T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIF RAYLI SİSTEMLER ARAÇ MEKANİĞİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş35 dk

   RAYLI SİSTEMLER ARAÇ MEKANİĞİ ATÖLYESİNDE İŞ GÜVENLİĞİ ünitesine giriş: Atölyede Çalışma Güvenliğini Oluşturmak / Acil Durumlarda Yapılması Gerekenler üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Raylı Sistemler Araç Mekaniği Atölyesinde İş Güvenliği: Dersin başlangıcında öğretmen tarafından raylı sistemler araç mekaniği atölyesi tanıtılır. Atölyede gerçekleştirilecek çalışmaların riskleri ve bu risklere karşı alınması gereken önlemler öğretmen tarafından açıklanır. Atölyede uyulması gereken iş sağlığı ve güvenliği kuralları açıklanır. Sağlık ve güvenlik levhaları tanıtılır, bu levhaların anlamları ve kullanım yerleri açıklanır. İş güvenliği levhalarının atölye ortamında nasıl oluşturulacağı ve nereye yerleştirileceği öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir (E2.2, SDB2.2). Araç mekanik atölyesinde kullanılmak üzere öğrencilerden uygun iş güvenliği levhalarını oluşturmaları beklenir. Kişisel koruyucu donanımlar (KKD) tanıtılarak yapılacak işin özelliğine ve taşıdığı risklere göre uygun KKD seçimi anlatılır. KKD’lerin hangi işlerde zorunlu olduğu ve yanlış kullanımın doğuracağı riskler öğretmen tarafından açıklanır. KKD’nin doğru kullanımı öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir, öğrencilerden KKD’leri kurallara uygun şekilde kullanmaları istenir (KB2.14, D3.3). Devamında öğretmen tarafından atölyede karşılaşılabilecek muhtemel acil durumlar (yangın, elektrik kaçağı, gaz sızıntısı, mekanik arıza vb.) açıklanır. Acil durumlarda izlenecek tahliye yolları ve acil durum ekipmanlarının yerleri öğretmen tarafından gösterilir. Öğrenciler gruplara ayrılarak atölye ortamını inceler; olağan dışı koku, duman, ısınma, sızıntı ve görsel ipuçlarını tespit eder. Tespit edilen durumlar sınıf ortamında paylaşılır ve yorumlanır. Acil durumlarda yapılması gereken çalışmalar öğretmen tarafından açıklanır. Çeşitli acil durum senaryolarında yapılması gerekenler öğretmen rehberliğinde uygulamalı olarak gösterilir. Dersin devamında öğrencilerden verilen senaryolar dâhilinde acil durumlarda yapılması gereken çalışmaları eksiksiz yapmaları beklenir (D3.3, OB1, KB2.2). Sonraki aşamada çevre koruma kavramı açıklanır. Atölye faaliyetlerinin çevreye verebileceği zararlar öğretmen tarafından örneklerle açıklanır. Çevrenin önemi ve atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeden yürütülmesi gerektiği vurgulanır. Öğrencilere enerji ve su verimliliği konularında görev verilerek çevre bilinci kazandırılır (D18.3, OB4). Devamında atölye çalışmalarında oluşan atıkların (metal, yağ, ambalaj vb.) ayrıştırılması, toplanması ve bertaraf edilmesine ilişkin kurallar açıklanır. Atıkların hangi kaplarda toplanacağı ve nasıl bertaraf edileceği öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin atıkları, uygun şekilde ayrıştırmaları ve güvenli biçimde uzaklaştırmaları sağlanır (D18.3, OB4). Son aşamada öğretmen tarafından çalışma alet ve donanımlarının bakımlarının önemi açıklanır. Bakımı yapılmayan alet ve donanımların iş kazalarına yol açabileceği öğretmen tarafından örneklerle açıklanır. Öğrencilerin atölyede kullanılan çalışma alet ve donanımların bakımını yapmaları sağlanır. Süreç gözlem formu ile değerlendirilir (E2.2, SDB2.2). Öğrenme birimi öğrencilerin atölye ortamındaki tehlike kaynaklarını belirlemeleri, tehlike-neden-önlem ilişkisini kurmaları, uygun iş güvenliği levhalarını tasarlamaları ve kişisel koruyucu donanımları doğru şekilde seçip kullanmaları sağlanır. Bu kapsamda öğrencilerden belirledikleri risklere yönelik önleyici tedbirleri açıklamaları ve süreci kısa rapor hâlinde sunmaları beklenir. Çalışmalar; tehlike tespit doğruluğu, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyum ve raporlama düzeni açısından değerlendirilir (E2.2, SDB2.2). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Raylı Sistemler Araç Mekaniği Temel Servis Ekipmanları: Dersin başlangıcında öğretmen tarafından raylı sistemler araç mekaniği atölyesinde kullanılan temel servis ekipmanları tanıtılır. Bu ekipmanların kullanımında dikkat edilmesi gereken iş güvenliği kuralları öğretmen tarafından açıklanır. Anahtar türleri ve çalışma aletleri (yıldız anahtar, lokma anahtarları, kombine anahtarlar, tornavidalar, sehpalar, liftler vb.) işbaşında gösterilerek özellikleri ve kullanım alanları açıklanır. Öğretmen tarafından doğru kullanım tekniği uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden bu ekipmanları yapılan işe uygun şekilde kullanmaları istenir. Uygulama süreci gözlem formu ile izlenir, öğrencilerin hatalarını fark etmeleri için öz değerlendirme yapılır (KB2.2, E1.1). Devamında öğretmen, anahtarların doğru kullanım esaslarını açıklar ve yanlış kullanımda oluşabilecek iş kazaları ile ekipman hasarlarına dikkat çeker.

