyle olan ilişkileri üzerine sınıf içi tartışma yürütülür.

   PTU.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden güvenilir kaynaklardan bilgi toplama ve bu bilgilerin doğruluğunu sorgulama çalışması yapmaları istenir (D3, OB1). Bilimsel kaynaklar ile popüler medyanın yaklaşımları karşılaştırılarak doğru bilginin ayırt edilmesi sağlanır (KB2.7, KB2.16). Yerli ve millî projeler incelenerek ülkenin kalkınmasına katkıları değerlendirilir (D19). Toplanan verilerle çıkarımlar yapıldığı bir performans görevi formu doldurulur (SDB2.1).

   PTU.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları karşılaştırma tabloları ve çalışma kâğıtları üzerinden elde ettikleri bulgular paylaşılır. Bilgiye ulaşma yollarının güvenilirliği üzerine genel bir değerlendirme yapılır.

   PTU.1.1

Sınıf defteri: PTU.1.1 Bilim, bilgi, araştırma ve proje kavramlarını sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden proje hazırlamanın neden önemli olduğu ve bilgiye ulaşmanın temel yolları üzerine ön bilgilerinin sorgulanmasıyla dersin giriş aşaması gerçekleştirilir. Proje kavramı ile bilimsel bilgi arasındaki ilişki üzerinde durulur (E1.1, KB2.8).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden proje hazırlamanın gerekçelerini tartışma ve soru-cevap yöntemleriyle incelemeleri istenir (OB1). Projenin neden yapıldığına dair çeşitli senaryolar üzerinde durularak araştırma süreçleri analiz edilir.

   PTU.1.5
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden proje hazırlamanın gerekçelerine ulaşmak için kitap, makale ve elektronik dergiler gibi araçlar belirleyerek bilgiye erişmeleri istenir (KB2.6). Elde edilen bilgiler TÜBİTAK, TÜİK veya eTwinning gibi güvenilir kaynaklardan doğrulanarak bir rapor halinde sunulur (SDB3.3, OB7). Zenginleştirme kapsamında araştırma ile proje yaklaşımı arasındaki farklar tablo ile gösterilir.

   PTU.1.5
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları bilgi raporları ve karşılaştırma tabloları üzerinden değerlendirme yapılır. Bilgiye ulaşma araçlarının güvenilirliği üzerine genel bir sentez oluşturulur.

   PTU.1.5

Sınıf defteri: PTU.1.5 Proje hazırlamanın gerekçeleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden bilim, bilgi ve araştırma kavramlarının günlük yaşamdaki karşılıkları üzerine kısa bir beyin fırtınası yapmaları istenir (E1.1). Güvenilir bilginin önemine dair merak uyandırıcı sorular yöneltilerek dersin içeriği tanıtılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden bilgi, bilim, araştırma ve projenin özelliklerini drama ve soru-cevap yöntemleriyle incelemeleri istenir (OB1). Farklı kavramların birbirleriyle olan ilişkileri üzerine gruplar halinde tartışmalar yürütülür.

   PTU.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden güvenilir bilgiye ulaşmak için kullanabilecekleri TÜBİTAK, TDK, TÜİK, TTK ve üniversite kütüphaneleri gibi araçları belirlemeleri istenir (OB1). Belirlenen bu kurumların sunduğu bilgilerin doğruluğunu teyit etme süreci bir karşılaştırma tablosu üzerinde çalışılarak somutlaştırılır.

   PTU.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları karşılaştırma tablolarını sunmaları ve edindikleri bilgilerin bilimsel bilgi olup olmadığını değerlendirerek not almaları istenir. Dersin sonunda güvenilir kaynakların araştırma sürecindeki kritik rolü vurgulanır.

   PTU.1.2

Sınıf defteri: PTU.1.2 Bilim, bilgi, araştırma ve projenin özellikleri ve önemi hakkında…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilere bilim, bilgi, araştırma ve projenin temel özelliklerini içeren kavramlar üzerinde sorular yöneltilir. Bilgiye ulaşmak için kullanılabilecek araçların çeşitliliği (KB2.6) tartışılır; araştırmanın önemine dair merak uyandırıcı bir giriş yapılır (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden belirlenen araçları kullanarak bilgi, bilim, araştırma ve projenin özellikleri ile önemi hakkında bilgileri bulmaları istenir (PTU.1.2.b). Elde edilen bilgiler sınıf içinde tartışılırken odaklanma (E3.2) ve gerçeği arama (E3.4) süreçleri gözlemlenir.

   PTU.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden elde ettikleri bilgileri farklı veri kaynaklarından kontrol ederek doğrulamaları istenir (PTU.1.2.c). Doğrulanan bilgilerin benzerlik ve farklılıklarını belirleyerek bir karşılaştırma tablosunda göstermeleri sağlanır (SDB3.3, OB7). İleri düzeyde öğrenen öğrenciler için Cezeri'nin otomatları ile günümüz yapay zekâsı arasındaki ilişki analiz edilir.

   PTU.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin oluşturdukları karşılaştırma tabloları ve çalışma kâğıtları üzerinden performans görevleri değerlendirilir. Güvenilir bilgi kaynaklarının araştırma sürecindeki kritik rolü vurgulanarak ders sonlandırılır.

