MEB'in 9 Haziran 2026 tarihinde yayımladığı öğretim programı güncellemesine göre güncellendi. Programı gör

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF TARİH DERSİ DERS PLANI

Öğretmen Adı

Ders Öğretmeni

Müdür Adı

Okul Müdürü

Hafta 8 / 37

2026-2027 günlük plan ana yapı tablosu — 37 hafta
Hafta	Tarih	Saat	Tema / ÜniteÜnite / Tema	Konu	Öğrenme Çıktısı KodlarıKazanım Kodları	Öğrenme KanıtlarıÖlçme-Değerlendirme	Bölüm / Durum
#	14-18 Eylül	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarih Öğrenmenin Faydaları	TAR.9.1.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Öğrenmenin Faydaları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Eylül Hafta 1. Hafta Belirli Gün ve Haftalar 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme a) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kaynaklardan inceler. b) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarıyla ilgili incelediği kaynakları bağlamından kopmadan özetler. c) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kendi cümleleriyle açıklar. Tema Özeti MEB Bu ünitede öğrencilerin tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydaları, tarihin doğası, tarihsel bilginin üretim süreci ile tarih araştırmaları ve yazımında dijitalleşmenin meydana getirdiği değişim konularında gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır. Anahtar Kavramlar MEB geçmiştarihtarihçi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / Analiz EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Performans görevi: Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Temel Kabuller MEB Öğrencilerin kültürel mirasın aktarılmasında tarihin rolü olduğu bilgisine ve temel düzeyde tarih araştırmaları deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir. Sosyal bilimler ve fen bilimlerinin araştırma yöntemleri hakkında ön bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir. Tarihin beşerî bir bilim dalı olduğuna ve bilimsel bir yöntem kullandığına ilişkin ön bilgileri olduğu kabul edilmektedir. Hayatın her alanındaki dijitalleşmenin tarih araştırmaları için de kullanılabileceğine ilişkin temel bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir. Teknolojinin tarih dersinde uygun biçimde kullanımına ilişkin ön bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir. Ön Değerlendirme Süreci MEB Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular sorulabilir. • Kültürel mirasın aktarılmasında tarihin rolü ne olabilir? • Tarihin araştırma basamakları neler olabilir? • Mustafa Kemal Atatürk’ün “Türk çocuğu, ecdadını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır.” sözü size tarih öğretimiyle ilgili ne ifade etmektedir? • İnsanoğlunun geçmişte yaşanmış olayları öğrenmek istemesinin nedenleri nelerdir? • Tarihçiler bilgileri hangi yöntemlerle elde ediyor olabilir? Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki etkinlik yaptırılabilir. • “Geçmiş, zaman, tarihçi, sosyal bilim, yapay zekâ ve algoritma” kavramları verilerek öğrencilerden bu kavramlara tarih bilimiyle ilgili farklı kavramlar eklemeleri ve bir kelime bulutu oluşturmaları istenebilir. Köprü Kurma MEB Öğrencilerden geçmişteki göç, salgın, savaş ve buluşların devlet ve toplum hayatına etkilerini günümüzle karşılaştırmaları istenebilir. Dijitalleşmenin toplum üzerindeki etkisini ele alarak kendi yaşantılarından örnekler vermeleri istenebilir. Arşivlenen kişisel dijital fotoğrafların geçmişe dair kaynak olarak kullanılabilmesinin olumlu ve olumsuz yönlerini açıklamaları istenebilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğrencilerden 'tarih' ve 'geçmiş' kavramlarının ne anlama geldiği üzerine kısa bir beyin fırtınası yapmaları istenir. Tarihin bireysel ve toplumsal yaşamdaki yeri hakkında ön bilgilerleri etkileşimli tahta üzerinde tartışılır. Keşfetme25 dk Öğrencilere sunulan farklı kaynaklar üzerinden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydaları bağlamından kopmadan özetlenir (OB1). Öğrenciler, inceledikleri bu kaynaklardaki temel çıkarımları kendi cümleleriyle ifade ederek analiz ederler (KB2.4, E3.6). TAR.9.1.1 Uygulama35 dk Öğrencilerden vatanseverlik (D19) kapsamında tarihin ortak bir geçmişe sahip olma ve gelecekte birlikte yaşama bilincini pekiştirme rolü üzerine yorum yapmaları istenir (E2.1). Zenginleştirme olarak 'Tarih toplumlara ne kazandırır?' sorusu üzerinden Sokratik tartışma yürütülür; destekleme kapsamında sanal müze görselleriyle somut örnekler verilir. TAR.9.1.1 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin tarih öğrenmenin faydalarına ilişkin hazırladıkları çalışma kâğıtları ve infografik metinleri değerlendirilir. Öğrencilerden, sürecin sonunda kendi öğrenimlerini öz değerlendirme formu ile raporlamaları istenir. TAR.9.1.1 Sınıf defteri: TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğrencilerden 'tarih' ve 'geçmiş' kavramlarının ne anlama geldiği üzerine kısa bir beyin fırtınası yapmaları istenir. Tarihin bireysel ve toplumsal yaşamdaki yeri hakkında ön bilgilerleri etkileşimli tahta üzerinde tartışılır. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere sunulan farklı kaynaklar üzerinden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydaları bağlamından kopmadan özetlenir (OB1). Öğrenciler, inceledikleri bu kaynaklardaki temel çıkarımları kendi cümleleriyle ifade ederek analiz ederler (KB2.4, E3.6). TAR.9.1.1 Uygulama YZ 35 dk Öğrencilerden vatanseverlik (D19) kapsamında tarihin ortak bir geçmişe sahip olma ve gelecekte birlikte yaşama bilincini pekiştirme rolü üzerine yorum yapmaları istenir (E2.1). Zenginleştirme olarak 'Tarih toplumlara ne kazandırır?' sorusu üzerinden Sokratik tartışma yürütülür; destekleme kapsamında sanal müze görselleriyle somut örnekler verilir. TAR.9.1.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerin tarih öğrenmenin faydalarına ilişkin hazırladıkları çalışma kâğıtları ve infografik metinleri değerlendirilir. Öğrencilerden, sürecin sonunda kendi öğrenimlerini öz değerlendirme formu ile raporlamaları istenir. TAR.9.1.1 Farklılaştırma MEB ZÖğrencilerin tarih öğrenmenin faydalarına ilişkin “Devletler tarihten ne bekler?”, “Tarih toplumlara ne kazandırır?”, “Tarihi neden öğrenmeliyim?” soruları ekseninde arkadaşlarıyla Sokratik tartışma yapmaları sağlanabilir DÖğrencilerden gerçek veya sanal bir müzeyi ziyaret ederek tarih öğrenmenin bireye ve topluma yönelik faydalarına örnekler vermeleri istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Öğrenmenin Faydaları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Eylül Hafta 1. Hafta Belirli Gün ve Haftalar 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme a) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kaynaklardan inceler. b) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarıyla ilgili incelediği kaynakları bağlamından kopmadan özetler. c) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kendi cümleleriyle açıklar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	21-25 Eylül	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarih Öğrenmenin Faydaları	TAR.9.1.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
2. Hafta — 21-25 Eylül — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Öğrenmenin Faydaları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Eylül Hafta 2. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İlköğretim Haftası (Eylül ayının 3. haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme a) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kaynaklardan inceler. b) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarıyla ilgili incelediği kaynakları bağlamından kopmadan özetler. c) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kendi cümleleriyle açıklar. Tema Özeti YZ Öğrenciler gruplar hâlinde tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını afişe döker; anket veya kavram ağıyla tarihin içeriğini çözümler. Anahtar Kavramlar MEB tarihtarihçi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / Analiz EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyolojiElde Ettikleri Bilgiler Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji, Elde Ettikleri Bilgiler ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.1.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki haftada kaynaklardan incelediği tarih öğrenmenin bir faydasını söylemesi istenir. Bu faydanın bireye mi topluma mı yönelik olduğu sorulur. Yanıtlar kaynaklara dönülerek birlikte doğrulanır. Köprü Kurma YZ Önceki haftada tarih öğrenmenin faydaları kaynaklardan incelenmişti. Bu hafta bu kaynaklar bağlamından koparılmadan özetlenir ve faydalar öğrencilerin kendi cümleleriyle açıklanır. Böylece incelenen bilgiler öğrencinin kendi anlatımına dönüştürülür. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, önceki derste incelenen tarih öğrenmenin faydalarına ilişkin bir kaynak parçasını etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden bu parçada vurgulanan faydayı bir cümleyle söylemeleri istenir. Ardından 'Bir kaynağı bağlamından koparmadan özetlemek neden önemlidir?' sorusu tartışılır (E3.10). Dersin amacı açıklanır. Keşfetme25 dk Öğrencilerden ders kitabındaki iki kaynağı okuyup her birini bağlamından koparmadan üç cümleyle özetlemeleri istenir (OB1). Özetler eşlerle karşılaştırılarak kaynağın dönemi ve yazarı bakımından doğruluğu kontrol edilir (TAR.9.1.1.b). Öğrenciler özetlerinden yola çıkarak afiş çalışması için bireysel plan hazırlar (SDB1.2, SDB3.3). TAR.9.1.1 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Performans görevi olarak öğrencilerden kaynaklardan elde ettikleri bilgilerle tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını açıklayan bir afiş hazırlamaları istenir (SDB1.2, SDB3.3). Afişteki açıklamalar öğrencilerin kendi cümleleriyle yazılır (TAR.9.1.1.c). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir. TAR.9.1.1 15 dk Etkinlik 2 Öğrenciler gruplar hâlinde afişlerini birbirine sunar ve her afişte bireye ve topluma yönelik faydaların açık yazılıp yazılmadığını tartışır (SDB2.2). Gruptan gelen dönütlere göre afişlerdeki açıklamalar kendi cümleleriyle düzeltilir (TAR.9.1.1.c). TAR.9.1.1 Sonuçlandırma10 dk Afişler sınıfta sergilenir ve öğrencilerden birer fayda seçerek kendi cümleleriyle açıklamaları istenir. Öğretmen, Performans Görevini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu doldurarak kaynakları bağlamından kopmadan özetleme ve faydaları açıklama düzeylerini işaretlemeleri istenir. TAR.9.1.1 Sınıf defteri: TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, önceki derste incelenen tarih öğrenmenin faydalarına ilişkin bir kaynak parçasını etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden bu parçada vurgulanan faydayı bir cümleyle söylemeleri istenir. Ardından 'Bir kaynağı bağlamından koparmadan özetlemek neden önemlidir?' sorusu tartışılır (E3.10). Dersin amacı açıklanır. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden ders kitabındaki iki kaynağı okuyup her birini bağlamından koparmadan üç cümleyle özetlemeleri istenir (OB1). Özetler eşlerle karşılaştırılarak kaynağın dönemi ve yazarı bakımından doğruluğu kontrol edilir (TAR.9.1.1.b). Öğrenciler özetlerinden yola çıkarak afiş çalışması için bireysel plan hazırlar (SDB1.2, SDB3.3). TAR.9.1.1 Uygulama YZ 20 dk Performans görevi olarak öğrencilerden kaynaklardan elde ettikleri bilgilerle tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını açıklayan bir afiş hazırlamaları istenir (SDB1.2, SDB3.3). Afişteki açıklamalar öğrencilerin kendi cümleleriyle yazılır (TAR.9.1.1.c). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir. TAR.9.1.1 Uygulama YZ 15 dk Öğrenciler gruplar hâlinde afişlerini birbirine sunar ve her afişte bireye ve topluma yönelik faydaların açık yazılıp yazılmadığını tartışır (SDB2.2). Gruptan gelen dönütlere göre afişlerdeki açıklamalar kendi cümleleriyle düzeltilir (TAR.9.1.1.c). TAR.9.1.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Afişler sınıfta sergilenir ve öğrencilerden birer fayda seçerek kendi cümleleriyle açıklamaları istenir. Öğretmen, Performans Görevini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu doldurarak kaynakları bağlamından kopmadan özetleme ve faydaları açıklama düzeylerini işaretlemeleri istenir. TAR.9.1.1 Farklılaştırma MEB Z* Öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma ne kazandıracağıyla ilgili bir anket çalışması yapmaları istenebilir DTarihin tanımındaki kavramlardan sadece “geçmiş, neden-sonuç ve kanıt”ın yer aldığı kavram ağından hareketle tarihe ve tarihin içeriğine yönelik bilgileri tespit etmeleri istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Poster / afiş Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Öğrenmenin Faydaları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Eylül Hafta 2. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İlköğretim Haftası (Eylül ayının 3. haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme a) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kaynaklardan inceler. b) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarıyla ilgili incelediği kaynakları bağlamından kopmadan özetler. c) Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını kendi cümleleriyle açıklar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Poster / afiş Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	28 Eylül - 2 Ekim	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarihin Doğası	TAR.9.1.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
3. Hafta — 28 Eylül - 2 Ekim — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihin Doğası Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 28 Eylül - 2 Ekim Hafta 3. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Hayvanları Koruma Günü (4 Ekim) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme a) Farklı kaynaklardan tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri tespit eder. b) Farklı kaynakları inceleyerek tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri açıklar. Tema Özeti YZ Farklı kaynak metinler karşılaştırılarak tarihsel bilginin üretimi analiz edilir; öğrenciler tarih kavramlarını içeren bir infografik hazırlar. Anahtar Kavramlar MEB geçmişkanıtolayolgutarihtarihçitarihsel bilgitarihsel zaman Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / Analiz EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.1.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğretmen öğrencilere 'Tarih öğrenmek günlük hayatta bize ne kazandırır?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerden önceki haftada çalışılan tarih öğrenmenin faydalarından ikisini örnekle açıklamaları istenir. Yanıtlar etkileşimli tahtada ortak bir listeye yazılır. Köprü Kurma YZ Tarih öğrenmenin faydaları geçmişin bugünü anlamamıza nasıl yardımcı olduğunu gösterdi. Bu hafta geçmişe ilişkin bilginin hangi kaynaklara dayandığı ve tarihsel bilginin nasıl oluştuğu incelenir. Böylece faydası bilinen tarihin doğası kaynaklar üzerinden anlaşılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada geçmişte yaşanmış bir olayı anlatan kısa bir metin ile aynı olaya ait bir nesne görseli gösterir. Öğrencilerden bu iki kaynağın geçmişi anlatma biçimlerini karşılaştırmaları istenir. Ardından 'Tarihçi geçmişi nasıl öğrenir?' sorusu sınıf tartışmasına açılır ve dersin amacı paylaşılır. Keşfetme25 dk Öğrencilere ders kitabından yazılı belge, görsel ve nesne içeren farklı kaynaklar verilir. Öğrencilerden bu kaynaklar üzerinden tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin temel özelliklerini belirleyip çalışma kâğıdına yazmaları istenir (E3.2, KB2.4). Belirlenen bilgiler etkileşimli tahtada ortak listeye eklenir (TAR.9.1.2.a). TAR.9.1.2 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden tarih, tarihsel bilgi, geçmiş, yöntem ve tarihçi kavramlarını kendi cümleleriyle açıklamaları istenir. Açıklamalar ders kitabındaki tanımlarla karşılaştırılır ve eksik noktalar tamamlanır (TAR.9.1.2.a). TAR.9.1.2 20 dk Etkinlik 2 Gruplar hâlinde olay, olgu, kanıt, neden-sonuç, değişim ve süreklilik ile zaman ve kronolojiye ilişkin kavramlar birer örnekle açıklanır (SDB2.2). Her grup örneklerini bilgi görseli (infografik metin) olarak düzenleyip sınıfa sunar. Sunumlarda kanıtların güvenirliği eleştirel bakışla sorgulanır (E3.10, TAR.9.1.2.a). TAR.9.1.2 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin hazırladığı bilgi görselleri dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğretmen tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri sınıfla birlikte özetler. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak hangi kavramları açıklayabildiklerini işaretlemeleri istenir (TAR.9.1.2.a). TAR.9.1.2 Sınıf defteri: TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada geçmişte yaşanmış bir olayı anlatan kısa bir metin ile aynı olaya ait bir nesne görseli gösterir. Öğrencilerden bu iki kaynağın geçmişi anlatma biçimlerini karşılaştırmaları istenir. Ardından 'Tarihçi geçmişi nasıl öğrenir?' sorusu sınıf tartışmasına açılır ve dersin amacı paylaşılır. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere ders kitabından yazılı belge, görsel ve nesne içeren farklı kaynaklar verilir. Öğrencilerden bu kaynaklar üzerinden tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin temel özelliklerini belirleyip çalışma kâğıdına yazmaları istenir (E3.2, KB2.4). Belirlenen bilgiler etkileşimli tahtada ortak listeye eklenir (TAR.9.1.2.a). TAR.9.1.2 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden tarih, tarihsel bilgi, geçmiş, yöntem ve tarihçi kavramlarını kendi cümleleriyle açıklamaları istenir. Açıklamalar ders kitabındaki tanımlarla karşılaştırılır ve eksik noktalar tamamlanır (TAR.9.1.2.a). TAR.9.1.2 Uygulama YZ 20 dk Gruplar hâlinde olay, olgu, kanıt, neden-sonuç, değişim ve süreklilik ile zaman ve kronolojiye ilişkin kavramlar birer örnekle açıklanır (SDB2.2). Her grup örneklerini bilgi görseli (infografik metin) olarak düzenleyip sınıfa sunar. Sunumlarda kanıtların güvenirliği eleştirel bakışla sorgulanır (E3.10, TAR.9.1.2.a). TAR.9.1.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerin hazırladığı bilgi görselleri dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğretmen tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri sınıfla birlikte özetler. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak hangi kavramları açıklayabildiklerini işaretlemeleri istenir (TAR.9.1.2.a). TAR.9.1.2 Farklılaştırma MEB ZOrtaya çıkan sonuçlar sınıf ortamında paylaşılabilir DTarihsel bilginin üretim sürecinin ana hatlarını basit bir dille anlatan dijital hikâye aracılığıyla konuyu örneklendirmeleri istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihin Doğası Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 28 Eylül - 2 Ekim Hafta 3. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Hayvanları Koruma Günü (4 Ekim) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme a) Farklı kaynaklardan tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri tespit eder. b) Farklı kaynakları inceleyerek tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri açıklar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	5-9 Ekim	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarihin Doğası	TAR.9.1.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
4. Hafta — 5-9 Ekim — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihin Doğası Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 5-9 Ekim Hafta 4. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme a) Farklı kaynaklardan tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri tespit eder. b) Farklı kaynakları inceleyerek tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri açıklar. Tema Özeti YZ Farklı kaynaklar karşılaştırılarak tarih kavramının kapsamı ve tarihsel bilginin özellikleri belirlenir; öğrenciler çalışma yaprağını doldurur. Anahtar Kavramlar MEB tarihtarihçitarihsel bilgitarihsel zaman Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / Analiz EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.1.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki haftada tespit ettikleri tarih, tarihçi ve tarihsel bilgi kavramlarını kendi cümleleriyle tanımlamaları istenir. Öğretmen, her kavrama örnek verilmesini ister. Doğru ve eksik yanıtlar sınıfça gözden geçirilir. Köprü Kurma YZ Önceki haftada farklı kaynaklardan tarihin doğasına ilişkin temel bilgiler tespit edilmişti. Bu hafta aynı kaynaklar incelenerek bu bilgiler açıklanır. Böylece tespit edilen bilgiler gerekçelendirilir (OB1). Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada bir belge, bir fotoğraf ve bir sözlü anlatı örneği gösterir. Öğrencilerden önceki derste tespit ettikleri tarihin doğasına ilişkin bilgilerden birini söylemeleri istenir. Bu derste farklı kaynakların incelenerek tarihin doğasına ilişkin temel bilgilerin açıklanacağı belirtilir. Öğrencilerin dikkatini toplamaları (E3.2) için 'Tarihsel bilgi nasıl elde edilir?' sorusu sorulur. Keşfetme25 dk Öğretmen, tarih, tarihçi, tarihsel bilgi ve tarihsel zaman kavramlarını kavram öğretim materyallerinden yararlanarak tahtada gösterir. Öğrenciler ders kitabındaki farklı kaynakları inceler ve her kaynağın tarihin doğası hakkında verdiği bilgiyi çözümleyerek sözlü açıklar (KB2.4, OB1). Öğretmen yanlış anlamaları düzeltir (TAR.9.1.2.b). TAR.9.1.2 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrenciler gruplar hâlinde kendilerine verilen farklı kaynakları inceler ve kaynakların tarihsel bilginin özelliklerini nasıl yansıttığını tartışır. Gruplar eleştirel bakış (E3.10) ile bulgularını iş birliği içinde (SDB2.2) kısa notlara dönüştürür (TAR.9.1.2.b). TAR.9.1.2 20 dk Etkinlik 2 Öğrenciler ulaştıkları bilgilerden yola çıkarak tarih kavramının kapsamı ve tarihsel bilginin temel özelliklerini değerlendirmeye yönelik çalışma yaprağını bireysel olarak doldurur. Öğretmen sınıfı dolaşarak dönüt verir (SDB1.2, TAR.9.1.2.b). TAR.9.1.2 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden doldurdukları Çalışma Yaprağı'nı gözden geçirmeleri ve tarihin doğasına ilişkin en önemli bilgiyi bir cümleyle yazmaları istenir. Gönüllü öğrenciler cümlelerini paylaşır. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile kendi öğrenmelerini değerlendirir; öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile çalışma yapraklarını inceler (TAR.9.1.2.b). TAR.9.1.2 Sınıf defteri: TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada bir belge, bir fotoğraf ve bir sözlü anlatı örneği gösterir. Öğrencilerden önceki derste tespit ettikleri tarihin doğasına ilişkin bilgilerden birini söylemeleri istenir. Bu derste farklı kaynakların incelenerek tarihin doğasına ilişkin temel bilgilerin açıklanacağı belirtilir. Öğrencilerin dikkatini toplamaları (E3.2) için 'Tarihsel bilgi nasıl elde edilir?' sorusu sorulur. Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen, tarih, tarihçi, tarihsel bilgi ve tarihsel zaman kavramlarını kavram öğretim materyallerinden yararlanarak tahtada gösterir. Öğrenciler ders kitabındaki farklı kaynakları inceler ve her kaynağın tarihin doğası hakkında verdiği bilgiyi çözümleyerek sözlü açıklar (KB2.4, OB1). Öğretmen yanlış anlamaları düzeltir (TAR.9.1.2.b). TAR.9.1.2 Uygulama YZ 15 dk Öğrenciler gruplar hâlinde kendilerine verilen farklı kaynakları inceler ve kaynakların tarihsel bilginin özelliklerini nasıl yansıttığını tartışır. Gruplar eleştirel bakış (E3.10) ile bulgularını iş birliği içinde (SDB2.2) kısa notlara dönüştürür (TAR.9.1.2.b). TAR.9.1.2 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler ulaştıkları bilgilerden yola çıkarak tarih kavramının kapsamı ve tarihsel bilginin temel özelliklerini değerlendirmeye yönelik çalışma yaprağını bireysel olarak doldurur. Öğretmen sınıfı dolaşarak dönüt verir (SDB1.2, TAR.9.1.2.b). TAR.9.1.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden doldurdukları Çalışma Yaprağı'nı gözden geçirmeleri ve tarihin doğasına ilişkin en önemli bilgiyi bir cümleyle yazmaları istenir. Gönüllü öğrenciler cümlelerini paylaşır. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile kendi öğrenmelerini değerlendirir; öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ile çalışma yapraklarını inceler (TAR.9.1.2.b). TAR.9.1.2 Farklılaştırma MEB ZÖnemli tarihçilerin hayat hikâyelerini araştırarak tarihsel bilginin inşa sürecinde takip ettikleri yöntemlere ilişkin tanıtım rehberi hazırlamaları istenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak dijitalleşmenin tarih yazımına ve tarih öğretimine etkilerini basitçe ifade eden bir afiş hazırlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihin Doğası Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 5-9 Ekim Hafta 4. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme a) Farklı kaynaklardan tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri tespit eder. b) Farklı kaynakları inceleyerek tarihin doğasına ilişkin temel bilgileri açıklar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	12-16 Ekim	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarihsel Bilginin Üretim Süreci	TAR.9.1.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
