1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789) Dolu
- Ders
- Tarih
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Tema / Ünite
- Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789)
- Konu
- Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 Yılları Arasındaki Siyasi ve Askerî Mücadeleleri
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu ünitede öğrencilerin II. Viyana Kuşatması sonrası gelişen siyasi ve askerî mücadeleler, Osmanlı Devleti'nin yönünü Batı'ya çevirdiği Lale Devri'nde yapılan yeniliklerin devlet ve toplum hayatına etkileri, 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerinin etkileri ile Sanayi Devrimi sonrası değişim konularında gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
barokdevrimhendesehanematbaarokokosanayileşmesefaretProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2. Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama)
Diğer Derslerle İlişki MEB
Coğrafya, Sanat Tarihi, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Akran Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Venn Şeması
- Balık Kılçığı
- Tarihsel Bakış Açısı Formu
Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; tarihsel bakış açısı formu, Venn şeması, balık kılçığı diyagramı ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerinin sonuçlarını değerlendirmeye yönelik tarihsel bakış açısı formu, Lizbon ve İstanbul depremlerinin idari, sosyal ve ekonomik etkilerini benzerlik ve farklılıkları açısından karşılaştırmaya yönelik Venn şeması ve Sanayi Devrimi’nin meydana getirdiği siyasi, sosyal ve ekonomik değişimin neden ve sonuçlarını ortaya koymaya yönelik balık kılçığı diyagramı kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden Lale Devri gelişmelerinin devlet ve toplum hayatında meydana getirdiği değişime yönelik sunum hazırlamaları ve sunumlarını paylaşmaları istenebilir. Hazırlanan sunum; kaynak inceleme, değişime ilişkin bilgileri tablolaştırma, kanıta dayalı açıklama gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve akran değerlendirme formu olarak da kullanılabilir.
Performans görevi: Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; tarihsel bakış açısı formu, Venn şeması, balık kılçığı diyagramı ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden Lale Devri gelişmelerinin devlet ve toplum hayatında meydana getirdiği değişime yönelik sunum hazırlamaları ve sunumlarını paylaşmaları istenebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyılda siyasi ve askerî açıdan güç kaybettiğinin farkında olduğu kabul edilmektedir. Deprem bilinci ve içeriği ile tarihte gerçekleşen depremlere ilişkin ön bilgilere sahip olduğu kabul edilmektedir. Sanayi Devrimi öncesinde Avrupa'daki gelişmelerle ilgili temel bilgilere sahip olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular sorulabilir. • Sizce Osmanlı Devleti XVII. yüzyılda neden güç kaybetmiştir? • Tarihte gerçekleştiğini bildiğiniz büyük depremler nelerdir? • Sanayi Devrimi'nin ortaya çıkmasında sömürgeci faaliyetler ile Rönesans ve Reform hareketlerinin ne gibi etkileri olmuştur? • Tarihçiler, Osmanlı Devleti'nde yaşanmış bir döneme neden "Lale Devri" adını vermiş olabilir? Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki etkinlikler yaptırılabilir. • Türkiye Cumhuriyeti tarihinde gerçekleşmiş büyük depremleri kronolojik olarak listelemeleri istenebilir. Bu depremlerin toplumsal etkilerine yönelik gazete haberi hazırlamaları sağlanabilir. • Kavram veya bilgi bulmacası aracılığıyla öğrencilerin Avrupa'nın sömürgeci faaliyetleri, Rönesans ve Reform ile ilgili temel bilgileri değerlendirilebilir.
Köprü Kurma MEB
Deprem sonrası yapılan çalışmaları geçmiş ve günümüz ilişkisi içerisinde karşılaştırmaları istenebilir. Sanayi Devrimi'nin günümüz insan hayatına etkilerine ilişkin beyin fırtınası yapmaları sağlanabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada 1683 ve 1789 tarihlerini yazarak Osmanlı Devleti'nin bu dönemdeki sınırlarını gösteren bir harita açar; öğrencilerden haritayı okuyarak dikkatlerini çeken değişimleri söylemeleri istenir (SBAB10.1). Öğrencilerin bu dönemle ilgili ön bilgileri sorulur ve merak uyandıran sorular tahtaya yazılır (E1.1). Dersin amacı, dönemin siyasi ve askerî mücadelelerinin sonuçlarını karşılaştırmak olarak açıklanır.