3. Uygulama160 dk

   Anahtarların yanlış kullanımına ilişkin örnekler öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin anahtarları doğru teknikle ve güvenli biçimde kullanmaları sağlanır. Yapılan uygulamalar öğretmen rehberliğinde kontrol edilerek geri bildirim verilir. Sonraki aşamada araçlara özel servis takımları (torkmetre, buji lokması, sensör sökme anahtarı vb.) tanıtılır. Bu takımların hangi arızalarda kullanılacağı öğretmen tarafından açıklanır. Bu takımların özellikleri, kullanım yerleri ve doğru kullanım yöntemleri öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden araçlara özel takımları işin amacına uygun ve doğru şekilde kullanmaları istenir (E1.1, D16.3). Uygulama sonunda öğrencilerin kullandıkları alet ve donanımları temizlemeleri, kontrol etmeleri ve uygun şekilde yerlerine koymaları sağlanır. Çalışma alet ve donanımlarının bakımının önemi vurgulanır ve uygulamalı olarak yaptırılır (D18.3). Son olarak öğrencilerin alet ve donanımlarının bakımı konusunda edindikleri bilgileri grup içinde paylaşmaları sağlanır. Grup sunumları ile anahtarlar ve araçlara özel takımların doğru ve güvenli kullanımı değerlendirilir. Sunumlar akran ve grup değerlendirme formları ile desteklenerek pekiştirme yapılır (D3.3, SDB2.2) Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Raylı Sistem Araçlarında Dizel Motorları: Dersin başında öğretmen tarafından dizel motorlarının temel özellikleri açıklanır. Dizel motoru ile diğer yakıtlarla çalışan motorlar arasındaki farklar görseller ve teknik terimler eşliğinde açıklanır. Dizel motorlarının avantajları ve sınırlılıkları üzerinde durulur, prensiplerinin iyi anlaşılması için temel teknik terimler öğretmen tarafından açıklanır. Öğrencilerin küçük gruplara ayrılarak dizel motorlarının avantaj ve dezavantajlarını tartışmaları ve elde ettikleri sonuçları sınıfta sunmaları sağlanır (E1.1, OB1, KB2.18, SDB2.1). Uygulama aşamasında öğretmen tarafından dizel motorunun sabit parçaları tanıtılır. Sökme ve takma işlemlerine başlamadan önce işlem sırası ve iş sağlığı ve güvenliği kuralları açıklanır. Sabit motor parçalarının (motor bloğu, silindir, gömlek ve silindir kapağı) görevleri üretici kataloğuna uygun şekilde anlatılır. Öğretmen tarafından sökme ve takma işlemleri uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin dizel motorunun sabit parçalarını söküp takmaları sağlanır. Silindirlerin kontrol edilmesi, komparatör kullanılarak silindir ve gömlek ölçümlerinin yapılması öğrencilere uygulatılır. Silindir kapağı üzerindeki supap yuvaları kontrol edilir, mastar yardımıyla silindir kapağının eğiklik kontrolleri yapılır. Gerekli durumlarda markalama ve kesme işlemleri gerçekleştirilir. Öğrencilerin silindir kapak contası ile karter ve gözetleme kapaklarını kontrol etmeleri sağlanır (E2.2, KB2.5, KB2.7, OB4, E3.2). Sonraki aşamada dizel motorunun hareketli parçaları ele alınır. Hareketli parçaların görevleri, sökme-takma, kontrol ve yağlama işlemleri öğretmen tarafından açıklanır. Öğrencilerin piston ve pimleri söküp takmaları; segmanları, biyel kollarını, ana ve kol yataklarını kontrol etmeleri ve gerekli bakım işlemlerini yapmaları sağlanır. Krank mili ve eksantrik mili kontrolleri yaptırılır. Öğrencilerin motoru sente konumuna getirmeleri ve yapılan işlemleri adım adım kayıt altına almaları sağlanır (KB2.4, D16.3). Devamında külbütör mekanizması ve supap sistemi üzerinde çalışmalar yapılır. Supap ayar diyagramının önemi ve supap ayarının motorun çalışmasına etkileri öğretmen tarafından açıklanır. Öğrencilerin supapları kontrol etmeleri supap yuvası ve tablası taşlama işlemlerini yapmaları ve supap alıştırma işlemini gerçekleştirmeleri sağlanır. Supap kılavuzu, itici ve yayların kontrolleri yaptırılır. Öğrencilerin sentil yardımıyla katalog değerlerine uygun supap ayarı yapmaları sağlanır (KB3.1, D3.2). Öğrenme birimi sonunda her grup, gerçekleştirilen kontrol ve bakım işlemlerini kapsayan “Dizel Motoru Bakım Raporu” hazırlar ve sınıf ortamında sunar (D16.3, KB2.18, SDB2.1). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Raylı Sistem Araçlarında Dizel Motorlarının Yakıt ve Kumanda Sistemleri: Dersin başında öğretmen tarafından dizel motoru yakıt sistemlerinin genel yapısı açıklanır. Yakıt sistemi parçaları, özellikleri ve görevleri araç üzerinde tanıtılır. Yakıt sistemi parçalarının sökme ve takma işlemleri öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Yakıt filtresi eleman değişiminin nasıl yapılacağı, değişim sırasında oluşan atık maddelerin nasıl saklanacağı ve imha edileceği açıklanır. Öğrencilerin yakıt sistemi parçalarını söküp takmaları, yakıt filtresi eleman değişimlerini yapmaları ve atık madde saklama ile imha işlemlerini kurallara uygun şekilde gerçekleştirmeleri sağlanır (E2.2, KB2.5, D18.2). Devamında öğretmen tarafından yakıt tanklarının kontrol ve bakımının nasıl yapılacağı açıklanır ve araç üzerinde gösterilir. Yakıt miktarı seviyesinin ölçüm yöntemleri uygulamalı olarak anlatılır. Öğrencilerin yakıt tanklarının kontrol ve bakımını yapmaları ve yakıt seviyesini ölçmeleri sağlanır (E2.2, KB2.2). Isıtma bujisinin kontrol edilme yöntemi öğretmen tarafından gösterilir ve öğrencilerin ısıtma bujisi kontrollerini yapmaları sağlanır (E2.2). Sonraki aşamada dizel motorlarında kullanılan yakıt besleme ve enjeksiyon