5. Hafta — 12-16 Ekim — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihsel Bilginin Üretim Süreci Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 12-16 Ekim Hafta 5. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme a) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları belirler. b) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamalar arasında var olan ilişkileri belirler. Tema Özeti YZ Gruplar örnek tarih çalışmalarında konu belirlemeden kanıta dayalı ürüne uzanan aşamaları çözümler, seçtikleri olay için araştırma planı hazırlar. Anahtar Kavramlar MEB kanıttarihtarihçitarihsel bilgitarihsel zaman Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / Analiz EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.1.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğretmen, önceki haftanın konusunu yoklar. Öğrencilerden tarihin doğasını açıklayan iki özelliği ve tarihin bilim olarak diğer alanlardan ayrılan yönünü söylemeleri istenir. Yanıtlar etkileşimli tahtada toplanır ve eksikler tamamlanır. Köprü Kurma YZ Önceki haftada tarihin doğası ele alınmış, tarihin nasıl bir bilgi alanı olduğu tartışılmıştı. Bu derste tarihsel bilginin hangi aşamalardan geçerek üretildiği incelenir. Böylece tarihin doğasına dair bilgiler üretim sürecine bağlanır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, öğrencilerden son okudukları bir tarihî bilgiyi (ders kitabı, müze, belgesel) ve bu bilginin nasıl elde edildiğini düşünmelerini ister. Birkaç öğrencinin yanıtı alınır. Etkileşimli tahtada bir tarihçinin bir konuyu araştırırken izlediği yol soru olarak sorulur. Dersin amacı açıklanır (E3.2, OB1). Keşfetme25 dk Gruplara birer örnek tarih çalışması verilir. Öğrencilerden çalışmayı inceleyerek konu veya sorun belirleme, kaynaklardan bilgi toplama, kaynağı inceleme, kaynağı sorgulama, kaynağı yorumlama ve kanıta dayalı ürün oluşturma aşamalarını belirlemeleri istenir. Aşamalar çalışma kâğıdına yazılır (OB1, KB2.4). (TAR.9.1.3.a) TAR.9.1.3 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrenciler bireysel olarak yeni bir örnek çalışma metnini okur. Metindeki her cümlenin tarihsel bilginin üretim sürecinin hangi aşamasına ait olduğunu çalışma yaprağında işaretler. Öğretmen, çalışmaları gözlemleyerek dönüt verir (SDB1.2, E3.6). (TAR.9.1.3.a) TAR.9.1.3 20 dk Etkinlik 2 Öğrenciler gruplar hâlinde bireysel yanıtlarını karşılaştırır ve tartışarak ortak bir sonuca varır. Gruplar, belirledikleri aşamaları bilgi görseli (infografik metin) üzerinde gösterir. Öğretmen, grupları gözlemleyerek dönüt verir (SDB2.2, E3.10, OB2). (TAR.9.1.3.a) TAR.9.1.3 Sonuçlandırma10 dk Gruplar bilgi görsellerini sınıfa sunar; görseller dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunda, aşamaları belirlerken zorlandıkları noktayı yazmaları istenir. Öğretmen, ortak yanlışları etkileşimli tahtada örnekle düzeltir (SDB3.3). (TAR.9.1.3.a) TAR.9.1.3 Sınıf defteri: TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, öğrencilerden son okudukları bir tarihî bilgiyi (ders kitabı, müze, belgesel) ve bu bilginin nasıl elde edildiğini düşünmelerini ister. Birkaç öğrencinin yanıtı alınır. Etkileşimli tahtada bir tarihçinin bir konuyu araştırırken izlediği yol soru olarak sorulur. Dersin amacı açıklanır (E3.2, OB1). Keşfetme YZ 25 dk Gruplara birer örnek tarih çalışması verilir. Öğrencilerden çalışmayı inceleyerek konu veya sorun belirleme, kaynaklardan bilgi toplama, kaynağı inceleme, kaynağı sorgulama, kaynağı yorumlama ve kanıta dayalı ürün oluşturma aşamalarını belirlemeleri istenir. Aşamalar çalışma kâğıdına yazılır (OB1, KB2.4). (TAR.9.1.3.a) TAR.9.1.3 Uygulama YZ 15 dk Öğrenciler bireysel olarak yeni bir örnek çalışma metnini okur. Metindeki her cümlenin tarihsel bilginin üretim sürecinin hangi aşamasına ait olduğunu çalışma yaprağında işaretler. Öğretmen, çalışmaları gözlemleyerek dönüt verir (SDB1.2, E3.6). (TAR.9.1.3.a) TAR.9.1.3 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler gruplar hâlinde bireysel yanıtlarını karşılaştırır ve tartışarak ortak bir sonuca varır. Gruplar, belirledikleri aşamaları bilgi görseli (infografik metin) üzerinde gösterir. Öğretmen, grupları gözlemleyerek dönüt verir (SDB2.2, E3.10, OB2). (TAR.9.1.3.a) TAR.9.1.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar bilgi görsellerini sınıfa sunar; görseller dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunda, aşamaları belirlerken zorlandıkları noktayı yazmaları istenir. Öğretmen, ortak yanlışları etkileşimli tahtada örnekle düzeltir (SDB3.3). (TAR.9.1.3.a) TAR.9.1.3 Farklılaştırma MEB ZTarihsel bilginin üretim sürecine ilişkin kaynaklardan tarih araştırması ve yazımı bölümlerini okumaları sağlanabilir DÖğrencilerden gerçek veya sanal bir müzeyi ziyaret ederek tarih öğrenmenin bireye ve topluma yönelik faydalarına örnekler vermeleri istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihsel Bilginin Üretim Süreci Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 12-16 Ekim Hafta 5. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme a) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları belirler. b) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamalar arasında var olan ilişkileri belirler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	19-23 Ekim	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarihsel Bilginin Üretim Süreci	TAR.9.1.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
6. Hafta — 19-23 Ekim — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihsel Bilginin Üretim Süreci Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 19-23 Ekim Hafta 6. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Birleşmiş Milletler Günü (24 Ekim) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme a) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları belirler. b) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamalar arasında var olan ilişkileri belirler. Tema Özeti YZ Örnek tarih çalışmalarında tarihsel bilginin üretim aşamaları belirlenir; öğrenciler kaynakları karşılaştırıp ham veriden bilgiye geçişi tartışır. Anahtar Kavramlar MEB tarihtarihçitarihsel bilgitarihsel zaman Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / Analiz EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.1.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki derste incelenen tarihsel bilginin üretim sürecini kendi cümleleriyle anlatmaları istenir. Bir öğrenci bir aşamayı söyler, diğer öğrenci sonraki aşamayı ekler. Eksik kalan aşamalar etkileşimli tahtada tamamlanır. Köprü Kurma YZ Önceki derste aşamalar tek tek belirlenmiştir; bu derste aşamaların birbirini nasıl etkilediği, bilim dallarının ve dürüstlük ilkesinin üretim sürecindeki yeri ele alınır. Böylece tarihsel bilginin güvenilirliği aşamalar arasındaki ilişkilerle bağlantılandırılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Birleşmiş Milletler Günü'ne (24 Ekim) değinilerek uluslararası kuruluşların belge ve kayıtlarının tarihsel bilgiye kaynak olabileceği belirtilir. Öğretmen etkileşimli tahtada bir tarih çalışmasının başlığını gösterir ve öğrencilerden bu bilginin nasıl üretilmiş olabileceğini tahmin etmelerini ister. Önceki derste çalışılan aşamalar hatırlatılarak bu derste aşamalar arasındaki ilişkilerin ve bilginin dürüstçe kullanımının inceleneceği duyurulur. Keşfetme25 dk Ders kitabındaki örnek tarih çalışması etkileşimli tahtada gösterilir ve çalışmada izlenen aşamalar ikili çalışmayla belirlenir (TAR.9.1.3.a). Her aşamanın bir sonrakini nasıl etkilediği oklarla gösterilerek aşamalar arasındaki ilişkiler çözümlenir (TAR.9.1.3.b, E3.6, KB2.4). Bulgular sınıfla paylaşılır ve karşılaştırılır. TAR.9.1.3 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Tarihçilerin çalışma sürecinde yararlandığı bilim dalları (coğrafya, sosyoloji gibi) örnek çalışmalar üzerinden gruplar hâlinde belirlenir ve hangi aşamada hangi bilim dalına başvurulduğu çalışma kâğıdına yazılır (TAR.9.1.3.a, OB1). Gruplar görev paylaşımını iş birliği içinde yapar (SDB2.2). Sonuçlar etkileşimli tahtada karşılaştırılır. TAR.9.1.3 15 dk Etkinlik 2 Çarpıtma, algı oluşturma, manipüle etme ve görmezden gelme gibi tarihsel bilginin kötüye kullanımına yönelik olumsuz örnekler incelenir. Bu örneklerin üretim sürecinin hangi aşamasında ortaya çıktığı ve sonraki aşamaları nasıl etkilediği tartışılır (TAR.9.1.3.b, E3.10). Tarihsel bilginin üretiminde dürüst davranmanın gerekliliği gerekçeleriyle ifade edilir (SDB3.3, D6.1). TAR.9.1.3 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden aşamalar arasındaki ilişkileri ve bilim dallarının katkısını gösteren kısa bir bilgi görseli (infografik) taslağı hazırlamaları istenir (TAR.9.1.3.b, OB7). Hazırlanan çalışmalar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak dürüst davranmanın üretim sürecindeki yerini tek cümleyle yazmaları istenir (D6.1). TAR.9.1.3 Sınıf defteri: TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Birleşmiş Milletler Günü'ne (24 Ekim) değinilerek uluslararası kuruluşların belge ve kayıtlarının tarihsel bilgiye kaynak olabileceği belirtilir. Öğretmen etkileşimli tahtada bir tarih çalışmasının başlığını gösterir ve öğrencilerden bu bilginin nasıl üretilmiş olabileceğini tahmin etmelerini ister. Önceki derste çalışılan aşamalar hatırlatılarak bu derste aşamalar arasındaki ilişkilerin ve bilginin dürüstçe kullanımının inceleneceği duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Ders kitabındaki örnek tarih çalışması etkileşimli tahtada gösterilir ve çalışmada izlenen aşamalar ikili çalışmayla belirlenir (TAR.9.1.3.a). Her aşamanın bir sonrakini nasıl etkilediği oklarla gösterilerek aşamalar arasındaki ilişkiler çözümlenir (TAR.9.1.3.b, E3.6, KB2.4). Bulgular sınıfla paylaşılır ve karşılaştırılır. TAR.9.1.3 Uygulama YZ 20 dk Tarihçilerin çalışma sürecinde yararlandığı bilim dalları (coğrafya, sosyoloji gibi) örnek çalışmalar üzerinden gruplar hâlinde belirlenir ve hangi aşamada hangi bilim dalına başvurulduğu çalışma kâğıdına yazılır (TAR.9.1.3.a, OB1). Gruplar görev paylaşımını iş birliği içinde yapar (SDB2.2). Sonuçlar etkileşimli tahtada karşılaştırılır. TAR.9.1.3 Uygulama YZ 15 dk Çarpıtma, algı oluşturma, manipüle etme ve görmezden gelme gibi tarihsel bilginin kötüye kullanımına yönelik olumsuz örnekler incelenir. Bu örneklerin üretim sürecinin hangi aşamasında ortaya çıktığı ve sonraki aşamaları nasıl etkilediği tartışılır (TAR.9.1.3.b, E3.10). Tarihsel bilginin üretiminde dürüst davranmanın gerekliliği gerekçeleriyle ifade edilir (SDB3.3, D6.1). TAR.9.1.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden aşamalar arasındaki ilişkileri ve bilim dallarının katkısını gösteren kısa bir bilgi görseli (infografik) taslağı hazırlamaları istenir (TAR.9.1.3.b, OB7). Hazırlanan çalışmalar dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak dürüst davranmanın üretim sürecindeki yerini tek cümleyle yazmaları istenir (D6.1). TAR.9.1.3 Farklılaştırma MEB ZTarih alanında belirledikleri bir telif eseri inceleyerek tarihsel bilginin üretim sürecine ilişkin çıkarımlarda bulunmaları ve bu çıkarımları raporlaştırmaları istenebilir DTarihin tanımındaki kavramlardan sadece “geçmiş, neden-sonuç ve kanıt”ın yer aldığı kavram ağından hareketle tarihe ve tarihin içeriğine yönelik bilgileri tespit etmeleri istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihsel Bilginin Üretim Süreci Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 19-23 Ekim Hafta 6. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Birleşmiş Milletler Günü (24 Ekim) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme a) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları belirler. b) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamalar arasında var olan ilişkileri belirler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	26-30 Ekim	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarihsel Bilginin Üretim Süreci	TAR.9.1.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
7. Hafta — 26-30 Ekim — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihsel Bilginin Üretim Süreci Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 26-30 Ekim Hafta 7. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Cumhuriyet Bayramı (29 Ekim), Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme a) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları belirler. b) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamalar arasında var olan ilişkileri belirler. Tema Özeti YZ Öğrenciler gruplarda seçtikleri bir tarihi olayın belgelenme ve yorumlanma aşamalarını infografikle gösterir, kaynak verilerini çözümler. Anahtar Kavramlar MEB tarihtarihçitarihsel bilgitarihsel zaman Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / Analiz EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.1.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları sırasıyla söylemeleri istenir. Bir aşamanın örnek çalışmada nasıl uygulandığı sorulur. Köprü Kurma YZ Önceki haftalarda belirlenen üretim aşamaları, bu hafta aralarındaki ilişkiler bakımından ele alınır. Böylece tarihsel bilginin üretim süreci, tek tek aşamalardan bütüne doğru çözümlenir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, Cumhuriyet Bayramı kutlamalarına ait bir fotoğrafı etkileşimli tahtada gösterir ve öğrencilerden bu fotoğrafın tarihsel bilgiye nasıl dönüşebileceğini söylemelerini ister (D19). Önceki derslerde belirlenen üretim aşamaları özetlenir. Öğrencilerden bu aşamaların birbirinden bağımsız mı yoksa birbirini etkileyen bir süreç mi olduğuna ilişkin görüşlerini belirtmeleri istenir (E3.6). Keşfetme25 dk Gruplar hâlinde ders kitabındaki örnek çalışma ve görsel kaynaklar incelenerek tarihsel bilginin üretim aşamaları ile bu aşamalar arasındaki geçişler belirlenir (TAR.9.1.3.b). Her grup, aşamaları ve aralarındaki ilişkileri oklarla gösteren bir bilgi görseli hazırlar (SDB2.2, OB1). Hazırlanan görseller sınıf duvarına asılır ve gruplar diğer görselleri gezerek inceler. TAR.9.1.3 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilere çalışma kâğıdı dağıtılır; bireysel olarak yeni bir örnek çalışmada hangi aşamanın hangi aşamayı etkilediği oklarla gösterilir ve her ilişki için tek cümlelik gerekçe yazılır (KB2.4) (TAR.9.1.3.b). Öğretmen öğrencileri gözlemleyerek bireysel dönüt verir. TAR.9.1.3 20 dk Etkinlik 2 Öğrenciler gruplarında bireysel yanıtlarını karşılaştırır, farklı ilişkileri gerekçeleriyle tartışır ve bilgi görsellerini ortak kararla düzeltir (SDB2.2). Öğretmen grupları dolaşarak süreci gözlemler ve dönüt verir (TAR.9.1.3.b). TAR.9.1.3 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile aşamalar arasındaki ilişkileri belirleme becerilerini değerlendirmeleri istenir (SDB1.2). Bilgi görselleri ve çalışma kâğıtları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğretmen, tarihsel bilginin üretim sürecinde aşamaların birbirini nasıl etkilediğini bir örnek üzerinden özetler. TAR.9.1.3 Sınıf defteri: TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, Cumhuriyet Bayramı kutlamalarına ait bir fotoğrafı etkileşimli tahtada gösterir ve öğrencilerden bu fotoğrafın tarihsel bilgiye nasıl dönüşebileceğini söylemelerini ister (D19). Önceki derslerde belirlenen üretim aşamaları özetlenir. Öğrencilerden bu aşamaların birbirinden bağımsız mı yoksa birbirini etkileyen bir süreç mi olduğuna ilişkin görüşlerini belirtmeleri istenir (E3.6). Keşfetme YZ 25 dk Gruplar hâlinde ders kitabındaki örnek çalışma ve görsel kaynaklar incelenerek tarihsel bilginin üretim aşamaları ile bu aşamalar arasındaki geçişler belirlenir (TAR.9.1.3.b). Her grup, aşamaları ve aralarındaki ilişkileri oklarla gösteren bir bilgi görseli hazırlar (SDB2.2, OB1). Hazırlanan görseller sınıf duvarına asılır ve gruplar diğer görselleri gezerek inceler. TAR.9.1.3 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilere çalışma kâğıdı dağıtılır; bireysel olarak yeni bir örnek çalışmada hangi aşamanın hangi aşamayı etkilediği oklarla gösterilir ve her ilişki için tek cümlelik gerekçe yazılır (KB2.4) (TAR.9.1.3.b). Öğretmen öğrencileri gözlemleyerek bireysel dönüt verir. TAR.9.1.3 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler gruplarında bireysel yanıtlarını karşılaştırır, farklı ilişkileri gerekçeleriyle tartışır ve bilgi görsellerini ortak kararla düzeltir (SDB2.2). Öğretmen grupları dolaşarak süreci gözlemler ve dönüt verir (TAR.9.1.3.b). TAR.9.1.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile aşamalar arasındaki ilişkileri belirleme becerilerini değerlendirmeleri istenir (SDB1.2). Bilgi görselleri ve çalışma kâğıtları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğretmen, tarihsel bilginin üretim sürecinde aşamaların birbirini nasıl etkilediğini bir örnek üzerinden özetler. TAR.9.1.3 Farklılaştırma MEB Z* Genel ağda takvimler konusuna ilişkin kaynakları taramaları ve konuyla ilgili örnekleri tespit etmeleri istenebilir DTarihsel bilginin üretim sürecinin ana hatlarını basit bir dille anlatan dijital hikâye aracılığıyla konuyu örneklendirmeleri istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarihsel Bilginin Üretim Süreci Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 26-30 Ekim Hafta 7. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Cumhuriyet Bayramı (29 Ekim), Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme a) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları belirler. b) Örnek çalışmalar üzerinden tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamalar arasında var olan ilişkileri belirler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	2-6 Kasım	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme	TAR.9.1.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
8. Hafta — 2-6 Kasım — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 2-6 Kasım Hafta 8. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım), Lösemili Çocuklar Haftası (2-8 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme a) Dijitalleşme öncesindeki ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçlerini karşılaştırır. b) Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur. Tema Özeti YZ Öğrenciler sayısallaştırma, büyük veri ve uzak okuma gibi kavramları ayırt eder, dijital tarih araştırması aşamalarını bilgi görseliyle çözümler. Anahtar Kavramlar MEB dijitalleşmetarihtarihçi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.1 Karar Verme EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.1.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilere tarihsel bilginin kaynaktan anlatıya hangi aşamalardan geçerek üretildiği sorulur. Birkaç öğrenciden bir tarihsel kaynak örneği vermeleri ve tarihçinin bu kaynakla ne yaptığını söylemeleri istenir. Yanıtlar etkileşimli tahtada kısaca özetlenir. Köprü Kurma YZ Tarihçinin kaynakları bulma, inceleme ve yorumlama sürecine yapılan vurgu hatırlatılır. Bu sürecin arşivlerin ve belgelerin sayısallaştırılmasıyla nasıl değişmiş olabileceği öğrencilere sorulur ve dersin dijitalleşme konusuna geçilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada el yazması bir belgenin fotoğrafını ve aynı belgenin sayısallaştırılmış arşiv ekran görüntüsünü gösterir. Öğrencilerden iki görüntü arasındaki farkları söylemeleri ve bir tarihçinin bu belgeye hangi yollarla ulaşabileceğini tahmin etmeleri istenir. Dijitalleşme, tarih ve tarihçi kavramlarına ilişkin ön bilgiler alınır, dersin amacı duyurulur. Keşfetme25 dk Kavram öğretim materyalleri etkileşimli tahtada gösterilir; sayısallaştırma, doğuştan dijital veri, büyük veri, yoğun veri, yapılandırılmış veri, veri analizi, veri madenciliği, yakın okuma ve uzak okuma kavramları örneklerle incelenir. Öğrenciler eşli çalışarak her kavramı çalışma kâğıdında kendi cümleleriyle açıklar (SDB2.2). Açıklamalar sınıfta paylaşılır ve gerektiğinde düzeltilir (TAR.9.1.4.a). TAR.9.1.4 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Verilen örnek dijital tarih çalışmalarından yararlanılarak yaygın araştırma süreçleri analiz edilir (OB7). Öğrencilerden bilgi görseli üzerinde araştırma amacının belirlenmesi, verilerin toplanması ve verilerin temizlenmesi aşamalarını açıklamaları istenir (TAR.9.1.4.a). TAR.9.1.4 20 dk Etkinlik 2 Bilgi görselindeki modellerin oluşturulması, verilerin analizi, sonuçların görselleştirilmesi ve paylaşılması aşamaları gruplar hâlinde açıklanır (OB7). Gruplar, araştırma sürecinin her aşamasının dijitalleşme öncesinde ve dijital dönemde nasıl yürütüldüğünü karşılaştırma tablosuna yazar (KB2.4). Tablolar etkileşimli tahtada sunulur (TAR.9.1.4.a). TAR.9.1.4 Sonuçlandırma10 dk Gruplar karşılaştırma tablolarındaki en belirgin farkı sınıfa aktarır; öğretmen ortak bir tablo oluşturur. Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki kavram açıklamalarını gözden geçirmeleri ve Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Karşılaştırma tabloları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. TAR.9.1.4 Sınıf defteri: TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada el yazması bir belgenin fotoğrafını ve aynı belgenin sayısallaştırılmış arşiv ekran görüntüsünü gösterir. Öğrencilerden iki görüntü arasındaki farkları söylemeleri ve bir tarihçinin bu belgeye hangi yollarla ulaşabileceğini tahmin etmeleri istenir. Dijitalleşme, tarih ve tarihçi kavramlarına ilişkin ön bilgiler alınır, dersin amacı duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Kavram öğretim materyalleri etkileşimli tahtada gösterilir; sayısallaştırma, doğuştan dijital veri, büyük veri, yoğun veri, yapılandırılmış veri, veri analizi, veri madenciliği, yakın okuma ve uzak okuma kavramları örneklerle incelenir. Öğrenciler eşli çalışarak her kavramı çalışma kâğıdında kendi cümleleriyle açıklar (SDB2.2). Açıklamalar sınıfta paylaşılır ve gerektiğinde düzeltilir (TAR.9.1.4.a). TAR.9.1.4 Uygulama YZ 15 dk Verilen örnek dijital tarih çalışmalarından yararlanılarak yaygın araştırma süreçleri analiz edilir (OB7). Öğrencilerden bilgi görseli üzerinde araştırma amacının belirlenmesi, verilerin toplanması ve verilerin temizlenmesi aşamalarını açıklamaları istenir (TAR.9.1.4.a). TAR.9.1.4 Uygulama YZ 20 dk Bilgi görselindeki modellerin oluşturulması, verilerin analizi, sonuçların görselleştirilmesi ve paylaşılması aşamaları gruplar hâlinde açıklanır (OB7). Gruplar, araştırma sürecinin her aşamasının dijitalleşme öncesinde ve dijital dönemde nasıl yürütüldüğünü karşılaştırma tablosuna yazar (KB2.4). Tablolar etkileşimli tahtada sunulur (TAR.9.1.4.a). TAR.9.1.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar karşılaştırma tablolarındaki en belirgin farkı sınıfa aktarır; öğretmen ortak bir tablo oluşturur. Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki kavram açıklamalarını gözden geçirmeleri ve Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Karşılaştırma tabloları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. TAR.9.1.4 Farklılaştırma MEB ZTakvim sistemleri ile bunların hazırlanma gerekçelerini örnekler üzerinden incelemeleri ve Türklerin kullandığı takvimleri açıklayarak miladi takvim ile hicri takvimin özelliklerini karşılaştırmaları sağlanabilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak dijitalleşmenin tarih yazımına ve tarih öğretimine etkilerini basitçe ifade eden bir afiş hazırlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 2-6 Kasım Hafta 8. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kızılay Haftası (29 Ekim-4 Kasım), Lösemili Çocuklar Haftası (2-8 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme a) Dijitalleşme öncesindeki ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçlerini karşılaştırır. b) Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	9-13 Kasım	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme	TAR.9.1.4	Yazılı Sınav, Dereceli Puanlama Anahtarı	Dolu Sınav
9. Hafta — 9-13 Kasım — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 9-13 Kasım Hafta 9. Hafta Tür Sınav Belirli Gün ve Haftalar Atatürk Haftası (10-16 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım), Afet Eğitimi Hazırlık Günü (12 Kasım), Dünya Diyabet Günü (14 Kasım) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme a) Dijitalleşme öncesindeki ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçlerini karşılaştırır. b) Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur. Tema Özeti DPO Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih ünitesinin 9. haftası. Anahtar Kavramlar MEB arşivdijitalleşmeolaytarihtarihçi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.1 Karar Verme EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Yazılı Sınav Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Yazılı Sınav — 1. Dönem 1. Ortak Yazılı Sınav; kapsam: 1. ÜNİTE: GEÇMİŞİN İNŞA SÜRECİNDE TARİH: TAR.9.1.1, TAR.9.1.2, TAR.9.1.3. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.1.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci DPO Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.1.4) kısa sorularla yoklanır. Köprü Kurma DPO Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme ile Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme arasında ilişki kurulur; arşiv hatırlatılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları MEB Derse Giriş10 dk Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.1.4) kısa sorularla yoklanır; tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme konusuna dikkat çekilir. Atatürk Haftası (10-16 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır. Keşfetme25 dk Dijitalleşme öncesi tarih araştırma süreci ile dijital tarih araştırma süreçlerini ‘‘araştırma amaçları’’, ‘‘analog veriler ile doğuştan dijital veriler’’, ‘‘arşiv taraması ile çevrim içi arama’’, ‘‘yakın okuma ile uzak okuma’’, ‘‘bireysel yazma ile iş birlikli yazma’’, ‘‘metin ile hiper metinler’’ (görselleştirme) açısından karşılaştırır (OB2). TAR.9.1.4 Uygulama35 dk Örnek olaylardan yola çıkarak dijital tarih araştırmaları yaparken yasalara uymanın gerekliliğini açıklar (D8.2). TAR.9.1.4 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin "Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir. TAR.9.1.4 Sınıf defteri: TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini…; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.1.4) kısa sorularla yoklanır; tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme konusuna dikkat çekilir. Atatürk Haftası (10-16 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır. Keşfetme 25 dk Dijitalleşme öncesi tarih araştırma süreci ile dijital tarih araştırma süreçlerini ‘‘araştırma amaçları’’, ‘‘analog veriler ile doğuştan dijital veriler’’, ‘‘arşiv taraması ile çevrim içi arama’’, ‘‘yakın okuma ile uzak okuma’’, ‘‘bireysel yazma ile iş birlikli yazma’’, ‘‘metin ile hiper metinler’’ (görselleştirme) açısından karşılaştırır (OB2). TAR.9.1.4 Uygulama 35 dk Örnek olaylardan yola çıkarak dijital tarih araştırmaları yaparken yasalara uymanın gerekliliğini açıklar (D8.2). TAR.9.1.4 Sonuçlandırma 10 dk Öğrencilerin "Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir. TAR.9.1.4 Farklılaştırma MEB ZTürk Tarih Kurumunun genel ağ adresinden tarih çevirme kılavuzunu bulup incelemeleri ve belirledikleri tarihlerle ilgili alıştırma yapmaları istenebilir DÖğrencilerden gerçek veya sanal bir müzeyi ziyaret ederek tarih öğrenmenin bireye ve topluma yönelik faydalarına örnekler vermeleri istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 9-13 Kasım Hafta 9. Hafta Tür Sınav Belirli Gün ve Haftalar Atatürk Haftası (10-16 Kasım), Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım), Afet Eğitimi Hazırlık Günü (12 Kasım), Dünya Diyabet Günü (14 Kasım) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme a) Dijitalleşme öncesindeki ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçlerini karşılaştırır. b) Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Yazılı Sınav Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
