1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299) Dolu
- Ders
- Tarih
- Sınıf
- 10. Sınıf
- Tema / Ünite
- Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)
- Konu
- Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Meydana Gelen Önemli Askerî Mücadeleler
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu ünitede öğrencilerin Türklerin Türkistan’dan Türkiye’ye geçişleri sürecinde yaşanan gelişmeler ve önemli askerî mücadeleler, Türk devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve süreklilik, Türklerin sosyal yaşamları ve ekonomik faaliyetleri, Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması, Türk-İslam medeniyetinin bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında ortaya çıkardığı etkilerle ilgili gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
HaçlıTürkiyeProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.7. Karşılaştırma), SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme)
Diğer Derslerle İlişki MEB
Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Görsel Sanatlar ve Tasarım, Sosyoloji, Türk Dili ve Edebiyatı ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Giriş-Çıkış Kartları
- Karşılaştırma Tablosu
- Değişim ve Süreklilik Formu
Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; giriş-çıkış kartı (bildiklerim, merak ettiklerim, öğrendiklerim ve hissettiklerim formu), karşılaştırma tablosu, değişim ve süreklilik formu, performans görevleri ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin benzer ve farklı yönlerini tespit edip bunların Türk tarihine etkisini ortaya koyan bir karşılaştırma tablosu hazırlamaları sağlanabilir. Bu konudaki çıkarımlarını yansıtmalarına yönelik giriş-çıkış kartını doldurmaları istenebilir. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk devlet ve ordu teşkilatındaki gelişimin öğrenci tarafından yorumlanması için değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi ortaya koyan broşür hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan broşür; konuyu belirleme, araştırma soruları oluşturma, bilgi toplama, bilgileri doğrulama, çıkarım yapma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilere grup çalışması yoluyla Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında yaşanan gelişmelerin Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisini değerlendirmeleri amacıyla sunum hazırlamaya ve bu sunumu paylaşmaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; karşılaştırma, tarihsel doğruluk, kanıta dayalı yargıda bulunma, tarihî şahsiyetlerin katkılarına yönelik yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.
Performans görevi: Performans görevi olarak öğrencilerden Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi ortaya koyan broşür hazırlamaları istenebilir. Öğrencilere grup çalışması yoluyla Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında yaşanan gelişmelerin Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisini değerlendirmeleri amacıyla sunum hazırlamaya ve bu sunumu paylaşmaya yönelik performans görevi verilebilir.
Ön Değerlendirme Süreci YZ
Öğrencilere 'Türkler Anadolu'ya hangi yoldan ve hangi olaylarla geldi?' ve 'Haçlı kavramını daha önce duydunuz mu?' soruları sorulur. Öğrencilerden bildikleri bir savaşın adını ve yılını söylemeleri istenir. Yanıtlar tahtada not edilerek ön bilgi düzeyi belirlenir.
Köprü Kurma YZ
Öğretmen, 9. sınıfta işlenen İslamiyet'in doğuşu ve Türklerin İslamiyet'i kabulüne ilişkin öğrenmelere değinir. Türk devletlerinin batıya doğru ilerleyişinin bu birikimin devamı olduğu vurgulanır. Bu hafta 1040-1299 arası askerî mücadelelerin kronolojisi incelenir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada Türkistan'dan Anadolu'ya uzanan güzergâhı gösteren bir harita açar ve öğrencilerden haritayı incelemelerini ister (SBAB10.2). Öğrencilere bu güzergâhta hangi askerî mücadelelerin yaşanmış olabileceği sorulur. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü'nün millî birlik bilinciyle ilişkisine kısaca değinilir. Dersin amacı, 1040-1299 arasındaki önemli askerî mücadeleleri zaman çizgisinde yerleştirmek olarak açıklanır.