pompalarının önemi, çalışma prensipleri ve temel parçaları öğretmen tarafından açıklanır. Yakıt besleme pompasının sökülmesi, kontrolü ve bakımı öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin yakıt besleme pompasını sökmeleri, kontrol ve bakımını yapmaları ve tespit edilen yakıt besleme pompası arızalarını gidermeleri sağlanır (E2.2, KB2.4). Enjeksiyon pompalarının sökülmesi, kontrol ve bakım işlemleri yaptırılır, yakıt miktarı ayarlarının üretici katalog değerlerine göre yapılması sağlanır (KB3.1, D16.3). Yakıt sisteminde sızdırmazlık kontrolünün nasıl yapılacağı ve sistem havasının nasıl alınacağı öğretmen tarafından açıklanır ve uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin alçak basınç hortumlarını ve yüksek basınç borularını sökerek kontrollerini yapmaları, yakıt hatları üzerinde sızdırmazlık kontrollerini gerçekleştirmeleri ve yakıt sisteminin havasını almaları sağlanır (E2.2, KB2.7). Devamında enjektörlerin görevleri ve çeşitleri öğretmen tarafından açıklanır. Enjektörlerin sökülmesi, bakım ve kontrollerinin yapılması öğretmen tarafından gösterilir. Öğretmen tarafından enjektör püskürtme basıncı ölçüm yöntemi uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin ölçüm yapmaları ve katalog değerleriyle karşılaştırmaları sağlanır. Enjektör memesi değiştirilir, püskürtme basıncı katalog değerlerine göre ayarlanır ve ölçüm sonuçları tabloya kaydedilir (E2.2, E3.2, KB3.1). Yeni nesil dizel motorları kapsamında commonrail enjeksiyon sistemlerinin çalışma prensipleri öğretmen tarafından açıklanır. Diagnostik cihazın motora bağlanması ve kullanım adımları gösterilir. Öğrencilerin commonrail enjeksiyon sistemini kontrol etmeleri, diagnostik cihaz ile sistem kontrollerini yapmaları, arıza tespiti yapmaları ve hata kodlarını yorumlamaları sağlanır. Diagnostik cihaz sonuçlarına göre rapor hazırlamaları sağlanır (OB2, KB2.14). Sonraki aşamada lokomotif dizel motoru regülatörlerinin görevleri, özellikleri ve elemanları öğretmen tarafından açıklanır. Regülatörün sökülmesi, yağının değiştirilmesi, tekrar monte edilmesi ve ayarlarının katalog değerlerine göre yapılması öğretmen rehberliğinde öğrencilere yaptırılır. Yapılan işlemler regülatör bakım formuna işlenir (E2.2, KB3.1, D16.3). Dersin sonunda dizel motoru emniyet ve kumanda sistemleri ele alınır. Motorun stop etme ve rölantiye çekme nedenleri, kaporta yangın ihbarı, alternatör rulman sıcaklık ihbarı ve patinaj önleme sistemlerinin çalışma prensipleri açıklanır. Öğrencilerin dizel motoru emniyet ve kumanda sistemlerinin bakım ve kontrollerini araç kataloglarına uygun şekilde yapmaları ve saha gözlem raporu hazırlamaları sağlanır (D3.2, KB3.1, SDB2.1, D16.3). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Raylı Sistem Araçlarında Dizel Motorlarının Soğutma ve Hava Sistemleri: Dersin başında öğretmen tarafından soğutma sisteminin motor performansı, işletme sürekliliği ve güvenlik üzerindeki etkileri örneklerle anlatılır (E1.1). Soğutma sistemi parçaları (radyatör, su ceketi, su pompası, termostat, fan, panjur sistemi, hortum ve borular) öğretmen tarafından araç üzerinde tanıtılır ve parçaların görevleri açıklanır (KB2.5). Dizel motoru soğutma sistemlerinin bakım, onarım ve kontrollerinin nasıl yapılacağı açıklanır (OB1). Öğretmen, soğutma sistemi parçalarının sökme-takma, bakım ve kontrol işlemlerini uygulamalı olarak gösterir. Öğretmen tarafından soğutma sistemi bakım ve kontrol adımları uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin dizel motoru soğutma sistemlerinin bakım ve kontrollerini yapmaları sağlanır (E2.2, D16.3). Öğretmen tarafından mevsim şartlarına uygun olarak soğutma sıvısının boşaltılması ve doldurulması işlemleri uygulamalı olarak gösterilir, öğrencilerin soğutma suyunu güvenlik tedbirlerine dikkat ederek boşaltmaları ve uygun antifriz eklemeleri sağlanır (D18.2, OB4). Soğutma suyu analizinin nasıl yapılacağı öğretmen tarafından açıklanır, ölçüm cihazları tanıtılır ve öğrencilerin soğutma suyunun sertliğini ölçmeleri sağlanır. Bu süreçte Soğutma suyunun sertlik ve analiz ölçümleri yaptırılır (KB2.7, E2.2). Öğretmen, soğutma sıvısı seviyesinin kontrol edilmesini ve gerektiğinde sıvı takviyesi yapılmasını gösterir, öğrencilerin bu işlemleri katalog değerlerine uygun şekilde yapmaları sağlanır (KB3.1). Devamında öğretmen tarafından dizel motoru hava emme sistemlerinin bakım, onarım ve kontrollerinin nasıl yapılacağı açıklanır (OB1). Emme manifoldlarının araç üstü kontrolü, güvenlik tedbirlerine dikkat edilerek öğretmen tarafından gösterilir. Öğrencilerin emme manifoldunu araç üzerinde kontrol etmeleri, sökmeleri ve takmaları sağlanır (E2.2). Öğretmen, hava filtresi ve elemanlarının katalog değerlerine uygun şekilde değiştirilmesini uygular. Öğrencilerin kuru tip hava filtresi elemanını değiştirmeleri ve yağlı tip hava filtresi yağını yenilemeleri sağlanır (KB2.5, KB3.1). Egzoz sistemleri aşamasında öğretmen tarafından dizel motoru egzoz sistemlerinin bakım, onarım ve kontrollerinin nasıl yapılacağı açıklanır (OB1). Egzoz manifoldlarının araç üstü kontrolü, egzoz susturucularının montaj ve demontaj işlemleri uygulamalı olarak gösterilir; öğrencilerin egzoz manifoldu silindir ve turbo bağlantılarını güvenlik tedbirlerine dikkat ederek kontrol etmeleri sağlanır (E2.2, KB2.7). Öğretmen tarafından egzoz emisyon ölçüm cihazının kullanımı gösterilir (OB2). Öğrencilerin egzoz emisyon kontrol ve ayarlarını çevre yönetmeliği ve katalog değerlerine uygun şekilde yapmaları sağlanır (E2.2, D18.2).