16-20 KasımAkademik Takvim 1. Dönem Ara Tatil
#	23-27 Kasım	2	Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih	Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme	TAR.9.1.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
10. Hafta — 23-27 Kasım — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 23-27 Kasım Hafta 10. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Öğretmenler Günü (24 Kasım), Ağız ve Diş Sağlığı Haftası (22-27 Kasım) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme a) Dijitalleşme öncesindeki ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçlerini karşılaştırır. b) Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur. Tema Özeti YZ Dijitalleşmenin tarih araştırmalarına olumlu ve olumsuz etkileri değerlendirilir, öğrenciler ağ günlüğü sayfası ile infografik hazırlar. Anahtar Kavramlar MEB dijitalleşmetarihtarihçi Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.4 Çözümleme / AnalizKB3.1 Karar Verme EğilimlerE2.1 EmpatiE3.2 OdaklanmaE3.3 YaratıcılıkE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB2.2 İş BirliğiSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD6 DürüstlükD8 MahremiyetD19 Vatanseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB7 Veri Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.3. Kaynağı İnceleme), SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme) Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Tarihin doğası çerçevesinde tarih kavramının kapsamını ve tarihsel bilginin özelliklerini izlemeye yönelik çalışma yaprağı ve tarihsel bilginin üretim aşamalarını göstermeye yönelik bilgi görseli kullanılabilir. Oluşturulan bilgi görsellerinin değerlendirilmesinde aşamaları belirleme, aşamalar arasında ilişki kurma, kavramların doğru kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarından yararlanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afiş; içeriğin doğruluğu, kaynak kullanımı, kendi ifadesiyle açıklama gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ağ günlüğü sayfası; tarihsel yazım süreçlerinin karşılaştırılması, dijitalleşmenin etkisini açıklama, yargıda bulunma gibi ölçütler kullanılarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı öz değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Performans görevi: Performans görevi olarak öğrencilerden tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarının yorumlanabilmesine ilişkin afiş hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne olumlu ve olumsuz etkisine yönelik fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenebilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.1.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilere önceki derste çalışılan dijitalleşme öncesi ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçleri arasındaki bir farkı belirtmeleri sorulur. Yanıtlar etkileşimli tahtada iki sütunlu bir listede toplanır. Köprü Kurma YZ Önceki derste dijitalleşme öncesi ve sonrasındaki araştırma ile yazım süreçleri karşılaştırılmıştır. Bu hafta o karşılaştırmadan elde edilen veriler kullanılarak dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne ilişkin yargıda bulunulur. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada dijital bir arşiv sayfası ile basılı bir belge görseli gösterir ve öğrencilere bir tarihçinin bu iki kaynağa ulaşma biçimindeki farkı sorulur. Önceki derste yapılan karşılaştırma hatırlatılır. Öğrencilerden bu derste dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisi hakkında gerekçeli yargıda bulunacakları belirtilir. Keşfetme25 dk Öğrencilerden ders kitabından ve güvenilir dijital kaynaklardan ulaştıkları verilerden yola çıkarak dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımına olumlu ve olumsuz etkilerine ilişkin fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenir (E3.3, SDB1.2). Sayfada her fikir bir veriyle desteklenir ve öğrenci tercih ettiği yargıyı gerekçelendirir (KB3.1). Öğretmen kaynakların güvenilirliğini sorgulatır (TAR.9.1.4.b). TAR.9.1.4 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğrenciler hazırladıkları ağ günlüğü sayfalarını gruplarda paylaşır; gruplar olumlu ve olumsuz etkileri çalışma kâğıdında iki sütunda toplar. Veri gizliliği (D8) ve kaynağa dürüst atıf (D6) gibi konular da yargıya dâhil edilir. Öğretmen gruplar arasında dolaşıp dönüt verir (TAR.9.1.4.b). TAR.9.1.4 15 dk Etkinlik 2 Her grup, dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımını dönüştürdüğüne dair ortak bir yargı cümlesi yazar ve bunu en güçlü iki veriyle destekler (SDB2.2). Yargılar sınıfta sırayla okunur; öğrenciler gerekçelerin yeterliliğini tartışır. Öğretmen yargıların veriye dayanmasını sağlar (TAR.9.1.4.b). TAR.9.1.4 Sonuçlandırma10 dk Öğrenciler grup yargılarını bilgi görseli (infografik metin) biçiminde tek sayfada özetler ve görseller sınıfta sergilenir. Ağ günlüğü sayfaları Performans Görevi olarak Dereceli Puanlama Anahtarıyla, öğrencilerin kendi çalışmaları ise Öz Değerlendirme Formuyla değerlendirilir. Öğretmen dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımına etkisine dair ortak sonuçları özetler (TAR.9.1.4.b). TAR.9.1.4 Sınıf defteri: TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada dijital bir arşiv sayfası ile basılı bir belge görseli gösterir ve öğrencilere bir tarihçinin bu iki kaynağa ulaşma biçimindeki farkı sorulur. Önceki derste yapılan karşılaştırma hatırlatılır. Öğrencilerden bu derste dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisi hakkında gerekçeli yargıda bulunacakları belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden ders kitabından ve güvenilir dijital kaynaklardan ulaştıkları verilerden yola çıkarak dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımına olumlu ve olumsuz etkilerine ilişkin fikirlerini içeren bir ağ günlüğü sayfası hazırlamaları istenir (E3.3, SDB1.2). Sayfada her fikir bir veriyle desteklenir ve öğrenci tercih ettiği yargıyı gerekçelendirir (KB3.1). Öğretmen kaynakların güvenilirliğini sorgulatır (TAR.9.1.4.b). TAR.9.1.4 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler hazırladıkları ağ günlüğü sayfalarını gruplarda paylaşır; gruplar olumlu ve olumsuz etkileri çalışma kâğıdında iki sütunda toplar. Veri gizliliği (D8) ve kaynağa dürüst atıf (D6) gibi konular da yargıya dâhil edilir. Öğretmen gruplar arasında dolaşıp dönüt verir (TAR.9.1.4.b). TAR.9.1.4 Uygulama YZ 15 dk Her grup, dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımını dönüştürdüğüne dair ortak bir yargı cümlesi yazar ve bunu en güçlü iki veriyle destekler (SDB2.2). Yargılar sınıfta sırayla okunur; öğrenciler gerekçelerin yeterliliğini tartışır. Öğretmen yargıların veriye dayanmasını sağlar (TAR.9.1.4.b). TAR.9.1.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrenciler grup yargılarını bilgi görseli (infografik metin) biçiminde tek sayfada özetler ve görseller sınıfta sergilenir. Ağ günlüğü sayfaları Performans Görevi olarak Dereceli Puanlama Anahtarıyla, öğrencilerin kendi çalışmaları ise Öz Değerlendirme Formuyla değerlendirilir. Öğretmen dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımına etkisine dair ortak sonuçları özetler (TAR.9.1.4.b). TAR.9.1.4 Farklılaştırma MEB ZFarklı medeniyetlerin takvimlerde başlangıç olarak kabul ettiği olayları gösteren bir tarih şeridi hazırlamaları istenebilir DTarihin tanımındaki kavramlardan sadece “geçmiş, neden-sonuç ve kanıt”ın yer aldığı kavram ağından hareketle tarihe ve tarihin içeriğine yönelik bilgileri tespit etmeleri istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Konu Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 23-27 Kasım Hafta 10. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Öğretmenler Günü (24 Kasım), Ağız ve Diş Sağlığı Haftası (22-27 Kasım) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme a) Dijitalleşme öncesindeki ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçlerini karşılaştırır. b) Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	30 Kasım - 4 Aralık	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi	TAR.9.2.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
11. Hafta — 30 Kasım - 4 Aralık — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 30 Kasım - 4 Aralık Hafta 11. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Dünya Engelliler Günü (3 Aralık) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.1 Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini değerlendirebilme a) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini zaman ve mekân açısından karşılaştırır. b) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkileriyle ilgili yargıda bulunur. Tema Özeti MEB Bu ünitede öğrencilerin Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisi; Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim, ordu, hukuk, inanç, bilim, sanat anlayışları ve Türklerde konargöçer yaşamın özellikleri hakkında gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır. Anahtar Kavramlar MEB artı ürünmedeniyet Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İncelemeKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi: Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Temel Kabuller MEB Öğrencilerin Eski Çağ medeniyetlerinden Mezopotamya ve Anadolu’nun insanlık tarihine katkılarına ilişkin temel bilgileri, ilk yerleşmelerin konumlarını ve özelliklerini, tarihin dönemlendirilmesini, geçmiş ve zaman ile ilgili temel kavramları bildiği kabul edilmektedir. Ön Değerlendirme Süreci MEB Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular sorulabilir. • Mezopotamya ve Anadolu medeniyetlerinin bulunduğu bölgelerin coğrafi özellikleri ve bu medeniyetlerin insanlığa yaptığı en önemli katkılar nelerdir? • İnsanoğlunun kullandığı temel araç gereçlere Tarım Devrimi’yle birlikte hangi yeni araç gereçler eklenmiştir? • Tarihin dönemlere ayrılması ve geçmişteki zamanın ifade edilmesi için hangi kavramlar kullanılabilir? Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki etkinlikler yaptırılabilir. • Tarım Devrimi ile ilgili görseller kullanılarak öğrencilerin dikkatini çeken araç gereçler listelenebilir. Söz konusu araç gereçlerin hangilerinin kullanılmaya devam ettiği, hangilerinin artık kullanılmadığı ve kullanılmayan araç gereçlerin yerine günümüzde nelerin kullanıldığına ilişkin beyin fırtınası yapılabilir. • Öğrencilerden Türklerde konargöçer yaşama ilişkin verilen görselleri karşılaştırarak düşüncelerini paylaşmaları istenebilir. Köprü Kurma MEB Öğrencilerden kökenleri Eski Çağ’a dayanan icatların günümüzde hayatı nasıl etkilediğine ilişkin çıkarımlarda bulunmaları istenebilir. Günümüzdeki hukuk kurallarının hangi ihtiyaçları karşılamak için oluşturulduğunu ve bu kuralların toplum düzenini sağlamadaki rolünü belirlemeleri istenebilir. Eski Çağ’daki yazılı ve yazısız hukuk kurallarını günümüzdeki hukuk kuralları ile ilişkilendirmeleri istenebilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada avcı-toplayıcı yaşamı ve tarıma dayalı bir köy yaşamını gösteren iki görsel sunar (OB4). Öğrencilerden iki görsel arasındaki farkları belirlemeleri ve bu değişimin insanların barınma ve beslenmesini nasıl etkilemiş olabileceği hakkında tahminde bulunmaları istenir (E1.1). Artı ürün ve medeniyet kavramları tahtaya yazılır; bu kavramların ders boyunca kullanılacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Öğrencilerden ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki kaynaklar üzerinden tarih öncesi devirleri, yazının icadını ve alet yapabilmenin tarım araçlarının oluşumuna etkisini incelemeleri istenir. Gruplar Mezopotamya, Güneydoğu Asya ve Orta Amerika’nın coğrafi özelliklerini belirler ve coğrafi faktörlerin yerleşik hayata geçişteki etkisini analiz eder. Her grup mekânların benzerlik ve farklılıklarını açıklayan bir karşılaştırma tablosu hazırlar (SBAB10.3) (TAR.9.2.1.a). TAR.9.2.1 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden verilen farklı kaynaklar üzerinden Tarım Devrimi’nin özelliklerini incelemeleri istenir. Örnekler üzerinden Tarım Devrimi’nin farklı mekânlarda, farklı zamanlarda ve pirinç, buğday, mısır gibi farklı tarım ürünleri aracılığıyla gerçekleştiği belirlenir (SBAB8.4) (TAR.9.2.1.a). TAR.9.2.1 20 dk Etkinlik 2 Gruplar artı ürünün ortaya çıkardığı etkiyi ekonomik faaliyetler ve yerleşme ile ilişkilendirerek kısa bir açıklama yazar (SDB2.2). Ardından Tarım Devrimi’nin farklı zaman ve mekânlarda ortaya çıkışı tarihsel akış şeması üzerinde gösterilir. Gruplar şemadaki zaman ve mekân farklarını karşılaştırır (TAR.9.2.1.a). TAR.9.2.1 Sonuçlandırma10 dk Gruplar hazırladıkları akış şemalarını Bülten Panosu’nda sergiler. Öğrencilerden artı ürün ve medeniyet kavramlarını kullanarak Tarım Devrimi’nin farklı zaman ve mekânlardaki etkisini iki üç cümleyle Çalışma Kâğıdı’na yazmaları istenir. Grup çalışmaları Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirilir (SDB2.2). TAR.9.2.1 Sınıf defteri: TAR.9.2.1 Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada avcı-toplayıcı yaşamı ve tarıma dayalı bir köy yaşamını gösteren iki görsel sunar (OB4). Öğrencilerden iki görsel arasındaki farkları belirlemeleri ve bu değişimin insanların barınma ve beslenmesini nasıl etkilemiş olabileceği hakkında tahminde bulunmaları istenir (E1.1). Artı ürün ve medeniyet kavramları tahtaya yazılır; bu kavramların ders boyunca kullanılacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki kaynaklar üzerinden tarih öncesi devirleri, yazının icadını ve alet yapabilmenin tarım araçlarının oluşumuna etkisini incelemeleri istenir. Gruplar Mezopotamya, Güneydoğu Asya ve Orta Amerika’nın coğrafi özelliklerini belirler ve coğrafi faktörlerin yerleşik hayata geçişteki etkisini analiz eder. Her grup mekânların benzerlik ve farklılıklarını açıklayan bir karşılaştırma tablosu hazırlar (SBAB10.3) (TAR.9.2.1.a). TAR.9.2.1 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden verilen farklı kaynaklar üzerinden Tarım Devrimi’nin özelliklerini incelemeleri istenir. Örnekler üzerinden Tarım Devrimi’nin farklı mekânlarda, farklı zamanlarda ve pirinç, buğday, mısır gibi farklı tarım ürünleri aracılığıyla gerçekleştiği belirlenir (SBAB8.4) (TAR.9.2.1.a). TAR.9.2.1 Uygulama YZ 20 dk Gruplar artı ürünün ortaya çıkardığı etkiyi ekonomik faaliyetler ve yerleşme ile ilişkilendirerek kısa bir açıklama yazar (SDB2.2). Ardından Tarım Devrimi’nin farklı zaman ve mekânlarda ortaya çıkışı tarihsel akış şeması üzerinde gösterilir. Gruplar şemadaki zaman ve mekân farklarını karşılaştırır (TAR.9.2.1.a). TAR.9.2.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar hazırladıkları akış şemalarını Bülten Panosu’nda sergiler. Öğrencilerden artı ürün ve medeniyet kavramlarını kullanarak Tarım Devrimi’nin farklı zaman ve mekânlardaki etkisini iki üç cümleyle Çalışma Kâğıdı’na yazmaları istenir. Grup çalışmaları Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirilir (SDB2.2). TAR.9.2.1 Farklılaştırma MEB Z* Öğrencilerden yaşadıkları bölgedeki müzeleri veya sanal ortamda Anadolu Medeniyetleri Müzesini ziyaret etmeleri ve bu doğrultuda önceden hazırlanan çalışma yaprağını doldurmaları istenebilir DÖğrencilerden Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomiye etkilerine ilişkin http://meb.ai/qfMj4l adresindeki “Ekonomik Faaliyetlerin Sosyokültürel Etkileri” adlı videoyu izlemeleri ve izleme esnasında not almaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 30 Kasım - 4 Aralık Hafta 11. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Dünya Engelliler Günü (3 Aralık) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.1 Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini değerlendirebilme a) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini zaman ve mekân açısından karşılaştırır. b) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkileriyle ilgili yargıda bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	7-11 Aralık	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi	TAR.9.2.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
12. Hafta — 7-11 Aralık — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 7-11 Aralık Hafta 12. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası (10 Aralık gününü içine alan hafta), Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.1 Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini değerlendirebilme a) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini zaman ve mekân açısından karşılaştırır. b) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkileriyle ilgili yargıda bulunur. Tema Özeti YZ Öğrenciler avcı-toplayıcı yaşamdan üretici topluma geçişin yerleşme ve ekonomiye etkisini karşılaştırır, konuşma halkasında çözüm önerileri tartışır. Anahtar Kavramlar MEB medeniyet Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İncelemeKB3.2 Problem Çözme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Tarım Devrimi'nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini zaman ve mekân açısından karşılaştıran bir örnek vermeleri istenir. Eşler, önceki derste fark ettikleri bir benzerliği ve bir farklılığı birbirine anlatır. Köprü Kurma YZ Önceki derste yapılan zaman ve mekân karşılaştırmaları, bu derste gerekçeli yargıda bulunmak için dayanak olarak kullanılır. Öğrencilere, karşılaştırmada fark ettikleri benzerlik ve farklılıkların Tarım Devrimi'nin etkilerine ilişkin yargılarını nasıl şekillendirdiği sorulur. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Etkileşimli tahtada avcı-toplayıcı bir topluluğun ve tarıma geçmiş bir yerleşimin görselleri yan yana gösterilir. Öğrencilerden iki yaşam biçimi arasındaki farkları söylemeleri istenir. Medeniyet kavramı hatırlatılır; bu derste Tarım Devrimi'nin yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisine ilişkin gerekçeli yargılarda bulunulacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Ders kitabındaki zaman şeridinden Tarım Devrimi'ne ve Eski Çağ medeniyetlerine ait tarihler alınır; öğrencilerden bu tarihlerin birbirine ve günümüze yakınlığını ya da uzaklığını hesaplayarak ayırt etmeleri istenir (SDB1.2). Ulaşılan bilgilerden yola çıkarak Tarım Devrimi'nin yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisi açıklanır (SDB2.3). Açıklamalar, yargıya dayanak olacak biçimde tahtada not edilir (TAR.9.2.1.b). TAR.9.2.1 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Konuşma halkası tekniğiyle öğrenciler kendilerini avcı-toplayıcı bir toplumdan üretici topluma geçen bir birey yerine koyar; yeni yaşam koşullarını ve karşılaşabilecekleri olası zorlukları sırayla söyler (E2.1). Zorluklara yönelik özgün çözümler üretilir (SDB3.1, SDB3.2, KB3.2). Bu geçişin insanların ve toplumların yaşam koşullarında ortaya çıkardığı değişimler belirlenir (TAR.9.2.1.b). TAR.9.2.1 15 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden çalışma yaprağını doldurarak Tarım Devrimi'nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisi hakkındaki yargılarını gerekçeleriyle yazmaları istenir. Yaprak eşlerle karşılaştırılır; farklı yargılar gerekçeleriyle tartışılır (SDB2.1). Ortak yargılar tahtada toplanır (TAR.9.2.1.b). TAR.9.2.1 Sonuçlandırma10 dk Öğretmen, tahtadaki ortak yargıları özetler; öğrencilerden Tarım Devrimi'nin yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisi hakkındaki en güçlü yargılarını bir gerekçeyle yazmaları istenir. Çalışma Yaprağı Dereceli Puanlama Anahtarıyla, empati çalışması Tarihsel Empati Formuyla değerlendirilir. Seçilen çalışmalar Bülten Panosunda sergilenir (TAR.9.2.1.b). TAR.9.2.1 Sınıf defteri: TAR.9.2.1 Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Etkileşimli tahtada avcı-toplayıcı bir topluluğun ve tarıma geçmiş bir yerleşimin görselleri yan yana gösterilir. Öğrencilerden iki yaşam biçimi arasındaki farkları söylemeleri istenir. Medeniyet kavramı hatırlatılır; bu derste Tarım Devrimi'nin yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisine ilişkin gerekçeli yargılarda bulunulacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Ders kitabındaki zaman şeridinden Tarım Devrimi'ne ve Eski Çağ medeniyetlerine ait tarihler alınır; öğrencilerden bu tarihlerin birbirine ve günümüze yakınlığını ya da uzaklığını hesaplayarak ayırt etmeleri istenir (SDB1.2). Ulaşılan bilgilerden yola çıkarak Tarım Devrimi'nin yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisi açıklanır (SDB2.3). Açıklamalar, yargıya dayanak olacak biçimde tahtada not edilir (TAR.9.2.1.b). TAR.9.2.1 Uygulama YZ 20 dk Konuşma halkası tekniğiyle öğrenciler kendilerini avcı-toplayıcı bir toplumdan üretici topluma geçen bir birey yerine koyar; yeni yaşam koşullarını ve karşılaşabilecekleri olası zorlukları sırayla söyler (E2.1). Zorluklara yönelik özgün çözümler üretilir (SDB3.1, SDB3.2, KB3.2). Bu geçişin insanların ve toplumların yaşam koşullarında ortaya çıkardığı değişimler belirlenir (TAR.9.2.1.b). TAR.9.2.1 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden çalışma yaprağını doldurarak Tarım Devrimi'nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisi hakkındaki yargılarını gerekçeleriyle yazmaları istenir. Yaprak eşlerle karşılaştırılır; farklı yargılar gerekçeleriyle tartışılır (SDB2.1). Ortak yargılar tahtada toplanır (TAR.9.2.1.b). TAR.9.2.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğretmen, tahtadaki ortak yargıları özetler; öğrencilerden Tarım Devrimi'nin yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisi hakkındaki en güçlü yargılarını bir gerekçeyle yazmaları istenir. Çalışma Yaprağı Dereceli Puanlama Anahtarıyla, empati çalışması Tarihsel Empati Formuyla değerlendirilir. Seçilen çalışmalar Bülten Panosunda sergilenir (TAR.9.2.1.b). TAR.9.2.1 Farklılaştırma MEB ZEski Çağ toplumlarında inanç, bilim ve sanatın gelişimini etkileyen kişilerin hayat hikâyelerini ve insanlık tarihine katkılarını araştırmaları istenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Eski Çağ medeniyetlerindeki yönetim, ordu, bilim, ticaret, sanat, hukuk, inanç gibi alanlardan bir veya birkaçının temel özelliklerini belirlemeleri ve bununla ilgili bir tablo hazırlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 7-11 Aralık Hafta 12. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası (10 Aralık gününü içine alan hafta), Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.1 Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini değerlendirebilme a) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini zaman ve mekân açısından karşılaştırır. b) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkileriyle ilgili yargıda bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Çalışma kâğıdı Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	14-18 Aralık	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu	TAR.9.2.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
