1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: İş Sağlığı ve Güvenliği Dolu
- Ders
- Raylı Sistemlerde Temel İşlemler
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Tema / Ünite
- İş Sağlığı ve Güvenliği
- Konu
- Atölye Kuralları ve Çalışma Güvenliği / Mekanikte İş Sağlığı ve Güvenliği / Elektrikte İş Sağlığı ve Güvenliği
- Süre
- 8 ders saati (320 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alabilme
Programlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
Temel elektrik elektronik, ölçme ve temel mekanik uygulamalarını yapma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Matematik, Fizik, Kimya ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Kısa Cevaplı Sorular
- Bağlama Dayalı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Gözlem Formu
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
Öğrenci performansını değerlendirmek amacıyla ders sürecinde yürütülen öğrenme-öğretme uygulamalarına dayalı ölçme ve değerlendirme araçlarından yararlanılabilir. Öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliği, temel el işlemleri, delme ve vida işlemleri, makine elemanları, temel kaynak uygulamaları, iletken bağlantıları, zayıf ve kuvvetli akım tesisat devreleri, elektriksel büyüklükler, analog devre elemanları, lehimleme ve baskı devre konularına ilişkin kavramsal ve uygulamalı bilgileri; kavram haritaları, karşılaştırma tabloları ve bağlam temelli kısa cevaplı sorular aracılığıyla değerlendirilebilir. Ders kapsamında gerçekleştirilen uygulama ve grup çalışmalarında öğrencilerin analiz yapma, sınıflandırma, yorumlama ve sonuç çıkarma becerileri; dereceli puanlama anahtarı, gözlem formları veya kontrol listeleri aracılığıyla izlenebilir. Öğrencilerin öğrenme süreçlerini fark etmelerine katkı sağlamak amacıyla öz değerlendirme formları kullanılabilir. Gerektiğinde akran değerlendirme formları ile öğrencilerin iş birliği ve iletişim becerileri değerlendirilebilir.
Ön Değerlendirme Süreci Boş
Öğretmen tarafından doldurulacak
Köprü Kurma Boş
Öğretmen tarafından doldurulacak
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları MEB
- Derse Giriş30 dk
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ünitesine giriş: Atölye Kuralları ve Çalışma Güvenliği / Mekanikte İş Sağlığı ve Güvenliği / Elektrikte İş Sağlığı ve Güvenliği üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
- Keşfetme95 dk
İş Sağlığı ve Güvenliği: Dersin girişinde öğrencilere iş sağlığı ve güvenliği kavramı, atık yönetimi ve enerji tasarrufu uygulamaları, atölyede çalışma güvenliği, kişisel koruyucu donanımların önemi ve atölye çalışmalarıyla ilgili genel kurallar; bilgisayar destekli sunumlar, iş kazalarına ilişkin istatistikler ve iş kazalarından alınmış örnek videolarla tanıtılır (OB1, OB4, E1.1). Uygulamalara geçilmeden önce öğretmen tarafından atölyede uyulması gereken iş sağlığı ve güvenliği kuralları, kişisel koruyucu donanımların doğru kullanımı ve riskli davranış örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrenciler, öğretmenin rehberliği ve kontrolü altında uygulamaları gerçekleştirir. Öğretmen tarafından örnek bir güvenli çalışma yönergesi gösterilip açıklama yapıldıktan sonra öğrencilerden atölye kurallarını inceleyerek güvenli çalışma yönergesi oluşturmaları istenir, öğrencilerin atölyede karşılaşılabilecek riskleri belirleyerek iş kazalarını ve bu kazalardan korunma yollarını listelemeleri sağlanır (OB1, E1.1). Öğrencilere ilk yardım kuralları açıklanır. Öğretmen, temel ilk yardım uygulamalarını (bilinç kontrolü, temel yaşam desteği pozisyonu, elektrik çarpmasında müdahale adımları) görsel materyaller ve örnek uygulama videoları eşliğinde uygulamalı olarak gösterir. Öğrencilerden gruplar hâlinde ilk yardım uygulamalarını içeren bilgilendirme afişi hazırlamaları beklenir (OB4, SDB2.2). Ardından kişisel koruyucu donanımların özellikleri, kullanım alanları ve önemi anlatılır; öğrenciler, kişisel koruyucu donanımları tanıyıp kullanım alanlarına göre eşleştirir; öğrencilerin verilen işe uygun kişisel koruyucu donanımı doğru şekilde kullanması sağlanır (OB4, KB2.2, D16.1). Mekanik atölyesinde yürütülen çalışmalarda İSG (iş sağlığı ve güvenliği), bu alanda kullanılan el aletleri ve elektrikli makineler açıklanır. Öğrencilerin makinelerin güvenli kullanım kurallarını tanıma, mekanik kazalara ait örnek olay incelemesi yapma, kazaları önleyici yöntemleri belirleme ve atölyede mekanik İSG tedbirlerini uygulama etkinliklerini yapmaları sağlanır (KB2.3, KB2.4, E2.2). Elektrik güvenliği çalışmaları kapsamında, elektrikle yürütülen çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği, elektrik kazalarının nedenleri ve elektrik çarpmasının sonuçları açıklanır. Elektrik çarpması durumunda yapılacak ilk müdahale adımları öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir; yanlış müdahale örnekleri üzerinde durularak riskler açıklanır. Öğrencilerden elektrik kazalarının nedenlerini sınıflandırmaları, elektrik çarpması durumunda yapılması gerekenleri uygulamalı olarak göstermeleri, elektrik güvenliği için kontrol listesi hazırlamaları ve elektrik çalışmalarında güvenlik kurallarını uygulamalı olarak yerine getirmeleri beklenir. Bu süreçle elektrik çalışmalarında güvenlik bilinci geliştirilir (KB2.5, KB2.6, E2.2). Öğrenme birimi sonunda uygulamalı iş sağlığı ve güvenliği denetimi yaptırılır. Bu kapsamda öğrencilerden atölye, mekanik ve elektrik çalışmalarını kapsayacak şekilde risk analizi yapmaları, iş sağlığı ve güvenliği açısından tehlike kaynaklarını belirlemeleri ve bu tehlikelere yönelik önleyici ve düzeltici tedbirler önermeleri beklenir. Öğrenciler, hazırladıkları kontrol listeleri doğrultusunda güvenlik denetimini gerçekleştirir ve sürecin sonunda elde ettikleri bulguları “İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Raporu” hâlinde yapılandırılmış biçimde sunar (OB2, SDB2.2, D16.3). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Temel El İşlemleri: Dersin girişinde öğrencilere malzemelerin mekanik, fiziksel ve kimyasal özellikleri; görseller, teknik kataloglar veya videolarla açıklanır. Öğrencilere farklı malzeme örnekleri verilerek öğrencilerin malzemeleri bu özelliklere göre ayırt etmeleri sağlanır; malzemelerin doğaya ve çevreye etkileri inceletilir, çevreye duyarlı ve işe göre malzeme seçimi yaptırılır. Öğrencilerin metal ve metal alaşımlarını, metal olmayan malzemeleri karşılaştırmaları ve bu malzemelerin kullanım gerekçelerini rapor hâlinde sunmaları beklenir (OB4, KB2.7, KB2.5). Rayların kimyasal ve mekanik özellikleri öğrencilere açıklanır; öğrencilerin demiryolunda kullanılan rayları karşılaştırarak ayırt etmeleri ve kullanım gerekçelerini tablo hâline getirmeleri sağlanır (OB4, KB2.7). Ayrıca öğrencilere farklı ray profilleri (UIC 54, UIC 60 vb.) inceletilerek bu profillerin karşılaştırılması yaptırılır (OB4, KB2.7). Teorik bölümde, öğrencilere mekanik el aletleri ve özel takımlar tanıtılır; her bir aletin kullanım amacı, bakım işlemi ve güvenlik kuralları açıklanır. Öğretmen tarafından el aletlerinin seçim kriterleri örnek uygulamalarla gösterildikten sonra öğrencilerin işe uygun el aletini seçmeleri beklenir. İşlem öncesi hazırlık aşamasında, öğrencilere kişisel koruyucu donanımlar tanıtılır; iş güvenliği kuralları hatırlatılır ve öğrencilerin güvenli çalışma ortamı oluşturmaları sağlanır (KB2.4, E2.2, D16.3). Atölye çalışmalarında öğrencilerin eğeleme işlemini doğru şekilde yapabilmeleri için eğe çeşitleri açıklanır. Öğretmen tarafından eğe tutuşu, doğru duruş pozisyonu, mengene başında çalışma şekli ve eğeleme yönü numune parça üzerinde uygulamalı olarak gösterilir. İşe uygun eğe seçimi, eğe sapı takma ve iş parçasını mengeneye bağlama iş ve işlemleri uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Öğrencilere mengene başında uygun duruş ve eğeleme pozisyonu aldırılarak öğrencilerin düz yüzey, düzlem yüzey ve eğik yüzey (pah kırma) eğeleme uygulamalarını yapmaları sağlanır (E1.5, D3.4). Öğrencilere eğeleme sonrası işlemler açıklanır, üretilen iş parçalarının yüzey düzgünlüğü ve ölçü hassasiyeti kontrol ettirilir. Mengene bakımının önemi açıklanır ve öğrencilerden mengene bakımlarını yapmaları beklenir (E3.2). Mekanik ölçü aletleri tanıtılır, ölçme ve kontrolün önemi açıklanır. Ölçüm uygulamalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından kumpas, mikrometre ve çelik cetvelin doğru kullanımı, sıfırlama ve ölçüm alma teknikleri uygulamalı olarak gösterilir. İşin özelliğine göre ölçü aleti seçtirilir ve ölçü aletlerinde kalibrasyon ve kontrol işlemleri yaptırılır. Öğrencilerin çelik cetvel, kumpas ve mikrometre kullanarak ölçüm işlemleri yapmaları beklenir. Öğrencilere silindirik yüzeyler, iç çaplar ve açılar ölçtürülür. Ölçüm uygulamalarına geçmeden önce öğretmen tarafından hatalı ve doğru ölçüm örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Ölçüm sonuçları tabloya kaydettirilir. Öğrencilerin gönye çeşitleri ile üretilen parçaların yüzey düzgünlüğünü ve ölçü hassasiyetini kontrol etmeleri sağlanır (KB2.7, OB4, SDB2.1). Öğrencilere markalama işlemi ve önemi açıklanır. Öğretmen tarafından numune parça üzerinde markalama işlemi gösterildikten sonra öğrencilerden mekanik temizleme, yüzeyleri uygun boya ile boyama, markalama takımlarını doğru kullanarak işaretleme ve çizim işlemlerini gerçekleştirmeleri beklenir (D16.1). Öğretmen tarafından kesme yöntemleri ve güvenlik önlemleri uygulamalı olarak gösterildikten sonra markalanan parçalarda kesme işlemleri yaptırılır. Öğrencilerden testere ile kesme, el keskisi ile kesme ve el makası/kollu makas ile talaşsız kesme uygulamalarını yapmaları; fırlayan parçalara karşı önlem almaları ve uygun kesme aletini seçmeleri beklenir (E1.5). İş bitiminde öğrencilerden bakım ve temizlik yapmaları, atıkları ayırmaları ve atölye düzenini sağlamaları beklenir (KB2.5, KB2.4, D3.2, D18.3). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Delme ve Vida İşlemleri: Dersin girişinde öğrencilere delik açma işlemlerinde kullanılan matkap tezgâhları, el matkapları, kılavuz ve pafta takımları tanıtılır; delik açma işleminde kullanılan aparat ve makinelerin görevleri görsel materyaller ve tanıtım videoları ile açıklanır (OB4). Öğretmen tarafından matkap tezgâhı üzerinde doğru devir seçimi, merkezleme ve iş parçasının güvenli bağlanması uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin delme işlemini gerçekleştirmeleri sağlanır. Matkap uçlarının türleri, işlenecek malzemeye göre uygun uç seçimi, matkap uçlarına uygun devir ayarının yapılması ve uygun kesme hızının belirlenmesi açıklanır; öğrencilerden devir sayısını hesaplamaları beklenir (KB3.1). Ayrıca soğutma sıvılarının türleri ve gerekliliği açıklanarak öğrencilerin delme hızına uygun soğutma sıvısını seçmeleri sağlanır (KB2.5, KB3.1). Delme öncesinde iş parçasının ve matkabın delik açma işlemine hazırlanması, delik merkezleme ve bağlama yöntemleri gösterilir. Öğretmen tarafından delik merkezleme, bağlama yöntemleri, doğru devir seçimi ve delme sırasında dikkat edilecek güvenlik kuralları matkap tezgâhı üzerinde uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin delik açma işleminde kullanacakları malzemeyi matkap tablasına güvenli şekilde sabitlemeleri ve delik açmaları sağlanır (KB2.5, E3.2). Öğretmen tarafından işlem sırası ve güvenli çalışma yöntemi gösterildikten sonra öğrencilerin parça üzerinde kesme, delme ve eğeleme işlemleri yapmaları sağlanır (E3.2, D3.2). Matkap tezgâhında delme işleminin aşamaları açıklanır. Öğrencilerin matkap tezgâhında delme işlemini uygun devir ve ilerleme ile iş güvenliği kurallarına uyarak gerçekleştirmeleri beklenir (E3.2, D3.2). Öğretmen tarafından uygun havşa açısı ve derinliği numune parça üzerinde gösterildikten sonra öğrencilerin uygulama yapmaları sağlanır. Delik sonrası yüzey kalitesinin artırılması amacıyla öğrencilere havşa frezesi ile havşa açma çalışmaları yaptırılır (E3.2). Uygulamaya başlamadan önce öğretmen tarafından kılavuz ve pafta kullanımı, kılavuz kolu tutuşu ve kesme sıvısı kullanımı uygulamalı olarak gösterilir. Kılavuz çekme aşamasında öğrencilere deliklere kılavuz takımı ile diş açma, kılavuz kolu kullanımı ve uygun kesme sıvısı seçimi uygulamalı olarak gösterilir; öğrencilerin elle kılavuz çekme işlemini gerçekleştirmeleri sağlanır. Kılavuz işlemi sonrası ortamın düzenlenmesi ve temiz bırakılması beklenir (E2.2, D16.3). Pafta çekme çalışmalarında öğrencilere yüzey çapına uygun pafta seçimi, diş açılacak yüzeye eğe ile pah kırma, mil üzerine diş açma ve uygun kesme sıvısı kullanımı işlemleri uygulatılır. Öğrencilerin açılan dişleri vida tarağı ile kontrol etmeleri sağlanır ve öğrencilerden pafta işlemi sonrası çalışma ortamını düzenlemeleri ve temiz bırakmaları beklenir (KB2.7, E2.2, D16.3). Tüm uygulamalar sırasında kişisel koruyucu donanımların eksiksiz kullanılması, talaş ve çapak güvenliği ile atölye düzenine uyulması sağlanır (E2.2, D16.3). İş bitiminde öğrencilerden delme ve vidalama aletlerinin bakımlarını yapmaları, kesici uçları temizlemeleri ve yağlamaları istenir (KB2.4, KB2.2, OB2). Yapılan uygulama çalışmaları gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Makine Elemanları ve Uygulamaları: Dersin başlangıcında öğrencilere vida, cıvata, saplama, somun, rondela, perno, gupilya, silindirik pim, kama ve perçin çeşitleri; görseller, kataloglar ve örnek bağlantı elemanları kullanılarak tanıtılır (OB4, E1.1, KB2.5).
- Uygulama145 dk
Bağlantı elemanlarının standartları, diş yönü, sıkma-sökme kuralları, bağlantı güvenliği ve bakım gereksinimleri teknik çizimler eşliğinde açıklanır. Ayrıca bağlantılarda kullanılan ölçü ve kontrol ekipmanı tanıtılır (OB1, KB2.4). Atölye uygulamalarında öğretmen tarafından cıvatalı bağlantı yöntemleri ve sıkma kuralları gösterildikten sonra öğrencilerden iki parça arasında cıvata ve somunla bağlantı yapmaları, bağlantıyı uygun anahtarlarla söküp takmaları ve hatalı bağlantıları tespit etmeleri beklenir (KB2.7, KB3.1). Ayrıca öğrencilere kör delikli cıvatalı bağlantı yaptırılır, bağlantının diş yönü ve sıkma kurallarına uygunluğu denetlenir (KB3.1, D3.2). Öğrencilerin makine üzerinde çalışma sürecinde bağlantıları güvenlik açısından kontrol etmeleri sağlanır (E2.2). Pernolu ve gupilyalı bağlantı çalışmalarında öğrencilere perno ve gupilya çeşitleri, kullanım alanları ve standartları anlatılır. Öğrencilerin pernolu ve gupilyalı bağlantı yapmaları ve hatalı montajları belirlemeleri beklenir. Öğretmen tarafından doğru montaj ve hatalı montaj örnekleri uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin bağlantıyı gerçekleştirmeleri sağlanır (KB2.5, KB2.7, D3.2). Yapılan bağlantılar öğrencilere makine üzerinde kontrol ettirilir. Pimli bağlantılarda pim çeşitleri ve standartları açıklanır. Ayrıca kamalı bağlantılardaki kama çeşitleri ve kamalı mil sistemleri öğrencilere tanıtılır. Öğrencilerden pimli ve kamalı bağlantılar yapmaları beklenir. Ayrıca öğrencilere iki parçayı silindirik pimle birleştirme çalışması yaptırılır (KB3.1, E2.2). Perçinleme işlemlerinde perçin çeşitleri, standartları ve perçinleme takımları açıklanır. Öğretmen tarafından örnek bir perçinleme uygulaması yapılarak delik çapı ve boy hesaplaması gösterildikten sonra öğrencilerin perçin çapına göre matkap seçmeleri, parça üzerine markalama ve nokta vurma işlemi yapmaları istenir. Ardından öğrencilere perçin delik çapı ve perçin boyu hesaplamaları yaptırılır. Öğrencilere iki parçayı pop perçinle birleştirme uygulaması yaptırılır ve işlem sonrası bağlantının sağlamlığı kontrol ettirilir (KB2.14, OB4, KB2.4). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Temel Kaynak İşlemleri: Dersin girişinde öğrencilere elektrik ark kaynağının tanımı, bağlantı elemanları, yardımcı kaynak ekipmanı ve iş güvenliği kuralları; görsel destekli sunumlar, teknik videolar ve animasyonlar ile tanıtılır. Öğrencilerin elektrik ark kaynağı sistemine ait bileşenleri tanımaları ve kullanım amaçlarını açıklamaları istenir (OB4, E1.1). Kaynak uygulamalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından tüm temel kaynak hareketleri, güvenlik önlemleri ve doğru dikiş örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Kaynak makinesinin ana ve yardımcı parçaları, bağlantı noktaları ve elektrik devre şemaları atölyede uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir; öğrencilerden kaynak makinesini güvenli şekilde kurmaları ve bağlantılarını yapmaları beklenir (D16.3, KB2.4). Teorik bölümde ark oluşumu, elektrot seçimi, amper ayarı, kaynak parametreleri ve farklı yöntemlerle ark oluşturma teknikleri açıklanır (E2.2). Kaynak uygulamalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından elektrot açısı, ark boyu, ilerleme hızı ve doğru kaynak dikişi numune parçalar üzerinde uygulamalı olarak gösterilir. Ark boyu, elektrot açısı ve kaynak pozisyonunun dikiş kalitesine etkileri gösterilir; ardından öğrencilerden düz yüzeyler üzerinde elektrik arkı ile yatayda düz dikiş çekmeleri beklenir. Öğrencilere yüzeylerin temizliği, doğru kaynak tekniğiyle dikiş ve işlem sonrası cüruf temizliği yaptırılır (KB3.1). Ardından öğrencilerin elektrik arkı ile yatayda küt ek kaynak uygulaması yapmaları sağlanır. Bu uygulamada doğru elektrot açısı, ark boyu ve ilerleme hızını belirleme, puntalama, kaynak sonrası cüruf temizliği işlemleri yaptırılır. Sonrasında öğrenciler, elektrik arkı ile yatayda iç köşe kaynak ve dış köşe kaynak uygulamalarını gerçekleştirir. İç ve dış köşe uygulamalarında puntalama, açılar ve elektrot hareketleri öğrencilere adım adım uygulatılır (OB4, SDB3.3). Öğretmen tarafından örnek bir bindirme payı hesabı yapılıp yüzey hazırlığı uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerden bindirme payı hesaplaması ve yüzey hazırlama işlemlerini gerçekleştirmeleri beklenir. Bindirme kaynağı aşamasında öğrencilere bindirme payı hesaplatılır ve farklı kalınlıktaki çelik gereçlerin yüzeyleri hazırlatılır. Öğrencilerden elektrik arkı ile yatayda bindirme kaynak çalışmasını yapmaları beklenir. Her uygulama sonunda öğrencilerin oluşan cürufu temizlemeleri ve kaynak dikişini gözle muayene etmeleri sağlanır. Uygulamalı hata analizi bölümünde, bilinçli olarak oluşturulan dikiş hataları (yetersiz nüfuziyet, gözenek, yanma, süreksizlik vb.) öğrencilere sunulur; öğrencilerden kaynak hatalarını ayırt etmeleri için kümelenme tekniğini kullanmaları istenir (OB4, SDB3.3). Atölye çalışmalarında kaynak sonrası oluşan metal atıkların ayrıştırılarak geri dönüşüme yönlendirilmesi sağlanır. Tüm uygulamalarda öğrencilerin kaynak dikişlerini gözle muayene ve basit tahribatsız muayene teknikleri ile incelemeleri beklenir. Öğretmen tarafından numune hatalı ve doğru kaynak dikişleri karşılaştırmalı olarak gösterilir (KB2.2, D5.2). Öğrenme birimi sonunda her gruba “Atık metal elemanlarını kaynakla montajlayarak ürün oluşturma” görevi verilir. Öğrencilerden ürünün tasarımını planlamaları, uygun kaynak yöntemini ve elektrodu seçmeleri, montaj ve kaynak işlemlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun biçimde gerçekleştirmeleri ve ortaya koydukları ürünü teknik doğruluk, iş güvenliği, süreç yönetimi ve raporlama ölçütlerine göre sunmaları beklenir (OB4, D5.2, E3.3, KB3.1, KB2.14). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. İletken Bağlantıları: Dersin başlangıcında öğrencilere elektrik devrelerinde kullanılan iletkenlerin çeşitleri, akım taşıma kapasiteleri, yalıtım malzemeleri ve kullanım alanları; görseller, teknik kataloglar, videolar ve saha örnekleriyle tanıtılır. İletken seçiminin güvenlik standartları ve enerji verimliliği ile ilişkisi etkileşimli sunumlar ve sınıf tartışmalarıyla açıklanır (OB1, E1.1). Öğrencilerin kesme, soyma ve bükme işlemlerinde kullanılan kablo sıyırma penseleri, klemens tornavidaları, krone bıçakları gibi el aletlerini tanımaları; bu araçların bakımını yapmaları, kalibrasyonunu kontrol etmeleri ve güvenlik kurallarını uygulamaları beklenir (OB4, KB2.2). Öğretmen tarafından örnek kablo üzerinde kesme ve soyma işlemi uygulamalı olarak gösterildikten sonra farklı kesit ve malzeme türlerine sahip kabloların iletkenlik özelliklerinin karşılaştırılabilmesi ve standartlara uygunluğun değerlendirilmesi amacıyla öğrencilere kablo kesme, soyma ve yalıtım işlemleri uygulatılır. Bu uygulamalarla öğrencilerin kablo türlerini tanımaları ve kesme, soyma ve yalıtım işlemlerinde el becerisi kazanmaları beklenir. Üzerinde çalışılan kabloların enerji kaybı ve ısınma oranlarının dijital ölçüm cihazlarıyla öğrencilerin analiz etmeleri beklenir. Öğretmen tarafından ölçüm noktaları ve güvenli bağlantı yöntemleri uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin ölçüm yapmaları sağlanır. (OB1, KB2.5). Her öğrenciye farklı türde iletkenler verilerek öğrencilerin kesme, uç açma, yalıtım sıyırma ve ekleme işlemlerini standartlara uygun şekilde yapmaları sağlanır. Hatalı bağlantı örnekleri senaryo tabanlı uygulamalar yoluyla sunularak öğrencilerden bu hataları tespit etmeleri ve uygulama sırasında düzeltmeleri beklenir (D3.4). Bağlantı uygulamalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından düz ek, T ek ve lehimli bağlantı türleri numune kablolar üzerinde uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden düz ek, çift düz ek, T ek ve çift T ek uygulamaları yapmaları beklenir; öğrencilerin hatalı bağlantıları tespit etmeleri ve düzeltmeleri sağlanır. Klemens, terminal, fiş, jak, kablo pabucu, kablo yüksüğü gibi bağlantı elemanlarının işlevleri ve kullanım alanları uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Bu kapsamda öğrencilere klemensle ek bağlantı uygulaması yaptırılır. Öğrencilerin vidalı ve sıkmalı bağlantıları gerçek devreler üzerinde kurmaları ve bağlantıların süreklilik, izolasyon ve mekanik dayanım testlerini yapmaları beklenir (KB2.2). Öğrencilerin fiş ve jak bağlantıları ile seyyar lamba ve uzatma kablosu montajı yapmaları beklenir. Ayrıca öğrencilere anten kablosuna F konnektör bağlama, internet (ağ) kablosu ve RJ-11 telefon kablosu hazırlama uygulamaları yaptırılır. Bağlantılarda kullanılan yalıtım malzemelerinin seçimi, montaj sonrası güvenlik kontrollerinin yapılması ve standartlara uygunluğun sağlanması; gözlem formları ve kontrol listeleri ile değerlendirilebilir (KB3.1). Bağlantılarda malzeme israfının önlenmesi, yeniden kullanım ve geri dönüşüm, kullanılan malzemelerin bakım-onarım adımları ve bağlantı dayanım testleri öğrencilere uygulamalı olarak gösterilir (OB4, KB2.2, D3.4, D16.1). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Zayıf Akım Tesisat Devreleri: Dersin başlangıcında öğrencilere zayıf akım tesisatının tanımı, özellikleri, kullanım alanları ve güvenlik önlemleri; görsel destekli sunumlar ve teknik videolarla tanıtılır (OB1, E1.1, KB2.3). Farklı tipte kablolar, montaj elemanları ile zil ve diyafon bileşenleri uygulamalı olarak öğrencilere tanıtılır; öğrencilerin devre şemalarındaki semboller ile gerçek malzemeleri eşleştirmeleri sağlanır (OB4, KB2.3, KB2.7). Teorik bölümde, öğrencilere zayıf akım tesisatında kullanılan el aletleri, kablolar ve montaj elemanları açıklanır; tesisat şemalarının okunması, şemaya göre montaj ve yerleşim ilkeleri örnek çizimler üzerinden gösterilir (KB2.3, KB2.7). Atölye uygulamalarında öğrencilere kablo kesme, soyma ve bükme, klemens / terminal bağlantıları, kablo pabucu montajı ve izolasyon adımları uygulatılır; çalışmalar çalışma kılavuzlarına uygun yürütülür (SDB2.2, KB2.3, D3.2). Zil tesisatı bölümünde zil tesisatı çizimleri ve çalışma prensipleri açıklanır, uygulama aşamaları sıralanır. Öğretmen tarafından örnek bir zil devresi kurulup test edildikten sonra öğrencilerden sırasıyla bir buton-bir zil, iki buton-bir zil ve iki kat aşağıdan çağırmalı zil devrelerini kurmaları istenir. Öğrencilerin kurdukları devrelerde işlev kontrolü yapmaları ve hataları gidermeleri sağlanır (OB4, KB2.7, D12.3). Diyafon bölümünde, öğrencilere diyafonun genel yapısı ve çeşitleri açıklanır; öğrencilerden kapı otomatiği ve raylı sistem diyafon tesisatı devrelerini kurmaları beklenir (KB2.7, E2.2). Arıza giderme çalışmalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından örnek bir arıza senaryosu çözülerek süreç adım adım gösterilir. Senaryo tabanlı etkinliklerde öğrencilere arızalı zil / diyafon devreleri verilir; bu devrelerde kablo kopması, hatalı bağlantı, kısa devre ve görüntü-ses sorunları oluşturulur. Öğrenciler, arıza tespit formu doldurur (OB4, KB3.2, SDB3.3). Öğrenciler, saha çalışmaları kapsamında gerçek tesisatları yerinde inceler; güzergâh, bağlantı kutuları ve cihaz konumlarını gözlemler (KB2.6). Ardından teknik rapor ve bakım önerileri hazırlar (SDB2.2, D3.2, KB2.7, OB1, SDB2.1). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Kuvvetli Akım Tesisat Devreleri: Dersin girişinde öğrencilere kuvvetli akım tesisatının tanımı, kullanım alanları, sınıflandırılması ve güvenlik önlemleri; görseller, devre şemaları ve teknik videolar eşliğinde açıklanır. Öğretmen tarafından kuvvetli akım tesisat devre elemanları açıklanır ve tesisatın temel özellikleri tanıtılır. Ardından öğrencilerin kuvvetli akım tesisat devre elemanlarını ayırt etmeleri ve tesisatın özelliklerini açıklamaları beklenir. Bu durum, kümeleme ve anlam çözümleme teknikleri kullanılarak ölçülebilir. (OB1, E1.1). Öğrencilere tesisatta kullanılan kablolar, sigortalar, anahtarlar, prizler ve topraklama elemanları tanıtılır; malzemeler sınıflandırılır (KB2.5). Teorik bölümde kuvvetli akım tesisat şemalarının okunması, semboller, çizim kuralları ve topraklamanın özellikleri anlatılır. Öğrencilere devre şemaları verilir, öğrencilerin semboller ile gerçek malzemeleri eşleştirmeleri sağlanır (OB4). Tesisat kurulumuna başlamadan önce öğretmen tarafından devre elemanlarının pano üzerindeki yerleşimi, faz-nötr-toprak bağlantıları ve ölçüm noktaları uygulamalı olarak gösterilir. Atölye uygulamalarında, aydınlatma tesisat devrelerinin kurulmasına geçilir. Öğretmen tarafından pano üzerinde örnek bağlantı yapılıp ölçüm noktaları gösterildikten sonra öğrencilere sırasıyla adi anahtar, komütatör anahtar ve vaviyen anahtar tesisatları kurdurulur. Kurulan devrelerde faz-nötr-toprak bağlantılarının doğru uygulanması, devrelerin çalışıp çalışmadığının test edilmesi ve hataların giderilmesi sağlanır (OB4, KB2.2). İleri uygulamalar kapsamında öğrencilerden impuls röleli lamba, LED spot lamba ve dimmer anahtar tesisatlarını kurmaları istenir. Öğrencilere bu sistemler üzerinde enerji verimliliği ölçümleri yaptırılır ve sonuçları karşılaştırmaları sağlanır (D3.2). Öğrencilere priz tesisatı bölümünde topraklı ve topraksız priz tesisatları kurdurulur, priz çeşitleri ve montaj teknikleri uygulatılır (D3.2, E3.2). Arıza giderme çalışmalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından örnek bir arıza senaryosu çözülerek süreç adım adım gösterilir. Senaryo tabanlı etkinliklerde öğrencilerden ölçüm, test, bakım ve arıza tespiti ile giderme çalışmaları yapmaları beklenir (OB4, SDB3.3). Saha çalışmaları kapsamında öğrencilerin enerji panosu veya gerçek tesisatlar üzerinde gözlem yapmaları sağlanır, öğrencilere gözlem raporu hazırlatılır (D16.3, KB2.2, D3.2, SDB3.3). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Elektriksel Büyüklükler: Dersin girişinde öğrencilere elektrik devresi, devre çeşitleri (seri, paralel, karışık) ve temel devre elemanları tanıtılır. Öğretmen tarafından örnek seri ve paralel devre kurulup ölçümler gösterildikten sonra öğrencilerden farklı bağlantı türlerine göre temel elektrik devresi kurmaları istenir (OB1, E1.1). Teorik bölümde akım, gerilim, iş, güç, enerji ve frekans kavramları, bunların birimleri ve aralarındaki ilişkiler; matematiksel ifadeler ve grafiklerle açıklanır (KB2.4, OB4). Öğrencilerden AC ve DC akım çeşitlerini ayırt etmeleri; gerilim dönüşümleri, akım birim dönüşümleri, enerji birim dönüşümleri ve frekans bileşenleri ile ilgili hesaplamalar yapmaları beklenir (KB2.4). Öğrencilerin farklı devre senaryoları üzerinden güç ve enerji hesaplamaları yaparak sonuçları karşılaştırmaları sağlanır (KB2.4). Atölye çalışmalarında öğrencilere ölçme araçlarının (voltmetre, ampermetre, pens ampermetre, wattmetre, enerji ölçer, frekansmetre) yapıları, ölçtükleri büyüklükler ve doğru bağlantı ilkeleri gösterilir (KB2.2, E2.2). Öğrencilere DC devrede ampermetre ile akım ölçümü, AC devrede ampermetre ile akım ölçümü ve pens ampermetre ile akım ölçümü uygulatılır (E2.2, KB2.7). Öğrencilerin voltmetre ile DC ve AC gerilim ölçümleri yapmaları, ölçümleri farklı noktalardan alarak karşılaştırmaları sağlanır (E2.2, KB2.7). Öğrencilere elektrik sayaçlarının enerji ölçümünde kullanımı ve çalışma prensibi açıklanır. Öğrencilerden elektrik sayacı ile tüketilen enerji ölçümünü yapmaları beklenir (E2.2, KB2.7). Öğretmen tarafından wattmetrenin doğru bağlantı şeması pano üzerinde gösterildikten sonra öğrencilerin ölçüm yapmaları sağlanır. Öğrencilere wattmetre ile güç ölçümü yaptırılır. Öğrencilerin gerek wattmetre gerekse voltmetre- ampermetre yöntemiyle aktif güç hesaplaması yapmaları sağlanır. Bu hesaplamaları içeren bir çalışma kâğıdı hazırlanır (KB2.4). Öğrencilerin T tablosu kullanarak frekansmetre ile şebeke frekansını ölçmeleri ve 50 Hz standardı ile karşılaştırmaları sağlanır (OB2, KB2.4). Osiloskop bölümünde osiloskopun yapısı, bağlantıları ve fonksiyonları uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Ölçüm öncesinde öğretmen tarafından prob bağlantıları, topraklama noktaları ve yanlış bağlantı riskleri uygulamalı olarak gösterilir. (OB2, KB2.4). Öğrencilerden osiloskop ile gerilim ölçümü yapmaları, dalga genliğini belirlemeleri ve osiloskop ile frekans ölçümü gerçekleştirmeleri beklenir. Tüm ölçümlerle birlikte periyodun ölçülüp frekans hesaplamasının yapılması sağlanır (E2.2). Öğrencilerden ölçümlerin sonuçlarını tablo ve grafik hâline getirmeleri, hata paylarını hesaplamaları ve ölçtükleri elektriksel büyüklükleri sınıf ortamında yorumlamaları beklenir (OB4, KB2.4). Öğrencilere uygulama destekli olarak basit elektrik devresi üzerinde lamba kontrolü yaptırılır (E3.2). Saha kapsamında öğrencilerin enerji üretim ve dağıtım tesislerinde gözlem yapmaları istenir, ölçüm cihazlarının gerçek ortamda kullanımı ve bakım prosedürlerini yerinde incelemeleri sağlanır (KB2.2, E2.2, D3.2, OB2). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanı kullanılarak değerlendirilebilir. Analog Devre Elemanları ve Bağlantıları: Dersin başında öğrencilere direnç, kondansatör, bobin, diyot, transistör gibi temel analog devre elemanlarının tanımı, sembolleri, ölçüm birimleri ve kullanım alanları; görsel destekli sunumlar, teknik videolar ve devre simülasyon programlarıyla tanıtılır. Öğrencilerden bu elemanların temel özelliklerini karşılaştırmaları beklenir. Analog devre elemanlarını ayırt etmeye yönelik beceriler kümeleme; devre elemanlarının özelliklerini açıklamaya yönelik beceriler anlam çözümleme; ölçüm sonuçlarını teorik değerlerle karşılaştırmaya yönelik beceriler T tablosu kullanılarak değerlendirilebilir (OB4, KB2.7). Teorik süreçte iletken-direnç ilişkisi, direnç renk kodları, SMD kodlama, seri-paralel-karışık direnç bağlantıları, direnç birimleri ve dönüşümleri, Ohm kanunu, kondansatör kapasite hesapları ve sağlamlık testleri, bobin endüktansı, diyotların doğrultma işlevi, transistörlerin anahtarlama görevleri ve röleli devre uygulamaları açıklanır; bu içerikler şema çözümleme ve simülasyonlarla desteklenir (OB4, KB2.5). Öğretmen tarafından breadboard bağlantı mantığı ve besleme yerleşimi gösterildikten sonra atölye uygulamalarında öğrencilere breadboard (devre tahtası) üzerinde devre kurma çalışmaları yaptırılır. Öğrencilerden direnç değerlerini renk kodlarına göre belirlemeleri, SMD direnç değerlerini hesaplamaları, birim dönüşümleri yapmaları, seri-paralel-karışık bağlantılarda eş değer direnç hesaplamaları ve Ohm kanununa göre akım-gerilim-direnç hesaplamaları yapmaları beklenir (KB2.4). Öğrencilere dirençlerin multimetre ile ölçümü yaptırılır ve öğrencilerden ölçüm sonuçlarını teorik değerlerle karşılaştırmaları beklenir (E2.2). Kondansatör uygulamalarında öğrencilerden kapasite değerlerini okumaları, birim dönüşümleri yapmaları, kondansatör ölçümü gerçekleştirmeleri ve sağlamlık testi uygulamaları istenir (KB2.7, E2.2). Bobin çalışmalarında öğrencilere endüktans birim dönüşümleri yaptırılır ve öğrencilerin bobin ölçümü yapmaları beklenir (KB2.7, E2.2). Diyot uygulamalarında öğrencilerin diyot çeşitlerini ayırt etmeleri, diyot ölçümü yapmaları ve doğrultma devresi kurmaları beklenir (KB2.7, E3.2). LED uygulamasında öğrencilere RGB LED devresi kurdurulur; öğrencilerin anot-katot bağlantısını yapmaları, uygun direnç seçimini ve renk değişimlerini test etmeleri sağlanır (E3.2). Transistör çalışmalarında öğrencilerden transistör çeşitlerini kılıflarına göre ayırt etmeleri, sağlamlık kontrolü ve uç tespiti yapmaları, transistörü anahtar olarak kullanmaları ve transistörlü röle devresi kurmaları beklenir (KB2.7, E3.2). Öğrencilerin tüm devrelerde akım ve gerilimleri ölçmeleri ve ölçüm sonuçlarını kayıt altına almaları beklenir. Öğretmen tarafından devre üzerinde ölçüm noktaları ve kısa devre riskleri uygulamalı olarak gösterilir (E2.2). Arıza senaryolarında öğrencilere yanlış bağlantı, kısa devre ve arızalı eleman örnekleri verilir; öğrencilerden arıza tespiti ve onarım adımlarını uygulamaları, devreleri enerji tüketimi, verimlilik ve çevre dostu tasarım açısından değerlendirmeleri beklenir (KB3.1, SDB3.3). Saha çalışmaları kapsamında öğrencilere elektronik laboratuvarı veya üretim tesislerine teknik ziyaret yaptırılır, öğrencilerin endüstriyel devre uygulamalarını gözlemlemeleri ve saha gözlem raporu hazırlamaları beklenir (KB2.2, D3.3, E3.2). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Lehimleme ve Baskı Devre: Dersin girişinde öğrencilere lehimlemenin tanımı, amacı, özellikleri, kullanım alanları ve elektronik devrelerdeki önemi; görsel sunumlar, teknik videolar ve gerçek devre örnekleriyle açıklanır. Lehimleme elemanları, kullanılan malzemeler, güvenli kullanım kuralları ve atıkların çevreye etkileri öğrencilere bire bir uygulamalı olarak tanıtılır; öğrencilerden her malzemenin işlevini ifade etmeleri ve güvenli kullanımını göstermeleri beklenir (OB1, E1.1, KB2.2). Teorik süreçte lehimleme çeşitleri, lehimleme hataları ve iyi bir lehim bağlantısının özellikleri açıklanır; öğrencilerden hatalı lehim örneklerini fotoğraf ve devreler üzerinden tespit etmeleri ve çözüm önerileri geliştirmeleri beklenir (OB4, KB2.7). Atölye uygulamalarında öğrencilere havyalar, lehim telleri, lehim pastaları, lehim sökme telleri ve pompaları tanıtılır; standartlara uygun lehimleme teknikleri uygulatılır. Öğretmen tarafından doğru havya tutuşu, yüzey ısıtma süresi, uygun lehim miktarı ve iyi lehim örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Bu kapsamda öğrencilerin ön lehimleme uygulaması yapmaları, lehimlenecek yüzeyi temizlemeleri, ince tabaka hâlinde lehim uygulamaları ve bağlantıya hazırlık yapmaları sağlanır. Öğretmen tarafından örnek bir plaket üzerinde doğru lehim noktası gösterildikten sonra öğrencilerden delikli plaket üzerinde lehimleme uygulaması yapmaları, elemanları doğru konumlandırmaları ve temiz ve sağlam lehim noktaları oluşturmaları beklenir (KB2.2, E3.2, E2.2). Ayrıca öğrencilerden iletken birleştirerek lehimleme uygulamaları, kablo uçlarını bükerek lehimle kaplamaları, mekanik dayanım ve elektriksel süreklilik testleri yapmaları istenir. Lehim sonrası soğuk lehim kontrolü, süreklilik testi ve iletkenlik ölçümü multimetre ile yaptırılır; öğrencilerin sonuçları tabloya işlemesi beklenir (KB2.11). Baskı devre bölümünde öğrencilere baskı devrenin yapısı ve önemi, baskı devrede kullanılan kimyasal malzemeler, araç gereç, patern (yol şeması) çıkarma ve montaj aşamaları açıklanır. Öğretmen tarafından örnek bir baskı devre çizimi ve patern aktarımı uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden baskı devresi çizimi yapmaları, patern oluşturmaları, paterni plakete aktarmaları, delikler açmaları ve baskı devre montajını tamamlamaları beklenir (E2.2, D3.2). Baskı devre üretimi için kullanılan yöntemlerin (kimyasal yöntem, CNC, toner aktarımı vb.) karşılaştırılması yapılır; öğrencilerin seçilen uygun yöntemle baskı devre çıkarmaları istenir. Öğretmen tarafından hatalı lehim, soğuk lehim ve kısa devre örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Plaket yollarının sürekliliği ölçülür ve öğrencilere hatalı yolların onarımı yaptırılır. Simülasyon ortamında veya güvenli atölyede kısa devre, kopuk hat, hatalı komponent (bileşen) yerleşimi gibi bilinçli arıza senaryoları uygulanır; öğrencilerden lehim hatalarını tespit ederek düzeltmeleri, kısa devre ve kopuk hat arızalarını gidermeleri beklenir (KB2.13, KB2.11). Çevresel etkilerin farkındalığı kapsamında öğrencilere kimyasalların güvenli bertarafı ve atıkların geri dönüşüme ayrılması uygulamalı olarak gösterilir (D3.2). Dersin sonunda her grup, “Baskı Devre Üzerinde Flip-Flop Uygulaması” başlıklı çalışmayı yapar; öğrencilerden devre şemasını oluşturmaları, malzeme listesini hazırlamaları, patern çıkarıp plakete aktarmaları, lehimleme ve montaj işlemlerini tamamlamaları ve devreyi test ederek devrenin çalıştığını doğrulamaları beklenir. Bu süreçte öğrencilerin flip-flop uygulamasını gerçekleştirmeleri istenir (D3.2, KB2.11). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir.
- Sonuçlandırma50 dk
Öğrencilerin "e) Elektrikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.