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "d) Acil durumlarda yapılması gereken çalışmaları yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Atölyede Çalışma Güvenliğini Oluşturmak / Acil Durumlarda Yapılması Gerekenler; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Atölyede Çalışma Güvenliğini Oluşturmak / Acil Durumlarda Yapılması Gerekenler) kısa sorularla yoklanır; çevre Korumayla İlgili Tedbirler / Çalışma Alet ve Donanımlarının Bakımları konusuna dikkat çekilir. İlköğretim Haftası (Eylül ayının 3. haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Son aşamada öğretmen tarafından dizel motoru aşırı doldurma sistemlerinin bakım, onarım ve kontrollerinin nasıl yapılacağı açıklanır (OB1). Turbo ve blowerlerin araç üstü kontrolleri, bağlantıları ve yağlama sistemleri öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin turbo ve blower bağlantılarını ve yağlama sistemlerini kontrol etmeleri sağlanır (E2.2). Intercooler kaçak kontrolü yöntemi açıklanır ve öğrencilerin kaçak kontrolünü yapmaları sağlanır (KB2.4). Öğretmen tarafından turbo basınç ölçüm işlemi uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin ölçüm yapmaları ve sonuçları tabloya kaydetmeleri sağlanır. Yapılan çalışmalar; ölçüm doğruluğu, bakım ve güvenlik kurallarına uyum ve raporlama kalitesi ölçütlerine göre değerlendirilir (SDB2.2, D16.3). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Raylı Sistem Araçlarında Dizel Motorlarının Yağlama Sistemleri: Dersin girişinde öğretmen tarafından raylı sistem araçlarında kullanılan yağların özellikleri ve kullanıldıkları yerler açıklanır. Mineral, yarı sentetik ve sentetik yağ türleri tanıtılarak dizel motor, dişli kutuları ve yardımcı sistemlerde nerelerde kullanıldıkları örnekler üzerinden gösterilir. Yanlış yağ kullanımının motor arızalarına ve işletme kayıplarına yol açabileceği açıklanır. Öğrencilerin küçük gruplar hâlinde yağların görevlerini ve hangi sistemlerde kullanıldığını yağ kataloğuna göre seçmeleri tablo hâlinde sınıflandırmaları ve sonuçlarını sınıfta paylaşmaları sağlanır (E1.1, OB1, KB2.5). Devamında öğretmen tarafından dizel motoru yağlama sistemlerinin genel yapısı ve çalışma prensibi açıklanır. Yağlama sistemi parçaları araç üzerinde tanıtılır. Öğretmen, yağlama sistemi parçalarının sökme ve takma işlemlerini uygulamalı olarak gösterir. Öğrencilerin yağlama sistemi parçalarını söküp takmaları sağlanır (E2.2, OB4). Sonraki aşamada yağ pompası ele alınır. Öğretmen tarafından yağ pompasının görevleri, çalışma prensibi ve basınç kontrol yöntemi açıklanır. Öğretmen tarafından yağ pompası basınç kontrolü uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin yağ pompasının basınç kontrolünü yapmaları sağlanır. Ardından yağ basınç ayar valfi, emniyet valfi ve yağ soğutucunun görevleri açıklanır. Yağ basınç valfinin, emniyet valfinin ve sağ soğutucuların kontrol ve bakım işlemleri öğretmen rehberliğinde öğrencilere yaptırılır (KB2.7, D16.3). Devamında yağ filtreleri üzerinde çalışmalara geçilir. Öğretmen tarafından tek parçalı yağ filtresinin değiştirilmesi uygulamalı olarak gösterilir. Elemanı değişebilen yağ filtrelerinde filtre elemanının değiştirilmesi ve santrifüjlü manyetik yağ filtresinin sökülerek temizlik ve bakımının yapılması gösterilir. Öğrencilerin yağ filtre değişimlerini yapmaları ve atık yağ ile filtre elemanlarını çevre yönetmeliğine uygun şekilde muhafaza etmeleri sağlanır (D18.2, KB2.2). Sonraki aşamada yağ kontrol ve test işlemleri ele alınır. Öğretmen tarafından güvenlik tedbirleri alınarak raylı sistem aracından yağ numunesi alma işlemi uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin araçtan yağ numunesi almaları sağlanır. Yağ analiz yöntemleri açıklanır ve numune üzerinde viskozite, renk ve partikül varlığı testleri yaptırılır. Öğrencilerin test sonuçlarını kayıt defterine işlemeleri ve katalog değerleri ile karşılaştırmaları sağlanır. Hatalı ölçüm senaryoları üzerinden çözüm önerileri geliştirmeleri istenir (KB3.1, KB2.4). Son aşamada öğretmen tarafından yağ seviyesinin kontrolü, yağ ikmali ve yağ değişimi işlemleri açıklanır ve uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin yağ seviyesini kontrol etmeleri, gerekli durumlarda yağ ikmali yapmaları veya yağ değişimini güvenlik kurallarına uygun şekilde gerçekleştirmeleri sağlanır. Yapılan tüm işlemler yağlama sistemi bakım formuna işlenir. Çalışmalar; teknik doğruluk, iş güvenliği kurallarına uyum ve raporlama kalitesi ölçütlerine göre değerlendirilir (D16.3, KB2.2, SDB2.1). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Raylı Sistem Araçlarında Mekanik Sistemler: Dersin başında öğretmen tarafından araç mekanik sistemleri ve şase üzerindeki yardımcı donanımların araç güvenliği ve işletme sürekliliğindeki rolü açıklanır. Raylı sistem araçlarının gövde yapısı, kaporta bağlantıları, basamaklar ve korkuluklar görseller ve saha örnekleri üzerinden tanıtılır. Mekanik sistem arızalarının işletme güvenliğine etkileri öğretmen tarafından örneklerle açıklanır. Öğrencilerin küçük gruplar hâlinde “mekanik sistemlerde en sık rastlanan arızalar” konulu tartışma yapmaları ve sonuçlarını sınıfta paylaşmaları sağlanır (E1.1, OB1, KB2.18, SDB2.1). Devamında öğretmen tarafından araç gövdesi, kaporta bağlantıları, basamak ve korkulukların kontrol yöntemleri uygulamalı olarak gösterilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrencilerin güvenlik tedbirlerine dikkat ederek araç gövdesini, kaporta bağlantılarını, basamak ve korkulukları kontrol etmeleri sağlanır. Kumlama sisteminin çalışma prensibi öğretmen tarafından açıklanır; kum deposuna kum ikmali ve püskürtme hortumlarının kontrolü uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin kum ikmali yapmaları ve püskürtme hortumlarını kontrol etmeleri sağlanır. Araç tamponları, davarkovanlar ve süpürgeliklerin bakım ve kontrol işlemleri öğretmen rehberliğinde öğrencilere yaptırılır. Yapılan işlemler bakım formlarına kaydedilir (E2.2, KB2.5, D16.3). Sonraki aşamada koşum takımları ele alınır. Öğretmen tarafından raylı sistem araçlarında kullanılan bağlantı elemanlarının (cer koşum takımları) çeşitleri ve özellikleri açıklanır. Araç bağlama ve ayırma işlem sırası öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden koşum takımı bakım ve onarımlarını yapmaları beklenir. Ayrıca kancalı, yarı otomatik ve otomatik koşum takımları ile araçları güvenlik tedbirlerine dikkat ederek birleştirmeleri ve ayırmaları sağlanır. Farklı koşum takımlarına sahip araçların aparat kullanılarak bağlanması ve çözülmesi uygulatılır (KB2.4, KB3.1). Yürütme takımları aşamasında öğretmen tarafından tekerlek takımları ve dingil kutularının (dingil kutusu burç sistemi) görevleri ve kontrol yöntemleri açıklanır. Öğrencilerin tekerlek takımlarını ve dingil kutularını kontrol etmeleri, gerekli durumlarda yağ ikmali yapmaları sağlanır. Yürütme takımlarında gözle ve ultrasonik yöntemle çatlak muayenesinin nasıl yapılacağı öğretmen tarafından gösterilir ve öğrencilere uygulatılır. Bojilerin kontrol ve bakımları yapılır; primer ve sekonder süspansiyon sistemleri ile yay, amortisör ve körüklerin kontrolleri gerçekleştirilir. Öğrencilerin elde ettikleri sonuçları katalog değerleriyle karşılaştırmaları sağlanır (KB2.7, D3.2). Sonraki aşamada güç ve hareket iletim organları ele alınır. Öğretmen tarafından cer motorunun yürütme ve tekerlek takımlarına bağlantı noktaları açıklanır. Öğrencilerin cer motoru bağlantılarını kontrol etmeleri sağlanır. Cer motoru taşıyıcı yataklarının kontrolü, bakım ve yağ ikmali işlemleri öğretmen rehberliğinde öğrencilere yaptırılır. Cer motoru dişli kutularının kontrolü, dişli yağı seviyesinin ölçülmesi ve gerekli durumlarda ikmal yapılması sağlanır. Öğrencilerin cer motorunu tekerlek takımına monte etmeleri ve cer motoru soğutucu hava bağlantılarını gerçekleştirmeleri sağlanır. Tüm işlemler mekanik sistemler kontrol formuna kaydedilir (D16.3, KB2.2, E1.5). Saha gezisi kapsamında öğrencilerin bakım atölyesinde gerçek araçlar üzerinde mekanik sistemleri gözlemlemeleri sağlanır. Gövde parçaları, koşum takımları, yürütme takımları, süspansiyon ve cer motoru bağlantıları incelenir. Öğrencilerin saha gözlem raporu hazırlamaları ve sınıfta sunmaları sağlanır (SDB2.1, KB2.2, D16.3). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Raylı Sistem Araçlarında Hidrolik Güç Aktarma Sistemleri: Dersin girişinde öğretmen tarafından raylı sistem araçlarında hidrolik güç aktarma sistemlerinin rolü ve önemi açıklanır. Hidrolik sistemlerde basınçla çalışmadan kaynaklanan riskler, iş güvenliği tedbirleri ile ele alınır. Hidrolik ve mekanik sistemler arasındaki temel farklar öğretmen tarafından örnekler üzerinden açıklanır. Öğrencilerin gruplara ayrılarak “hidrolik sistemlerin araç performansına katkıları” konulu tartışma yapmaları ve sonuçlarını sınıfta sunmaları sağlanır (E1.1, OB1, KB2.14, SDB2.1). Devamında öğretmen tarafından raylı sistem araçlarının hidrolik sistemleri ve bu sistemlerde kullanılan bağlantı elemanları tanıtılır. Hortumlar, bağlantılar ve contaların kontrol yöntemleri öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin hidrolik bağlantı elemanlarını güvenlik tedbirlerine dikkat ederek kontrol etmeleri ve sızdırmazlık testlerini yapmaları sağlanır. Hidrolik yağ seviyesinin ölçülme yöntemi öğretmen tarafından gösterilir; öğrencilerin hidrolik yağ seviyesini ölçmeleri ve gerekiyorsa katalog değerlerine uygun şekilde yağ ikmali yapmaları sağlanır. Hidrolik yağ soğutucusu ve filtresinin sökülerek kontrol edilmesi ve bakım işlemlerinin yapılması öğrencilere uygulatılır (E2.2, KB2.5, D18.2, OB4). Sonraki aşamada hidromotorlar ve hidrolik pompalar ele alınır. Öğretmen tarafından hidromotor ve hidrolik pompaların görevleri, bağlantı noktaları ve çalışma prensipleri açıklanır. Öğrencilerin hidromotor ve hidrolik pompa bağlantılarını kontrol etmeleri ve devir kontrollerini yapmaları sağlanır. Hidrolik pompaların yağ basınç ölçüm yöntemi öğretmen tarafından gösterilir; öğrencilerin pompa basıncını ölçmeleri ve hidromotor devrini katalog değerleriyle karşılaştırarak hidrolik pompaların bakımlarını yapmaları sağlanır. Yanlış bağlantı ve basınç senaryoları verilerek öğrencilerin arıza tespiti yapmaları ve çözüm yolları geliştirmeleri sağlanır (KB3.1, KB2.7, KB2.4, E2.2). Devamında vites kutuları ve şanzıman sistemleri ele alınır. Öğretmen tarafından dişli prensipleri, vites kutularının