13. Hafta — 14-18 Aralık — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Aralık Hafta 13. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini özetleyebilme a) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili çözümleme yapar. b) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili sınıflandırma yapar. c) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerini yorumlar. Tema Özeti YZ Sümerler, Mısırlılar, Hititler, Romalılar ve Asya Hunları gibi medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri tanıtım kartlarına yazılır ve sınıflandırılır. Anahtar Kavramlar MEB medeniyet Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İnceleme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Tarım Devrimi’nin yerleşmeye ve ekonomiye etkisini birer örnekle açıklamaları istenir. Birkaç öğrencinin yanıtı sınıfla paylaşılır ve eksik yönler tamamlanır (E3.6). Köprü Kurma YZ Tarım Devrimi ile yerleşik hayata geçilmesi ve üretimin artması, toplulukların yönetilme ve korunma ihtiyacını doğurmuştur. Bu hafta, bu ihtiyaca Eski Çağ medeniyetlerinin yönetim ve ordu sistemleriyle nasıl yanıt verdiği incelenir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada Mezopotamya, Mısır, Anadolu, Avrupa ve Türkistan medeniyet havzalarını gösteren haritayı açar. Öğrencilerden haritadan çıkarım yaparak bu havzalarda bir devletin yönetilmesi ve korunması için nelerin gerekli olduğunu tahmin etmeleri istenir (SBAB10.3, E1.1). Dersin amacı, medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerini çözümlemek olarak paylaşılır. Keşfetme25 dk Sınıf gruplara ayrılır; her gruba harita/atlas, bilgi görselleri ve kartlar verilir. Gruplardan Sümerler, Akadlar, Asurlular, Babilliler, Mısırlılar, Hititler, Urartular, Frigler, Lidyalılar, Yunan şehir devletleri, Romalılar, Makedonlar, İskitler ve Asya Hunlarından kendilerine düşenlerin yerini haritada bulup öne çıkan özelliklerini tanıtım kartına yazmaları istenir (SBAB8.4, OB4). Kartlar tahtada birlikte okunur (TAR.9.2.2.a). TAR.9.2.2 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Gruplara Sümerler, Akadlar ve Mısırlılar için ders kitabı ile sunulan farklı kaynaklar verilir. Öğrencilerden her medeniyetin yöneticisini, yönetimdeki yetki kaynağını ve ordunun yapısını kaynaklardan belirleyip Çalışma Kâğıdı’na yazmaları istenir (KB2.8, E3.6). Gruplar bulgularını birbiriyle karşılaştırır (SDB2.2, TAR.9.2.2.a). TAR.9.2.2 15 dk Etkinlik 2 Aynı çalışma Hititler, Romalılar ve Asya Hunları için sürdürülür. Gruplar yönetim ve ordu özelliklerini kaynaklardan çözümler ve ilk üç medeniyetle benzer ve farklı yönlerini sözlü olarak belirtir (E3.10, TAR.9.2.2.a). TAR.9.2.2 Sonuçlandırma10 dk Gruplar çalışma kâğıtlarındaki bulguları etkileşimli tahtada kısaca sunar; öğretmen altı medeniyetin yönetim ve ordu özelliklerini birlikte özetler. Öğrenme kanıtı olarak Çalışma Kâğıdı, Akran Değerlendirme Formu ve Dereceli Puanlama Anahtarı kullanılır. Öğrencilerden çözümlemelerinde en çok zorlandıkları noktayı belirtmeleri istenir (SDB1.3, TAR.9.2.2.a). TAR.9.2.2 Sınıf defteri: TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada Mezopotamya, Mısır, Anadolu, Avrupa ve Türkistan medeniyet havzalarını gösteren haritayı açar. Öğrencilerden haritadan çıkarım yaparak bu havzalarda bir devletin yönetilmesi ve korunması için nelerin gerekli olduğunu tahmin etmeleri istenir (SBAB10.3, E1.1). Dersin amacı, medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerini çözümlemek olarak paylaşılır. Keşfetme YZ 25 dk Sınıf gruplara ayrılır; her gruba harita/atlas, bilgi görselleri ve kartlar verilir. Gruplardan Sümerler, Akadlar, Asurlular, Babilliler, Mısırlılar, Hititler, Urartular, Frigler, Lidyalılar, Yunan şehir devletleri, Romalılar, Makedonlar, İskitler ve Asya Hunlarından kendilerine düşenlerin yerini haritada bulup öne çıkan özelliklerini tanıtım kartına yazmaları istenir (SBAB8.4, OB4). Kartlar tahtada birlikte okunur (TAR.9.2.2.a). TAR.9.2.2 Uygulama YZ 20 dk Gruplara Sümerler, Akadlar ve Mısırlılar için ders kitabı ile sunulan farklı kaynaklar verilir. Öğrencilerden her medeniyetin yöneticisini, yönetimdeki yetki kaynağını ve ordunun yapısını kaynaklardan belirleyip Çalışma Kâğıdı’na yazmaları istenir (KB2.8, E3.6). Gruplar bulgularını birbiriyle karşılaştırır (SDB2.2, TAR.9.2.2.a). TAR.9.2.2 Uygulama YZ 15 dk Aynı çalışma Hititler, Romalılar ve Asya Hunları için sürdürülür. Gruplar yönetim ve ordu özelliklerini kaynaklardan çözümler ve ilk üç medeniyetle benzer ve farklı yönlerini sözlü olarak belirtir (E3.10, TAR.9.2.2.a). TAR.9.2.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar çalışma kâğıtlarındaki bulguları etkileşimli tahtada kısaca sunar; öğretmen altı medeniyetin yönetim ve ordu özelliklerini birlikte özetler. Öğrenme kanıtı olarak Çalışma Kâğıdı, Akran Değerlendirme Formu ve Dereceli Puanlama Anahtarı kullanılır. Öğrencilerden çözümlemelerinde en çok zorlandıkları noktayı belirtmeleri istenir (SDB1.3, TAR.9.2.2.a). TAR.9.2.2 Farklılaştırma MEB Z* Konargöçer yaşamın ve bu yaşam tarzının Türk kültürüne etkileri konusunda farklı görsellerden hareketle öğrencilerin düşünme becerilerinin geliştirilmesi sağlanabilir. Bu amaçla öğrencilerden görselleri incelemeleri, analiz etmeleri, görseller arasında bağ kurmaları ve görsellerden hareketle hayal güçlerini kullanarak özgün bir hikâye yazmaları istenebilir DÖğrencilerden Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomiye etkilerine ilişkin http://meb.ai/qfMj4l adresindeki “Ekonomik Faaliyetlerin Sosyokültürel Etkileri” adlı videoyu izlemeleri ve izleme esnasında not almaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Harita / atlas Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Aralık Hafta 13. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini özetleyebilme a) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili çözümleme yapar. b) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili sınıflandırma yapar. c) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerini yorumlar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Harita / atlas Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	21-25 Aralık	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu	TAR.9.2.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
14. Hafta — 21-25 Aralık — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Aralık Hafta 14. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini özetleyebilme a) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili çözümleme yapar. b) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili sınıflandırma yapar. c) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerini yorumlar. Tema Özeti YZ Öğrenciler Eski Çağ medeniyetlerinin yönetim ve ordu sistemleri arasındaki ilişkiyi inceler, ayrılıp birleşme tekniğiyle tabloda sınıflandırır. Anahtar Kavramlar MEB medeniyet Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İnceleme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Eski Çağ medeniyetlerinden birini seçerek yönetim ve ordu özelliklerinden ikisini sözlü olarak söylemeleri istenir. Öğretmen, söylenenleri tahtada iki sütunlu bir listeye yazar. Eksik ya da yanlış ifadeler sınıfça düzeltilir. Köprü Kurma YZ Önceki derste medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri tek tek çözümlenmişti. Bu derste çözümlenen özellikler ortak ölçütlere göre gruplandırılarak medeniyetler arasındaki benzerlik ve farklılıklar görünür kılınır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Etkileşimli tahtada Eski Çağ medeniyetlerine ait bir saray, bir kral kabartması ve bir ordu görseli gösterilir; öğrencilerden gördükleri unsurları yönetim ya da ordu açısından adlandırmaları istenir (OB4, E1.1). Önceki derste yapılan çözümlemeler kısaca anımsatılır. Bu derste bu özelliklerin ortak ölçütlere göre sınıflandırılacağı duyurulur ve ders kitabındaki ilgili bölüm açılır. Keşfetme25 dk Öğretmen, ders kitabındaki metin ve görselleri etkileşimli tahtaya yansıtır. Öğrencilerden ikili çalışarak incelenen devletlerin yönetim ve ordu sistemleri arasındaki ilişkiyi açıklamaları istenir (KB2.8). Öğrenciler, benzer özellikleri hangi başlıklar altında toplayabileceklerine dair ölçüt önerileri geliştirir ve bu öneriler tahtada listelenir (TAR.9.2.2.b). TAR.9.2.2 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Ayrılıp birleşme tekniği için sınıf beşer kişilik gruplara bölünür. Her öğrenciye yönetim şekli, egemenlik anlayışı, meşruiyet kaynağı, teşkilat ya da teçhizat başlıklarından biri verilir. Aynı başlığı alan öğrenciler uzman gruplarda toplanarak ders kitabından kendi başlıklarına ait bilgileri bulur ve not alır (OB1, TAR.9.2.2.b). TAR.9.2.2 20 dk Etkinlik 2 Öğrenciler ilk gruplarına dönerek başlıklara ait bilgileri paylaşır. Gruplar, Eski Çağ medeniyetlerinin yönetim özelliklerini üç başlıkla, askerî özelliklerini iki başlıkla tablo üzerinde sınıflandırır (E3.6, TAR.9.2.2.b). Hazırlanan tablolar sınıfla paylaşılır; gruplar tablolarını sırayla sunar (OB1, SDB2.1). TAR.9.2.2 Sonuçlandırma10 dk Öğretmen, sunulan tabloları etkileşimli tahtada tek tabloda birleştirerek sınıflandırmayı toparlar. Öğrencilerden bireysel Çalışma Kâğıdı üzerinde verilen yönetim ve ordu özelliklerini ilgili başlığın altına yerleştirmeleri istenir; kâğıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Gruplar, Grup Değerlendirme Formunu doldurarak iş birliği sürecini gözden geçirir (SDB2.2). TAR.9.2.2 Sınıf defteri: TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Etkileşimli tahtada Eski Çağ medeniyetlerine ait bir saray, bir kral kabartması ve bir ordu görseli gösterilir; öğrencilerden gördükleri unsurları yönetim ya da ordu açısından adlandırmaları istenir (OB4, E1.1). Önceki derste yapılan çözümlemeler kısaca anımsatılır. Bu derste bu özelliklerin ortak ölçütlere göre sınıflandırılacağı duyurulur ve ders kitabındaki ilgili bölüm açılır. Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen, ders kitabındaki metin ve görselleri etkileşimli tahtaya yansıtır. Öğrencilerden ikili çalışarak incelenen devletlerin yönetim ve ordu sistemleri arasındaki ilişkiyi açıklamaları istenir (KB2.8). Öğrenciler, benzer özellikleri hangi başlıklar altında toplayabileceklerine dair ölçüt önerileri geliştirir ve bu öneriler tahtada listelenir (TAR.9.2.2.b). TAR.9.2.2 Uygulama YZ 15 dk Ayrılıp birleşme tekniği için sınıf beşer kişilik gruplara bölünür. Her öğrenciye yönetim şekli, egemenlik anlayışı, meşruiyet kaynağı, teşkilat ya da teçhizat başlıklarından biri verilir. Aynı başlığı alan öğrenciler uzman gruplarda toplanarak ders kitabından kendi başlıklarına ait bilgileri bulur ve not alır (OB1, TAR.9.2.2.b). TAR.9.2.2 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler ilk gruplarına dönerek başlıklara ait bilgileri paylaşır. Gruplar, Eski Çağ medeniyetlerinin yönetim özelliklerini üç başlıkla, askerî özelliklerini iki başlıkla tablo üzerinde sınıflandırır (E3.6, TAR.9.2.2.b). Hazırlanan tablolar sınıfla paylaşılır; gruplar tablolarını sırayla sunar (OB1, SDB2.1). TAR.9.2.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğretmen, sunulan tabloları etkileşimli tahtada tek tabloda birleştirerek sınıflandırmayı toparlar. Öğrencilerden bireysel Çalışma Kâğıdı üzerinde verilen yönetim ve ordu özelliklerini ilgili başlığın altına yerleştirmeleri istenir; kâğıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Gruplar, Grup Değerlendirme Formunu doldurarak iş birliği sürecini gözden geçirir (SDB2.2). TAR.9.2.2 Farklılaştırma MEB ZTürklerde konargöçer yaşamın özellikleri konusu altı şapkalı düşünme tekniği üzerinden işlenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Eski Çağ medeniyetlerindeki yönetim, ordu, bilim, ticaret, sanat, hukuk, inanç gibi alanlardan bir veya birkaçının temel özelliklerini belirlemeleri ve bununla ilgili bir tablo hazırlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Aralık Hafta 14. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini özetleyebilme a) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili çözümleme yapar. b) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili sınıflandırma yapar. c) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerini yorumlar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	28 Aralık - 1 Ocak	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu	TAR.9.2.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
15. Hafta — 28 Aralık - 1 Ocak — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 28 Aralık - 1 Ocak Hafta 15. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Yılbaşı Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini özetleyebilme a) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili çözümleme yapar. b) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili sınıflandırma yapar. c) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerini yorumlar. Tema Özeti YZ Öğrenciler Eski Çağ medeniyetlerinin yönetim ve ordu özelliklerini sınıflandırır, güçlü ve zayıf yönlerini yorumlayan kısa bir metin yazar. Anahtar Kavramlar MEB medeniyet Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İnceleme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Eski Çağ'dan iki medeniyetin yönetim ve ordu özelliklerini kendi belirledikleri ölçütlere göre (ör. hükümdarın yetkisi, ordunun yapısı) sınıflandırmaları istenir. Birkaç sınıflandırma etkileşimli tahtada paylaşılır ve ölçütlerin uygunluğu tartışılır. Köprü Kurma YZ Önceki haftalarda Eski Çağ medeniyetlerinin yönetim ve ordu özellikleri çözümlenmiş ve sınıflandırılmıştır. Bu derste elde edilen bilgilerden yararlanılarak söz konusu sistemlerin güçlü ve zayıf yönleri yorumlanacaktır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Etkileşimli tahtada Eski Çağ medeniyetlerine ait bir yönetim ve ordu görseli gösterilir (OB4). Öğrencilerden görselde fark ettikleri yönetim ve ordu özelliklerini söylemeleri istenir. Önceki haftalardaki çözümleme ve sınıflandırma çalışmalarına değinilir. Bu derste medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin yorumlanacağı duyurulur (E3.6). Keşfetme25 dk Öğrencilerden Eski Çağ'da kurulmuş devletlerin yönetim ve ordu sistemlerinin genel özelliklerini güçlü ve zayıf yönleriyle yorumlayan 150-250 kelimelik kısa bir metin hazırlamaları istenir (SDB3.3). Metin için ders kitabındaki bilgilerden ve tahtadaki görsellerden yararlanılır. Öğretmen çalışmayı gözlemleyip yönlendirici sorularla dönüt verir (TAR.9.2.2.c). TAR.9.2.2 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Öğrenciler dörderli gruplar hâlinde metinlerini paylaşır. Bir medeniyette yönetim sistemi ile ordu sisteminin birbirini nasıl etkilediği ve güçlü yönlerin devletin sürekliliğine katkısı tartışılır (SDB2.2). Gruplar ortak yorum cümlelerini yazar; yorumlar etkileşimli tahtadaki karşılaştırma tablosunda toplanır (TAR.9.2.2.c). TAR.9.2.2 15 dk Etkinlik 2 Her gruba bir medeniyet verilir. Gruplardan o medeniyette yaşayan bir yöneticinin ya da askerin bakışıyla yönetim ve ordu düzeninin sağladığı avantajları ve doğurduğu sıkıntıları kısa notlarla yazmaları istenir (E2.1). Notlar tarihsel empati formuna işlenir; öğretmen gözlem yapıp dönüt verir (TAR.9.2.2.c). TAR.9.2.2 Sonuçlandırma10 dk Gruplar yorumlarını bülten panosunda sergiler. Öğrenciler akran değerlendirme formuyla bir başka grubun yorumunu dayanak ve açıklık bakımından değerlendirir. Öğretmen performans görevini dereceli puanlama anahtarıyla, grup çalışmasını grup değerlendirme formuyla değerlendirir. Öğrencilerden çalışma kâğıdına, Eski Çağ medeniyetlerinin yönetim ve ordu sistemleri hakkındaki yorumlarının nasıl değiştiğini yazmaları istenir (SDB1.3; TAR.9.2.2.c). TAR.9.2.2 Sınıf defteri: TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Etkileşimli tahtada Eski Çağ medeniyetlerine ait bir yönetim ve ordu görseli gösterilir (OB4). Öğrencilerden görselde fark ettikleri yönetim ve ordu özelliklerini söylemeleri istenir. Önceki haftalardaki çözümleme ve sınıflandırma çalışmalarına değinilir. Bu derste medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin yorumlanacağı duyurulur (E3.6). Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden Eski Çağ'da kurulmuş devletlerin yönetim ve ordu sistemlerinin genel özelliklerini güçlü ve zayıf yönleriyle yorumlayan 150-250 kelimelik kısa bir metin hazırlamaları istenir (SDB3.3). Metin için ders kitabındaki bilgilerden ve tahtadaki görsellerden yararlanılır. Öğretmen çalışmayı gözlemleyip yönlendirici sorularla dönüt verir (TAR.9.2.2.c). TAR.9.2.2 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler dörderli gruplar hâlinde metinlerini paylaşır. Bir medeniyette yönetim sistemi ile ordu sisteminin birbirini nasıl etkilediği ve güçlü yönlerin devletin sürekliliğine katkısı tartışılır (SDB2.2). Gruplar ortak yorum cümlelerini yazar; yorumlar etkileşimli tahtadaki karşılaştırma tablosunda toplanır (TAR.9.2.2.c). TAR.9.2.2 Uygulama YZ 15 dk Her gruba bir medeniyet verilir. Gruplardan o medeniyette yaşayan bir yöneticinin ya da askerin bakışıyla yönetim ve ordu düzeninin sağladığı avantajları ve doğurduğu sıkıntıları kısa notlarla yazmaları istenir (E2.1). Notlar tarihsel empati formuna işlenir; öğretmen gözlem yapıp dönüt verir (TAR.9.2.2.c). TAR.9.2.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar yorumlarını bülten panosunda sergiler. Öğrenciler akran değerlendirme formuyla bir başka grubun yorumunu dayanak ve açıklık bakımından değerlendirir. Öğretmen performans görevini dereceli puanlama anahtarıyla, grup çalışmasını grup değerlendirme formuyla değerlendirir. Öğrencilerden çalışma kâğıdına, Eski Çağ medeniyetlerinin yönetim ve ordu sistemleri hakkındaki yorumlarının nasıl değiştiğini yazmaları istenir (SDB1.3; TAR.9.2.2.c). TAR.9.2.2 Farklılaştırma MEB Z* Öğrencilerden yaşadıkları bölgedeki müzeleri veya sanal ortamda Anadolu Medeniyetleri Müzesini ziyaret etmeleri ve bu doğrultuda önceden hazırlanan çalışma yaprağını doldurmaları istenebilir DÖğrencilerden Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomiye etkilerine ilişkin http://meb.ai/qfMj4l adresindeki “Ekonomik Faaliyetlerin Sosyokültürel Etkileri” adlı videoyu izlemeleri ve izleme esnasında not almaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 28 Aralık - 1 Ocak Hafta 15. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Yılbaşı BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini özetleyebilme a) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili çözümleme yapar. b) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özellikleri ile ilgili sınıflandırma yapar. c) Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerini yorumlar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	4-8 Ocak	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk	TAR.9.2.3	Yazılı Sınav, Dereceli Puanlama Anahtarı	Dolu Sınav
16. Hafta — 4-8 Ocak — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 4-8 Ocak Hafta 16. Hafta Tür Sınav Belirli Gün ve Haftalar Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme a) Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak ettiği konuları belirler. b) İlgili konular hakkında sorular sorar. c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar. ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir. d) Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar. Tema Özeti DPO Eski Çağ Medeniyetleri ünitesinin 6. haftası. Anahtar Kavramlar MEB medeniyet Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İncelemeKB3.1 Karar Verme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Yazılı Sınav Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Yazılı Sınav — 1. Dönem 2. Ortak Yazılı Sınav; kapsam: 1. ÜNİTE: GEÇMİŞİN İNŞA SÜRECİNDE TARİH: TAR.9.1.1, TAR.9.1.2, TAR.9.1.3, TAR.9.1.4; 2. ÜNİTE: ESKİ ÇAĞ MEDENİYETLERİ: TAR.9.2.1, TAR.9.2.2. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci DPO Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.2.2) kısa sorularla yoklanır. Köprü Kurma DPO Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu ile Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk arasında ilişki kurulur; medeniyet hatırlatılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları MEB Derse Giriş10 dk Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.2.2) kısa sorularla yoklanır; eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk konusuna dikkat çekilir. Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır. Keşfetme25 dk Öğrencilerin kavram öğretim materyalleri üzerinden konu içeriğinde geçen kavramların anlamlarını açıklamaları istenir. TAR.9.2.3 Uygulama35 dk Grup çalışması yoluyla Mezopotamya, Mısır, Anadolu, Avrupa ve Türkistan medeniyet havzalarındaki devletlerin hukuk sistemleri; Urkagina, Hammurabi, Hitit ve 12 Levha kanunları; Eski Çağ medeniyetlerinde aile, kadın ve hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin merak ettikleri bir konuyu belirlemeleri sağlanır (E1.1, SDB2.2). Belirledikleri konulara ilişkin sorgulama yapmaları istenir. Öğrenciler yazılı, görsel, basılı ve dijital kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgileri toplar ve kaydeder. TAR.9.2.3 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin "Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir. TAR.9.2.3 Sınıf defteri: TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü…; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.2.2) kısa sorularla yoklanır; eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk konusuna dikkat çekilir. Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır. Keşfetme 25 dk Öğrencilerin kavram öğretim materyalleri üzerinden konu içeriğinde geçen kavramların anlamlarını açıklamaları istenir. TAR.9.2.3 Uygulama 35 dk Grup çalışması yoluyla Mezopotamya, Mısır, Anadolu, Avrupa ve Türkistan medeniyet havzalarındaki devletlerin hukuk sistemleri; Urkagina, Hammurabi, Hitit ve 12 Levha kanunları; Eski Çağ medeniyetlerinde aile, kadın ve hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin merak ettikleri bir konuyu belirlemeleri sağlanır (E1.1, SDB2.2). Belirledikleri konulara ilişkin sorgulama yapmaları istenir. Öğrenciler yazılı, görsel, basılı ve dijital kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgileri toplar ve kaydeder. TAR.9.2.3 Sonuçlandırma 10 dk Öğrencilerin "Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir. TAR.9.2.3 Farklılaştırma MEB ZEski Çağ toplumlarında inanç, bilim ve sanatın gelişimini etkileyen kişilerin hayat hikâyelerini ve insanlık tarihine katkılarını araştırmaları istenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Eski Çağ medeniyetlerindeki yönetim, ordu, bilim, ticaret, sanat, hukuk, inanç gibi alanlardan bir veya birkaçının temel özelliklerini belirlemeleri ve bununla ilgili bir tablo hazırlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 4-8 Ocak Hafta 16. Hafta Tür Sınav Belirli Gün ve Haftalar Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme a) Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak ettiği konuları belirler. b) İlgili konular hakkında sorular sorar. c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar. ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir. d) Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Dijital içerik Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Yazılı Sınav Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	11-15 Ocak	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk	TAR.9.2.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