   PTU.1.2

Sınıf defteri: PTU.1.2 Bilim, bilgi, araştırma ve projenin özellikleri ve önemi hakkında…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilere proje kavramı ve çeşitliliği hakkında genel bilgiler verilir. Proje türlerinin çeşitliliğinin önemine değinilerek dersin amacının bu türler hakkında bilgi toplamak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden proje türleri hakkındaki bilgiye ulaşabilmek için kullanabilecekleri araçları (makale, kurumsal rapor, proje metni vb.) belirlemeleri istenir (KB2.6). Belirlenen araçların uygunluğu ve güvenilirliği üzerine kısa bir tartışma yürütülür.

   PTU.2.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden belirledikleri araçları kullanarak; uygulamalı, toplumsal fayda ve sanatsal projeler hakkında bilgi toplamaları istenir (PTU.2.1.b). Zenginleştirme kapsamında sosyal bilimler, sağlık, mühendislik gibi alanlardaki 5 farklı projenin amaçlarına göre sınıflandırıldığı bir tablo oluşturulur; destekleme kapsamında ise iki kişilik gruplarda 'Ben hangi proje türüyüm?' oyunu ile bilgi paylaşımı yapılır (KB2.7, SDB3.3).

   PTU.2.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Toplanan bilgiler karşılaştırma tablosuna kaydedilir (PTU.2.1.ç). Öğrencilerin topladıkları bilgileri doğrulamaları ve projeleri amaçlarına göre sınıflandırmaları üzerinden performans görevleri değerlendirilir.

   PTU.2.1

Sınıf defteri: PTU.2.1 Proje türleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden proje türleri ve BİDEB gibi destek programları hakkında ön bilgilerinin sorgulanmasıyla dersin giriş aşaması gerçekleştirilir. Proje çeşitliliğinin önemine değinilerek konunun temel kavramları üzerinde durulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden TÜBİTAK, BİDEB ve AB gibi farklı kaynaklardan elde edilen proje bilgilerini çözüm odaklı bir yaklaşımla kontrol edip doğrulamaları istenir (D12, D16, E2.2). Verilerin güvenilirliğinin sorgulandığı bu süreçte öğrencilerin kendi sorumluluklarını yerine getirmeleri sağlanır.

   PTU.2.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden doğrulanmış bilgileri karşılaştırarak benzerlik ve farklılıkları içeren bir tabloya kaydetmeleri istenir (SDB3.3, OB7, KB2.7). Zenginleştirme kapsamında sosyal bilimler, sağlık veya mühendislik gibi alanlardan seçilen projelerin amaçlarına göre sınıflandırıldığı bu tablo rubrikle değerlendirilir.

   PTU.2.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları karşılaştırma tabloları ve performans görevleri üzerinden proje türlerinin çeşitliliği üzerine genel bir değerlendirme yapılır. Öğrenme kanıtları doğrultusunda kazanımların ne ölçüde edinildiği gözlemlenir.

   PTU.2.1

Sınıf defteri: PTU.2.1 Proje türleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada TÜBİTAK 2204-B kapsamında temel, sosyal ve uygulamalı türden birer proje özeti gösterir. Öğrencilere 'Bu özetlerdeki bilgilerin doğru olduğunu nasıl anlarız?' sorusu yöneltilir. Yanıtlar dinlenir ve bu derste proje türleri hakkında ulaşılan bilgilerin doğrulanıp kaydedileceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden TÜBİTAK 2204-B proje örneklerinden birini (temel, sosyal ya da uygulamalı) seçmeleri ve performans görevi kapsamında projenin özet, amaç, özgün değer, yöntem, uygulama basamakları ve çıktılarına ilişkin bulduğu bilgileri ders kitabı ve ikinci bir kaynakla karşılaştırarak doğrulamaları istenir (PTU.2.1.c). Tutarsız bilgiler işaretlenir ve verilerin güvenilirliği tartışılır (OB7, KB2.6). Süreçte sabırla çalışılır (D12).

   PTU.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Her öğrenci doğruladığı bilgileri, kaynağını belirterek ve kendi cümleleriyle kayıt formuna yazar; formda özet, amaç, özgün değer, yöntem, uygulama basamakları ve çıktılar için ayrı bölümler bulunur (PTU.2.1.ç). Kayıtlarda sayısal ve metinsel veriler dikkatle aktarılır (OB7). Öğretmen çalışmaları gözlemler ve bireysel dönüt verir.

   PTU.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Farklı türden proje seçen öğrenciler üçerli gruplar kurar ve kayıtlarını ortak bir Karşılaştırma Tablosu'nda birleştirir; türler arasındaki benzerlikler ve farklar yazılır (KB2.7, PTU.2.1.ç). Gruplar tablodaki bilgileri birbirine okutarak son kez doğrular (PTU.2.1.c). Görev paylaşımı yapılır ve karar verirken sorumluluk alınır (SDB3.3, E2.2, D16). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir.

   PTU.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar Karşılaştırma Tablosu'nu sınıfa sunar. Öğretmen, Performans Görevi'ni Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden bilgileri doğrulama ve kaydetme sırasında en çok zorlandıkları noktayı yazmaları istenir. Doğrulanmış ve kaydedilmiş bilginin proje çalışmalarında neden gerekli olduğu sınıfça tartışılarak ders tamamlanır.