Sınıf defteri: Atölye Kuralları ve Çalışma Güvenliği / Mekanikte İş Sağlığı ve Güvenliği / Elektrikte İş Sağlığı ve Güvenliği; değerlendirme
Derse Giriş 30 dk
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ünitesine giriş: Atölye Kuralları ve Çalışma Güvenliği / Mekanikte İş Sağlığı ve Güvenliği / Elektrikte İş Sağlığı ve Güvenliği üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
Keşfetme 95 dk
İş Sağlığı ve Güvenliği: Dersin girişinde öğrencilere iş sağlığı ve güvenliği kavramı, atık yönetimi ve enerji tasarrufu uygulamaları, atölyede çalışma güvenliği, kişisel koruyucu donanımların önemi ve atölye çalışmalarıyla ilgili genel kurallar; bilgisayar destekli sunumlar, iş kazalarına ilişkin istatistikler ve iş kazalarından alınmış örnek videolarla tanıtılır (OB1, OB4, E1.1). Uygulamalara geçilmeden önce öğretmen tarafından atölyede uyulması gereken iş sağlığı ve güvenliği kuralları, kişisel koruyucu donanımların doğru kullanımı ve riskli davranış örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrenciler, öğretmenin rehberliği ve kontrolü altında uygulamaları gerçekleştirir. Öğretmen tarafından örnek bir güvenli çalışma yönergesi gösterilip açıklama yapıldıktan sonra öğrencilerden atölye kurallarını inceleyerek güvenli çalışma yönergesi oluşturmaları istenir, öğrencilerin atölyede karşılaşılabilecek riskleri belirleyerek iş kazalarını ve bu kazalardan korunma yollarını listelemeleri sağlanır (OB1, E1.1). Öğrencilere ilk yardım kuralları açıklanır. Öğretmen, temel ilk yardım uygulamalarını (bilinç kontrolü, temel yaşam desteği pozisyonu, elektrik çarpmasında müdahale adımları) görsel materyaller ve örnek uygulama videoları eşliğinde uygulamalı olarak gösterir. Öğrencilerden gruplar hâlinde ilk yardım uygulamalarını içeren bilgilendirme afişi hazırlamaları beklenir (OB4, SDB2.2). Ardından kişisel koruyucu donanımların özellikleri, kullanım alanları ve önemi anlatılır; öğrenciler, kişisel koruyucu donanımları tanıyıp kullanım alanlarına göre eşleştirir; öğrencilerin verilen işe uygun kişisel koruyucu donanımı doğru şekilde kullanması sağlanır (OB4, KB2.2, D16.1). Mekanik atölyesinde yürütülen çalışmalarda İSG (iş sağlığı ve güvenliği), bu alanda kullanılan el aletleri ve elektrikli makineler açıklanır. Öğrencilerin makinelerin güvenli kullanım kurallarını tanıma, mekanik kazalara ait örnek olay incelemesi yapma, kazaları önleyici yöntemleri belirleme ve atölyede mekanik İSG tedbirlerini uygulama etkinliklerini yapmaları sağlanır (KB2.3, KB2.4, E2.2). Elektrik güvenliği çalışmaları kapsamında, elektrikle yürütülen çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği, elektrik kazalarının nedenleri ve elektrik çarpmasının sonuçları açıklanır. Elektrik çarpması durumunda yapılacak ilk müdahale adımları öğretmen tarafından uygulamalı olarak gösterilir; yanlış müdahale örnekleri üzerinde durularak riskler açıklanır. Öğrencilerden elektrik kazalarının nedenlerini sınıflandırmaları, elektrik çarpması durumunda yapılması gerekenleri uygulamalı olarak göstermeleri, elektrik güvenliği için kontrol listesi hazırlamaları ve elektrik çalışmalarında güvenlik kurallarını uygulamalı olarak yerine getirmeleri beklenir. Bu süreçle elektrik çalışmalarında güvenlik bilinci geliştirilir (KB2.5, KB2.6, E2.2). Öğrenme birimi sonunda uygulamalı iş sağlığı ve güvenliği denetimi yaptırılır. Bu kapsamda öğrencilerden atölye, mekanik ve elektrik çalışmalarını kapsayacak şekilde risk analizi yapmaları, iş sağlığı ve güvenliği açısından tehlike kaynaklarını belirlemeleri ve bu tehlikelere yönelik önleyici ve düzeltici tedbirler önermeleri beklenir. Öğrenciler, hazırladıkları kontrol listeleri doğrultusunda güvenlik denetimini gerçekleştirir ve sürecin sonunda elde ettikleri bulguları “İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Raporu” hâlinde yapılandırılmış biçimde sunar (OB2, SDB2.2, D16.3). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Temel El İşlemleri: Dersin girişinde öğrencilere malzemelerin mekanik, fiziksel ve kimyasal özellikleri; görseller, teknik kataloglar veya videolarla açıklanır. Öğrencilere farklı malzeme örnekleri verilerek öğrencilerin malzemeleri bu özelliklere göre ayırt etmeleri sağlanır; malzemelerin doğaya ve çevreye etkileri inceletilir, çevreye duyarlı ve işe göre malzeme seçimi yaptırılır. Öğrencilerin metal ve metal alaşımlarını, metal olmayan malzemeleri karşılaştırmaları ve bu malzemelerin kullanım gerekçelerini rapor hâlinde sunmaları beklenir (OB4, KB2.7, KB2.5). Rayların kimyasal ve mekanik özellikleri öğrencilere açıklanır; öğrencilerin demiryolunda kullanılan rayları karşılaştırarak ayırt etmeleri ve kullanım gerekçelerini tablo hâline getirmeleri sağlanır (OB4, KB2.7). Ayrıca öğrencilere farklı ray profilleri (UIC 54, UIC 60 vb.) inceletilerek bu profillerin karşılaştırılması yaptırılır (OB4, KB2.7). Teorik bölümde, öğrencilere mekanik el aletleri ve özel takımlar tanıtılır; her bir aletin kullanım amacı, bakım işlemi ve güvenlik kuralları açıklanır. Öğretmen tarafından el aletlerinin seçim kriterleri örnek uygulamalarla gösterildikten sonra öğrencilerin işe uygun el aletini seçmeleri beklenir. İşlem öncesi hazırlık aşamasında, öğrencilere kişisel koruyucu donanımlar tanıtılır; iş güvenliği kuralları hatırlatılır ve öğrencilerin güvenli çalışma ortamı oluşturmaları sağlanır (KB2.4, E2.2, D16.3). Atölye çalışmalarında öğrencilerin eğeleme işlemini doğru şekilde yapabilmeleri için eğe çeşitleri açıklanır. Öğretmen tarafından eğe tutuşu, doğru duruş pozisyonu, mengene başında çalışma şekli ve eğeleme yönü numune parça üzerinde uygulamalı olarak gösterilir. İşe uygun eğe seçimi, eğe sapı takma ve iş parçasını mengeneye bağlama iş ve işlemleri uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Öğrencilere mengene başında uygun duruş ve eğeleme pozisyonu aldırılarak öğrencilerin düz yüzey, düzlem yüzey ve eğik yüzey (pah kırma) eğeleme uygulamalarını yapmaları sağlanır (E1.5, D3.4). Öğrencilere eğeleme sonrası işlemler açıklanır, üretilen iş parçalarının yüzey düzgünlüğü ve ölçü hassasiyeti kontrol ettirilir. Mengene bakımının önemi açıklanır ve öğrencilerden mengene bakımlarını yapmaları beklenir (E3.2). Mekanik ölçü aletleri tanıtılır, ölçme ve kontrolün önemi açıklanır. Ölçüm uygulamalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından kumpas, mikrometre ve çelik cetvelin doğru kullanımı, sıfırlama ve ölçüm alma teknikleri uygulamalı olarak gösterilir. İşin özelliğine göre ölçü aleti seçtirilir ve ölçü aletlerinde kalibrasyon ve kontrol işlemleri yaptırılır. Öğrencilerin çelik cetvel, kumpas ve mikrometre kullanarak ölçüm işlemleri yapmaları beklenir. Öğrencilere silindirik yüzeyler, iç çaplar ve açılar ölçtürülür. Ölçüm uygulamalarına geçmeden önce öğretmen tarafından hatalı ve doğru ölçüm örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Ölçüm sonuçları tabloya kaydettirilir. Öğrencilerin gönye çeşitleri ile üretilen parçaların yüzey düzgünlüğünü ve ölçü hassasiyetini kontrol etmeleri sağlanır (KB2.7, OB4, SDB2.1). Öğrencilere markalama işlemi ve önemi açıklanır. Öğretmen tarafından numune parça üzerinde markalama işlemi gösterildikten sonra öğrencilerden mekanik temizleme, yüzeyleri uygun boya ile boyama, markalama takımlarını doğru kullanarak işaretleme ve çizim işlemlerini gerçekleştirmeleri beklenir (D16.1). Öğretmen tarafından kesme yöntemleri ve güvenlik önlemleri uygulamalı olarak gösterildikten sonra markalanan parçalarda kesme işlemleri yaptırılır. Öğrencilerden testere ile kesme, el keskisi ile kesme ve el makası/kollu makas ile talaşsız kesme uygulamalarını yapmaları; fırlayan parçalara karşı önlem almaları ve uygun kesme aletini seçmeleri beklenir (E1.5). İş bitiminde öğrencilerden bakım ve temizlik yapmaları, atıkları ayırmaları ve atölye düzenini sağlamaları beklenir (KB2.5, KB2.4, D3.2, D18.3). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Delme ve Vida İşlemleri: Dersin girişinde öğrencilere delik açma işlemlerinde kullanılan matkap tezgâhları, el matkapları, kılavuz ve pafta takımları tanıtılır; delik açma işleminde kullanılan aparat ve makinelerin görevleri görsel materyaller ve tanıtım videoları ile açıklanır (OB4). Öğretmen tarafından matkap tezgâhı üzerinde doğru devir seçimi, merkezleme ve iş parçasının güvenli bağlanması uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin delme işlemini gerçekleştirmeleri sağlanır. Matkap uçlarının türleri, işlenecek malzemeye göre uygun uç seçimi, matkap uçlarına uygun devir ayarının yapılması ve uygun kesme hızının belirlenmesi açıklanır; öğrencilerden devir sayısını hesaplamaları beklenir (KB3.1). Ayrıca soğutma sıvılarının türleri ve gerekliliği açıklanarak öğrencilerin delme hızına uygun soğutma sıvısını seçmeleri sağlanır (KB2.5, KB3.1). Delme öncesinde iş parçasının ve matkabın delik açma işlemine hazırlanması, delik merkezleme ve bağlama yöntemleri gösterilir. Öğretmen tarafından delik merkezleme, bağlama yöntemleri, doğru devir seçimi ve delme sırasında dikkat edilecek güvenlik kuralları matkap tezgâhı üzerinde uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin delik açma işleminde kullanacakları malzemeyi matkap tablasına güvenli şekilde sabitlemeleri ve delik açmaları sağlanır (KB2.5, E3.2). Öğretmen tarafından işlem sırası ve güvenli çalışma yöntemi gösterildikten sonra öğrencilerin parça üzerinde kesme, delme ve eğeleme işlemleri yapmaları sağlanır (E3.2, D3.2). Matkap tezgâhında delme işleminin aşamaları açıklanır. Öğrencilerin matkap tezgâhında delme işlemini uygun devir ve ilerleme ile iş güvenliği kurallarına uyarak gerçekleştirmeleri beklenir (E3.2, D3.2). Öğretmen tarafından uygun havşa açısı ve derinliği numune parça üzerinde gösterildikten sonra öğrencilerin uygulama yapmaları sağlanır. Delik sonrası yüzey kalitesinin artırılması amacıyla öğrencilere havşa frezesi ile havşa açma çalışmaları yaptırılır (E3.2). Uygulamaya başlamadan önce öğretmen tarafından kılavuz ve pafta kullanımı, kılavuz kolu tutuşu ve kesme sıvısı kullanımı uygulamalı olarak gösterilir. Kılavuz çekme aşamasında öğrencilere deliklere kılavuz takımı ile diş açma, kılavuz kolu kullanımı ve uygun kesme sıvısı seçimi uygulamalı olarak gösterilir; öğrencilerin elle kılavuz çekme işlemini gerçekleştirmeleri sağlanır. Kılavuz işlemi sonrası ortamın düzenlenmesi ve temiz bırakılması beklenir (E2.2, D16.3). Pafta çekme çalışmalarında öğrencilere yüzey çapına uygun pafta seçimi, diş açılacak yüzeye eğe ile pah kırma, mil üzerine diş açma ve uygun kesme sıvısı kullanımı işlemleri uygulatılır. Öğrencilerin açılan dişleri vida tarağı ile kontrol etmeleri sağlanır ve öğrencilerden pafta işlemi sonrası çalışma ortamını düzenlemeleri ve temiz bırakmaları beklenir (KB2.7, E2.2, D16.3). Tüm uygulamalar sırasında kişisel koruyucu donanımların eksiksiz kullanılması, talaş ve çapak güvenliği ile atölye düzenine uyulması sağlanır (E2.2, D16.3). İş bitiminde öğrencilerden delme ve vidalama aletlerinin bakımlarını yapmaları, kesici uçları temizlemeleri ve yağlamaları istenir (KB2.4, KB2.2, OB2). Yapılan uygulama çalışmaları gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Makine Elemanları ve Uygulamaları: Dersin başlangıcında öğrencilere vida, cıvata, saplama, somun, rondela, perno, gupilya, silindirik pim, kama ve perçin çeşitleri; görseller, kataloglar ve örnek bağlantı elemanları kullanılarak tanıtılır (OB4, E1.1, KB2.5).