17. Hafta — 11-15 Ocak — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 11-15 Ocak Hafta 17. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Enerji Tasarrufu Haftası (Ocak ayının ikinci haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme a) Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak ettiği konuları belirler. b) İlgili konular hakkında sorular sorar. c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar. ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir. d) Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar. Tema Özeti YZ Öğrenciler Hammurabi, 12 Levha ve Türk töresi metinlerini inceleyerek çıkarım-kanıt tablosu doldurur ve hukukun toplumsal düzendeki rolünü sorgular. Anahtar Kavramlar MEB medeniyettöre Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İncelemeKB3.1 Karar Verme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki haftada Eski Çağ medeniyetlerinde hukuk konusunda öğrendikleri bir örneği ya da kavramı söylemeleri istenir. Birkaç yanıt tahtada listelenir. Öğretmen, bu örneğin toplumda hangi davranışı düzenlediğini sorar. Köprü Kurma YZ Önceki haftada Eski Çağ medeniyetlerinde hukuk konusunda öğrenilenler, bu haftada hukukun toplumsal düzendeki rolünü sorgulamak için başlangıç noktası yapılır. Öğrencilerin bildikleri örnekler merak edilen konulara ve sorulara dönüştürülür. Böylece bilgi toplama çalışması önceki öğrenmelere dayanır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada “Bir toplum kurallar olmadan düzenini sürdürebilir mi?” sorusunu yöneltir; öğrencilerin görüşleri kısaca alınır (KB2.8). Önceki derste Eski Çağ medeniyetlerinde hukuk konusunda öğrenilenler birkaç öğrenciyle hatırlanır. Öğretmen, bu derste hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak edilen konuların belirleneceğini, sorular sorulacağını ve farklı kaynaklardan bilgi toplanacağını açıklar; medeniyet ve töre kavramları tahtaya yazılır. TAR.9.2.3 Keşfetme25 dk Öğrencilerden ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki tablo üzerinden Mezopotamya, Mısır, Anadolu, Avrupa ve Türkistan medeniyet havzalarındaki devletlerin hukuk sistemlerine dair genel özellikleri belirlemeleri istenir. Tablodan hareketle hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında en çok merak ettikleri iki konu çalışma kâğıdına yazılır (E1.1, TAR.9.2.3.a). Bu konulara ilişkin ikişer soru oluşturulup sınıfla paylaşılır (TAR.9.2.3.b). TAR.9.2.3 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden ikili gruplar hâlinde kendi sorularına yanıt aramak için ders kitabından, etkileşimli tahtadan ve çevrim içi kaynaklardan bilgi toplamaları istenir. Dijital ağ kaynaklarında dijital kimliğe ve kaynak uzantısının güvenilirliğine dikkat edilir (OB2). Toplanan bilgiler kaynak adıyla birlikte çalışma kâğıdına yazılır (TAR.9.2.3.c). TAR.9.2.3 20 dk Etkinlik 2 Gruplara Urkagina, Hammurabi, Hitit ve 12 Levha kanunları ile Türk töresine ait örnek metinler verilir. Gruplar metinlerde aile ve kadınla ilgili düzenlemeleri bularak yazılı ve yazısız hukuk kuralları başlıklı tabloya kaydeder (OB1). Tablolar gruplar arasında karşılaştırılır, eksik bilgiler birbirinden alınarak tamamlanır (SDB2.2, TAR.9.2.3.c). TAR.9.2.3 Sonuçlandırma10 dk Gruplar topladıkları bilgileri ve kaynaklarını kısa notlar hâlinde Bülten Panosu'na asar; sınıf pano başında dolaşarak notları inceler (TAR.9.2.3.c). Öğretmen, çalışma kâğıdındaki hangi soruların yanıt bulduğunu, hangilerinin açık kaldığını sorar. Öğrencilerden Grup Değerlendirme Formu'nu doldurmaları ve bilgi toplarken kullandıkları kaynakları yazmaları istenir. TAR.9.2.3 Sınıf defteri: TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada “Bir toplum kurallar olmadan düzenini sürdürebilir mi?” sorusunu yöneltir; öğrencilerin görüşleri kısaca alınır (KB2.8). Önceki derste Eski Çağ medeniyetlerinde hukuk konusunda öğrenilenler birkaç öğrenciyle hatırlanır. Öğretmen, bu derste hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak edilen konuların belirleneceğini, sorular sorulacağını ve farklı kaynaklardan bilgi toplanacağını açıklar; medeniyet ve töre kavramları tahtaya yazılır. TAR.9.2.3 Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki tablo üzerinden Mezopotamya, Mısır, Anadolu, Avrupa ve Türkistan medeniyet havzalarındaki devletlerin hukuk sistemlerine dair genel özellikleri belirlemeleri istenir. Tablodan hareketle hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında en çok merak ettikleri iki konu çalışma kâğıdına yazılır (E1.1, TAR.9.2.3.a). Bu konulara ilişkin ikişer soru oluşturulup sınıfla paylaşılır (TAR.9.2.3.b). TAR.9.2.3 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden ikili gruplar hâlinde kendi sorularına yanıt aramak için ders kitabından, etkileşimli tahtadan ve çevrim içi kaynaklardan bilgi toplamaları istenir. Dijital ağ kaynaklarında dijital kimliğe ve kaynak uzantısının güvenilirliğine dikkat edilir (OB2). Toplanan bilgiler kaynak adıyla birlikte çalışma kâğıdına yazılır (TAR.9.2.3.c). TAR.9.2.3 Uygulama YZ 20 dk Gruplara Urkagina, Hammurabi, Hitit ve 12 Levha kanunları ile Türk töresine ait örnek metinler verilir. Gruplar metinlerde aile ve kadınla ilgili düzenlemeleri bularak yazılı ve yazısız hukuk kuralları başlıklı tabloya kaydeder (OB1). Tablolar gruplar arasında karşılaştırılır, eksik bilgiler birbirinden alınarak tamamlanır (SDB2.2, TAR.9.2.3.c). TAR.9.2.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar topladıkları bilgileri ve kaynaklarını kısa notlar hâlinde Bülten Panosu'na asar; sınıf pano başında dolaşarak notları inceler (TAR.9.2.3.c). Öğretmen, çalışma kâğıdındaki hangi soruların yanıt bulduğunu, hangilerinin açık kaldığını sorar. Öğrencilerden Grup Değerlendirme Formu'nu doldurmaları ve bilgi toplarken kullandıkları kaynakları yazmaları istenir. TAR.9.2.3 Farklılaştırma MEB Z* Öğrencilerden yaşadıkları bölgedeki müzeleri veya sanal ortamda Anadolu Medeniyetleri Müzesini ziyaret etmeleri ve bu doğrultuda önceden hazırlanan çalışma yaprağını doldurmaları istenebilir DÖğrencilerden Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomiye etkilerine ilişkin http://meb.ai/qfMj4l adresindeki “Ekonomik Faaliyetlerin Sosyokültürel Etkileri” adlı videoyu izlemeleri ve izleme esnasında not almaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 11-15 Ocak Hafta 17. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Enerji Tasarrufu Haftası (Ocak ayının ikinci haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme a) Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak ettiği konuları belirler. b) İlgili konular hakkında sorular sorar. c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar. ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir. d) Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	18-22 Ocak	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk	TAR.9.2.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Boş Okul Temelli Planlama
18. Hafta — 18-22 Ocak — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Boş Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 18-22 Ocak Hafta 18. Hafta Tür Okul Temelli Planlama Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme a) Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak ettiği konuları belirler. b) İlgili konular hakkında sorular sorar. c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar. ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir. d) Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar. Tema Özeti DPO Eski Çağ Medeniyetleri ünitesinin 8. haftası. Anahtar Kavramlar MEB medeniyet Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İnceleme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci DPO Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.2.3) kısa sorularla yoklanır. Köprü Kurma DPO Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk ile Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk arasında ilişki kurulur; medeniyet hatırlatılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları DPO Derse Giriş10 dk Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.2.3) kısa sorularla yoklanır; eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk konusuna dikkat çekilir. Keşfetme25 dk Önceki haftada işlenen TAR.9.2.3 çıktıları örnek durumlar üzerinden yeniden ele alınır; anlaşılmayan noktalar belirlenir. TAR.9.2.3 Uygulama35 dk Pekiştirme etkinlikleri: TAR.9.2.3 kapsamında alıştırma, çalışma kâğıdı ve grup çalışması yapılır; eksikler telafi edilir. TAR.9.2.3 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin "Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. TAR.9.2.3 Sınıf defteri: TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü…; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.2.3) kısa sorularla yoklanır; eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk konusuna dikkat çekilir. Keşfetme 25 dk Önceki haftada işlenen TAR.9.2.3 çıktıları örnek durumlar üzerinden yeniden ele alınır; anlaşılmayan noktalar belirlenir. TAR.9.2.3 Uygulama 35 dk Pekiştirme etkinlikleri: TAR.9.2.3 kapsamında alıştırma, çalışma kâğıdı ve grup çalışması yapılır; eksikler telafi edilir. TAR.9.2.3 Sonuçlandırma 10 dk Öğrencilerin "Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. TAR.9.2.3 Farklılaştırma MEB ZEski Çağ toplumlarında inanç, bilim ve sanatın gelişimini etkileyen kişilerin hayat hikâyelerini ve insanlık tarihine katkılarını araştırmaları istenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Eski Çağ medeniyetlerindeki yönetim, ordu, bilim, ticaret, sanat, hukuk, inanç gibi alanlardan bir veya birkaçının temel özelliklerini belirlemeleri ve bununla ilgili bir tablo hazırlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Okul Temelli Planlama DPO Okul temelli planlama haftası: zümre kararıyla eksik kalan çıktılar tamamlanır, pekiştirme ve telafi etkinlikleri planlanır. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 18-22 Ocak Hafta 18. Hafta Tür Okul Temelli Planlama BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme a) Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak ettiği konuları belirler. b) İlgili konular hakkında sorular sorar. c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar. ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir. d) Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
25-29 OcakAkademik Takvim Yarıyıl Tatili
1-5 ŞubatAkademik Takvim Yarıyıl Tatili
#	8-12 Şubat	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk	TAR.9.2.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
19. Hafta — 8-12 Şubat — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 8-12 Şubat Hafta 19. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme a) Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak ettiği konuları belirler. b) İlgili konular hakkında sorular sorar. c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar. ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir. d) Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar. Tema Özeti YZ Eski Çağ medeniyetlerinde aile yapısına dair hukuk metinleri okunur, öğrenciler toplumsal düzen ilkelerini belirleyip hukukun rolü çıkarım yapar. Anahtar Kavramlar MEB medeniyet Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İncelemeKB3.1 Karar Verme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki haftada belirledikleri merak konularından birini ve bu konuda sordukları soruyu söylemeleri istenir. Hukukun Eski Çağ medeniyetlerinde toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin ilk düşünceleri sınıfça paylaşılır. Köprü Kurma YZ Önceki haftada merak edilen konular belirlenmiş ve sorular sorulmuştu; bu hafta bu sorulara farklı kaynaklardan bilgi toplanarak yanıt aranır, bilgilerin doğruluğu değerlendirilir ve çıkarım yapılır. Medeniyet kavramı, hukuki düzenlemelerin toplum yapısıyla ilişkisini yorumlamada kullanılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, önceki haftada belirlenen merak konularını ve soruları hatırlatır. Etkileşimli tahtada Eski Çağ medeniyetlerinden bir hukuki düzenleme örneği gösterilir; öğrencilerden bu düzenlemenin toplumda neyi düzenlemiş olabileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Bu derste kaynaklardan bilgi toplanacağı, bilgilerin doğrulanacağı ve çıkarım yapılacağı açıklanır (KB2.8). Keşfetme25 dk Öğrenciler ikişerli çiftler hâlinde ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki kaynaklardan Eski Çağ medeniyetlerinde hukuki düzenlemelerin aileye verdiği önemi açıklayan bilgileri bulur (D2.1). Çiftler, bulduklarını kaynağını belirterek özetler ve çalışma kâğıdına yazar (KB2.3, OB1). Ardından farklı medeniyetlerin düzenlemeleri benzerlik ve farklılıklarıyla karşılaştırılır (TAR.9.2.3.c). TAR.9.2.3 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrenciler araştırma yaparak ulaştıkları bilgileri derste öğrendikleriyle karşılaştırır. Tutarsız ya da kaynağı belirsiz bilgileri işaretleyerek doğruluğunu ders kitabı ve ek kaynaklarla denetler (E3.10, E3.6). Sonuçlar çalışma kâğıdında doğrulanan ve doğrulanamayan bilgiler olarak ayrılır (TAR.9.2.3.ç). TAR.9.2.3 20 dk Etkinlik 2 Öğrencilerden doğrulanan bilgilerden hareketle hukukun Eski Çağ medeniyetlerinde toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarımlarını yazmaları istenir (KB3.1, SDB3.3). Öğretmen, çıkarımlar doğrultusunda sunum hazırlamaya ve sunumları paylaşmaya yönelik performans görevini verir; öğrenciler sunum taslaklarını hazırlar (TAR.9.2.3.d). TAR.9.2.3 Sonuçlandırma10 dk Öğrenciler sunumlarının özetini paylaşır; sınıf, çıkarımların kaynaklara dayanıp dayanmadığını tartışır (SDB2.1). Sunumlar Dereceli Puanlama Anahtarı ve Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirilir; hazırlanan özetler Bülten Panosunda sergilenir. Öğrencilerden hukukun toplumsal düzendeki rolünü tek cümleyle yazmaları istenir (SDB1.3). TAR.9.2.3 Sınıf defteri: TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, önceki haftada belirlenen merak konularını ve soruları hatırlatır. Etkileşimli tahtada Eski Çağ medeniyetlerinden bir hukuki düzenleme örneği gösterilir; öğrencilerden bu düzenlemenin toplumda neyi düzenlemiş olabileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Bu derste kaynaklardan bilgi toplanacağı, bilgilerin doğrulanacağı ve çıkarım yapılacağı açıklanır (KB2.8). Keşfetme YZ 25 dk Öğrenciler ikişerli çiftler hâlinde ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki kaynaklardan Eski Çağ medeniyetlerinde hukuki düzenlemelerin aileye verdiği önemi açıklayan bilgileri bulur (D2.1). Çiftler, bulduklarını kaynağını belirterek özetler ve çalışma kâğıdına yazar (KB2.3, OB1). Ardından farklı medeniyetlerin düzenlemeleri benzerlik ve farklılıklarıyla karşılaştırılır (TAR.9.2.3.c). TAR.9.2.3 Uygulama YZ 15 dk Öğrenciler araştırma yaparak ulaştıkları bilgileri derste öğrendikleriyle karşılaştırır. Tutarsız ya da kaynağı belirsiz bilgileri işaretleyerek doğruluğunu ders kitabı ve ek kaynaklarla denetler (E3.10, E3.6). Sonuçlar çalışma kâğıdında doğrulanan ve doğrulanamayan bilgiler olarak ayrılır (TAR.9.2.3.ç). TAR.9.2.3 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilerden doğrulanan bilgilerden hareketle hukukun Eski Çağ medeniyetlerinde toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarımlarını yazmaları istenir (KB3.1, SDB3.3). Öğretmen, çıkarımlar doğrultusunda sunum hazırlamaya ve sunumları paylaşmaya yönelik performans görevini verir; öğrenciler sunum taslaklarını hazırlar (TAR.9.2.3.d). TAR.9.2.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrenciler sunumlarının özetini paylaşır; sınıf, çıkarımların kaynaklara dayanıp dayanmadığını tartışır (SDB2.1). Sunumlar Dereceli Puanlama Anahtarı ve Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirilir; hazırlanan özetler Bülten Panosunda sergilenir. Öğrencilerden hukukun toplumsal düzendeki rolünü tek cümleyle yazmaları istenir (SDB1.3). TAR.9.2.3 Farklılaştırma MEB Z* Konargöçer yaşamın ve bu yaşam tarzının Türk kültürüne etkileri konusunda farklı görsellerden hareketle öğrencilerin düşünme becerilerinin geliştirilmesi sağlanabilir. Bu amaçla öğrencilerden görselleri incelemeleri, analiz etmeleri, görseller arasında bağ kurmaları ve görsellerden hareketle hayal güçlerini kullanarak özgün bir hikâye yazmaları istenebilir DÖğrencilerden Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomiye etkilerine ilişkin http://meb.ai/qfMj4l adresindeki “Ekonomik Faaliyetlerin Sosyokültürel Etkileri” adlı videoyu izlemeleri ve izleme esnasında not almaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 8-12 Şubat Hafta 19. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme a) Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolü hakkında merak ettiği konuları belirler. b) İlgili konular hakkında sorular sorar. c) Farklı kaynaklar üzerinden konuya ilişkin bilgi toplar. ç) Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir. d) Topladığı bilgiler üzerinden Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin çıkarım yapar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	15-19 Şubat	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Eski Çağ’da İnançlar ile Bilim ve Sanat Anlayışları	TAR.9.2.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
20. Hafta — 15-19 Şubat — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ’da İnançlar ile Bilim ve Sanat Anlayışları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 15-19 Şubat Hafta 20. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.4 Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yorumlayabilme a) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynakları inceler. b) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynaklarda verilen bilgileri bağlamından kopmadan sözlü, yazılı veya görsel biçimlere dönüştürür. c) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi açıklar. Tema Özeti YZ Öğrenciler Mezopotamya, Mısır ve Türkistan'daki toplumların inanç, bilim ve sanat anlayışlarını gruplarda inceleyip sınıflandırır ve raporlar. Anahtar Kavramlar MEB medeniyet Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İnceleme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Eski Çağ medeniyetlerinde hukuk kurallarının toplum düzenini nasıl sağladığına dair birer örnek vermeleri istenir. Ardından bu kuralların hangi kaynaklardan öğrenildiği sorulur. Köprü Kurma YZ Önceki hafta Eski Çağ medeniyetlerinde hukuk kaynaklar üzerinden incelenmiştir. Bu hafta aynı medeniyetlerin inanç, bilim ve sanat anlayışları kaynaklar aracılığıyla incelenir ve kaynak inceleme becerisi yeni bir konuya taşınır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada bir Eski Çağ tapınağı ve bir heykel fotoğrafı gösterir. Öğrencilerden bu eserlerin hangi inanç, bilgi ya da sanat anlayışıyla ilgili olabileceğine dair tahmin yürütmeleri istenir (E1.1). Tahminlerin dayanağı sorulur ve derste kaynaklar incelenerek bu tahminlerin sınanacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Sınıf, Mezopotamya, Mısır, Anadolu, Avrupa ve Türkistan medeniyet havzalarına göre gruplara ayrılır; her gruba kendi havzasına ait bilgi görseli verilir. Öğrencilerden görseldeki devletlerin inanç, bilim ve sanat anlayışlarına dair genel özellikleri belirleyip Çalışma Kâğıdı'na yazmaları istenir (TAR.9.2.4.a). Gruplar bulduklarını görseli göstererek kısaca paylaşır (OB4). TAR.9.2.4 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Gruplara Asur, Hitit, Urartu, Yunan, Hun ve Mısırlılara ait farklı kaynaklar dağıtılır; her grup kaynağındaki inanç, bilim ve sanat anlayışlarını inceler (SDB2.2, TAR.9.2.4.a). İnceleme sırasında olgu ve görüşler ayırt edilir, bilgiler inanç, bilim ve sanatla ilgili olanlar şeklinde sınıflandırılır (KB2.8). TAR.9.2.4 15 dk Etkinlik 2 Her grup, sınıflandırdığı bilgileri bağlamından koparmadan sözlü anlatıma, kısa yazılı özete ya da görsele dönüştürür (TAR.9.2.4.b). Kaynakta bulunmayan yorum eklenmemesine dikkat edilir; hazırlanan çalışmalar bülten panosu için düzenlenir (KB2.3). TAR.9.2.4 Sonuçlandırma10 dk Gruplar hazırladıkları çalışmaları bülten panosuna yerleştirir ve kısaca sunar. Panodaki çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı, Grup Değerlendirme Formu ve Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Öğrencilerden bir bilginin bağlamından kopmadan nasıl aktarıldığını belirten tek cümle yazmaları istenir. TAR.9.2.4 Sınıf defteri: TAR.9.2.4 Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada bir Eski Çağ tapınağı ve bir heykel fotoğrafı gösterir. Öğrencilerden bu eserlerin hangi inanç, bilgi ya da sanat anlayışıyla ilgili olabileceğine dair tahmin yürütmeleri istenir (E1.1). Tahminlerin dayanağı sorulur ve derste kaynaklar incelenerek bu tahminlerin sınanacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Sınıf, Mezopotamya, Mısır, Anadolu, Avrupa ve Türkistan medeniyet havzalarına göre gruplara ayrılır; her gruba kendi havzasına ait bilgi görseli verilir. Öğrencilerden görseldeki devletlerin inanç, bilim ve sanat anlayışlarına dair genel özellikleri belirleyip Çalışma Kâğıdı'na yazmaları istenir (TAR.9.2.4.a). Gruplar bulduklarını görseli göstererek kısaca paylaşır (OB4). TAR.9.2.4 Uygulama YZ 20 dk Gruplara Asur, Hitit, Urartu, Yunan, Hun ve Mısırlılara ait farklı kaynaklar dağıtılır; her grup kaynağındaki inanç, bilim ve sanat anlayışlarını inceler (SDB2.2, TAR.9.2.4.a). İnceleme sırasında olgu ve görüşler ayırt edilir, bilgiler inanç, bilim ve sanatla ilgili olanlar şeklinde sınıflandırılır (KB2.8). TAR.9.2.4 Uygulama YZ 15 dk Her grup, sınıflandırdığı bilgileri bağlamından koparmadan sözlü anlatıma, kısa yazılı özete ya da görsele dönüştürür (TAR.9.2.4.b). Kaynakta bulunmayan yorum eklenmemesine dikkat edilir; hazırlanan çalışmalar bülten panosu için düzenlenir (KB2.3). TAR.9.2.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar hazırladıkları çalışmaları bülten panosuna yerleştirir ve kısaca sunar. Panodaki çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı, Grup Değerlendirme Formu ve Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Öğrencilerden bir bilginin bağlamından kopmadan nasıl aktarıldığını belirten tek cümle yazmaları istenir. TAR.9.2.4 Farklılaştırma MEB ZTürklerde konargöçer yaşamın özellikleri konusu altı şapkalı düşünme tekniği üzerinden işlenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Eski Çağ medeniyetlerindeki yönetim, ordu, bilim, ticaret, sanat, hukuk, inanç gibi alanlardan bir veya birkaçının temel özelliklerini belirlemeleri ve bununla ilgili bir tablo hazırlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ’da İnançlar ile Bilim ve Sanat Anlayışları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 15-19 Şubat Hafta 20. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.4 Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yorumlayabilme a) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynakları inceler. b) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynaklarda verilen bilgileri bağlamından kopmadan sözlü, yazılı veya görsel biçimlere dönüştürür. c) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi açıklar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	22-26 Şubat	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Eski Çağ’da İnançlar ile Bilim ve Sanat Anlayışları	TAR.9.2.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
21. Hafta — 22-26 Şubat — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ’da İnançlar ile Bilim ve Sanat Anlayışları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 22-26 Şubat Hafta 21. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.4 Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yorumlayabilme a) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynakları inceler. b) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynaklarda verilen bilgileri bağlamından kopmadan sözlü, yazılı veya görsel biçimlere dönüştürür. c) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi açıklar. Tema Özeti YZ Öğrenciler eser ve görselleri inceleyip inançların bilim ve sanat anlayışını nasıl şekillendirdiğini tartışır, bülten panosu tasarlar. Anahtar Kavramlar MEB artı ürünkağankonargöçerkurultaymedeniyetonlu sistempiramitsaban Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İnceleme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki hafta incelenen kaynaklardan birini ve bu kaynaktan edindikleri inanç, bilim veya sanat bilgisini yazmaları istenir. Yazılanlar eşlerle paylaşılır ve kaynağın hangi toplumu anlattığı sorulur. Öğretmen birkaç örneği etkileşimli tahtada toplar. Köprü Kurma YZ Önceki hafta Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynaklar incelenmişti. Bu derste o kaynaklardaki bilgiler bağlamından kopmadan farklı biçimlere dönüştürülür. Ardından inanç ile bilim ve sanat arasındaki ilişki açıklanır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada Eski Çağ'dan bir piramit ve bir tapınak görseli gösterir. Öğrencilerden görsellerdeki yapıların hangi inançla ilişkili olabileceğini düşünmeleri istenir (E1.1). Önceki derste incelenen kaynaklardaki bilgilerin bu derste sözlü, yazılı veya görsel biçimlere dönüştürüleceği ve inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkinin açıklanacağı belirtilir. Keşfetme25 dk Etkileşimli tahtada ders kitabındaki örnek eserler gösterilir. Öğrencilerden eserlerdeki estetik anlayışın toplumun sanat anlayışını nasıl etkilediğini belirlemeleri istenir (D7.1, SDB2.3). Belirlenen bilgiler bağlamından koparılmadan kısa bir sözlü anlatıma ya da çizime dönüştürülür (TAR.9.2.4.b). TAR.9.2.4 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Gruplara, ulaştıkları bilgilerden yola çıkarak Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışlarını ortaya koyan sanal pano veya bülten panosu hazırlamaya yönelik performans görevi verilir (OB1, OB9). Gruplardan kaynaklardaki bilgileri bağlamından koparmadan başlık, kısa metin ve görsellere dönüştürmeleri istenir (TAR.9.2.4.b). TAR.9.2.4 20 dk Etkinlik 2 Gruplardan panolarına inanç ile bilim ve sanat anlayışı arasındaki ilişkiyi gösteren bir açıklama bölümü eklemeleri istenir. Her grup panosunu sunar ve ilişkiyi gerekçeleriyle açıklar. Diğer gruplar sunumu dinleyerek açıklamanın kaynaklardaki bilgilerle uyumunu değerlendirir (TAR.9.2.4.c). TAR.9.2.4 Sonuçlandırma10 dk Bülten panoları sınıf içinde gezilerek incelenir; öğrencilerden inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi iki cümleyle açıklamaları istenir. Panolar Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup çalışması Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Öğrenciler Akran Değerlendirme Formu ile bir başka grubun panosuna dönüt verir. TAR.9.2.4 Sınıf defteri: TAR.9.2.4 Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada Eski Çağ'dan bir piramit ve bir tapınak görseli gösterir. Öğrencilerden görsellerdeki yapıların hangi inançla ilişkili olabileceğini düşünmeleri istenir (E1.1). Önceki derste incelenen kaynaklardaki bilgilerin bu derste sözlü, yazılı veya görsel biçimlere dönüştürüleceği ve inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkinin açıklanacağı belirtilir. Keşfetme YZ 25 dk Etkileşimli tahtada ders kitabındaki örnek eserler gösterilir. Öğrencilerden eserlerdeki estetik anlayışın toplumun sanat anlayışını nasıl etkilediğini belirlemeleri istenir (D7.1, SDB2.3). Belirlenen bilgiler bağlamından koparılmadan kısa bir sözlü anlatıma ya da çizime dönüştürülür (TAR.9.2.4.b). TAR.9.2.4 Uygulama YZ 15 dk Gruplara, ulaştıkları bilgilerden yola çıkarak Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışlarını ortaya koyan sanal pano veya bülten panosu hazırlamaya yönelik performans görevi verilir (OB1, OB9). Gruplardan kaynaklardaki bilgileri bağlamından koparmadan başlık, kısa metin ve görsellere dönüştürmeleri istenir (TAR.9.2.4.b). TAR.9.2.4 Uygulama YZ 20 dk Gruplardan panolarına inanç ile bilim ve sanat anlayışı arasındaki ilişkiyi gösteren bir açıklama bölümü eklemeleri istenir. Her grup panosunu sunar ve ilişkiyi gerekçeleriyle açıklar. Diğer gruplar sunumu dinleyerek açıklamanın kaynaklardaki bilgilerle uyumunu değerlendirir (TAR.9.2.4.c). TAR.9.2.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Bülten panoları sınıf içinde gezilerek incelenir; öğrencilerden inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi iki cümleyle açıklamaları istenir. Panolar Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup çalışması Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Öğrenciler Akran Değerlendirme Formu ile bir başka grubun panosuna dönüt verir. TAR.9.2.4 Farklılaştırma MEB Z* Konargöçer yaşamın ve bu yaşam tarzının Türk kültürüne etkileri konusunda farklı görsellerden hareketle öğrencilerin düşünme becerilerinin geliştirilmesi sağlanabilir. Bu amaçla öğrencilerden görselleri incelemeleri, analiz etmeleri, görseller arasında bağ kurmaları ve görsellerden hareketle hayal güçlerini kullanarak özgün bir hikâye yazmaları istenebilir DÖğrencilerden Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomiye etkilerine ilişkin http://meb.ai/qfMj4l adresindeki “Ekonomik Faaliyetlerin Sosyokültürel Etkileri” adlı videoyu izlemeleri ve izleme esnasında not almaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Eski Çağ’da İnançlar ile Bilim ve Sanat Anlayışları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 22-26 Şubat Hafta 21. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.4 Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yorumlayabilme a) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynakları inceler. b) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarına ilişkin kaynaklarda verilen bilgileri bağlamından kopmadan sözlü, yazılı veya görsel biçimlere dönüştürür. c) Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi açıklar. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	1-5 Mart	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Türklerde Konargöçer Yaşam	TAR.9.2.5	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