   PTU.2.1

Sınıf defteri: PTU.2.1 Proje türleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada iki farklı proje örneğinin özetini gösterir. Öğrencilerden bu projelerin amaçlarını ve kimlere yönelik olduğunu söylemeleri istenir. Dersin amacı olarak proje türleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları belirlemek açıklanır; öğrencilerden çalışma boyunca sabırlı ve sorumlu davranmaları beklenir (D12, D16).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplar hâlinde ders kitabındaki proje türlerine ilişkin metinleri inceler; her türün amacını, hedef kitlesini, öncelikli alanını ve gerektirdiği alt yapıyı belirleyip not eder (KB2.6). Metinlerde geçen BİDEB ve Harezmi gibi kavramların hangi proje türüyle ilişkili olduğu tartışılır. Grup üyelerinden her biri bir proje türünün bilgilerini toplama sorumluluğunu üstlenir (E2.2).

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak topladıkları bilgilerle iki proje türünü karşılaştırma tablosunda ortak ve farklı yönleri açısından yerleştirir (KB2.7). Tablodaki veriler (hedef kitle, öncelikli alan, alt yapı) okunup yorumlanır (OB7).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde tabloları karşılaştırılır; hangi proje türünün hangi durumda daha uygun olduğu gerekçeleriyle tartışılır (SDB3.3). Her grup bir proje fikri için uygun proje türünü seçer ve seçimini sınıfa sunar. Sunumlar dereceli puanlama anahtarıyla izlenir.

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tamamlanan karşılaştırma tablolarındaki en önemli benzerliği ve farklılığı söylemeleri istenir. Karşılaştırma Tablosu ve Performans Görevi toplanır; çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğretmen proje türlerinin ortak ve ayırt edici özelliklerini tahtada özetler.

Sınıf defteri: Proje Türleri Arasındaki Benzerlik ve Farklılıklar; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir devlet memuru ile bir işletme sahibinin gününü anlatan kısa bir görsel gösterir. Öğrencilerden iki kişinin işlerinde nelerin farklı olduğunu düşünmeleri istenir. Dersin amacının girişimcilik kavramını ve girişimci bireyin özelliklerini tanımlamak ve bu konuda sorular üretmek olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, öğrencilerden bir devlet memuru ile bir işletme sahibinin iş tanımlarını karşılaştırmalı olarak analiz etmelerini ister. Bu analizden yola çıkarak girişimcilik kavramı ve girişimci özellikleri tanımlanır. Öğrenciler, bu tanımlardan hareketle cesaret, yenilikçilik, risk alma, vizyonerlik gibi özellikleri içeren bir "soru sepeti" hazırlar. (PTU.3.1.a; PTU.3.1.b)

   PTU.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Sınıftan gönüllü bir öğrenci sepetten bir kavram seçer ve bu kavramın anlamını ya da girişimcilikteki karşılığını arkadaşlarına soru olarak yöneltir. Yanıtlar sınıfta tartışılır, gerekirse tanımlar düzeltilir. Aynı yolla birkaç kavram daha sırayla işlenir. (PTU.3.1.a; PTU.3.1.b)

   PTU.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde, girişimcilik kavramı ve girişimci bireyin özellikleri hakkında araştırılacak sorular yazılır. Bu soruların yanıtları için farklı ve güvenilir kaynakların hangileri olabileceği planlanır (D3.3). Gruplar soru ve kaynak önerilerini sınıfla paylaşır. (PTU.3.1.b)

   PTU.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, her grubun yazdığı sorulardan birini tahtada okutur ve girişimci bireyin özellikleriyle ilişkisini sorar. Öğrencilerin kavramı tanımlama ve soru sorma performansı Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Performans Görevi olarak, sorular ve planlanan kaynaklar bir sonraki derse hazırlık için deftere yazdırılır. (PTU.3.1.b)

   PTU.3.1

Sınıf defteri: PTU.3.1 Girişimcilik kavramını ve girişimci bireyin özelliklerini…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen Dünya Engelliler Günü'ne (3 Aralık) değinerek engelli bireylerin yaşamını kolaylaştıran bir girişimci örneğini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden bu kişide dikkatlerini çeken özellikleri söylemeleri istenir (E1.1). Bu hafta girişimcilik hakkında sorular sorulacağı, bilgi toplanacağı ve bilgilerin doğruluğunun değerlendirileceği duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden topluma katkı sağlayan girişimcilik örneklerini ders kitabından ve etkileşimli tahtadan inceleyerek ülkenin kalkınmasını ve gelişmesini destekleyen yönleri belirlemeleri beklenir (D19.4). Örnekler üzerinden girişimcilik kavramı ve girişimci bireyin özellikleri hakkında merak ettikleri en az üç soruyu yazmaları istenir. Sorular gruplarda paylaşılır ve ortak soru panosu oluşturulur (E3.8) (PTU.3.1.b).