çalışma prensipleri, çeşitleri ve kullanım amaçları açıklanır. Mekanik ve hidrolik şanzımanlar arasındaki farklar örneklerle gösterilir. Öğrencilerin şanzıman yağ seviyesini kontrol etmeleri ve katalog değerlerine uygun şekilde yağ ikmali yapmaları sağlanır. Kademe ve ileri–geri şanzımanlarının bakım ve kontrolleri öğretmen rehberliğinde öğrencilere yaptırılır (KB2.2, OB4, D16.3). Sonraki aşamada hidrolik güç aktarma organları üzerinde uygulamalara geçilir. Öğretmen tarafından tork konvertörünün parçaları ve çalışma prensibi açıklanır. Hidrolik şanzıman bağlantıları ve sızdırmazlık kontrol yöntemleri gösterilir. Öğrencilerin hidrolik (hidrodinamik) şanzıman, turbo şanzıman ve aks şanzımanlarının bakım ve kontrollerini yapmaları sağlanır. Kardan millerinin (şaftlar) kontrol, bakım ve onarım işlemleri güvenlik tedbirlerine dikkat edilerek öğrencilere uygulatılır (KB2.4, D3.2). Saha gezisi kapsamında öğrencilerin bakım atölyesinde hidrolik güç aktarma sistemlerini yerinde incelemeleri sağlanır. Pompa–hidromotor bağlantıları ve şanzıman sistemleri gözlemlenir. Öğrencilerin gözlem formlarını doldurmaları ve saha raporu hazırlamaları sağlanır. Çalışmalar teknik doğruluk, iş güvenliği uyumu ve raporlama becerisi açısından değerlendirilebilir (SDB2.2, KB2.2, D16.3). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Raylı Sistem Araçlarında Fren Sistemleri: Dersin girişinde öğretmen tarafından fren sistemlerinin raylı sistem araçlarındaki önemi açıklanır. Fren sistemleri üzerinde çalışırken uyulması gereken iş sağlığı ve güvenliği kuralları öğretmen tarafından ayrıntılı olarak anlatılır. Raylı sistem araçlarında kullanılan fren sistemlerinin çeşitleri tanıtılır, bu fren sistemlerinin avantaj ve dezavantajları karşılaştırılır. Öğrencilerin gruplara ayrılarak “Fren sistemi arızaları tren işletimini nasıl etkiler?” sorusu üzerine tartışmaları ve ulaştıkları sonuçları sınıf ortamında paylaşmaları sağlanır (E1.1, OB1, KB2.4, SDB2.1). Devamında öğretmen tarafından çeken araçlarda kullanılan basınçlı hava fren sistemleri ve bu sistemlerde basınçlı havayı hazırlayan elemanlar tanıtılır. Fren sistemi parçalarının sökme ve takma işlemleri öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin fren sistemi parçalarını söküp takmaları sağlanır. Kompresörlerin bakım ve kontrol yöntemleri açıklanır. Öğrencilerin kompresör bakım ve kontrollerini yapmaları sağlanır. Kompresör yağının kontrol ve değişimi öğretmen rehberliğinde yaptırılır ve çıkan atık yağların Çevre Kanunu’na uygun şekilde muhafaza edilmesi sağlanır. Kompresör hava filtresinin değiştirilmesi ve alkol çantasına ikmal yapılması uygulatılır (E2.2, OB4, KB2.5, D16.3, D18.2). Sonraki aşamada hava hazırlama ve depolama elemanları üzerinde uygulamalar yapılır. Öğrencilerin yağ ayırıcısını temizlemeleri, ana hava depolarını kontrol etmeleri ve depolarda biriken suyu tahliye etmeleri sağlanır. Basınç emniyet ventilleri ve otomatik tahliye ventillerinin kontrolü katalog değerlerine uygun şekilde yaptırılır. Yapılan işlemlerin sonuçları kayıt altına alınır. Devamında fren kumanda elemanları ele alınır. Ayar çantası, triblvalf, dublvalf ve yardımcı hava depolarının görevleri öğretmen tarafından açıklanır. Öğrencilerin ayar çantası, triblvalf, dublvalf ve yardımcı hava depolarını kontrol etmeleri sağlanır. Boji fren iptal musluklarının kontrolü yaptırılır. Fren silindirlerinin kontrol ve bakım işlemleri uygulanır. Susta yüklü park frenlerinin test edilmesi sağlanır. Öğrencilerin bu uygulamalara ilişkin kısa teknik rapor hazırlamaları sağlanır (KB2.7, OB4, E2.2). Sonraki aşamada basınçlı hava yardımcı sistemleri öğretmen tarafından açıklanır. Bu sistemlerin bakım, onarım ve kontrol işlemleri öğretmen tarafından gösterilir. Öğrencilere basınçlı hava kullanan yardımcı sistemler üzerinde uygulamalar yapılır. Öğrencilerin patinaj önleme sistemi, havalı korna, kumlama sistemi, ATS, ileri-geri düzeneği, radyatör panjur sistemi, dizel motoru kumanda sistemleri, boden yağlama sistemleri, cam silecekleri ve buğu önleyicilerin bakım ve kontrollerini güvenlik tedbirlerine dikkat ederek yapmaları sağlanır (E2.2, KB2.2, KB3.1). Devamında çekilen araç fren sistemleri ele alınır. Pinomatik parçaların bakım ve onarım işlemleri katalog değerlerine uygun şekilde yaptırılır. Çekilen araçların fren silindirleri kontrol edilir ve fren testleri gerçekleştirilir. Arıza senaryosu verilerek öğrencilerin çekilen araç frenlerini iptal etmeleri ve purjör işlemini yapmaları sağlanır. Fren çubukları, papuç, sabo ve fren balatalarının kontrol edilmesi; gerekli durumlarda değiştirilmesi sağlanır. Boş-dolu, yük-yolcu ve yük değiştirme tertibatlarının ayarları ile fren regülatörü ayarları katalog değerlerine uygun şekilde yaptırılır. Ölçüm sonuçlarının katalog değerleriyle karşılaştırılması sağlanır (D16.3, KB3.1, KB2.7). Saha çalışması kapsamında öğrencilerin bakım atölyesinde gerçek araçlar üzerinde fren testlerine katılmaları sağlanır. Kompresörler, hava depoları, fren valfleri, fren silindirleri ve yardımcı sistemler gözlemlenir. Öğrencilerin Fren Sistemi Gözlem Formu doldurmaları ve saha raporu hazırlamaları sağlanır.Çalışmalar teknik doğruluk, iş güvenliği ve raporlama kriterlerine göre değerlendirilir (D18.2, E2.2, KB2.2, D16.3). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir.