22. Hafta — 1-5 Mart — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Türklerde Konargöçer Yaşam Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 1-5 Mart Hafta 22. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İstiklâl Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Akif Ersoy'u Anma Günü (12 Mart), Yeşilay Haftası (1 Mart gününü içine alan hafta), Girişimcilik Haftası (Mart ayının ilk haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.5 Türklerde konargöçer yaşama ilişkin bakış açısı geliştirebilme a) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini birinci ve ikinci elden kaynaklardan inceler. b) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kendi cümleleriyle ifade eder. c) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kaynaklara dayanarak çözümler. ç) Türklerde konargöçer yaşamın temel özelliklerini dönemin koşullarını göz önünde bulundurarak açıklar. d) Geçmiş ve günümüzden hareketle Türklerde konargöçer yaşam koşullarını karşılaştırır. e) Konargöçer yaşamın Türk kültüründeki yeri ve önemine yönelik çıkarımlarda bulunur. f) Türklerde konargöçer yaşamla ilgili kendi bakış açısını ifade eder. Tema Özeti YZ Öğrenciler kaynaklardan Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini inceler, ekonomik, siyasi, askeri ve sosyal boyutlarını çözümler. Anahtar Kavramlar MEB konargöçer Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İncelemeKB3.3 Eleştirel Düşünme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Eski Çağ'da inançlar ile bilim ve sanat anlayışlarından birer örnek vermeleri istenir. Öğretmen 'Bir inanç, bilimi ya da sanatı nasıl etkilemiş olabilir?' sorusunu sorar ve birkaç öğrencinin yanıtı dinlenir (KB2.8). Köprü Kurma YZ Eski Çağ'da inançların, bilimin ve sanatın insanların yaşam biçimleriyle şekillendiği hatırlatılır. Türklerin konargöçer yaşamının da inanç, sanat ve toplumsal düzenle iç içe olduğu belirtilerek bu haftanın konusuna geçilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen tahtaya 'konargöçer' sözcüğünü yazar ve öğrencilerden bu sözcükle ilgili akıllarına gelenleri söylemelerini ister (E1.1). Etkileşimli tahtada bir Türk obası görseli gösterilir; öğrencilerden görselde gördüklerini betimlemeleri istenir (OB4). Öğretmen yaşam biçimi ile doğa koşulları arasındaki ilişkiyi sorar. Dersin amacının konargöçer yaşamın özelliklerini kaynaklardan incelemek ve kendi cümleleriyle ifade etmek olduğu açıklanır. Keşfetme25 dk Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; her gruba birinci el kaynak olarak bir metin parçası, ikinci el kaynak olarak ders kitabı anlatımı ve bir görsel verilir. Gruplardan kaynakları inceleyerek konargöçer yaşamın özelliklerini listelemeleri istenir (TAR.9.2.5.a, KB2.8). Her öğrenciden bir özelliği kendi cümleleriyle ifade etmesi istenir (TAR.9.2.5.b). Konargöçer yaşamın sürmesinde insanlar arasındaki dayanışma ve fedakârlığın önemi tartışılır (D20.1, SDB3.3, E3.1). TAR.9.2.5 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Gruplar, konargöçer yaşamın özelliklerini ekonomik faaliyetler, siyasi ve askerî yapı ile sosyal yapı başlıklarında kaynaklara dayanarak çözümler. Her başlık için kaynaktan bir kanıt cümlesi seçilir ve çalışma kâğıdına yazılır. Kanıtların hangi özelliği desteklediği gruplar arasında paylaşılır (TAR.9.2.5.c). TAR.9.2.5 15 dk Etkinlik 2 Hukuk, kültür ve sanat başlıklarındaki özelliklerin hangi koşullardan doğduğu; otlak, iklim, hayvancılık ve ulaşım gibi dönemin koşulları göz önünde bulundurularak açıklanır. Öğrencilerden bir oba üyesinin yerine geçerek bu özelliklerin ihtiyaca nasıl yanıt verdiğini söylemeleri istenir (E2.1, TAR.9.2.5.ç). TAR.9.2.5 Sonuçlandırma10 dk Gruplar çalışma kâğıdındaki bulgularını bülten panosuna asar. Her öğrenciden konargöçer yaşamın temel bir özelliğini dönemin koşullarıyla ilişkilendiren tek cümle yazması istenir (TAR.9.2.5.ç). Öğretmen çalışma kâğıtlarını dereceli puanlama anahtarıyla, grup çalışmasını grup değerlendirme formuyla değerlendirir (SDB2.2). Öğrenciler tarihsel empati formunu doldurarak oba yaşamına dair düşüncelerini yazar. TAR.9.2.5 Sınıf defteri: TAR.9.2.5 Türklerde konargöçer yaşama ilişkin bakış açısı geliştirebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen tahtaya 'konargöçer' sözcüğünü yazar ve öğrencilerden bu sözcükle ilgili akıllarına gelenleri söylemelerini ister (E1.1). Etkileşimli tahtada bir Türk obası görseli gösterilir; öğrencilerden görselde gördüklerini betimlemeleri istenir (OB4). Öğretmen yaşam biçimi ile doğa koşulları arasındaki ilişkiyi sorar. Dersin amacının konargöçer yaşamın özelliklerini kaynaklardan incelemek ve kendi cümleleriyle ifade etmek olduğu açıklanır. Keşfetme YZ 25 dk Öğrenciler dörder kişilik gruplara ayrılır; her gruba birinci el kaynak olarak bir metin parçası, ikinci el kaynak olarak ders kitabı anlatımı ve bir görsel verilir. Gruplardan kaynakları inceleyerek konargöçer yaşamın özelliklerini listelemeleri istenir (TAR.9.2.5.a, KB2.8). Her öğrenciden bir özelliği kendi cümleleriyle ifade etmesi istenir (TAR.9.2.5.b). Konargöçer yaşamın sürmesinde insanlar arasındaki dayanışma ve fedakârlığın önemi tartışılır (D20.1, SDB3.3, E3.1). TAR.9.2.5 Uygulama YZ 20 dk Gruplar, konargöçer yaşamın özelliklerini ekonomik faaliyetler, siyasi ve askerî yapı ile sosyal yapı başlıklarında kaynaklara dayanarak çözümler. Her başlık için kaynaktan bir kanıt cümlesi seçilir ve çalışma kâğıdına yazılır. Kanıtların hangi özelliği desteklediği gruplar arasında paylaşılır (TAR.9.2.5.c). TAR.9.2.5 Uygulama YZ 15 dk Hukuk, kültür ve sanat başlıklarındaki özelliklerin hangi koşullardan doğduğu; otlak, iklim, hayvancılık ve ulaşım gibi dönemin koşulları göz önünde bulundurularak açıklanır. Öğrencilerden bir oba üyesinin yerine geçerek bu özelliklerin ihtiyaca nasıl yanıt verdiğini söylemeleri istenir (E2.1, TAR.9.2.5.ç). TAR.9.2.5 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar çalışma kâğıdındaki bulgularını bülten panosuna asar. Her öğrenciden konargöçer yaşamın temel bir özelliğini dönemin koşullarıyla ilişkilendiren tek cümle yazması istenir (TAR.9.2.5.ç). Öğretmen çalışma kâğıtlarını dereceli puanlama anahtarıyla, grup çalışmasını grup değerlendirme formuyla değerlendirir (SDB2.2). Öğrenciler tarihsel empati formunu doldurarak oba yaşamına dair düşüncelerini yazar. TAR.9.2.5 Farklılaştırma MEB ZTürklerde konargöçer yaşamın özellikleri konusu altı şapkalı düşünme tekniği üzerinden işlenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Eski Çağ medeniyetlerindeki yönetim, ordu, bilim, ticaret, sanat, hukuk, inanç gibi alanlardan bir veya birkaçının temel özelliklerini belirlemeleri ve bununla ilgili bir tablo hazırlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Harita / atlas Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Basılı kaynaklar Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Türklerde Konargöçer Yaşam Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 1-5 Mart Hafta 22. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İstiklâl Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Akif Ersoy'u Anma Günü (12 Mart), Yeşilay Haftası (1 Mart gününü içine alan hafta), Girişimcilik Haftası (Mart ayının ilk haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.5 Türklerde konargöçer yaşama ilişkin bakış açısı geliştirebilme a) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini birinci ve ikinci elden kaynaklardan inceler. b) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kendi cümleleriyle ifade eder. c) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kaynaklara dayanarak çözümler. ç) Türklerde konargöçer yaşamın temel özelliklerini dönemin koşullarını göz önünde bulundurarak açıklar. d) Geçmiş ve günümüzden hareketle Türklerde konargöçer yaşam koşullarını karşılaştırır. e) Konargöçer yaşamın Türk kültüründeki yeri ve önemine yönelik çıkarımlarda bulunur. f) Türklerde konargöçer yaşamla ilgili kendi bakış açısını ifade eder. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Harita / atlas Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Basılı kaynaklar Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
8-12 MartAkademik Takvim 2. Dönem Ara Tatil
#	15-19 Mart	2	Eski Çağ Medeniyetleri	Türklerde Konargöçer Yaşam	TAR.9.2.5	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
23. Hafta — 15-19 Mart — Tema: Eski Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Eski Çağ Medeniyetleri Konu Türklerde Konargöçer Yaşam Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 15-19 Mart Hafta 23. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası (16-22 Mart), Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü (18 Mart), Tüketiciyi Koruma Haftası (15-21 Mart), Yaşlılara Saygı Haftası (18-24 Mart), Şehitler Günü (18 Mart), Orman Haftası (21-26 Mart) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.2.5 Türklerde konargöçer yaşama ilişkin bakış açısı geliştirebilme a) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini birinci ve ikinci elden kaynaklardan inceler. b) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kendi cümleleriyle ifade eder. c) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kaynaklara dayanarak çözümler. ç) Türklerde konargöçer yaşamın temel özelliklerini dönemin koşullarını göz önünde bulundurarak açıklar. d) Geçmiş ve günümüzden hareketle Türklerde konargöçer yaşam koşullarını karşılaştırır. e) Konargöçer yaşamın Türk kültüründeki yeri ve önemine yönelik çıkarımlarda bulunur. f) Türklerde konargöçer yaşamla ilgili kendi bakış açısını ifade eder. Tema Özeti YZ Öğrenciler kaynaklardan konargöçer yaşamın özelliklerini çıkarıp dönem koşullarıyla ilişkilendirir, Türk kültüründeki önemini dramayla canlandırır. Anahtar Kavramlar MEB artı ürünkonargöçer Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.3 ÖzetlemeKB2.8 Sorgulama / İncelemeKB3.3 Eleştirel Düşünme EğilimlerE1.1 MerakE2.1 EmpatiE3.1 UzmanlaşmaE3.6 AnalitiklikE3.10 Eleştirel Bakma Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB1.2 Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)SDB1.3 Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)SDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.1 Sorunları ÇözmeSDB3.2 Sorunları ÖnlemeSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD2 Aile BütünlüğüD7 EstetikD20 Yardımseverlik Okuryazarlık BecerileriOB1 Bilgi OkuryazarlığıOB2 Dijital OkuryazarlıkOB4 Görsel OkuryazarlıkOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeMatematikSosyolojiElde Ettikleri Bilgiler Beceriler Arası İlişkilerSBAB8. Coğrafi Sorgulama (SBAB8.4. Coğrafi Bilgileri Çözümleme)SBAB10. Harita (SBAB10.3. Haritadan Çıkarım Yapma)KB3.1. Karar Verme Karar VermeKB3.2. Problem ÇözmeKB3.3. Eleştirel Düşünme Eleştirel Düşünme Alan Becerileri MEB SBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (KB2.17. Değerlendirme), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.5. Kaynağı Yorumlama), SBAB3. Tarihsel Empati Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Matematik, Sosyoloji, Elde Ettikleri Bilgiler ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkilerini değerlendirmek için çalışma yaprağından yararlanılabilir. Öğrencilerden Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu özelliklerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin kısa metin hazırlamaları istenebilir. Konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisiyle ilgili bakış açılarını değerlendirmek amacıyla çıkış kartı (3-2-1 tekniği) ve tarihsel empati formu kullanılabilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Hazırlanan sunum; soru oluşturma, bilgi toplama, bilginin doğruluğu, kaynak çeşitliliği, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi olarak öğrencilere Eski Çağ toplumlarının inançları ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yansıtan bir bülten panosu hazırlatılabilir. Hazırlanan panolar; kaynak inceleme, içeriğin doğruluğu, bilgiyi uygun formata dönüştürme, ilişkiyi açıklama gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Dereceli puanlama anahtarı akran değerlendirme amacıyla kullanılabilir. Ayrıca dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi: Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, kısa metin, çıkış kartı, tarihsel empati formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolüne ilişkin sunum hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.2.5) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerinden ikisini kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenir. Bu özelliklerden birinin kaynaklarda nasıl geçtiğini belirtmeleri beklenir. Yanıtlar sınıfta kısaca karşılaştırılır. Köprü Kurma YZ Önceki haftada konargöçer yaşamın özellikleri kaynaklar incelenerek ifade edilmiş ve çözümlenmişti. Bu hafta aynı özellikler dönemin koşulları, günümüzle karşılaştırma ve Türk kültürüne etkisi bakımından ele alınır. Böylece öğrencilerin konargöçer yaşama ilişkin kendi bakış açılarını geliştirmeleri sağlanır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada konargöçer bir topluluğun yaşamını gösteren bir görsel sunar. Öğrencilerden görseldeki yaşam biçiminin hangi doğal ve toplumsal koşullara bağlı olabileceğini düşünmeleri istenir (E1.1). Düşünceler kısaca alınır ve ders boyunca kaynaklarla sınanacak sorulara dönüştürülür. Keşfetme25 dk Öğrencilerden ders kitabındaki kaynaklardan elde ettikleri bilgileri ve yaptıkları kıyaslamaları kullanarak dönemin koşullarının konargöçer yaşama nasıl yansıdığını açıklamaları istenir (SDB2.3). Çalışma, grupların hazırladığı neden-sonuç tablosuyla yürütülür. Tablolar sınıfta karşılaştırılır (TAR.9.2.5.ç). TAR.9.2.5 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden oyun kartlarını kullanarak konargöçer yaşam koşullarını geçmiş ve günümüz başlıklarında eşleştirmeleri istenir. Eşleştirmeler etkileşimli tahtada karşılaştırılır; benzerlik ve farklılıklar tartışılır (TAR.9.2.5.d). TAR.9.2.5 20 dk Etkinlik 2 Gruplar hâlinde Türk kültürünün oluşmasında konargöçer yaşamın yeri ve önemine ilişkin bir drama canlandırması hazırlanır ve sunulur (SDB2.1). Canlandırmalardan çıkarımlar sınıfça belirlenir (TAR.9.2.5.e). Öğrencilerden canlandırdıkları role dayanarak konargöçer yaşama ilişkin bakış açılarını yansıtmaları istenir (SDB1.3) (TAR.9.2.5.f). TAR.9.2.5 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisine ilişkin öğrendiklerini çıkış kartına yazmaları istenir. Öğrenciler Tarihsel Empati Formu'nu doldurarak konargöçer yaşama ilişkin kendi bakış açılarını ifade eder (TAR.9.2.5.f). Çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir ve birkaç bakış açısı sınıfta paylaşılır. TAR.9.2.5 Sınıf defteri: TAR.9.2.5 Türklerde konargöçer yaşama ilişkin bakış açısı geliştirebilme; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada konargöçer bir topluluğun yaşamını gösteren bir görsel sunar. Öğrencilerden görseldeki yaşam biçiminin hangi doğal ve toplumsal koşullara bağlı olabileceğini düşünmeleri istenir (E1.1). Düşünceler kısaca alınır ve ders boyunca kaynaklarla sınanacak sorulara dönüştürülür. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden ders kitabındaki kaynaklardan elde ettikleri bilgileri ve yaptıkları kıyaslamaları kullanarak dönemin koşullarının konargöçer yaşama nasıl yansıdığını açıklamaları istenir (SDB2.3). Çalışma, grupların hazırladığı neden-sonuç tablosuyla yürütülür. Tablolar sınıfta karşılaştırılır (TAR.9.2.5.ç). TAR.9.2.5 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden oyun kartlarını kullanarak konargöçer yaşam koşullarını geçmiş ve günümüz başlıklarında eşleştirmeleri istenir. Eşleştirmeler etkileşimli tahtada karşılaştırılır; benzerlik ve farklılıklar tartışılır (TAR.9.2.5.d). TAR.9.2.5 Uygulama YZ 20 dk Gruplar hâlinde Türk kültürünün oluşmasında konargöçer yaşamın yeri ve önemine ilişkin bir drama canlandırması hazırlanır ve sunulur (SDB2.1). Canlandırmalardan çıkarımlar sınıfça belirlenir (TAR.9.2.5.e). Öğrencilerden canlandırdıkları role dayanarak konargöçer yaşama ilişkin bakış açılarını yansıtmaları istenir (SDB1.3) (TAR.9.2.5.f). TAR.9.2.5 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden konargöçer yaşamın Türk kültürünün oluşumuna etkisine ilişkin öğrendiklerini çıkış kartına yazmaları istenir. Öğrenciler Tarihsel Empati Formu'nu doldurarak konargöçer yaşama ilişkin kendi bakış açılarını ifade eder (TAR.9.2.5.f). Çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir ve birkaç bakış açısı sınıfta paylaşılır. TAR.9.2.5 Farklılaştırma MEB Z* Öğrencilerden yaşadıkları bölgedeki müzeleri veya sanal ortamda Anadolu Medeniyetleri Müzesini ziyaret etmeleri ve bu doğrultuda önceden hazırlanan çalışma yaprağını doldurmaları istenebilir DÖğrencilerden Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomiye etkilerine ilişkin http://meb.ai/qfMj4l adresindeki “Ekonomik Faaliyetlerin Sosyokültürel Etkileri” adlı videoyu izlemeleri ve izleme esnasında not almaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Eski Çağ Medeniyetleri Konu Türklerde Konargöçer Yaşam Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 15-19 Mart Hafta 23. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası (16-22 Mart), Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü (18 Mart), Tüketiciyi Koruma Haftası (15-21 Mart), Yaşlılara Saygı Haftası (18-24 Mart), Şehitler Günü (18 Mart), Orman Haftası (21-26 Mart) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.2.5 Türklerde konargöçer yaşama ilişkin bakış açısı geliştirebilme a) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini birinci ve ikinci elden kaynaklardan inceler. b) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kendi cümleleriyle ifade eder. c) Türklerde konargöçer yaşamın özelliklerini kaynaklara dayanarak çözümler. ç) Türklerde konargöçer yaşamın temel özelliklerini dönemin koşullarını göz önünde bulundurarak açıklar. d) Geçmiş ve günümüzden hareketle Türklerde konargöçer yaşam koşullarını karşılaştırır. e) Konargöçer yaşamın Türk kültüründeki yeri ve önemine yönelik çıkarımlarda bulunur. f) Türklerde konargöçer yaşamla ilgili kendi bakış açısını ifade eder. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Akran Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Bülten Panosu Çalışma Kâğıdı/Yaprağı Tarihsel Empati Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	22-26 Mart	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’da Yaşanan Kitlesel Göçler	TAR.9.3.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
24. Hafta — 22-26 Mart — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’da Yaşanan Kitlesel Göçler Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 22-26 Mart Hafta 24. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Yaşlılara Saygı Haftası (18-24 Mart), Orman Haftası (21-26 Mart) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.1 Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimi neden ve sonuçlarıyla birlikte yorumlayabilme a) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere neden olan unsurları inceler. b) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin etkilediği unsurları inceler. c) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin etkilerini sorgular. ç) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin neden ve sonuçlarını bağlamından kopmadan ifade eder. Tema Özeti MEB Bu ünitede öğrencilerin Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişim, Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları, Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği etki ile Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat anlayışları hakkında gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 KarşılaştırmaKB2.5 SınıflandırmaKB3.1 Karar Verme EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Performans görevi: Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Temel Kabuller MEB Öğrencilerin; göç kavramı ve türleri, Eski Çağ’daki ekonomik faaliyetler, Eski Çağ’ın önemli yerleşim merkezleri, Hz. Muhammed’in hayatı ve İslamiyet’in doğuşu ile ilgili temel bilgilere sahip olduğu kabul edilmektedir. Ön Değerlendirme Süreci MEB Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular sorulabilir. • Hz. Muhammed’in hayatındaki dönüm noktaları neler olabilir? • İslamiyet’in doğuşu sırasında Arap Yarımadası’nın siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel yapısı nasıl olabilir? • Orta Çağ’daki devletlerin ordularının en önemli özellikleri neler olabilir? • Orta Çağ’daki başlıca ekonomik faaliyetler neler olabilir? • Orta Çağ’da hangi ticaret yolları kullanılmış olabilir? Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki etkinlikler yaptırılabilir. • Göç kavramından hareketle göçler ve türleri ile ilgili zihin haritası oluşturmaları istenebilir. • Günümüzde göç etmek zorunda kalan insanların hayatlarında nelerin değişebileceği konusunda öğrencilerle beyin fırtınası yapılabilir. Köprü Kurma MEB “Göç, göçebe, konargöçer, göçmen” kavramlarından bildiklerinin tanımlarını yapmaları istenebilir. Ardından geçmişte yaşanan göçler ile günümüzdeki göçlerin benzerlik ve farklılıklarına ilişkin tahminde bulunmaları sağlanabilir. Günümüzde yoğun kullanılan ticaret yollarının, geçtiği şehirlerde oluşturduğu sosyoekonomik ve kültürel etkileri örneklendirmeleri istenebilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada Avrupa ve Asya’nın siyasi haritasını göstererek önceki haftada işlenen Türklerde konargöçer yaşamı hatırlatır. Öğrencilerden insanların yaşadıkları yeri neden terk edebileceğine ilişkin birer tahmin söylemeleri istenir. Tahminler tahtaya yazılır; bu derste Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin nedenlerinin ve etkilediği unsurların inceleneceği açıklanır. Keşfetme25 dk Öğrencilerden ders kitabı metni, harita ve etkileşimli tahtadaki farklı kaynaklar üzerinden Kavimler Göçü öncesinde Avrupa ve Asya’nın siyasi durumunu incelemeleri istenir. Kaynaklardan kitlesel göçlere neden olan unsurlar belirlenerek tahtadaki ortak listeye eklenir. Öğretmen, listedeki her unsurun hangi bölgeye ait olduğunu sorar ve bölgeler harita üzerinde işaretlenir (TAR.9.3.1.a). TAR.9.3.1 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Düşün-eşleş-paylaş tekniği kullanılır. Öğrenciler önce bireysel olarak Kavimler Göçü’nü ve XI. yüzyıla kadar Türk topluluklarının yaptığı kitlesel göçleri inceler, ardından eşleşerek göçlerin başlangıç yerini, güzergâhını, zamanını ve nedenini harita ve zaman şeridi üzerinde belirler; sonuçlar sınıfla paylaşılır (SBAB10.2) (TAR.9.3.1.a). TAR.9.3.1 20 dk Etkinlik 2 Öğrenciler dörtlü gruplara ayrılır. Gruplardan verilen farklı kaynaklar üzerinden Kavimler Göçü’nün ve XI. yüzyıla kadar Türk göçlerinin kavimlere ve devletlere etkisini siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel etkiler olarak tabloda sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Grup sunumlarında etkilenen toplulukların durumu üzerine düşünülür (SDB2.3) (TAR.9.3.1.b). TAR.9.3.1 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerden göçlerin etkilediği siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel unsurları gösteren birer zihin haritası oluşturmaları istenir (TAR.9.3.1.b). Zihin haritaları Kontrol Listesi ile gözden geçirilir ve eksik kalan unsurlar eşli olarak tamamlanır. Öğretmen birkaç haritayı etkileşimli tahtada göstererek öğrencilerin çalışmalarını değerlendirir. TAR.9.3.1 Sınıf defteri: TAR.9.3.1 Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada Avrupa ve Asya’nın siyasi haritasını göstererek önceki haftada işlenen Türklerde konargöçer yaşamı hatırlatır. Öğrencilerden insanların yaşadıkları yeri neden terk edebileceğine ilişkin birer tahmin söylemeleri istenir. Tahminler tahtaya yazılır; bu derste Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin nedenlerinin ve etkilediği unsurların inceleneceği açıklanır. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden ders kitabı metni, harita ve etkileşimli tahtadaki farklı kaynaklar üzerinden Kavimler Göçü öncesinde Avrupa ve Asya’nın siyasi durumunu incelemeleri istenir. Kaynaklardan kitlesel göçlere neden olan unsurlar belirlenerek tahtadaki ortak listeye eklenir. Öğretmen, listedeki her unsurun hangi bölgeye ait olduğunu sorar ve bölgeler harita üzerinde işaretlenir (TAR.9.3.1.a). TAR.9.3.1 Uygulama YZ 15 dk Düşün-eşleş-paylaş tekniği kullanılır. Öğrenciler önce bireysel olarak Kavimler Göçü’nü ve XI. yüzyıla kadar Türk topluluklarının yaptığı kitlesel göçleri inceler, ardından eşleşerek göçlerin başlangıç yerini, güzergâhını, zamanını ve nedenini harita ve zaman şeridi üzerinde belirler; sonuçlar sınıfla paylaşılır (SBAB10.2) (TAR.9.3.1.a). TAR.9.3.1 Uygulama YZ 20 dk Öğrenciler dörtlü gruplara ayrılır. Gruplardan verilen farklı kaynaklar üzerinden Kavimler Göçü’nün ve XI. yüzyıla kadar Türk göçlerinin kavimlere ve devletlere etkisini siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel etkiler olarak tabloda sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Grup sunumlarında etkilenen toplulukların durumu üzerine düşünülür (SDB2.3) (TAR.9.3.1.b). TAR.9.3.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğrencilerden göçlerin etkilediği siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel unsurları gösteren birer zihin haritası oluşturmaları istenir (TAR.9.3.1.b). Zihin haritaları Kontrol Listesi ile gözden geçirilir ve eksik kalan unsurlar eşli olarak tamamlanır. Öğretmen birkaç haritayı etkileşimli tahtada göstererek öğrencilerin çalışmalarını değerlendirir. TAR.9.3.1 Farklılaştırma MEB Z* Öğrencilerden ilk Türk devlet ve topluluklarından Bulgarlar, Kırgızlar, Sabarlar, Hazarlar, Türgişler ve Karluklar hakkında tarihsel araştırma yapmaları istenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere ve öne çıkan devletlere ilişkin önceden hazırlanmış tarih şeridi üzerinde eksik bırakılan bilgileri tamamlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’da Yaşanan Kitlesel Göçler Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 22-26 Mart Hafta 24. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Yaşlılara Saygı Haftası (18-24 Mart), Orman Haftası (21-26 Mart) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.1 Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimi neden ve sonuçlarıyla birlikte yorumlayabilme a) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere neden olan unsurları inceler. b) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin etkilediği unsurları inceler. c) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin etkilerini sorgular. ç) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin neden ve sonuçlarını bağlamından kopmadan ifade eder. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	29 Mart - 2 Nisan	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’da Yaşanan Kitlesel Göçler	TAR.9.3.1	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