- Keşfetme25 dk
Öğrencilerden 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadeleler konusuyla ilgili bildiklerim, merak ettiklerim, öğrendiklerim ve hissettiklerim formunun yalnızca bildiklerim ve merak ettiklerim bölümlerini doldurmaları istenir. Öğrenciler merak ettikleri konuları soru cümlesi hâlinde yazar (E1.1, SBAB2.1). Formlar eşlerle karşılaştırılır ve ortak sorular tahtada toplanır. (TAR.10.1.1.a)
TAR.10.1.1 - Uygulama15 dkEtkinlik 1
Öğrencilere verilen farklı kaynaklar üzerinden Dandanakan Savaşı, Pasinler Savaşı ve Malazgirt Savaşı incelenir (OB1). Öğrencilerden bu savaşların yıllarını bulup tarih şeridi üzerinde sıralamaları istenir. (TAR.10.1.1.a)
TAR.10.1.1 - 20 dkEtkinlik 2
Öğrenciler, Haçlı Saldırıları, Hıttin Muharebesi ve Kudüs'ün yeniden fethi, Miryokefalon Savaşı ile Türk-Moğol mücadeleleri çerçevesinde Kösedağ Savaşı'nı kaynaklardan inceler (OB1). Bu mücadelelerin yılları bulunarak aynı tarih şeridine eklenir. Tarih şeridi, harita üzerindeki yerlerle birlikte kontrol edilir (SBAB10.2). (TAR.10.1.1.a)
TAR.10.1.1 - Sonuçlandırma10 dk
Öğrencilerden hazırladıkları tarih şeridini gözden geçirmeleri ve sıralamadaki bir olayın yerini gerekçesiyle açıklamaları istenir. Öğretmen, tarih şeritlerini dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilere giriş-çıkış kartı dağıtılır; kartta 'Bugün öğrendiğim' ve 'Merak ettiğim' bölümleri doldurulur.
TAR.10.1.1
Sınıf defteri: TAR.10.1.1 Türkistan'dan Türkiye'ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada Türkistan'dan Anadolu'ya uzanan güzergâhı gösteren bir harita açar ve öğrencilerden haritayı incelemelerini ister (SBAB10.2). Öğrencilere bu güzergâhta hangi askerî mücadelelerin yaşanmış olabileceği sorulur. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü'nün millî birlik bilinciyle ilişkisine kısaca değinilir. Dersin amacı, 1040-1299 arasındaki önemli askerî mücadeleleri zaman çizgisinde yerleştirmek olarak açıklanır.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğrencilerden 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadeleler konusuyla ilgili bildiklerim, merak ettiklerim, öğrendiklerim ve hissettiklerim formunun yalnızca bildiklerim ve merak ettiklerim bölümlerini doldurmaları istenir. Öğrenciler merak ettikleri konuları soru cümlesi hâlinde yazar (E1.1, SBAB2.1). Formlar eşlerle karşılaştırılır ve ortak sorular tahtada toplanır. (TAR.10.1.1.a)
Uygulama YZ 15 dk
Öğrencilere verilen farklı kaynaklar üzerinden Dandanakan Savaşı, Pasinler Savaşı ve Malazgirt Savaşı incelenir (OB1). Öğrencilerden bu savaşların yıllarını bulup tarih şeridi üzerinde sıralamaları istenir. (TAR.10.1.1.a)
Uygulama YZ 20 dk
Öğrenciler, Haçlı Saldırıları, Hıttin Muharebesi ve Kudüs'ün yeniden fethi, Miryokefalon Savaşı ile Türk-Moğol mücadeleleri çerçevesinde Kösedağ Savaşı'nı kaynaklardan inceler (OB1). Bu mücadelelerin yılları bulunarak aynı tarih şeridine eklenir. Tarih şeridi, harita üzerindeki yerlerle birlikte kontrol edilir (SBAB10.2). (TAR.10.1.1.a)
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Öğrencilerden hazırladıkları tarih şeridini gözden geçirmeleri ve sıralamadaki bir olayın yerini gerekçesiyle açıklamaları istenir. Öğretmen, tarih şeritlerini dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilere giriş-çıkış kartı dağıtılır; kartta 'Bugün öğrendiğim' ve 'Merak ettiğim' bölümleri doldurulur.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Tarih
- Sınıf
- 10. Sınıf
- Ünite / Tema
- Türkistan'dan Türkiye'ye (1040-1299)
- Konu
- Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Meydana Gelen Önemli Askerî Mücadeleler
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Giriş-Çıkış Kartları
- Karşılaştırma Tablosu
- Değişim ve Süreklilik Formu