   PTU.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden girişimci bireylerin topluma ve ülkeye katkısının ne olabileceğini sorgulamaları ve günümüzde ilginç girişimcilik örnekleri sergileyen bireylerin hayat hikâyelerini bulmaları istenir. Bulunan bilgiler sınıfta paylaşılır (E1.1, KB2.8, OB1) (PTU.3.1.c).

   PTU.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Toplanan bilgiler eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilir. Öğrenciler bilgilerin doğruluğunu sorgular, farklı bakış açılarını analiz eder ve güvenilir kaynakları güvenilir olmayanlardan ayırt eder (E3.2, OB7) (PTU.3.1.ç).

   PTU.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden topladıkları bilgilerden birinin doğruluğunu hangi ölçütlerle değerlendirdiklerini ve kaynağını neden güvenilir bulduklarını yazılı olarak açıklamaları istenir (PTU.3.1.ç). Bu çalışma Performans Görevi olarak toplanır ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir.

   PTU.3.1

Sınıf defteri: PTU.3.1 Girişimcilik kavramını ve girişimci bireyin özelliklerini…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda girişimcilik kavramının tanımlandığını, sorular sorulduğunu ve bilgi toplandığını hatırlatarak dersi başlatır. Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası'na değinilerek girişimci bireyin kaynakları verimli kullanmasının tasarrufla ilişkisi sorulur (D17). Öğrencilerden toplanan bilgilerin ne kadar doğru olduğunu ve bu bilgilerden nasıl sonuç çıkarılabileceğini düşünmeleri istenir; dersin amacı etkileşimli tahtada paylaşılır.

2. Keşfetme25 dk

   Her öğrenciden kendisini girişimci bir birey olarak düşünmesi ve kısa bir girişimcilik örneği oluşturması istenir. Örnekler sınıfta paylaşılır; her örnekteki bilgilerin ders kitabındaki girişimcilik tanımı ve girişimci birey özellikleriyle uyumlu olup olmadığı etkileşimli tahtada kontrol edilerek doğrulukları değerlendirilir (KB2.8, OB1). Doğru olmayan ifadeler gerekçesiyle düzeltilir (PTU.3.1.ç).

   PTU.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Paylaşımlar sonrasında öğrencilerden hangi girişimcilik örneğinin inovatif, topluma katkı sağlayan ve katma değeri yüksek özellikler içerdiğine ilişkin çıkarımlarını gerekçeleriyle yazılı olarak kayıt altına almaları istenir. Yazılan çıkarımlar renkli, yapışkanlı kâğıtlarla tahtaya yapıştırılır (PTU.3.1.d).

   PTU.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Tahtadaki kâğıtlar örneklere göre gruplanır ve her örnek için kâğıt sayıları sayılarak sınıfça tabloya dönüştürülür (OB7, E3.8). Bu verilerden hareketle hangi projenin en inovatif, topluma katkı sağlayan ve katma değeri yüksek özellikler içerdiği tespit edilir, gerekçeler tartışılır (PTU.3.1.d).

   PTU.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Tespit edilen en inovatif örnek üzerinden girişimci bireyin özellikleri öğrencilerle birlikte özetlenir. Öğrencilerden bu haftaki çıkarımlarının hangi bilgilere dayandığını bir cümleyle yazmaları istenir. Çıkarımlar ve gerekçeleri Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; girişimcilik örneği ve çıkarım kaydı, Performans Görevi kapsamında öğrenme kanıtı olarak toplanır (PTU.3.1.d).

   PTU.3.1

Sınıf defteri: PTU.3.1 Girişimcilik kavramını ve girişimci bireyin özelliklerini…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası'na değinerek yerli üretimi ve kaynakları tasarruflu kullanmayı destekleyen projelerin iyi planlanması gerektiğini vurgular (D17). Etkileşimli tahtada bir proje destek programı duyurusu ya da örnek proje özeti gösterilir; iyi yazılmış bir projenin hangi bölümlerden oluşabileceği sorulur. Bu derste proje yazım sürecinde dikkat edilmesi gereken unsurların tanımlanacağı, bunlar hakkında soru sorulacağı ve bilgi toplanacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her gruba farklı bir proje yazım kılavuzu ya da örnek proje (ders kitabı, etkileşimli tahta) verilir. Gruplar, projede yer alan bölümleri ve yazımda dikkat edilen noktaları inceleyip tabloya işler (KB2.8). Öğrencilerden elde ettikleri verilere dayanarak proje yazım sürecinde dikkat edilmesi gereken unsurları kendi cümleleriyle tanımlamaları istenir; tanımlar sınıfça birleştirilir (PTU.3.2.a).

   PTU.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden proje yazım sürecinde dikkat edilmesi gereken unsurlar hakkında en az üçer soru hazırlamaları ve soruları farklı renklerde kâğıtlara yazmaları istenir (PTU.3.2.b). Soruların tek bir konuyu sorması ve araştırılabilir olması konusunda öğrenciler yönlendirilir (E3.8).

   PTU.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Tahtaya öğretmen veya çizimi iyi olan bir öğrenci tarafından meyve ağacı çizilir. Öğrenciler soru kâğıtlarını ağacın meyvesiymiş gibi yapıştırır; benzer sorular yan yana gruplanır. Gruplar seçtikleri sorulara yanıt bulmak için ders kitabı, proje yazım kılavuzu ve örnek projelerden bilgi toplar, bulduklarını kaynağıyla birlikte kâğıdın arkasına yazar (OB1, PTU.3.2.c).