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Atölyede kullanılan alet ve donanımların bakımını yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Çevre Korumayla İlgili Tedbirler / Çalışma Alet ve Donanımlarının Bakımları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   RAYLI SİSTEMLER ARAÇ MEKANİĞİ TEMEL SERVİS EKİPMANLARI ünitesine giriş: Anahtar Takımlarının Uygun Şekilde Kullanımı üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. Hayvanları Koruma Günü (4 Ekim) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin anahtar Takımlarının Uygun Şekilde Kullanımı ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler anahtar Takımlarının Uygun Şekilde Kullanımı ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Anahtar Takımlarının Uygun Şekilde Kullanımı).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "d) Anahtar takımlarını uygun şekilde kullanması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Anahtar Takımlarının Uygun Şekilde Kullanımı; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Anahtar Takımlarının Uygun Şekilde Kullanımı) kısa sorularla yoklanır; araçlara Özel Takımların Uygun Şekilde Kullanımı konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin araçlara Özel Takımların Uygun Şekilde Kullanımı ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler araçlara Özel Takımların Uygun Şekilde Kullanımı ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Araçlara Özel Takımların Uygun Şekilde Kullanımı).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Araçlara özel takımları uygun şekilde kullanması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Araçlara Özel Takımların Uygun Şekilde Kullanımı; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   RAYLI SİSTEM ARAÇLARINDA DİZEL MOTORLARI ünitesine giriş: Dizel Motorunun Özellikleri üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motorunun Özellikleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motorunun Özellikleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motorunun Özellikleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "b) Dizel motorları çalışma prensiplerinin iyi anlaşılması için teknik terimler açıklanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motorunun Özellikleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Dizel Motorunun Özellikleri) kısa sorularla yoklanır; dizel Motorunun Sabit Parçaları konusuna dikkat çekilir. Birleşmiş Milletler Günü (24 Ekim) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motorunun Sabit Parçaları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motorunun Sabit Parçaları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motorunun Sabit Parçaları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "b) Sabit motor parçalarının bakım, onarım ve kontrol işlemlerinin üretici kataloğuna uygun şekilde yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motorunun Sabit Parçaları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Dizel Motorunun Sabit Parçaları) kısa sorularla yoklanır; dizel Motorunun Sabit Parçaları konusuna dikkat çekilir. Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motorunun Sabit Parçaları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motorunun Sabit Parçaları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motorunun Sabit Parçaları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Silindirlerin ölçülmesi, silindir kapaklarının eğiklik kontrolleri gibi işlemlerde kalibrasyonu yapılmış uygun ölçü ve kontrol aletlerini kullanması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motorunun Sabit Parçaları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   RAYLI SİSTEM ARAÇLARINDA DİZEL MOTORLARININ YAKIT VE KUMANDA SİSTEMLERİ ünitesine giriş: Dizel Motoru Yakıt Sistemleri / Yakıt Tankları ve Yakıt Seviyesinin Kontrolü / Dizel Motoru Yakıt Besleme ve Enjeksiyon Pompaları üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motoru Yakıt Sistemleri / Yakıt Tankları ve Yakıt Seviyesinin Kontrolü / Dizel Motoru Yakıt Besleme ve Enjeksiyon Pompaları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motoru Yakıt Sistemleri / Yakıt Tankları ve Yakıt Seviyesinin Kontrolü / Dizel Motoru Yakıt Besleme ve Enjeksiyon Pompaları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motoru Yakıt Sistemleri / Yakıt Tankları ve Yakıt Seviyesinin Kontrolü / Dizel Motoru Yakıt Besleme ve Enjeksiyon Pompaları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Yakıt enjeksiyon pompalarının kontrol, bakım ve ayarları ürün kataloğuna uygun olarak yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motoru Yakıt Sistemleri / Yakıt Tankları ve Yakıt Seviyesinin Kontrolü / Dizel Motoru Yakıt Besleme ve Enjeksiyon Pompaları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Dizel Motoru Yakıt Sistemleri / Yakıt Tankları ve Yakıt Seviyesinin Kontrolü / Dizel Motoru Yakıt Besleme ve Enjeksiyon Pompaları) kısa sorularla yoklanır; dizel Motoru Yakıt Enjektörleri / Yakıt Sızdırmazlık Kontrolleri konusuna dikkat çekilir. Ağız ve Diş Sağlığı Haftası (22-27 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motoru Yakıt Enjektörleri / Yakıt Sızdırmazlık Kontrolleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motoru Yakıt Enjektörleri / Yakıt Sızdırmazlık Kontrolleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motoru Yakıt Enjektörleri / Yakıt Sızdırmazlık Kontrolleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Yakıt sisteminin havasını alması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motoru Yakıt Enjektörleri / Yakıt Sızdırmazlık Kontrolleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Dizel Motoru Yakıt Enjektörleri / Yakıt Sızdırmazlık Kontrolleri) kısa sorularla yoklanır; yeni Nesil Dizel Motorlarının Yakıt Sistemleri konusuna dikkat çekilir. Dünya Engelliler Günü (3 Aralık) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin yeni Nesil Dizel Motorlarının Yakıt Sistemleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler yeni Nesil Dizel Motorlarının Yakıt Sistemleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Yeni Nesil Dizel Motorlarının Yakıt Sistemleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "b) Diagnostik cihazla yakıt sistemi kontrollerini yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Yeni Nesil Dizel Motorlarının Yakıt Sistemleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Yeni Nesil Dizel Motorlarının Yakıt Sistemleri) kısa sorularla yoklanır; lokomotif Dizel Motoru Regülatörleri / Dizel Motoru Emniyet ve Kumanda Sistemleri konusuna dikkat çekilir. İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası (10 Aralık gününü içine alan hafta) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin lokomotif Dizel Motoru Regülatörleri / Dizel Motoru Emniyet ve Kumanda Sistemleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler lokomotif Dizel Motoru Regülatörleri / Dizel Motoru Emniyet ve Kumanda Sistemleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Lokomotif Dizel Motoru Regülatörleri / Dizel Motoru Emniyet ve Kumanda Sistemleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "b) Dizel motoru emniyet ve kumanda sistemlerinin bakım, onarım ve kontrollerini araçların kataloğuna uygun şekilde yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Lokomotif Dizel Motoru Regülatörleri / Dizel Motoru Emniyet ve Kumanda Sistemleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   RAYLI SİSTEM ARAÇLARINDA DİZEL