Uygulama 145 dk
Bağlantı elemanlarının standartları, diş yönü, sıkma-sökme kuralları, bağlantı güvenliği ve bakım gereksinimleri teknik çizimler eşliğinde açıklanır. Ayrıca bağlantılarda kullanılan ölçü ve kontrol ekipmanı tanıtılır (OB1, KB2.4). Atölye uygulamalarında öğretmen tarafından cıvatalı bağlantı yöntemleri ve sıkma kuralları gösterildikten sonra öğrencilerden iki parça arasında cıvata ve somunla bağlantı yapmaları, bağlantıyı uygun anahtarlarla söküp takmaları ve hatalı bağlantıları tespit etmeleri beklenir (KB2.7, KB3.1). Ayrıca öğrencilere kör delikli cıvatalı bağlantı yaptırılır, bağlantının diş yönü ve sıkma kurallarına uygunluğu denetlenir (KB3.1, D3.2). Öğrencilerin makine üzerinde çalışma sürecinde bağlantıları güvenlik açısından kontrol etmeleri sağlanır (E2.2). Pernolu ve gupilyalı bağlantı çalışmalarında öğrencilere perno ve gupilya çeşitleri, kullanım alanları ve standartları anlatılır. Öğrencilerin pernolu ve gupilyalı bağlantı yapmaları ve hatalı montajları belirlemeleri beklenir. Öğretmen tarafından doğru montaj ve hatalı montaj örnekleri uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin bağlantıyı gerçekleştirmeleri sağlanır (KB2.5, KB2.7, D3.2). Yapılan bağlantılar öğrencilere makine üzerinde kontrol ettirilir. Pimli bağlantılarda pim çeşitleri ve standartları açıklanır. Ayrıca kamalı bağlantılardaki kama çeşitleri ve kamalı mil sistemleri öğrencilere tanıtılır. Öğrencilerden pimli ve kamalı bağlantılar yapmaları beklenir. Ayrıca öğrencilere iki parçayı silindirik pimle birleştirme çalışması yaptırılır (KB3.1, E2.2). Perçinleme işlemlerinde perçin çeşitleri, standartları ve perçinleme takımları açıklanır. Öğretmen tarafından örnek bir perçinleme uygulaması yapılarak delik çapı ve boy hesaplaması gösterildikten sonra öğrencilerin perçin çapına göre matkap seçmeleri, parça üzerine markalama ve nokta vurma işlemi yapmaları istenir. Ardından öğrencilere perçin delik çapı ve perçin boyu hesaplamaları yaptırılır. Öğrencilere iki parçayı pop perçinle birleştirme uygulaması yaptırılır ve işlem sonrası bağlantının sağlamlığı kontrol ettirilir (KB2.14, OB4, KB2.4). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Temel Kaynak İşlemleri: Dersin girişinde öğrencilere elektrik ark kaynağının tanımı, bağlantı elemanları, yardımcı kaynak ekipmanı ve iş güvenliği kuralları; görsel destekli sunumlar, teknik videolar ve animasyonlar ile tanıtılır. Öğrencilerin elektrik ark kaynağı sistemine ait bileşenleri tanımaları ve kullanım amaçlarını açıklamaları istenir (OB4, E1.1). Kaynak uygulamalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından tüm temel kaynak hareketleri, güvenlik önlemleri ve doğru dikiş örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Kaynak makinesinin ana ve yardımcı parçaları, bağlantı noktaları ve elektrik devre şemaları atölyede uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir; öğrencilerden kaynak makinesini güvenli şekilde kurmaları ve bağlantılarını yapmaları beklenir (D16.3, KB2.4). Teorik bölümde ark oluşumu, elektrot seçimi, amper ayarı, kaynak parametreleri ve farklı yöntemlerle ark oluşturma teknikleri açıklanır (E2.2). Kaynak uygulamalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından elektrot açısı, ark boyu, ilerleme hızı ve doğru kaynak dikişi numune parçalar üzerinde uygulamalı olarak gösterilir. Ark boyu, elektrot açısı ve kaynak pozisyonunun dikiş kalitesine etkileri gösterilir; ardından öğrencilerden düz yüzeyler üzerinde elektrik arkı ile yatayda düz dikiş çekmeleri beklenir. Öğrencilere yüzeylerin temizliği, doğru kaynak tekniğiyle dikiş ve işlem sonrası cüruf temizliği yaptırılır (KB3.1). Ardından öğrencilerin elektrik arkı ile yatayda küt ek kaynak uygulaması yapmaları sağlanır. Bu uygulamada doğru elektrot açısı, ark boyu ve ilerleme hızını belirleme, puntalama, kaynak sonrası cüruf temizliği işlemleri yaptırılır. Sonrasında öğrenciler, elektrik arkı ile yatayda iç köşe kaynak ve dış köşe kaynak uygulamalarını gerçekleştirir. İç ve dış köşe uygulamalarında puntalama, açılar ve elektrot hareketleri öğrencilere adım adım uygulatılır (OB4, SDB3.3). Öğretmen tarafından örnek bir bindirme payı hesabı yapılıp yüzey hazırlığı uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerden bindirme payı hesaplaması ve yüzey hazırlama işlemlerini gerçekleştirmeleri beklenir. Bindirme kaynağı aşamasında öğrencilere bindirme payı hesaplatılır ve farklı kalınlıktaki çelik gereçlerin yüzeyleri hazırlatılır. Öğrencilerden elektrik arkı ile yatayda bindirme kaynak çalışmasını yapmaları beklenir. Her uygulama sonunda öğrencilerin oluşan cürufu temizlemeleri ve kaynak dikişini gözle muayene etmeleri sağlanır. Uygulamalı hata analizi bölümünde, bilinçli olarak oluşturulan dikiş hataları (yetersiz nüfuziyet, gözenek, yanma, süreksizlik vb.) öğrencilere sunulur; öğrencilerden kaynak hatalarını ayırt etmeleri için kümelenme tekniğini kullanmaları istenir (OB4, SDB3.3). Atölye çalışmalarında kaynak sonrası oluşan metal atıkların ayrıştırılarak geri dönüşüme yönlendirilmesi sağlanır. Tüm uygulamalarda öğrencilerin kaynak dikişlerini gözle muayene ve basit tahribatsız muayene teknikleri ile incelemeleri beklenir. Öğretmen tarafından numune hatalı ve doğru kaynak dikişleri karşılaştırmalı olarak gösterilir (KB2.2, D5.2). Öğrenme birimi sonunda her gruba “Atık metal elemanlarını kaynakla montajlayarak ürün oluşturma” görevi verilir. Öğrencilerden ürünün tasarımını planlamaları, uygun kaynak yöntemini ve elektrodu seçmeleri, montaj ve kaynak işlemlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun biçimde gerçekleştirmeleri ve ortaya koydukları ürünü teknik doğruluk, iş güvenliği, süreç yönetimi ve raporlama ölçütlerine göre sunmaları beklenir (OB4, D5.2, E3.3, KB3.1, KB2.14). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. İletken Bağlantıları: Dersin başlangıcında öğrencilere elektrik devrelerinde kullanılan iletkenlerin çeşitleri, akım taşıma kapasiteleri, yalıtım malzemeleri ve kullanım alanları; görseller, teknik kataloglar, videolar ve saha örnekleriyle tanıtılır. İletken seçiminin güvenlik standartları ve enerji verimliliği ile ilişkisi etkileşimli sunumlar ve sınıf tartışmalarıyla açıklanır (OB1, E1.1). Öğrencilerin kesme, soyma ve bükme işlemlerinde kullanılan kablo sıyırma penseleri, klemens tornavidaları, krone bıçakları gibi el aletlerini tanımaları; bu araçların bakımını yapmaları, kalibrasyonunu kontrol etmeleri ve güvenlik kurallarını uygulamaları beklenir (OB4, KB2.2). Öğretmen tarafından örnek kablo üzerinde kesme ve soyma işlemi uygulamalı olarak gösterildikten sonra farklı kesit ve malzeme türlerine sahip kabloların iletkenlik özelliklerinin karşılaştırılabilmesi ve standartlara uygunluğun değerlendirilmesi amacıyla öğrencilere kablo kesme, soyma ve yalıtım işlemleri uygulatılır. Bu uygulamalarla öğrencilerin kablo türlerini tanımaları ve kesme, soyma ve yalıtım işlemlerinde el becerisi kazanmaları beklenir. Üzerinde çalışılan kabloların enerji kaybı ve ısınma oranlarının dijital ölçüm cihazlarıyla öğrencilerin analiz etmeleri beklenir. Öğretmen tarafından ölçüm noktaları ve güvenli bağlantı yöntemleri uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerin ölçüm yapmaları sağlanır. (OB1, KB2.5). Her öğrenciye farklı türde iletkenler verilerek öğrencilerin kesme, uç açma, yalıtım sıyırma ve ekleme işlemlerini standartlara uygun şekilde yapmaları sağlanır. Hatalı bağlantı örnekleri senaryo tabanlı uygulamalar yoluyla sunularak öğrencilerden bu hataları tespit etmeleri ve uygulama sırasında düzeltmeleri beklenir (D3.4). Bağlantı uygulamalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından düz ek, T ek ve lehimli bağlantı türleri numune kablolar üzerinde uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden düz ek, çift düz ek, T ek ve çift T ek uygulamaları yapmaları beklenir; öğrencilerin hatalı bağlantıları tespit etmeleri ve düzeltmeleri sağlanır. Klemens, terminal, fiş, jak, kablo pabucu, kablo yüksüğü gibi bağlantı elemanlarının işlevleri ve kullanım alanları uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Bu kapsamda öğrencilere klemensle ek bağlantı uygulaması yaptırılır. Öğrencilerin vidalı ve sıkmalı bağlantıları gerçek devreler üzerinde kurmaları ve bağlantıların süreklilik, izolasyon ve mekanik dayanım testlerini yapmaları beklenir (KB2.2). Öğrencilerin fiş ve jak bağlantıları ile seyyar lamba ve uzatma kablosu montajı yapmaları beklenir. Ayrıca öğrencilere anten kablosuna F konnektör bağlama, internet (ağ) kablosu ve RJ-11 telefon kablosu hazırlama uygulamaları yaptırılır. Bağlantılarda kullanılan yalıtım malzemelerinin seçimi, montaj sonrası güvenlik kontrollerinin yapılması ve standartlara uygunluğun sağlanması; gözlem formları ve kontrol listeleri ile değerlendirilebilir (KB3.1). Bağlantılarda malzeme israfının önlenmesi, yeniden kullanım ve geri dönüşüm, kullanılan malzemelerin bakım-onarım adımları ve bağlantı dayanım testleri öğrencilere uygulamalı olarak gösterilir (OB4, KB2.2, D3.4, D16.1). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Zayıf Akım Tesisat Devreleri: Dersin başlangıcında öğrencilere zayıf akım tesisatının tanımı, özellikleri, kullanım alanları ve güvenlik önlemleri; görsel destekli sunumlar ve teknik videolarla tanıtılır (OB1, E1.1, KB2.3). Farklı tipte kablolar, montaj elemanları ile zil ve diyafon bileşenleri uygulamalı olarak öğrencilere tanıtılır; öğrencilerin devre şemalarındaki semboller ile gerçek malzemeleri eşleştirmeleri sağlanır (OB4, KB2.3, KB2.7). Teorik bölümde, öğrencilere zayıf akım tesisatında kullanılan el aletleri, kablolar ve montaj elemanları açıklanır; tesisat şemalarının okunması, şemaya göre montaj ve yerleşim ilkeleri örnek çizimler üzerinden gösterilir (KB2.3, KB2.7). Atölye uygulamalarında öğrencilere kablo kesme, soyma ve bükme, klemens / terminal bağlantıları, kablo pabucu montajı ve izolasyon adımları uygulatılır; çalışmalar çalışma kılavuzlarına uygun yürütülür (SDB2.2, KB2.3, D3.2). Zil tesisatı bölümünde zil tesisatı çizimleri ve çalışma prensipleri açıklanır, uygulama aşamaları sıralanır. Öğretmen tarafından örnek bir zil devresi kurulup test edildikten sonra öğrencilerden sırasıyla bir buton-bir zil, iki buton-bir zil ve iki kat aşağıdan çağırmalı zil devrelerini kurmaları istenir. Öğrencilerin kurdukları devrelerde işlev kontrolü yapmaları ve hataları gidermeleri sağlanır (OB4, KB2.7, D12.3). Diyafon bölümünde, öğrencilere diyafonun genel yapısı ve çeşitleri açıklanır; öğrencilerden kapı otomatiği ve raylı sistem diyafon tesisatı devrelerini kurmaları beklenir (KB2.7, E2.2). Arıza giderme çalışmalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından örnek bir arıza senaryosu çözülerek süreç adım adım gösterilir. Senaryo tabanlı etkinliklerde öğrencilere arızalı zil / diyafon devreleri verilir; bu devrelerde kablo kopması, hatalı bağlantı, kısa devre ve görüntü-ses sorunları oluşturulur. Öğrenciler, arıza tespit formu doldurur (OB4, KB3.2, SDB3.3). Öğrenciler, saha çalışmaları kapsamında gerçek tesisatları yerinde inceler; güzergâh, bağlantı kutuları ve cihaz konumlarını gözlemler (KB2.6). Ardından teknik rapor ve bakım önerileri hazırlar (SDB2.2, D3.2, KB2.7, OB1, SDB2.1). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir. Kuvvetli Akım Tesisat Devreleri: Dersin girişinde öğrencilere kuvvetli akım tesisatının tanımı, kullanım alanları, sınıflandırılması ve güvenlik önlemleri; görseller, devre şemaları ve teknik videolar eşliğinde açıklanır. Öğretmen tarafından kuvvetli akım tesisat devre elemanları açıklanır ve tesisatın temel özellikleri tanıtılır. Ardından öğrencilerin kuvvetli akım tesisat devre elemanlarını ayırt etmeleri ve tesisatın özelliklerini açıklamaları beklenir. Bu durum, kümeleme ve anlam çözümleme teknikleri kullanılarak ölçülebilir. (OB1, E1.1). Öğrencilere tesisatta kullanılan kablolar, sigortalar, anahtarlar, prizler ve topraklama elemanları tanıtılır; malzemeler sınıflandırılır (KB2.5). Teorik bölümde kuvvetli akım tesisat şemalarının okunması, semboller, çizim kuralları ve topraklamanın özellikleri anlatılır. Öğrencilere devre şemaları verilir, öğrencilerin semboller ile gerçek malzemeleri eşleştirmeleri sağlanır (OB4). Tesisat kurulumuna başlamadan önce öğretmen tarafından devre elemanlarının pano üzerindeki yerleşimi, faz-nötr-toprak bağlantıları ve ölçüm noktaları uygulamalı olarak gösterilir. Atölye uygulamalarında, aydınlatma tesisat devrelerinin kurulmasına geçilir. Öğretmen tarafından pano üzerinde örnek bağlantı yapılıp ölçüm noktaları gösterildikten sonra öğrencilere sırasıyla adi anahtar, komütatör anahtar ve vaviyen anahtar tesisatları kurdurulur. Kurulan devrelerde faz-nötr-toprak bağlantılarının doğru uygulanması, devrelerin çalışıp çalışmadığının test edilmesi ve hataların giderilmesi sağlanır (OB4, KB2.2). İleri uygulamalar kapsamında öğrencilerden impuls röleli lamba, LED spot lamba ve dimmer anahtar tesisatlarını kurmaları istenir. Öğrencilere bu sistemler üzerinde enerji verimliliği ölçümleri yaptırılır ve sonuçları karşılaştırmaları sağlanır (D3.2). Öğrencilere priz tesisatı bölümünde topraklı ve topraksız priz tesisatları kurdurulur, priz çeşitleri ve montaj teknikleri uygulatılır (D3.2, E3.2). Arıza giderme çalışmalarına geçilmeden önce öğretmen tarafından örnek bir arıza senaryosu çözülerek süreç adım adım gösterilir. Senaryo tabanlı etkinliklerde öğrencilerden ölçüm, test, bakım ve arıza tespiti ile giderme çalışmaları yapmaları beklenir (OB4, SDB3.3). Saha çalışmaları kapsamında öğrencilerin enerji panosu veya gerçek tesisatlar üzerinde gözlem yapmaları sağlanır, öğrencilere gözlem raporu hazırlatılır (D16.3, KB2.2, D3.2, SDB3.3). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanıyla değerlendirilebilir. Elektriksel Büyüklükler: Dersin girişinde öğrencilere elektrik devresi, devre çeşitleri (seri, paralel, karışık) ve temel devre elemanları tanıtılır. Öğretmen tarafından örnek seri ve paralel devre kurulup ölçümler gösterildikten sonra öğrencilerden farklı bağlantı türlerine göre temel elektrik devresi kurmaları istenir (OB1, E1.1). Teorik bölümde akım, gerilim, iş, güç, enerji ve frekans kavramları, bunların birimleri ve aralarındaki ilişkiler; matematiksel ifadeler ve grafiklerle açıklanır (KB2.4, OB4). Öğrencilerden AC ve DC akım çeşitlerini ayırt etmeleri; gerilim dönüşümleri, akım birim dönüşümleri, enerji birim dönüşümleri ve frekans bileşenleri ile ilgili hesaplamalar yapmaları beklenir (KB2.4). Öğrencilerin farklı devre senaryoları üzerinden güç ve enerji hesaplamaları yaparak sonuçları karşılaştırmaları sağlanır (KB2.4). Atölye çalışmalarında öğrencilere ölçme araçlarının (voltmetre, ampermetre, pens ampermetre, wattmetre, enerji ölçer, frekansmetre) yapıları, ölçtükleri büyüklükler ve doğru bağlantı ilkeleri gösterilir (KB2.2, E2.2). Öğrencilere DC devrede ampermetre ile akım ölçümü, AC devrede ampermetre ile akım ölçümü ve pens ampermetre ile akım ölçümü uygulatılır (E2.2, KB2.7). Öğrencilerin voltmetre ile DC ve AC gerilim ölçümleri yapmaları, ölçümleri farklı noktalardan alarak karşılaştırmaları sağlanır (E2.2, KB2.7). Öğrencilere elektrik sayaçlarının enerji ölçümünde kullanımı ve çalışma prensibi açıklanır. Öğrencilerden elektrik sayacı ile tüketilen enerji ölçümünü yapmaları beklenir (E2.2, KB2.7). Öğretmen tarafından wattmetrenin doğru bağlantı şeması pano üzerinde gösterildikten sonra öğrencilerin ölçüm yapmaları sağlanır. Öğrencilere wattmetre ile güç ölçümü yaptırılır. Öğrencilerin gerek wattmetre gerekse voltmetre- ampermetre yöntemiyle aktif güç hesaplaması yapmaları sağlanır. Bu hesaplamaları içeren bir çalışma kâğıdı hazırlanır (KB2.4). Öğrencilerin T tablosu kullanarak frekansmetre ile şebeke frekansını ölçmeleri ve 50 Hz standardı ile karşılaştırmaları sağlanır (OB2, KB2.4). Osiloskop bölümünde osiloskopun yapısı, bağlantıları ve fonksiyonları uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir. Ölçüm öncesinde öğretmen tarafından prob bağlantıları, topraklama noktaları ve yanlış bağlantı riskleri uygulamalı olarak gösterilir. (OB2, KB2.4). Öğrencilerden osiloskop ile gerilim ölçümü yapmaları, dalga genliğini belirlemeleri ve osiloskop ile frekans ölçümü gerçekleştirmeleri beklenir. Tüm ölçümlerle birlikte periyodun ölçülüp frekans hesaplamasının yapılması sağlanır (E2.2). Öğrencilerden ölçümlerin sonuçlarını tablo ve grafik hâline getirmeleri, hata paylarını hesaplamaları ve ölçtükleri elektriksel büyüklükleri sınıf ortamında yorumlamaları beklenir (OB4, KB2.4). Öğrencilere uygulama destekli olarak basit elektrik devresi üzerinde lamba kontrolü yaptırılır (E3.2). Saha kapsamında öğrencilerin enerji üretim ve dağıtım tesislerinde gözlem yapmaları istenir, ölçüm cihazlarının gerçek ortamda kullanımı ve bakım prosedürlerini yerinde incelemeleri sağlanır (KB2.2, E2.2, D3.2, OB2). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi araçlardan uygun olanı kullanılarak değerlendirilebilir. Analog Devre Elemanları ve Bağlantıları: Dersin başında öğrencilere direnç, kondansatör, bobin, diyot, transistör gibi temel analog devre elemanlarının tanımı, sembolleri, ölçüm birimleri ve kullanım alanları; görsel destekli sunumlar, teknik videolar ve devre simülasyon programlarıyla tanıtılır. Öğrencilerden bu elemanların temel özelliklerini karşılaştırmaları beklenir. Analog devre elemanlarını ayırt etmeye yönelik beceriler kümeleme; devre elemanlarının özelliklerini açıklamaya yönelik beceriler anlam çözümleme; ölçüm sonuçlarını teorik değerlerle karşılaştırmaya yönelik beceriler T tablosu kullanılarak değerlendirilebilir (OB4, KB2.7). Teorik süreçte iletken-direnç ilişkisi, direnç renk kodları, SMD kodlama, seri-paralel-karışık direnç bağlantıları, direnç birimleri ve dönüşümleri, Ohm kanunu, kondansatör kapasite hesapları ve sağlamlık testleri, bobin endüktansı, diyotların doğrultma işlevi, transistörlerin anahtarlama görevleri ve röleli devre uygulamaları açıklanır; bu içerikler şema çözümleme ve simülasyonlarla desteklenir (OB4, KB2.5). Öğretmen tarafından breadboard bağlantı mantığı ve besleme yerleşimi gösterildikten sonra atölye uygulamalarında öğrencilere breadboard (devre tahtası) üzerinde devre kurma çalışmaları yaptırılır. Öğrencilerden direnç değerlerini renk kodlarına göre belirlemeleri, SMD direnç değerlerini hesaplamaları, birim dönüşümleri yapmaları, seri-paralel-karışık bağlantılarda eş değer direnç hesaplamaları ve Ohm kanununa göre akım-gerilim-direnç hesaplamaları yapmaları beklenir (KB2.4). Öğrencilere dirençlerin multimetre ile ölçümü yaptırılır ve öğrencilerden ölçüm sonuçlarını teorik değerlerle karşılaştırmaları beklenir (E2.2). Kondansatör uygulamalarında öğrencilerden kapasite değerlerini okumaları, birim dönüşümleri yapmaları, kondansatör ölçümü gerçekleştirmeleri ve sağlamlık testi uygulamaları istenir (KB2.7, E2.2). Bobin çalışmalarında öğrencilere endüktans birim dönüşümleri yaptırılır ve öğrencilerin bobin ölçümü yapmaları beklenir (KB2.7, E2.2). Diyot uygulamalarında öğrencilerin diyot çeşitlerini ayırt etmeleri, diyot ölçümü yapmaları ve doğrultma devresi kurmaları beklenir (KB2.7, E3.2). LED uygulamasında öğrencilere RGB LED devresi kurdurulur; öğrencilerin anot-katot bağlantısını yapmaları, uygun direnç seçimini ve renk değişimlerini test etmeleri sağlanır (E3.2). Transistör çalışmalarında öğrencilerden transistör çeşitlerini kılıflarına göre ayırt etmeleri, sağlamlık kontrolü ve uç tespiti yapmaları, transistörü anahtar olarak kullanmaları ve transistörlü röle devresi kurmaları