   PTU.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Meyve ağacı gözden geçirilir; her grup en çok sorulan soruları ve topladığı bilgilerin özetini sınıfa sunar (PTU.3.2.c). Öğrencilerden hazırladıkları soruları ve bulduklarını içeren Performans Görevi'ni teslim etmeleri istenir. Soruların niteliği ve bilgi toplama çalışması Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir.

   PTU.3.2

Sınıf defteri: PTU.3.2 Proje yazım sürecinde dikkat edilmesi gereken unsurları sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, proje yazımında dikkat edilmesi gereken unsurları etkileşimli tahtada kısaca özetler. Öğrencilerden bir proje fikri için hangi bilgilere ihtiyaç duyulacağını düşünmeleri istenir. Bu derste unsurlarla ilgili bilgi toplanacağı, bilgilerin doğruluğunun değerlendirileceği ve bu bilgilerden çıkarım yapılacağı belirtilir. Cevapların güvenilir kaynaklarda aranacağı vurgulanır (E3.8).

2. Keşfetme25 dk

   Önceki derste sorulan sorular etkileşimli tahtaya yazılır; öğretmen benzer soruları belirler ve ortak bir soru havuzu oluşturur. Öğrenciler gruplara ayrılır, her gruba havuzdan birkaç soru verilir. Gruplardan ders kitabından ve başka kaynaklardan sorularının cevaplarına yönelik bilgi toplamaları istenir (OB1). Toplanan bilgiler kaynak adıyla birlikte not edilir (PTU.3.2.c).

   PTU.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar topladıkları bilgileri kaynaklarıyla birlikte tahtada sunar. Bilgiler, kaynağın güvenilirliği ve diğer kaynaklarla tutarlılığı yönünden karşılaştırılarak doğrulanır (OB7). Öğrenciler doğru ve güvenilir bilgiyi ayırt eder, bilgilerin doğruluğunu eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirip gerekçelerini açıklar (D3.3). Doğrulanamayan bilgiler elenir (PTU.3.2.ç).

   PTU.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar doğruladıkları bilgilere dayanarak proje yazımında dikkat edilmesi gereken unsurlara ilişkin birer çıkarım cümlesi yazar. Çıkarımlar sınıfta okunur ve hangi bilgiye dayandığı sorulur. Öğretmen çıkarımları etkileşimli tahtada ortak bir listede toplar (PTU.3.2.d).

   PTU.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, ortak çıkarım listesini tahtada gözden geçirir. Öğrencilerden bir proje fikri için dikkat edecekleri unsurlara ilişkin, doğruladıkları bilgilere dayanan çıkarımlarını yazılı olarak sunmaları istenir; bu çalışma Performans Görevi olarak alınır. Çıkarımların bilgiye dayanması ve gerekçelendirilmesi Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir (PTU.3.2.d).

   PTU.3.2

Sınıf defteri: PTU.3.2 Proje yazım sürecinde dikkat edilmesi gereken unsurları sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, yeni yıl hedeflerinin gerçekleşmesi için çoğu zaman kaynağa ihtiyaç duyulduğunu belirterek 'Bir proje fikrinin hayata geçmesi için kaynak nereden sağlanır?' sorusunu sorar. Öğrenci yanıtları etkileşimli tahtaya yazılır. Dersin konusunun proje destek programları ve başvuru sürecinin aşamaları olduğu açıklanır; kaynakların bilinçli ve tasarruflu kullanılmasının önemi vurgulanır (D17).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabındaki ilgili bölümü okuyarak proje destek programlarının ne olduğunu ve hangi amaçlarla sunulduğunu belirler (OB1). Öğretmen, başvuru sürecinin aşamalarını etkileşimli tahtada karışık sırayla gösterir. Öğrenciler ikili çalışarak aşamaları doğru sıraya dizer, her aşamanın neden gerekli olduğunu tartışır (KB2.8, E3.8). Sıralamalar sınıfta karşılaştırılır.

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak ders kitabındaki ya da tahtada gösterilen örnek bir destek programı duyurusunu inceler; programın amacını, kimlerin başvurabileceğini ve istenen belgeleri defterine yazar (OB1, OB7). Öğretmen, duyuruyu dikkatle ve sabırla okumanın başvuru hatalarını azalttığını vurgular (D12).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde, kendi proje fikirleri için uygun bir destek programı seçilir ve başvuru sürecinin aşamaları sırasıyla bir akış şeması hâlinde düzenlenir (KB2.13). Grup içinde görev dağılımı yapılır; zamanın ve bütçenin planlı kullanılmasına dikkat edilir (E2.2, D17). Grup sözcüleri akış şemasını sınıfa sunar.

5. Sonuçlandırma10 dk

   Grupların akış şemaları, Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilecek Performans Görevi olarak toplanır. Öğrencilerden başvuru sürecinin aşamalarını sırasıyla söylemeleri ve bir destek programının projeye katkısını tek cümleyle açıklamaları istenir. Öğretmen, güçlü yönleri ve geliştirilecek noktaları belirterek konuyu toparlar.