- Keşfetme25 dk
Öğrenciler ikişerli gruplar hâlinde ders kitabındaki harita, metin ve tablo gibi farklı kaynakları inceler (SBAB11.1). Gruplar, 1683-1789 arasındaki savaşların ve antlaşmaların toprak, ekonomi ve askerî alandaki sonuçlarını belirler. Belirlenen sonuçlar ortak ölçütlere göre karşılaştırılır ve bulgular Venn Şeması taslağına işlenir (KB2.7) (TAR.11.1.1.a).
TAR.11.1.1 - Uygulama35 dk
Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; her gruba farklı bir mücadele dönemi verilir ve grup, bu dönemin sonuçlarını diğer dönemlerin sonuçlarıyla karşılaştıran Venn Şemasını tamamlar (KB2.7) (SDB2.2). Gruplar çalışmalarını sınıfa sunar, öğrenciler sunumlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları iletişim kurallarına uyarak tartışır (SDB2.1). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (TAR.11.1.1.a).
TAR.11.1.1 - Sonuçlandırma10 dk
Gruplar tamamladıkları Venn Şemalarını tahtada sergiler; öğretmen, sonuçların karşılaştırılmasında kullanılan ölçütleri öğrencilerle birlikte özetler. Öğrencilerden Akran Değerlendirme Formu ile bir başka grubun şemasını değerlendirmeleri istenir; öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile şemaları puanlar. Hangi sonuçların dönemin en belirleyici değişimlerini yansıttığı konusunda ilk düşünceler kısaca paylaşılır (TAR.11.1.1.a).
TAR.11.1.1
Sınıf defteri: TAR.11.1.1 Osmanlı Devleti'nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada 1683 ve 1789 tarihlerini yazarak Osmanlı Devleti'nin bu dönemdeki sınırlarını gösteren bir harita açar; öğrencilerden haritayı okuyarak dikkatlerini çeken değişimleri söylemeleri istenir (SBAB10.1). Öğrencilerin bu dönemle ilgili ön bilgileri sorulur ve merak uyandıran sorular tahtaya yazılır (E1.1). Dersin amacı, dönemin siyasi ve askerî mücadelelerinin sonuçlarını karşılaştırmak olarak açıklanır.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğrenciler ikişerli gruplar hâlinde ders kitabındaki harita, metin ve tablo gibi farklı kaynakları inceler (SBAB11.1). Gruplar, 1683-1789 arasındaki savaşların ve antlaşmaların toprak, ekonomi ve askerî alandaki sonuçlarını belirler. Belirlenen sonuçlar ortak ölçütlere göre karşılaştırılır ve bulgular Venn Şeması taslağına işlenir (KB2.7) (TAR.11.1.1.a).
Uygulama YZ 35 dk
Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; her gruba farklı bir mücadele dönemi verilir ve grup, bu dönemin sonuçlarını diğer dönemlerin sonuçlarıyla karşılaştıran Venn Şemasını tamamlar (KB2.7) (SDB2.2). Gruplar çalışmalarını sınıfa sunar, öğrenciler sunumlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları iletişim kurallarına uyarak tartışır (SDB2.1). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (TAR.11.1.1.a).
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Gruplar tamamladıkları Venn Şemalarını tahtada sergiler; öğretmen, sonuçların karşılaştırılmasında kullanılan ölçütleri öğrencilerle birlikte özetler. Öğrencilerden Akran Değerlendirme Formu ile bir başka grubun şemasını değerlendirmeleri istenir; öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile şemaları puanlar. Hangi sonuçların dönemin en belirleyici değişimlerini yansıttığı konusunda ilk düşünceler kısaca paylaşılır (TAR.11.1.1.a).
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Tarih
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Ünite / Tema
- Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789)
- Konu
- Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 Yılları Arasındaki Siyasi ve Askerî Mücadeleleri
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Akran Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Venn Şeması
- Balık Kılçığı
- Tarihsel Bakış Açısı Formu