beklenir (KB2.7, E3.2). Öğrencilerin tüm devrelerde akım ve gerilimleri ölçmeleri ve ölçüm sonuçlarını kayıt altına almaları beklenir. Öğretmen tarafından devre üzerinde ölçüm noktaları ve kısa devre riskleri uygulamalı olarak gösterilir (E2.2). Arıza senaryolarında öğrencilere yanlış bağlantı, kısa devre ve arızalı eleman örnekleri verilir; öğrencilerden arıza tespiti ve onarım adımlarını uygulamaları, devreleri enerji tüketimi, verimlilik ve çevre dostu tasarım açısından değerlendirmeleri beklenir (KB3.1, SDB3.3). Saha çalışmaları kapsamında öğrencilere elektronik laboratuvarı veya üretim tesislerine teknik ziyaret yaptırılır, öğrencilerin endüstriyel devre uygulamalarını gözlemlemeleri ve saha gözlem raporu hazırlamaları beklenir (KB2.2, D3.3, E3.2). Yapılan uygulama çalışmaları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Lehimleme ve Baskı Devre: Dersin girişinde öğrencilere lehimlemenin tanımı, amacı, özellikleri, kullanım alanları ve elektronik devrelerdeki önemi; görsel sunumlar, teknik videolar ve gerçek devre örnekleriyle açıklanır. Lehimleme elemanları, kullanılan malzemeler, güvenli kullanım kuralları ve atıkların çevreye etkileri öğrencilere bire bir uygulamalı olarak tanıtılır; öğrencilerden her malzemenin işlevini ifade etmeleri ve güvenli kullanımını göstermeleri beklenir (OB1, E1.1, KB2.2). Teorik süreçte lehimleme çeşitleri, lehimleme hataları ve iyi bir lehim bağlantısının özellikleri açıklanır; öğrencilerden hatalı lehim örneklerini fotoğraf ve devreler üzerinden tespit etmeleri ve çözüm önerileri geliştirmeleri beklenir (OB4, KB2.7). Atölye uygulamalarında öğrencilere havyalar, lehim telleri, lehim pastaları, lehim sökme telleri ve pompaları tanıtılır; standartlara uygun lehimleme teknikleri uygulatılır. Öğretmen tarafından doğru havya tutuşu, yüzey ısıtma süresi, uygun lehim miktarı ve iyi lehim örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Bu kapsamda öğrencilerin ön lehimleme uygulaması yapmaları, lehimlenecek yüzeyi temizlemeleri, ince tabaka hâlinde lehim uygulamaları ve bağlantıya hazırlık yapmaları sağlanır. Öğretmen tarafından örnek bir plaket üzerinde doğru lehim noktası gösterildikten sonra öğrencilerden delikli plaket üzerinde lehimleme uygulaması yapmaları, elemanları doğru konumlandırmaları ve temiz ve sağlam lehim noktaları oluşturmaları beklenir (KB2.2, E3.2, E2.2). Ayrıca öğrencilerden iletken birleştirerek lehimleme uygulamaları, kablo uçlarını bükerek lehimle kaplamaları, mekanik dayanım ve elektriksel süreklilik testleri yapmaları istenir. Lehim sonrası soğuk lehim kontrolü, süreklilik testi ve iletkenlik ölçümü multimetre ile yaptırılır; öğrencilerin sonuçları tabloya işlemesi beklenir (KB2.11). Baskı devre bölümünde öğrencilere baskı devrenin yapısı ve önemi, baskı devrede kullanılan kimyasal malzemeler, araç gereç, patern (yol şeması) çıkarma ve montaj aşamaları açıklanır. Öğretmen tarafından örnek bir baskı devre çizimi ve patern aktarımı uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden baskı devresi çizimi yapmaları, patern oluşturmaları, paterni plakete aktarmaları, delikler açmaları ve baskı devre montajını tamamlamaları beklenir (E2.2, D3.2). Baskı devre üretimi için kullanılan yöntemlerin (kimyasal yöntem, CNC, toner aktarımı vb.) karşılaştırılması yapılır; öğrencilerin seçilen uygun yöntemle baskı devre çıkarmaları istenir. Öğretmen tarafından hatalı lehim, soğuk lehim ve kısa devre örnekleri uygulamalı olarak gösterilir. Plaket yollarının sürekliliği ölçülür ve öğrencilere hatalı yolların onarımı yaptırılır. Simülasyon ortamında veya güvenli atölyede kısa devre, kopuk hat, hatalı komponent (bileşen) yerleşimi gibi bilinçli arıza senaryoları uygulanır; öğrencilerden lehim hatalarını tespit ederek düzeltmeleri, kısa devre ve kopuk hat arızalarını gidermeleri beklenir (KB2.13, KB2.11). Çevresel etkilerin farkındalığı kapsamında öğrencilere kimyasalların güvenli bertarafı ve atıkların geri dönüşüme ayrılması uygulamalı olarak gösterilir (D3.2). Dersin sonunda her grup, “Baskı Devre Üzerinde Flip-Flop Uygulaması” başlıklı çalışmayı yapar; öğrencilerden devre şemasını oluşturmaları, malzeme listesini hazırlamaları, patern çıkarıp plakete aktarmaları, lehimleme ve montaj işlemlerini tamamlamaları ve devreyi test ederek devrenin çalıştığını doğrulamaları beklenir. Bu süreçte öğrencilerin flip-flop uygulamasını gerçekleştirmeleri istenir (D3.2, KB2.11). Yapılan uygulama çalışmaları; kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlarla değerlendirilebilir. Ayrıca grup çalışmaları için akran ve grup değerlendirme formları kullanılabilir.
Sonuçlandırma 50 dk
Öğrencilerin "e) Elektrikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alması sağlanır" düzeyine ulaşması gözlenir; kısa Cevaplı Sorular ile değerlendirilir.
Farklılaştırma Boş
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Çalışma kâğıdı
- Poster / afiş
- Dijital içerik
- Deney malzemesi
- Cetvel / pergel / gönye
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Raylı Sistemlerde Temel İşlemler Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Raylı Sistemlerde Temel İşlemler
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Ünite / Tema
- İş Sağlığı ve Güvenliği
- Konu
- Atölye Kuralları ve Çalışma Güvenliği / Mekanikte İş Sağlığı ve Güvenliği / Elektrikte İş Sağlığı ve Güvenliği
- Önerilen Süre
- 8 ders saati (320 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II DPO
Kazanımlar
Açıklamalar
- a) Atölye çalışmaları ile ilgili genel kurallar açıklanır.
- b) Atölyede iş kazaları ve bunlardan korunma yöntemleri sıralanır.
- c) Atölyede ilk yardım kuralları açıklanır.
- d) Kişisel koruyucu donanımların özellikleri açıklanır.
- e) Atölye çalışma güvenliği tedbirlerinin alınması sağlanır.
- a) Mekanikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği açıklanır.
- b) Mekanik atölyesinde kullanılan el aletleri ve elektrikli makineler açıklanır.
- c) Mekanik atölyesinde kullanılan kişisel koruyucu donanımlar açıklanır.
- d) Mekanik atölyesinde meydana gelen iş kazaları ve bunlardan korunma yöntemleri açıklanır.
- e) Mekanik atölyesinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alması sağlanır.
- a) Elektrikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği açıklanır.
- b) Elektrik kazalarının nedenleri açıklanır.
- c) Elektrik çarpması ve sonuçları açıklanır.
- d) Elektrikle çalışmalarda alınması gereken güvenlik önlemleri açıklanır.
- e) Elektrikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alması sağlanır.
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
- Anlatım
- Soru-Cevap
- Problem Çözme
- Gösterip Yaptırma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Çalışma kâğıdı
- Poster / afiş
- Dijital içerik
- Deney malzemesi
- Cetvel / pergel / gönye
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Raylı Sistemlerde Temel İşlemler Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Atölye Kuralları ve Çalışma Güvenliği / Mekanikte İş Sağlığı ve Güvenliği / Elektrikte İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili günlük yaşamdan ya da meslekten bir örnek veya soru ile derse başlanır.
Güdüleme
Atölye Kuralları ve Çalışma Güvenliği / Mekanikte İş Sağlığı ve Güvenliği / Elektrikte İş Sağlığı ve Güvenliği konusunun meslekteki ve günlük yaşamdaki yeri vurgulanır.
Gözden Geçirme
Öğrencilerin konuyla ilgili ön bilgileri sorularla yoklanır.
Derse Geçiş
Haftanın kazanımları öğrencilerle paylaşılır: Atölyede çalışma güvenliği tedbirlerini alır. Mekanikte iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alır. Elektrikte iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alır.
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Anlatım, soru-cevap ve gösterip yaptırma ile:
1) Kişisel koruyucu donanımların özellikleri açıklanır.
2) Mekanikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği açıklanır.
3) Elektrikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği açıklanır.
4) Elektrik kazalarının nedenleri açıklanır.
5) Elektrik çarpması ve sonuçları açıklanır.
6) Elektrikle çalışmalarda alınması gereken güvenlik önlemleri açıklanır.
7) Elektrikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alması sağlanır.
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Atölye/laboratuvar uygulaması (grup çalışması, öğretmen gözetiminde):
1) Atölye çalışmaları ile ilgili genel kurallar açıklanır.
2) Atölyede iş kazaları ve bunlardan korunma yöntemleri sıralanır.
3) Atölyede ilk yardım kuralları açıklanır.
4) Atölye çalışma güvenliği tedbirlerinin alınması sağlanır.
5) Mekanik atölyesinde kullanılan el aletleri ve elektrikli makineler açıklanır.
6) Mekanik atölyesinde kullanılan kişisel koruyucu donanımlar açıklanır.
7) Mekanik atölyesinde meydana gelen iş kazaları ve bunlardan korunma yöntemleri açıklanır.
8) Mekanik atölyesinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alması sağlanır.
Özet
Haftanın konuları öğrencilerle birlikte özetlenir; bir sonraki dersin konusu duyurulur.
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Kısa Cevaplı Sorular
- Bağlama Dayalı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Gözlem Formu
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Grup çalışması gözlem formu
Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme
BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
- Belirtilen tarihlerde ve haftalarda, müfredat programına göre değişiklikler yapılabilir.
- Öğrenci merkezli öğretim yöntemleri ve teknikleri aktif olarak kullanılacaktır.
- Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde çeşitlilik sağlanacak ve süreç odaklı değerlendirme yapılacaktır.
- Bireysel farklılıklar dikkate alınarak öğretime yön verilecektir.
- Teknoloji entegrasyonu ile öğrenme süreçleri desteklenecektir.