Sınıf defteri: Proje Destek Programları ve Başvuru Sürecinin Aşamaları; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada iklim krizini konu alan kısa bir görsel yansıtır ve öğrencilerden gördüklerini bir cümleyle söylemelerini ister. Bir projenin uygulanabilmesi için önce sorunun fark edilmesi ve işin üyeler arasında paylaşılması gerektiği vurgulanır. Bu derste sorun belirleme ve görev dağılımı üzerinde çalışılacağı duyurulur.

   PTU.4.1
2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılır; her grup iklim krizi gibi bir problem durumu belirler (PTU.4.1.a). Gruplardan problemin insanları ve diğer canlıları nasıl ilgilendirdiğini özetlemeleri istenir (D5.2, D9.3). Ardından gözleme, mevcut bilgi ve veriye dayanarak problemin çözümüne yönelik tahminde bulunmaları ve ortak karar vermeleri istenir (OB7, SDB3.3).

   PTU.4.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Her grup, belirlediği iklim krizi sorununun çözümü için gerekli işleri sıralar ve üyelerin üzerine düşen görevleri belirler (PTU.4.1.a). Öğrencilerden üstlendikleri görevlerin sorumluluğunu almaları ve görev dağılımını defterlerine yazmaları istenir (D16).

   PTU.4.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan çözüm önerilerini somutlaştırmaları istenir; örnek olarak fosil yakıtların çevreye verdiği zararı azaltmak için yenilenebilir enerji sistemleri geliştirme fikri üzerinde çalışılabilir (PTU.4.1.a). Her grup önerisini ve görev dağılımını sınıfa kısaca sunar, sınıf geri bildirim verir.

   PTU.4.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar belirledikleri sorunu, görev dağılımını ve somutlaştırdıkları öneriyi birer cümleyle özetler (PTU.4.1.a). Öğrencilerden kendi katkılarını öz değerlendirme formuyla, grup arkadaşlarının katkısını akran değerlendirme formuyla değerlendirmeleri istenir. Öğretmen grup çalışmalarını performans görevi kapsamında değerlendirir.

   PTU.4.1

Sınıf defteri: PTU.4.1 Problem durumunu belirleyerek fikir üretebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Enerji Tasarrufu Haftası kapsamında öğretmen, okulda enerjinin boşa harcandığı bir durumu etkileşimli tahtada gösterir ve bu durumda kimlerin neler yapabileceğini sorar. Bir önceki derste fark edilen konu/sorun/durum kısaca hatırlanır. Bu derste benzer deneyimlerin incelenerek proje uygulama sürecinde görev dağılımına nasıl yansıtılacağı belirtilir.

   PTU.4.1
2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada ve ders kitabında enerji tasarrufu ve çevre temizliğine ilişkin daha önce yürütülmüş proje örnekleri incelenir. Gruplar, örneklerde görevlerin kimler arasında nasıl dağıtıldığını ve hangi sorunların yaşandığını kendi benzer deneyimleriyle ilişkilendirerek kaydeder (PTU.4.1.b). Gelecek nesillere temiz bir çevre bırakmak için çaba göstermenin önemi vurgulanır (D18.3).

   PTU.4.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan, incelenen deneyimlerden çıkardıkları dersler üzerinden akıl yürüterek hangi görevlerin hangi sırayla yapılması gerektiğini belirlemeleri ve önceki projelerde yaşanan aksaklıkları önlemek için neler yapılabileceğini yazmaları istenir (E3.3, SDB3.2). Görev dağılımı, zaman planlaması ve ilerleme takibi, gelişim düzeylerine uygun bir dijital takip formuna kaydedilir (PTU.4.1.b).

   PTU.4.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Her grup, benzer deneyimlerden çıkardığı sonuçlara dayanarak görev dağılımı ve zaman planı içeren kısa bir uygulama planı önerisini sınıfa sunar (E1.4). Sınıf, sunulan önerileri görev dağılımının dengeli olması ve izlenebilirliği açısından değerlendirir (PTU.4.1.b).

   PTU.4.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, benzer deneyimlerden çıkarılan sonuçları ve görev dağılımına ilişkin ortak noktaları tahtada özetler. Performans Görevi kapsamında öğrenciler, grup planına katkılarını Öz Değerlendirme Formu ile, grup arkadaşlarının katkılarını Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirir.

   PTU.4.1

Sınıf defteri: PTU.4.1 Problem durumunu belirleyerek fikir üretebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada önceki haftalarda fark edilen konu/sorun/durumları ve incelenen benzer deneyimleri hatırlatır. Bu derste bu durumlar için fikir ve çözüm üretileceği, fikirlerin sınıfta paylaşılarak geliştirileceği belirtilir. Öğrencilerden proje sürecinde kendi görevlerini ve sorumluluklarını düşünmeleri, fikirleri saygıyla dinlemeleri istenir (D14, D16).

   PTU.4.1
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden proje sürecinde yaptıkları araştırmalardan ve sahip oldukları bilgi ve deneyimlerden yola çıkarak konu/sorun/durum için en az bir çözüm önerisi yazmaları istenir (KB3.2). Öneriler sırayla sınıf içinde sunulur; dinleyen öğrenciler açık fikirli yaklaşarak soru sorar ve geri bildirim verir (E3.5). Öğretmen önerileri etkileşimli tahtada toplar (PTU.4.1.c).