25. Hafta — 29 Mart - 2 Nisan — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’da Yaşanan Kitlesel Göçler Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 29 Mart - 2 Nisan Hafta 25. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kütüphaneler Haftası (Mart ayının son pazartesi gününü içine alan hafta), Kanser Haftası (1-7 Nisan) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.1 Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimi neden ve sonuçlarıyla birlikte yorumlayabilme a) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere neden olan unsurları inceler. b) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin etkilediği unsurları inceler. c) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin etkilerini sorgular. ç) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin neden ve sonuçlarını bağlamından kopmadan ifade eder. Tema Özeti YZ Öğrenciler Kavimler Göçü ve Türk göçlerinin Avrupa ve Asya'daki etkilerini görsellerle sorgular, olumlu ve olumsuz yönleriyle değerlendirir. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 KarşılaştırmaKB2.5 SınıflandırmaKB3.1 Karar Verme EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki derslerde işlenen kitlesel göçlerin nedenlerinden ve göçlerin etkilediği unsurlardan birer örnek söylemeleri istenir. Öğretmen etkileşimli tahtadaki haritada bir göç yolunu gösterir ve 'Bu göçün nedeni neydi, kimleri etkiledi?' diye sorar. Yanıtlar kısaca dinlenir. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde göçlerin nedenleri ve etkilediği unsurlar incelenmişti. Bu derste bu bilgilerden hareketle göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin etkileri sorgulanacak, neden ve sonuçlar bağlamından kopmadan ifade edilecektir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Etkileşimli tahtada Orta Çağ’daki göç yollarını gösteren harita açılır ve öğrencilerden haritayı çözümlemeleri istenir (SBAB10.2). Öğretmen önceki derslerde incelenen göç nedenlerini ve etkilenen unsurları kısaca hatırlatır. Ardından bu derste göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin etkilerinin sorgulanacağı ve neden-sonuç ilişkisinin bağlamından kopmadan ifade edileceği duyurulur. Keşfetme25 dk Öğrenciler gruplara ayrılır; ders kitabındaki metin ve etkileşimli tahtadaki harita incelenerek göçlerin Avrupa ve Asya’daki kavimler ile devletler üzerinde meydana getirdiği değişim aranır (SDB2.2). Gruplardan feodalite, hilafet, kervan ve kervansaray gibi anahtar kavramlardan hareketle 'Bu değişim kimleri nasıl etkiledi, neden böyle oldu?' sorularını yazmaları istenir. Sorular sınıfta paylaşılır ve göçlerin etkileri sorgulanır (TAR.9.3.1.c). TAR.9.3.1 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Kavimler Göçü ve XI. yüzyıla kadar Türk topluluklarının yaptıkları kitlesel göçlerden hareketle Avrupa ve Asya kültürlerinin etkileşimine dair örnekler verilir. Öğrencilerden her gruptan en az bir örnek vermeleri ve bu örneği göçün nedeni ile sonucuyla ilişkilendirmeleri istenir (TAR.9.3.1.ç, OB5). TAR.9.3.1 20 dk Etkinlik 2 Öğrencilere nedenler, etkiler, etkilerin değerlendirilmesi ve süreklilik başlıklarını içeren değişim ve süreklilik formu sunulur. Gruplar, seçtikleri bir göç için formu doldurarak değişimin neden ve sonuçlarını dönemin bağlamından kopmadan yazar (TAR.9.3.1.ç). Göçün olumlu ve olumsuz etkilerine ilişkin düşünceler gerekçeleriyle ifade edilir ve sınıfta tartışılır (TAR.9.3.1.ç, SDB3.3, KB3.1). TAR.9.3.1 Sonuçlandırma10 dk Doldurulan değişim ve süreklilik formları grup sözcüleri aracılığıyla kısaca sunulur ve öğrenme kanıtı olarak toplanır. Öğretmen formları kontrol listesiyle gözden geçirir; neden-sonuç ilişkisinin bağlamından kopmadan ifade edilip edilmediğine bakar. Öğrencilerden göçlerin Avrupa ve Asya’da bıraktığı en kalıcı değişimi tek cümleyle yazmaları istenir. TAR.9.3.1 Sınıf defteri: TAR.9.3.1 Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Etkileşimli tahtada Orta Çağ’daki göç yollarını gösteren harita açılır ve öğrencilerden haritayı çözümlemeleri istenir (SBAB10.2). Öğretmen önceki derslerde incelenen göç nedenlerini ve etkilenen unsurları kısaca hatırlatır. Ardından bu derste göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin etkilerinin sorgulanacağı ve neden-sonuç ilişkisinin bağlamından kopmadan ifade edileceği duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Öğrenciler gruplara ayrılır; ders kitabındaki metin ve etkileşimli tahtadaki harita incelenerek göçlerin Avrupa ve Asya’daki kavimler ile devletler üzerinde meydana getirdiği değişim aranır (SDB2.2). Gruplardan feodalite, hilafet, kervan ve kervansaray gibi anahtar kavramlardan hareketle 'Bu değişim kimleri nasıl etkiledi, neden böyle oldu?' sorularını yazmaları istenir. Sorular sınıfta paylaşılır ve göçlerin etkileri sorgulanır (TAR.9.3.1.c). TAR.9.3.1 Uygulama YZ 15 dk Kavimler Göçü ve XI. yüzyıla kadar Türk topluluklarının yaptıkları kitlesel göçlerden hareketle Avrupa ve Asya kültürlerinin etkileşimine dair örnekler verilir. Öğrencilerden her gruptan en az bir örnek vermeleri ve bu örneği göçün nedeni ile sonucuyla ilişkilendirmeleri istenir (TAR.9.3.1.ç, OB5). TAR.9.3.1 Uygulama YZ 20 dk Öğrencilere nedenler, etkiler, etkilerin değerlendirilmesi ve süreklilik başlıklarını içeren değişim ve süreklilik formu sunulur. Gruplar, seçtikleri bir göç için formu doldurarak değişimin neden ve sonuçlarını dönemin bağlamından kopmadan yazar (TAR.9.3.1.ç). Göçün olumlu ve olumsuz etkilerine ilişkin düşünceler gerekçeleriyle ifade edilir ve sınıfta tartışılır (TAR.9.3.1.ç, SDB3.3, KB3.1). TAR.9.3.1 Sonuçlandırma YZ 10 dk Doldurulan değişim ve süreklilik formları grup sözcüleri aracılığıyla kısaca sunulur ve öğrenme kanıtı olarak toplanır. Öğretmen formları kontrol listesiyle gözden geçirir; neden-sonuç ilişkisinin bağlamından kopmadan ifade edilip edilmediğine bakar. Öğrencilerden göçlerin Avrupa ve Asya’da bıraktığı en kalıcı değişimi tek cümleyle yazmaları istenir. TAR.9.3.1 Farklılaştırma MEB ZUlaştıkları veriler doğrultusunda bu devlet ve toplulukların siyasi, sosyal ve ekonomik özelliklerine ilişkin karşılaştırmalı bir tablo hazırlamaları sağlanabilir DÖğrencilere Orta Çağ’daki ticaret yollarının önem kazandırdığı şehirlere ilişkin özet metinler verilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’da Yaşanan Kitlesel Göçler Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 29 Mart - 2 Nisan Hafta 25. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kütüphaneler Haftası (Mart ayının son pazartesi gününü içine alan hafta), Kanser Haftası (1-7 Nisan) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.1 Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimi neden ve sonuçlarıyla birlikte yorumlayabilme a) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere neden olan unsurları inceler. b) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin etkilediği unsurları inceler. c) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin etkilerini sorgular. ç) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin neden ve sonuçlarını bağlamından kopmadan ifade eder. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	5-9 Nisan	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları	TAR.9.3.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
26. Hafta — 5-9 Nisan — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 5-9 Nisan Hafta 26. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kanser Haftası (1-7 Nisan) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme a) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirler. b) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri listeler. c) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listeler. Tema Özeti YZ Öğrenciler divan, feodalite, hilafet ve mevali kavramlarını kullanarak Sâsânî, Göktürk, Çin ve Doğu Roma'nın yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırır. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.1) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Orta Çağ'da yaşanan kitlesel göçlerin nedenlerinden ikisini ve göçlerin yeni toplumların ortaya çıkmasına etkisini söylemeleri istenir. Birkaç yanıt etkileşimli tahtadaki haritada göç yönleriyle eşleştirilir. Köprü Kurma YZ Kitlesel göçlerin Orta Çağ'da yeni devletlerin kuruluşunu ve sınırlarını nasıl etkilediği hatırlatılır. Göçlerle şekillenen bu devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerinin belirlenmesine geçilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada Sâsânî, Göktürk, Uygur, Çin ve Doğu Roma devletlerini gösteren haritayı açar; öğrencilerden devletlerin konumlarını bulmaları istenir (SBAB10.2). Öğrencilerden bir devleti kimlerin yönettiğini ve ordusunun nasıl oluştuğunu tahmin etmeleri istenir. Dersin amacının, bu devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirlemek olduğu açıklanır. Keşfetme25 dk Öğretmen divan, feodalite, hicret, hilafet, kale, kervan, kervansaray ve mevali kavramlarına ait kavram öğretim materyallerini (kavram kartı, tanım-örnek eşleştirme) tahtada sunar. Öğrencilerden ikili çalışarak her kavramın anlamını kendi cümleleriyle açıklamaları ve kavramın yönetim ya da ordu yapısıyla ilişkisini ders kitabından bulmaları istenir (SDB2.1) (TAR.9.3.2.a). TAR.9.3.2 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Gruplara Sâsânîler, Göktürkler ve Uygurlar'dan birer devlet, kaynaklar ve örnek tarihsel olaylar verilir. Gruplar kaynaklardan hükümdarın yetkisi, danışma organları ve ordunun yapısı gibi özellikleri belirleyip tabloya işler (SDB2.2). Her grup bulgularını sözcüsü aracılığıyla sunar (SDB2.1) (TAR.9.3.2.a). TAR.9.3.2 20 dk Etkinlik 2 Yeni oluşturulan gruplara Çin, Doğu Roma İmparatorluğu ve İslamiyet'in doğuşuyla oluşan yönetim yapısı için kaynaklar ve örnek olaylar verilir. Gruplar devletin yerini haritada çözümler (SBAB10.2), yönetim ve ordu özelliklerini belirleyip tabloya yazar ve sorumlu karar vererek ortak bir sunum hazırlar (SDB3.3) (TAR.9.3.2.a). TAR.9.3.2 Sonuçlandırma10 dk Sınıfça, çalışılan devletlerin yönetim ve ordu özellikleri etkileşimli tahtada tek bir zihin haritasında toplanır. Zihin haritası Kontrol Listesi ile (yönetici, danışma organı, ordu yapısı belirtilmiş mi) denetlenir; belirlenen özellikler ders kitabıyla doğrulanır. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nda belirleyebildikleri özellikleri işaretler (TAR.9.3.2.a). TAR.9.3.2 Sınıf defteri: TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen etkileşimli tahtada Sâsânî, Göktürk, Uygur, Çin ve Doğu Roma devletlerini gösteren haritayı açar; öğrencilerden devletlerin konumlarını bulmaları istenir (SBAB10.2). Öğrencilerden bir devleti kimlerin yönettiğini ve ordusunun nasıl oluştuğunu tahmin etmeleri istenir. Dersin amacının, bu devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirlemek olduğu açıklanır. Keşfetme YZ 25 dk Öğretmen divan, feodalite, hicret, hilafet, kale, kervan, kervansaray ve mevali kavramlarına ait kavram öğretim materyallerini (kavram kartı, tanım-örnek eşleştirme) tahtada sunar. Öğrencilerden ikili çalışarak her kavramın anlamını kendi cümleleriyle açıklamaları ve kavramın yönetim ya da ordu yapısıyla ilişkisini ders kitabından bulmaları istenir (SDB2.1) (TAR.9.3.2.a). TAR.9.3.2 Uygulama YZ 15 dk Gruplara Sâsânîler, Göktürkler ve Uygurlar'dan birer devlet, kaynaklar ve örnek tarihsel olaylar verilir. Gruplar kaynaklardan hükümdarın yetkisi, danışma organları ve ordunun yapısı gibi özellikleri belirleyip tabloya işler (SDB2.2). Her grup bulgularını sözcüsü aracılığıyla sunar (SDB2.1) (TAR.9.3.2.a). TAR.9.3.2 Uygulama YZ 20 dk Yeni oluşturulan gruplara Çin, Doğu Roma İmparatorluğu ve İslamiyet'in doğuşuyla oluşan yönetim yapısı için kaynaklar ve örnek olaylar verilir. Gruplar devletin yerini haritada çözümler (SBAB10.2), yönetim ve ordu özelliklerini belirleyip tabloya yazar ve sorumlu karar vererek ortak bir sunum hazırlar (SDB3.3) (TAR.9.3.2.a). TAR.9.3.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Sınıfça, çalışılan devletlerin yönetim ve ordu özellikleri etkileşimli tahtada tek bir zihin haritasında toplanır. Zihin haritası Kontrol Listesi ile (yönetici, danışma organı, ordu yapısı belirtilmiş mi) denetlenir; belirlenen özellikler ders kitabıyla doğrulanır. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nda belirleyebildikleri özellikleri işaretler (TAR.9.3.2.a). TAR.9.3.2 Farklılaştırma MEB ZEmevilerin mevali politikası ve hilafetin saltanata dönüşmesi konularına ilişkin genel ağda verilen kaynakları incelemeleri sağlanabilir DÖğrencilerin İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat alanlarına dair belgeseller izlemeleri ve izlenimlerini paylaşmaları sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 5-9 Nisan Hafta 26. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kanser Haftası (1-7 Nisan) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme a) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirler. b) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri listeler. c) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listeler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	12-16 Nisan	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları	TAR.9.3.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
27. Hafta — 12-16 Nisan — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 12-16 Nisan Hafta 27. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Turizm Haftası (15-22 Nisan) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme a) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirler. b) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri listeler. c) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listeler. Tema Özeti YZ Öğrenciler Muhammed, Halifeler, Emeviler ve Abbasiler dönemine ait bilgi kartlarını kronolojik sıralar, yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırır. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Orta Çağ'daki başlıca devletlerden birinin yönetim ya da ordu yapısına ilişkin bir özelliği iki cümleyle yazmaları istenir. Birkaç yanıt sınıfta paylaşılır; öğretmen eksik ya da yanlış bilgileri etkileşimli tahtada düzeltir. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde Orta Çağ'daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları incelenmeye başlanmıştır. Bu haftada devletlerin siyasi ve askerî gelişmeleri sıralanarak yönetim ve ordu özellikleri belirlenir; ardından aralarındaki benzerlikler listelenir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, Turizm Haftası kapsamında etkileşimli tahtada Orta Çağ'dan kalma bir kale ve bir kervansaray görseli gösterir. Öğrencilerden bu yapıların hangi yönetim ve ordu ihtiyaçlarına cevap vermiş olabileceğini tahmin etmeleri istenir. Ardından Orta Çağ'daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerinin bu derste belirleneceği açıklanır. Keşfetme25 dk Öğrencilerden ders kitabından yararlanarak Muhammed Dönemi, Dört Halife Dönemi, Emeviler ve Abbasilerle ilgili siyasi ve askerî gelişmeleri kronolojik olarak sıralamaları ve açıklamaları istenir (SBAB1.2). Sıralama sırasında hicret, hilafet, mevali ve divan kavramlarının anlamları tartışılır. Öğretmen zaman şeridini etkileşimli tahtada ortak olarak tamamlar. (TAR.9.3.2.a) TAR.9.3.2 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Gruplar hâlinde Muhammed Dönemi, Dört Halife Dönemi, Emeviler ve Abbasilerin yönetim ve ordu yapılarının özellikleri ders kitabından belirlenir. Her devlet için yönetici, divan ve diğer yönetim birimleri ile ordunun yapısı tabloda ayrı ayrı yazılır. (TAR.9.3.2.a) TAR.9.3.2 15 dk Etkinlik 2 Gruplardan hazırladıkları tablodan yararlanarak bu devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri liste hâlinde yazmaları istenir. Her benzerliğin hangi devletleri kapsadığı ve tablodaki hangi özelliğe dayandığı belirtilir. Listeler etkileşimli tahtada karşılaştırılır. (TAR.9.3.2.b) TAR.9.3.2 Sonuçlandırma10 dk Öğretmen, listelenen benzerlikleri sınıfla birlikte toparlar. Öğrencilerden Kontrol Listesi'ni kullanarak benzerlik listelerinin tablodaki özelliklere dayanıp dayanmadığını gözden geçirmeleri istenir. Birkaç grup, en belirgin benzerliği gerekçesiyle sınıfa sunar. TAR.9.3.2 Sınıf defteri: TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, Turizm Haftası kapsamında etkileşimli tahtada Orta Çağ'dan kalma bir kale ve bir kervansaray görseli gösterir. Öğrencilerden bu yapıların hangi yönetim ve ordu ihtiyaçlarına cevap vermiş olabileceğini tahmin etmeleri istenir. Ardından Orta Çağ'daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerinin bu derste belirleneceği açıklanır. Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilerden ders kitabından yararlanarak Muhammed Dönemi, Dört Halife Dönemi, Emeviler ve Abbasilerle ilgili siyasi ve askerî gelişmeleri kronolojik olarak sıralamaları ve açıklamaları istenir (SBAB1.2). Sıralama sırasında hicret, hilafet, mevali ve divan kavramlarının anlamları tartışılır. Öğretmen zaman şeridini etkileşimli tahtada ortak olarak tamamlar. (TAR.9.3.2.a) TAR.9.3.2 Uygulama YZ 20 dk Gruplar hâlinde Muhammed Dönemi, Dört Halife Dönemi, Emeviler ve Abbasilerin yönetim ve ordu yapılarının özellikleri ders kitabından belirlenir. Her devlet için yönetici, divan ve diğer yönetim birimleri ile ordunun yapısı tabloda ayrı ayrı yazılır. (TAR.9.3.2.a) TAR.9.3.2 Uygulama YZ 15 dk Gruplardan hazırladıkları tablodan yararlanarak bu devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri liste hâlinde yazmaları istenir. Her benzerliğin hangi devletleri kapsadığı ve tablodaki hangi özelliğe dayandığı belirtilir. Listeler etkileşimli tahtada karşılaştırılır. (TAR.9.3.2.b) TAR.9.3.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Öğretmen, listelenen benzerlikleri sınıfla birlikte toparlar. Öğrencilerden Kontrol Listesi'ni kullanarak benzerlik listelerinin tablodaki özelliklere dayanıp dayanmadığını gözden geçirmeleri istenir. Birkaç grup, en belirgin benzerliği gerekçesiyle sınıfa sunar. TAR.9.3.2 Farklılaştırma MEB ZUlaştıkları bilgilerden yola çıkarak bu politikaların Emeviler açısından avantajlarını ve dezavantajlarını T cetveli üzerinde değerlendirmeleri istenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere ve öne çıkan devletlere ilişkin önceden hazırlanmış tarih şeridi üzerinde eksik bırakılan bilgileri tamamlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 12-16 Nisan Hafta 27. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Turizm Haftası (15-22 Nisan) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme a) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirler. b) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri listeler. c) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listeler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	19-23 Nisan	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları	TAR.9.3.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
28. Hafta — 19-23 Nisan — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 19-23 Nisan Hafta 28. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Ulusal Egemenlik Çocuk Bayramı (23 Nisan), Turizm Haftası (15-22 Nisan) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme a) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirler. b) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri listeler. c) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listeler. Tema Özeti YZ Öğrenciler edebî metinlerde adalet anlayışını inceler, Orta Çağ devletlerinin yönetim ve ordu yapılarını bilgi görseliyle karşılaştırır. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Orta Çağ'daki başlıca devletlerden birini seçip yönetim ve ordu yapısına ilişkin iki özellik yazmaları istenir. Yanıtlar eşle karşılaştırılır ve ders kitabından doğrulanır. Köprü Kurma YZ Önceki haftada Orta Çağ devletlerinin yönetim ve ordu yapılarının özellikleri belirlenmiştir. Bu hafta aynı özellikler yan yana getirilerek devletler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar listelenir (KB2.7). Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada Orta Çağ'a ait bir saray, kale ya da ordu görseli gösterir ve görselin hangi devlete ait olabileceğine ilişkin tahminleri sorar. Önceki haftada belirlenen devletlerin yönetim ve ordu yapısı özellikleri kısaca hatırlatılır. Bu derste devletler arasındaki benzerlik ve farklılıkların listeleneceği duyurulur (KB2.7). Keşfetme25 dk Öğrencilere dönemi yansıtan edebî metinlerden seçilmiş parçalar okutulur; metinlerde devlet idaresinde adaletin yeri ve önemi örneklendirilir (D1.2). Öğrenciler ders kitabındaki başlıca devletlerin yönetim anlayışlarını bu parçalarla ilişkilendirir. Devletlerin yönetim ve ordu yapılarındaki ortak özellikler benzerlik olarak ikili çalışmayla listelenir (TAR.9.3.2.b). TAR.9.3.2 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilerden devletlerin yönetim ve ordu yapılarını ders kitabı ve görsel kaynaklardan yararlanarak bir karşılaştırma tablosuna yazmaları istenir (KB2.7). Tablonun farklılık sütununa yalnız devletleri birbirinden ayıran özellikler listelenir (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 20 dk Etkinlik 2 Gruplar, listeledikleri benzerlik ve farklılıkları ortaya koyan bir bilgi görseli hazırlar (OB2, SDB2.2). Görselde yönetim ve ordu başlıkları ayrı bölümlerde verilir; her bölümde benzerlik ve farklılıklar birlikte gösterilir. Öğretmen çalışmaları gözlemleyip dönüt verir (TAR.9.3.2.b, c). TAR.9.3.2 Sonuçlandırma10 dk Bilgi görselleri sınıfta sergilenir ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Grup Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir. Öğretmen, Orta Çağ devletlerinin yönetim ve ordu yapılarındaki başlıca benzerlik ve farklılıkları özetleyerek haftanın çalışmasını toparlar (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 Sınıf defteri: TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada Orta Çağ'a ait bir saray, kale ya da ordu görseli gösterir ve görselin hangi devlete ait olabileceğine ilişkin tahminleri sorar. Önceki haftada belirlenen devletlerin yönetim ve ordu yapısı özellikleri kısaca hatırlatılır. Bu derste devletler arasındaki benzerlik ve farklılıkların listeleneceği duyurulur (KB2.7). Keşfetme YZ 25 dk Öğrencilere dönemi yansıtan edebî metinlerden seçilmiş parçalar okutulur; metinlerde devlet idaresinde adaletin yeri ve önemi örneklendirilir (D1.2). Öğrenciler ders kitabındaki başlıca devletlerin yönetim anlayışlarını bu parçalarla ilişkilendirir. Devletlerin yönetim ve ordu yapılarındaki ortak özellikler benzerlik olarak ikili çalışmayla listelenir (TAR.9.3.2.b). TAR.9.3.2 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilerden devletlerin yönetim ve ordu yapılarını ders kitabı ve görsel kaynaklardan yararlanarak bir karşılaştırma tablosuna yazmaları istenir (KB2.7). Tablonun farklılık sütununa yalnız devletleri birbirinden ayıran özellikler listelenir (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 Uygulama YZ 20 dk Gruplar, listeledikleri benzerlik ve farklılıkları ortaya koyan bir bilgi görseli hazırlar (OB2, SDB2.2). Görselde yönetim ve ordu başlıkları ayrı bölümlerde verilir; her bölümde benzerlik ve farklılıklar birlikte gösterilir. Öğretmen çalışmaları gözlemleyip dönüt verir (TAR.9.3.2.b, c). TAR.9.3.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Bilgi görselleri sınıfta sergilenir ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Grup Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir. Öğretmen, Orta Çağ devletlerinin yönetim ve ordu yapılarındaki başlıca benzerlik ve farklılıkları özetleyerek haftanın çalışmasını toparlar (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 Farklılaştırma MEB ZTürklerin İslamiyet’in kabulü, Abbasiler Devleti’ndeki rolü ve İslam medeniyetine katkılarına dair tarihsel araştırma yapmaları ve ulaştıkları veriler doğrultusunda konuya ilişkin poster hazırlamaları istenebilir DÖğrencilere Orta Çağ’daki ticaret yollarının önem kazandırdığı şehirlere ilişkin özet metinler verilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 19-23 Nisan Hafta 28. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Ulusal Egemenlik Çocuk Bayramı (23 Nisan), Turizm Haftası (15-22 Nisan) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme a) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirler. b) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri listeler. c) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listeler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	26-30 Nisan	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları	TAR.9.3.2	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