MOTORLARININ SOĞUTMA VE HAVA SİSTEMLERİ ünitesine giriş: Dizel Motoru Soğutma Sistemleri üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motoru Soğutma Sistemleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motoru Soğutma Sistemleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motoru Soğutma Sistemleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "f) Soğutma sıvısı seviyesinin kontrolü ve gerektiğinde sıvı takviyesi ürün kataloğuna uygun şekilde yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motoru Soğutma Sistemleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Dizel Motoru Soğutma Sistemleri) kısa sorularla yoklanır; dizel Motoru Hava Emme Sistemleri konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motoru Hava Emme Sistemleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motoru Hava Emme Sistemleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motoru Hava Emme Sistemleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "b) Hava filtresini ve elemanının ürün kataloğuna uygun olarak değiştirmesi sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motoru Hava Emme Sistemleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Dizel Motoru Hava Emme Sistemleri) kısa sorularla yoklanır; dizel Motoru Egzoz Sistemi / Dizel Motoru Aşırı Doldurma Sistemleri konusuna dikkat çekilir. Yılbaşı ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motoru Egzoz Sistemi / Dizel Motoru Aşırı Doldurma Sistemleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motoru Egzoz Sistemi / Dizel Motoru Aşırı Doldurma Sistemleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motoru Egzoz Sistemi / Dizel Motoru Aşırı Doldurma Sistemleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "d) Turbo basınçlarının kontrolünü yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motoru Egzoz Sistemi / Dizel Motoru Aşırı Doldurma Sistemleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   RAYLI SİSTEM ARAÇLARINDA DİZEL MOTORLARININ YAĞLAMA SİSTEMLERİ ünitesine giriş: Raylı Sistem Araçlarında Kullanılan Yağlar üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin raylı Sistem Araçlarında Kullanılan Yağlar ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler raylı Sistem Araçlarında Kullanılan Yağlar ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Raylı Sistem Araçlarında Kullanılan Yağlar).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "b) Raylı sistem araçlarında kullanılan yağların özellikleri açıklanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Raylı Sistem Araçlarında Kullanılan Yağlar; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Raylı Sistem Araçlarında Kullanılan Yağlar) kısa sorularla yoklanır; dizel Motoru Yağlama Sistemleri konusuna dikkat çekilir. Enerji Tasarrufu Haftası (Ocak ayının ikinci haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motoru Yağlama Sistemleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motoru Yağlama Sistemleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motoru Yağlama Sistemleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Atık yağ ve malzemelerin saklanmasına dikkat edilerek ürün kataloğuna uygun olarak filtre değişimi yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motoru Yağlama Sistemleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Dizel Motoru Yağlama Sistemleri) kısa sorularla yoklanır; dizel Motoru Yağlama Yağı Kontrol ve Testleri konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin dizel Motoru Yağlama Yağı Kontrol ve Testleri ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler dizel Motoru Yağlama Yağı Kontrol ve Testleri ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Dizel Motoru Yağlama Yağı Kontrol ve Testleri).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Yağ ikmali yaptırılır veya yağ değişimine karar verildi ise yağ değişimi güvenlik tedbirlerine dikkat edilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Dizel Motoru Yağlama Yağı Kontrol ve Testleri; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   RAYLI SİSTEM ARAÇLARINDA MEKANİK SİSTEMLER ünitesine giriş: Araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "b) Raylı sistem araçlarının kum deposuna kum ikmali ve püskürtme hortumlarının kontrolünün güvenlik tedbirlerine dikkat ederek yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar) kısa sorularla yoklanır; araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Raylı sistem araçlarının tamponlarının, koruyucu kovanlar ve süpürgeliklerinin bakım ve kontrolleri güvenlik tedbirlerine dikkat edilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Araç Mekanik Sistemleri ve Şase Üzerindeki Yardımcı Donanımlar) kısa sorularla yoklanır; koşum Takımları konusuna dikkat çekilir.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin koşum Takımları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler koşum Takımları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Koşum Takımları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "b) Raylı sistem araçlarını bağlantı elemanları (cer koşum takımları) ile bağlama ve çözme işlemlerinin güvenlik tedbirlerine dikkat ederek yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Koşum Takımları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Koşum Takımları) kısa sorularla yoklanır; yürütme Takımları konusuna dikkat çekilir. Yeşilay Haftası (1 Mart gününü içine alan hafta) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin yürütme Takımları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler yürütme Takımları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Yürütme Takımları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Raylı sistem araçları boji ve süspansiyon sistemlerinin kontrol ve bakımlarının güvenlik tedbirlerine dikkat edilerek yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Yürütme Takımları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Yürütme Takımları) kısa sorularla yoklanır; güç ve Hareket İletim Organları konusuna dikkat çekilir. Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası (21 Mart Nevruz Günü'nü içine alan hafta) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin güç ve Hareket İletim Organları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler güç ve Hareket İletim Organları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Güç ve Hareket İletim Organları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "b) Cer motoru dişli kutuları ve dişli yağı seviyesi kontrol ve bakım işlemlerini ürün kataloğuna uygun şekilde yapması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Güç ve Hareket İletim Organları; değerlendirme

1. Derse Giriş35 dk

   Önceki haftanın çıktıları (Güç ve Hareket İletim Organları) kısa sorularla yoklanır; güç ve Hareket İletim Organları konusuna dikkat çekilir. Yaşlılara Saygı Haftası (18-24 Mart) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme110 dk

   Öğrencilerin güç ve Hareket İletim Organları ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.

3. Uygulama160 dk

   Öğrenciler güç ve Hareket İletim Organları ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Güç ve Hareket İletim Organları).

4. Sonuçlandırma55 dk

   Öğrencilerin "c) Cer motorları soğutucu hava bağlantılarının kontrol ve bakımları güvenlik tedbirlerine dikkat edilerek yaptırılır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

Sınıf defteri: Güç ve Hareket İletim Organları; değerlendirme