   PTU.4.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler küçük gruplarda fikirlerini arkadaşlarına açıklar ve öneriler alır. Örneğin çevresel sürdürülebilirliğe katkı için temiz enerji üretmek amacıyla güneş enerji sistemi (GES) geliştirmeyi düşünen bir öğrenci fikrini arkadaşlarına anlatarak öneriler alabilir (D5.1). Alınan öneriler deney malzemesi veya çizimle somutlaştırılır (PTU.4.1.c).

   PTU.4.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden aldıkları önerileri değerlendirerek fikirlerini geliştirmeleri ve çözümü hayata geçirmek için gereken işleri sıralayan kısa bir liste hazırlamaları istenir (KB2.13). Listede kimin hangi işi üstlenebileceği not edilir (SDB3.3). Gruplar geliştirdikleri çözümü bir cümleyle açıklar (PTU.4.1.c).

   PTU.4.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar geliştirdikleri çözüm fikrini ve ondan alınan önerileri sınıfa kısaca sunar. Öğretmen fikirlerin özgünlüğünü ve uygulanabilirliğini performans görevi çerçevesinde değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları ve bir akranlarının fikir paylaşımına yönelik Akran Değerlendirme Formu'nu işaretlemeleri istenir (PTU.4.1.c).

   PTU.4.1

Sınıf defteri: PTU.4.1 Problem durumunu belirleyerek fikir üretebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste yapılan görev dağılımını hatırlatır ve projelerin yürütülmesi sırasında karşılaşılan sorunların çözülmesi gerektiğini belirtir. Etkileşimli tahtada iklim krizine ilişkin bir görsel gösterilir ve 'Bir durum ne zaman problem olarak adlandırılır?' sorusu sorulur. Öğrenci yanıtları alınır; dersin amacının bir problem durumunu belirleyip yapılandırmak ve problemi özetlemek olduğu açıklanır (E3.5).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere iklim krizini konu alan kısa bir belgesel izletilir. Öğrencilerden belgeselde kendilerine ilginç gelen unsurları yorumlamaları ve maddeler hâlinde yazmaları istenir. Gruplar hâlinde bu maddelerden yola çıkılarak çözülmesi gereken bir problem durumu belirlenir; problem neden, etkilenenler ve zaman çerçevesi başlıklarıyla yapılandırılır (KB2.13) (PTU.4.2.a).

   PTU.4.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Her grup yapılandırdığı problemi en çok üç cümleyle özetler. Özette problemin ne olduğu, kimleri etkilediği ve hangi verilerle desteklendiği yer alır (OB7). Özetler tahtada okunur, sınıfça en açık özet seçilerek nedenleri tartışılır (PTU.4.2.b).

   PTU.4.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden iklim krizinin 2050 yılına kadar çözüm üretilmezse insanlığa ne gibi zararlar verebileceğine ilişkin düşüncelerini bireysel olarak metne dönüştürmeleri performans görevi olarak istenir (SBAB4.3). Metnin başına problemin kısa özeti eklenir. Çalışma süresinin bölümlere ayrılarak izlenmesi sağlanır (PTU.4.2.b).

   PTU.4.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler metinlerini eşleriyle değiştirir; Akran Değerlendirme Formu ile problem özetinin açık ve eksiksiz olup olmadığı değerlendirilir. Ardından her öğrenci Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak problemi özetleme becerisine ilişkin görüşünü belirtir (E1.4). Performans Görevi kapsamında yazılan metinler toplanarak dosyalanır.

   PTU.4.2

Sınıf defteri: PTU.4.2 Problem durumunu belirleyerek problemi çözebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste yapılandırılan problem durumlarını ve zaman çizelgelerini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden bir problemin çözümünde sürecin izlenmesinin neden gerekli olduğunu düşünmeleri istenir. Dersin amacı, problemi özetlemek ve çözümüne yönelik gözleme ve veriye dayalı tahminde bulunmaktır (PTU.4.2; KB3.2).

   PTU.4.2
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden yapılandırdıkları problem durumunu metin hâline getirmeleri ve problemin nedenini, hedef kitlesini ve kritik noktalarını içeren kısa bir özet hazırlamaları istenir (PTU.4.2.b). Özetler sınıfta sunulur; her sunumun ardından öz değerlendirme ve akran değerlendirmesi yapılır (KB2.13). Dinleyiciler sunumlar sırasında birbirine saygı gösterir (D14).

   PTU.4.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden izledikleri belgesel ve videolardaki tespitlerini veri ve gözlemlere dayanarak listelemeleri istenir (OB7). Bu tespitlerden hareketle iklim krizinin neden olduğu zararlara yönelik gözleme dayalı tahminler yazılır (PTU.4.2.c).

   PTU.4.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler 2050 yılına kadar öngörüde bulundukları metinleri akranlarıyla paylaşır. Dinleyiciler tahminin hangi veriye ya da gözleme dayandığını sorar ve metinleri geri bildirimle zenginleştirir. Böylece iklim krizinin verdiği ve ilerde verebileceği zararlar fark edilir (PTU.4.2.c, SBAB4.3, D5).

   PTU.4.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, problemi özetlemenin ve veriye dayalı tahminde bulunmanın çözüm sürecindeki yerini sınıfla birlikte toparlar (PTU.4.2.c). Öğrenme kanıtı olarak tahmin metinleri Performans Görevi kapsamında incelenir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu, akranlar Akran Değerlendirme Formunu doldurur. Sürecin zaman planına uygun ilerleyip ilerlemediği gözden geçirilir (SDB3.2).

   PTU.4.2

Sınıf defteri: PTU.4.2 Problem durumunu belirleyerek problemi çözebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, iklim krizinin yol açtığı küresel ısınma ve biyoçeşitliliğin azalması gibi zararları gösteren kısa görselleri etkileşimli tahtada sunar. Öğrencilerden bu zararların önlenmesi için akıllarına gelen yolları söylemeleri istenir. Önceki haftalarda yapılandırılan ve özetlenen problem durumunun bu derste çözüme yönelik tahmin ve akıl yürütmeyle sürdürüleceği belirtilir (KB2.13).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen güneş tenceresi, güneş panelleri, güneş enerjisi sistemi (GES) ve rüzgâr türbinlerini ders kitabı ve deney malzemesiyle tanıtır; öğrenciler örnekleri inceler. Öğrencilerden gözlemlerine ve verilen enerji verilerine dayanarak bu uygulamaların iklim krizi zararlarını ne ölçüde azaltacağına dair tahminlerini yazmaları istenir (PTU.4.2.c, OB7). Tahminler eşlerle gerekçeleriyle paylaşılır (E3.5).

   PTU.4.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde, elde edilen bilgi ve incelemelerden yararlanarak iklim krizine yönelik fikir panosu oluşturulur; her fikir ayrı bir kâğıda yazılıp panoya asılır (PTU.4.2.c, E3.3). Fikirlerin hangi gözleme veya veriye dayandığı panoda kısaca belirtilir (KB3.2).

   PTU.4.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan panodaki fikirleri benzer ve farklı olanlar şeklinde gruplandırmaları istenir. Her kümenin neden o şekilde oluşturulduğu 'Eğer … ise … çözümü işe yarar' biçimindeki önermelerle açıklanır ve bu önermeler üzerinden akıl yürütülerek uygulanabilir bir fikir seçilir (PTU.4.2.ç, KB3.2). Seçimde olası sorunların önceden belirlenmesi ve sorumlu karar verilmesi sağlanır (SDB3.2, SDB3.3).

   PTU.4.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar fikir panolarını ve gerekçeli önermelerini sınıfa sunar; sunumlar Performans Görevi olarak değerlendirilir (PTU.4.2.ç). Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile kendi katkılarını, Akran Değerlendirme Formu ile grup arkadaşlarının katkılarını değerlendirmeleri istenir. Öğretmen, akıl yürütmede öne çıkan örnekleri vurgulayarak dersi toparlar.

   PTU.4.2

Sınıf defteri: PTU.4.2 Problem durumunu belirleyerek problemi çözebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, proje sürecinde zaman planının aksadığı kısa bir durumu etkileşimli tahtada gösterir ve öğrencilerden ne yapılabileceğini düşünmelerini ister. Önceki haftalarda yapılandırılan problem durumları hatırlatılır. Dersin amacı, çözüme yönelik önermeler üzerinden akıl yürütmek ve süreci değerlendirmek olarak belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplanmış fikirleri inceler ve bu fikirlerden proje yazım sürecine en uygun olanları ayrıştırır (KB2.13). Her grup seçtiği fikri 'eğer … ise … olur' biçiminde bir önermeye dönüştürür. Önermelerin çözüme ne ölçüde katkı sağlayacağı gerekçeleriyle tartışılır (E3.5) (PTU.4.2.ç).

   PTU.4.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar seçtikleri önermeleri proje zaman çizelgesine yerleştirerek hangi adımın hangi sürede yapılacağını akıl yürüterek belirler (KB3.2). Çizelgedeki olası aksamalara karşı önlemler yazılır (SDB3.2) (PTU.4.2.ç).

   PTU.4.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar çözüm sürecini yansıtır: ne işe yaradığı, neyin aksadığı ve zamanın nasıl kullanıldığı veriye dayalı olarak değerlendirilir (OB7). Öğrenciler bireysel olarak bir sonraki adım için sorumlu bir karar yazar (SDB3.3). Öğretmen süreci gözlemler ve dönüt verir (PTU.4.2.d).

   PTU.4.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar çözüm önerilerini ve değerlendirmelerini kısaca sunar; sınıfça en işlevsel önermeler belirlenir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları ve Akran Değerlendirme Formu ile bir arkadaşlarının katkısını saygı çerçevesinde değerlendirmeleri istenir (D14). Performans Görevi kapsamındaki çalışmalar öğrenme kanıtı olarak toplanır (PTU.4.2.d).

   PTU.4.2

Sınıf defteri: PTU.4.2 Problem durumunu belirleyerek problemi çözebilme; değerlendirme