29. Hafta — 26-30 Nisan — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 26-30 Nisan Hafta 29. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kût'ül Amâre Zaferi (29 Nisan), Emek ve Dayanışma Günü (1 Mayıs) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme a) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirler. b) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri listeler. c) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listeler. Tema Özeti YZ Öğrenciler öğrenme galerisinde Selçuklu, Moğol ve Bizans gibi devletlerin yönetim ve ordu özelliklerini not alır, karşılaştırma tablosu oluşturur. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Orta Çağ'daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerliklerden iki tanesini söylemeleri istenir. Yanıtlar etkileşimli tahtada listelenir; eksik ya da hatalı ifadeler sınıfça düzeltilir. Köprü Kurma YZ Öğretmen, önceki haftalarda devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerinin belirlendiğini ve benzerliklerin listelendiğini hatırlatır. Bu hafta aynı özelliklerden hareketle devletler arasındaki farklılıklar listelenir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen Kût'ül Amâre Zaferi (29 Nisan) ve Emek ve Dayanışma Günü'ne (1 Mayıs) değinerek dersi başlatır. Önceki haftalarda belirlenen özellikler ve benzerlikler divan, feodalite, hilafet gibi kavramlar üzerinden kısaca hatırlatılır. Haftanın odağının yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listelemek olduğu belirtilir (TAR.9.3.2). TAR.9.3.2 Keşfetme25 dk Öğrenme galerisi tekniği uygulanır: sınıfın farklı köşelerine Orta Çağ'daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını gösteren paneller asılır. Gruplar belirlenen sürelerle panoları dolaşır ve her panoda yönetim biçimine ile ordu yapısına ilişkin ayırt edici özellikleri not eder (TAR.9.3.2.c). Notlar, devletlerin birbirinden ayrıştığı noktalar açısından karşılaştırılır (KB2.7). TAR.9.3.2 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrenciler bireysel olarak galeri notlarından yararlanarak devletlerin yönetim yapıları ile ordu yapıları arasındaki farklılıkları iki sütunlu bir listeye yazar. Her farklılığın hangi devletlere ait olduğu listede belirtilir (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 20 dk Etkinlik 2 Gruplar hâlinde bireysel listeler birleştirilir ve farklılıklar zihin haritası ya da bilgi görseli üzerinde gösterilir (SDB2.2). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (TAR.9.3.2). Çalışmalar etkileşimli tahtada paylaşılır (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 Sonuçlandırma10 dk Grupların hazırladığı zihin haritaları ya da bilgi görselleri sunularak yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıklar toparlanır. Çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak farklılıkları listeleme durumlarını belirlemeleri istenir (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 Sınıf defteri: TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen Kût'ül Amâre Zaferi (29 Nisan) ve Emek ve Dayanışma Günü'ne (1 Mayıs) değinerek dersi başlatır. Önceki haftalarda belirlenen özellikler ve benzerlikler divan, feodalite, hilafet gibi kavramlar üzerinden kısaca hatırlatılır. Haftanın odağının yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listelemek olduğu belirtilir (TAR.9.3.2). TAR.9.3.2 Keşfetme YZ 25 dk Öğrenme galerisi tekniği uygulanır: sınıfın farklı köşelerine Orta Çağ'daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını gösteren paneller asılır. Gruplar belirlenen sürelerle panoları dolaşır ve her panoda yönetim biçimine ile ordu yapısına ilişkin ayırt edici özellikleri not eder (TAR.9.3.2.c). Notlar, devletlerin birbirinden ayrıştığı noktalar açısından karşılaştırılır (KB2.7). TAR.9.3.2 Uygulama YZ 15 dk Öğrenciler bireysel olarak galeri notlarından yararlanarak devletlerin yönetim yapıları ile ordu yapıları arasındaki farklılıkları iki sütunlu bir listeye yazar. Her farklılığın hangi devletlere ait olduğu listede belirtilir (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 Uygulama YZ 20 dk Gruplar hâlinde bireysel listeler birleştirilir ve farklılıklar zihin haritası ya da bilgi görseli üzerinde gösterilir (SDB2.2). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (TAR.9.3.2). Çalışmalar etkileşimli tahtada paylaşılır (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 Sonuçlandırma YZ 10 dk Grupların hazırladığı zihin haritaları ya da bilgi görselleri sunularak yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıklar toparlanır. Çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak farklılıkları listeleme durumlarını belirlemeleri istenir (TAR.9.3.2.c). TAR.9.3.2 Farklılaştırma MEB Z* Mısır’da ve Hindistan’da kurulan ilk Türk devletlerini araştırarak ulaştıkları bilgileri bir tarih şeridi üzerinde göstermeleri istenebilir DÖğrencilerin İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat alanlarına dair belgeseller izlemeleri ve izlenimlerini paylaşmaları sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 26-30 Nisan Hafta 29. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Kût'ül Amâre Zaferi (29 Nisan), Emek ve Dayanışma Günü (1 Mayıs) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme a) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirler. b) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki benzerlikleri listeler. c) Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları arasındaki farklılıkları listeler. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	3-7 Mayıs	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Ticaret Yolları	TAR.9.3.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
30. Hafta — 3-7 Mayıs — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Ticaret Yolları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 3-7 Mayıs Hafta 30. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Trafik ve İlk Yardım Haftası (Mayıs ayının ilk haftası) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.3 Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği etkiyi sorgulayabilme a) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların etkileşimleriyle ilgili sorular sorar. b) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların ilişkilerini siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla çözümler. c) Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisiyle ilgili çıkarımlarda bulunur. Tema Özeti YZ Öğrenciler İpek, Baharat ve Kürk yollarını dilsiz haritada çizer, yolların siyasi, ekonomik ve kültürel etkilerini sınıflandırarak analiz eder. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 KarşılaştırmaKB2.5 Sınıflandırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.2) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Orta Çağ’daki bir devletin yönetim ve ordu yapısını bir iki cümleyle anlatmaları istenir. Ardından divan, feodalite ve hilafet kavramlarından birini seçip örnekle açıklamaları sağlanır. Yanıtlar etkileşimli tahtada toplanarak eksikler tamamlanır. Köprü Kurma YZ Devletlerin yönetim ve ordu yapılarının, ticaret yollarının korunması ve denetlenmesiyle ilişkisi hatırlatılır. Bu bağdan hareketle devletlerin ticaret yolları üzerinde diğer devlet ve toplumlarla nasıl etkileşim kurduğu sorusuna geçilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Etkileşimli tahtada bir kervan ve kervansaray görseli gösterilir. Öğrencilerden görseldekilerin nereden nereye gittiğine, hangi malları taşıyor olabileceğine dair tahminlerini söylemeleri istenir. Öğretmen kervan ve kervansaray kavramlarını hatırlatır. Bu haftanın Orta Çağ’daki ticaret yollarını ve bu yollar üzerindeki devlet ve toplumların etkileşimini sorgulamaya ayrılacağı duyurulur. Keşfetme25 dk Gruplara ders kitabından ve atlastan farklı kaynaklar dağıtılır; gruplar İpek, Baharat ve Kürk yollarının güzergâhlarını ve ticareti yapılan malları açıklar. Dilsiz haritada üç yol farklı renklerle çizilir ve yolların günümüzde hangi ülkelerden geçtiği incelenir (SBAB10.2). Gruplar, yollar üzerindeki devlet ve toplumların etkileşimine ilişkin en az üç soru yazar (TAR.9.3.3.a). TAR.9.3.3 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Her grup bir ticaret yolu seçer; ders kitabı ve atlastaki kaynaklardan yararlanarak yol üzerindeki devlet ve toplumların siyasi ve ekonomik ilişkilerini çözümler. Keşfetmede yazılan sorulara kaynaklardan bulunan yanıtlar eklenir ve yanıtlar siyasi ile ekonomik başlıkları altında not edilir (TAR.9.3.3.b). TAR.9.3.3 20 dk Etkinlik 2 Aynı yol için kültürel ilişkiler (örneğin din, bilim, sanat ve dil alışverişi) incelenir. Gruplardan tüm yanıtlarını siyasi, ekonomik ve kültürel sütunlu bir tabloya yerleştirerek sınıflandırmaları istenir (OB5, KB2.5). Tablolar gruplar arasında karşılaştırılır ve yolların benzer ile farklı yönleri belirlenir (KB2.7) (TAR.9.3.3.b). TAR.9.3.3 Sonuçlandırma10 dk Gruplar tablolarındaki bilgilerden hareketle ticaret yollarının siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarını gösteren bir zihin haritası oluşturur. Zihin haritaları Kontrol Listesi ile (güzergâh, ticareti yapılan mallar, üç boyut) gözden geçirilir. Öğretmen her boyuttan bir örneği sınıfla paylaşarak dersi toplar. TAR.9.3.3 Sınıf defteri: TAR.9.3.3 Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Etkileşimli tahtada bir kervan ve kervansaray görseli gösterilir. Öğrencilerden görseldekilerin nereden nereye gittiğine, hangi malları taşıyor olabileceğine dair tahminlerini söylemeleri istenir. Öğretmen kervan ve kervansaray kavramlarını hatırlatır. Bu haftanın Orta Çağ’daki ticaret yollarını ve bu yollar üzerindeki devlet ve toplumların etkileşimini sorgulamaya ayrılacağı duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Gruplara ders kitabından ve atlastan farklı kaynaklar dağıtılır; gruplar İpek, Baharat ve Kürk yollarının güzergâhlarını ve ticareti yapılan malları açıklar. Dilsiz haritada üç yol farklı renklerle çizilir ve yolların günümüzde hangi ülkelerden geçtiği incelenir (SBAB10.2). Gruplar, yollar üzerindeki devlet ve toplumların etkileşimine ilişkin en az üç soru yazar (TAR.9.3.3.a). TAR.9.3.3 Uygulama YZ 15 dk Her grup bir ticaret yolu seçer; ders kitabı ve atlastaki kaynaklardan yararlanarak yol üzerindeki devlet ve toplumların siyasi ve ekonomik ilişkilerini çözümler. Keşfetmede yazılan sorulara kaynaklardan bulunan yanıtlar eklenir ve yanıtlar siyasi ile ekonomik başlıkları altında not edilir (TAR.9.3.3.b). TAR.9.3.3 Uygulama YZ 20 dk Aynı yol için kültürel ilişkiler (örneğin din, bilim, sanat ve dil alışverişi) incelenir. Gruplardan tüm yanıtlarını siyasi, ekonomik ve kültürel sütunlu bir tabloya yerleştirerek sınıflandırmaları istenir (OB5, KB2.5). Tablolar gruplar arasında karşılaştırılır ve yolların benzer ile farklı yönleri belirlenir (KB2.7) (TAR.9.3.3.b). TAR.9.3.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar tablolarındaki bilgilerden hareketle ticaret yollarının siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarını gösteren bir zihin haritası oluşturur. Zihin haritaları Kontrol Listesi ile (güzergâh, ticareti yapılan mallar, üç boyut) gözden geçirilir. Öğretmen her boyuttan bir örneği sınıfla paylaşarak dersi toplar. TAR.9.3.3 Farklılaştırma MEB ZKendilerini Orta Çağ’da yaşayan bir tüccarın yerine koyarak taşıdıkları mallar, kullandıkları paralar, yaşadıkları tehlikeler ve karşılaştıkları kültürel ögelerle ilgili bir gezi yazısı yazmaları istenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere ve öne çıkan devletlere ilişkin önceden hazırlanmış tarih şeridi üzerinde eksik bırakılan bilgileri tamamlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Harita / atlas Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Ticaret Yolları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 3-7 Mayıs Hafta 30. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Trafik ve İlk Yardım Haftası (Mayıs ayının ilk haftası) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.3 Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği etkiyi sorgulayabilme a) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların etkileşimleriyle ilgili sorular sorar. b) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların ilişkilerini siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla çözümler. c) Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisiyle ilgili çıkarımlarda bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Harita / atlas Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	10-14 Mayıs	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Ticaret Yolları	TAR.9.3.3	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
31. Hafta — 10-14 Mayıs — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Ticaret Yolları Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 10-14 Mayıs Hafta 31. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Vakıflar Haftası (Mayıs ayının 2. haftası), Engelliler Haftası (10-16 Mayıs), Kurban Bayramı Arefesi Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.3 Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği etkiyi sorgulayabilme a) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların etkileşimleriyle ilgili sorular sorar. b) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların ilişkilerini siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla çözümler. c) Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisiyle ilgili çıkarımlarda bulunur. Tema Özeti YZ Gruplar İpek veya Baharat Yolu'nu araştırıp notlar alır, yolun siyasi, ekonomik ve kültürel etkilerini zihin haritasında gösterir. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 KarşılaştırmaKB2.5 Sınıflandırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Orta Çağ'daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumlar hakkında sorulabilecek bir soruyu yazmaları istenir. Birkaç soru tahtaya yazılır ve sınıfça yanıtlanabilirliği tartışılır. Köprü Kurma YZ Önceki derste ticaret yolları üzerindeki devlet ve toplumların etkileşimleriyle ilgili sorular sorulmuştur. Bu derste aynı sorulardan hareketle bu ilişkilerin siyasi, ekonomik ve kültürel boyutları çözümlenir ve yolların etkisi hakkında çıkarımlarda bulunulur. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Etkileşimli tahtada Orta Çağ ticaret yollarını gösteren harita yansıtılır. Öğrencilerden yolların geçtiği bölgeleri göstermeleri ve 'kervan', 'kervansaray' kavramlarını hatırlamaları istenir (SBAB10.2). Öğretmen, derste yolların devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisinin çözümleneceğini belirtir. Sınıf gruplara ayrılır (SDB2.2). Keşfetme25 dk Gruplardan Orta Çağ'daki ticaret yollarından birini seçmeleri istenir. Gruplar harita / atlas ve ders kitabından seçtikleri yola ilişkin bilgileri toplar. Yol üzerindeki devlet ve toplumların ilişkileri siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla ayrı sütunlarda sınıflandırılır (KB2.5). Her sütundaki bilgi için dayanak gösterilir (TAR.9.3.3.b). TAR.9.3.3 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Performans görevi olarak gruplardan seçtikleri ticaret yolunun Orta Çağ'daki devlet ve toplumlar üzerindeki siyasi, ekonomik ve toplumsal etkilerini gösteren bir zihin haritası hazırlamaları istenir. Kavram haritası şablonu kullanılır; her etki dalına bir dayanak ve çıkarım yazılır (SDB2.2) (TAR.9.3.3.c). TAR.9.3.3 15 dk Etkinlik 2 Gruplar hazırladıkları zihin haritalarını sırayla sunar (SDB2.1). Dinleyen gruplardan sunulan yolun etkileriyle ilgili bir benzerlik ve bir farklılık belirlemeleri istenir. Öğretmen, sunumları Dereceli Puanlama Anahtarı'na göre izler (TAR.9.3.3.c). TAR.9.3.3 Sonuçlandırma10 dk Sunumlardan çıkan ortak sonuçlar tahtada toparlanır: ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisi özetlenir. Zihin haritaları Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup çalışması Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir (TAR.9.3.3.c). TAR.9.3.3 Sınıf defteri: TAR.9.3.3 Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Etkileşimli tahtada Orta Çağ ticaret yollarını gösteren harita yansıtılır. Öğrencilerden yolların geçtiği bölgeleri göstermeleri ve 'kervan', 'kervansaray' kavramlarını hatırlamaları istenir (SBAB10.2). Öğretmen, derste yolların devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisinin çözümleneceğini belirtir. Sınıf gruplara ayrılır (SDB2.2). Keşfetme YZ 25 dk Gruplardan Orta Çağ'daki ticaret yollarından birini seçmeleri istenir. Gruplar harita / atlas ve ders kitabından seçtikleri yola ilişkin bilgileri toplar. Yol üzerindeki devlet ve toplumların ilişkileri siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla ayrı sütunlarda sınıflandırılır (KB2.5). Her sütundaki bilgi için dayanak gösterilir (TAR.9.3.3.b). TAR.9.3.3 Uygulama YZ 20 dk Performans görevi olarak gruplardan seçtikleri ticaret yolunun Orta Çağ'daki devlet ve toplumlar üzerindeki siyasi, ekonomik ve toplumsal etkilerini gösteren bir zihin haritası hazırlamaları istenir. Kavram haritası şablonu kullanılır; her etki dalına bir dayanak ve çıkarım yazılır (SDB2.2) (TAR.9.3.3.c). TAR.9.3.3 Uygulama YZ 15 dk Gruplar hazırladıkları zihin haritalarını sırayla sunar (SDB2.1). Dinleyen gruplardan sunulan yolun etkileriyle ilgili bir benzerlik ve bir farklılık belirlemeleri istenir. Öğretmen, sunumları Dereceli Puanlama Anahtarı'na göre izler (TAR.9.3.3.c). TAR.9.3.3 Sonuçlandırma YZ 10 dk Sunumlardan çıkan ortak sonuçlar tahtada toparlanır: ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisi özetlenir. Zihin haritaları Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup çalışması Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları istenir (TAR.9.3.3.c). TAR.9.3.3 Farklılaştırma MEB Zİslam medeniyetinin insanlığa katkılarını örneklendirebilmek amacıyla İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesine sanal gezi yapmaları istenebilir DÖğrencilere Orta Çağ’daki ticaret yollarının önem kazandırdığı şehirlere ilişkin özet metinler verilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kavram haritası şablonu Harita / atlas Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Ticaret Yolları Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 10-14 Mayıs Hafta 31. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Vakıflar Haftası (Mayıs ayının 2. haftası), Engelliler Haftası (10-16 Mayıs), Kurban Bayramı Arefesi BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.3 Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği etkiyi sorgulayabilme a) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların etkileşimleriyle ilgili sorular sorar. b) Orta Çağ’daki ticaret yolları üzerinde yer alan devlet ve toplumların ilişkilerini siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla çözümler. c) Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisiyle ilgili çıkarımlarda bulunur. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kavram haritası şablonu Harita / atlas Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	17-21 Mayıs	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat	TAR.9.3.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
32. Hafta — 17-21 Mayıs — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 17-21 Mayıs Hafta 32. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı (19 Mayıs), Kurban Bayramı, Müzeler Haftası (18-24 Mayıs) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Tema Özeti YZ Gruplar İslam, Batı veya Asya medeniyet havzalarından birinin bilim, kültür ve sanat etkilerini kaynaklardan araştırır, bulgularını paylaşır. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.3) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Etkileşimli tahtada Orta Çağ ticaret yollarını gösteren bir harita açılır (SBAB10.2). Öğrencilerden haritada kervan yollarını göstermeleri, kervansarayların ticaretteki işlevini açıklamaları ve ticaret yollarının hangi medeniyetleri birbirine bağladığını söylemeleri istenir. Köprü Kurma YZ Önceki haftada incelenen ticaret yollarının mal ile birlikte bilgi, fikir ve sanat anlayışının da medeniyetler arasında taşınmasını sağladığı vurgulanır. Bu bağ üzerinden İslam, Batı ve Asya havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerinin araştırılacağı belirtilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, Müzeler Haftası'na değinerek müzelerde Orta Çağ medeniyetlerinden kalma eserlerin bulunabileceğini hatırlatır. Etkileşimli tahtada İslam, Batı ve Asya medeniyet havzaları gösterilir. Öğrencilerden bu havzalardan birine ait bildikleri bir bilim insanını, eseri ya da yapıyı söylemeleri istenir. Bu hafta gruplar hâlinde bir araştırmanın başlatılacağı, bilgi toplama ve kaynak incelemenin yapılacağı duyurulur. Keşfetme25 dk Sınıf gruplara ayrılır ve Orta Çağ'daki İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin grup çalışmasıyla bir araştırma başlatılır. Gruplardan ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki kaynaklardan ilk bilgileri toplamaları istenir. Bilgi toplama dışındaki araştırma aşamaları öğretmen rehberliğinde sınıf içinde yürütülür ve gruplara geri bildirim verilir (TAR.9.3.4.a). TAR.9.3.4 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Öğrencilere araştırma sürecinin aşamalarını içeren kontrol listesi verilir; gruplardan listeyi kullanarak basamakları takip etmeleri ve denetlemeleri istenir. Her gruba İslam, Batı ya da Asya medeniyet havzalarından biri araştırma konusu olarak belirlenir. Gruplar, hangi kaynakları kullanacaklarını ve bu kaynaklara nerede ve nasıl ulaşacaklarını öğretmen rehberliğinde belirler (TAR.9.3.4.a). TAR.9.3.4 20 dk Etkinlik 2 Gruplar kütüphane, müze, tarihî mekân ve genel ağ kaynaklarından konularıyla ilgili bilgi toplar; ziyaret edilemeyen kaynaklara genel ağ üzerinden ulaşılır (E3.7, OB9). Öğrencilerden belirledikleri kaynakları yönergelerle adım adım inceleyerek araştırmalarına dair bilgileri tespit etmeleri ve bulduklarını kontrol listesine işlemeleri istenir (TAR.9.3.4.b). TAR.9.3.4 Sonuçlandırma10 dk Gruplar, kontrol listesinde tamamladıkları basamakları işaretler ve tespit ettikleri bilgileri zihin haritasında özetler. Her gruptan bulduğu başlıca bilgileri sınıfa kısaca aktarması istenir. Öğretmen, kontrol listesi ve zihin haritası üzerinden grupların kaynak inceleme ve bilgi tespit çalışmalarına geri bildirim verir (TAR.9.3.4.b). TAR.9.3.4 Sınıf defteri: TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, Müzeler Haftası'na değinerek müzelerde Orta Çağ medeniyetlerinden kalma eserlerin bulunabileceğini hatırlatır. Etkileşimli tahtada İslam, Batı ve Asya medeniyet havzaları gösterilir. Öğrencilerden bu havzalardan birine ait bildikleri bir bilim insanını, eseri ya da yapıyı söylemeleri istenir. Bu hafta gruplar hâlinde bir araştırmanın başlatılacağı, bilgi toplama ve kaynak incelemenin yapılacağı duyurulur. Keşfetme YZ 25 dk Sınıf gruplara ayrılır ve Orta Çağ'daki İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin grup çalışmasıyla bir araştırma başlatılır. Gruplardan ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki kaynaklardan ilk bilgileri toplamaları istenir. Bilgi toplama dışındaki araştırma aşamaları öğretmen rehberliğinde sınıf içinde yürütülür ve gruplara geri bildirim verilir (TAR.9.3.4.a). TAR.9.3.4 Uygulama YZ 15 dk Öğrencilere araştırma sürecinin aşamalarını içeren kontrol listesi verilir; gruplardan listeyi kullanarak basamakları takip etmeleri ve denetlemeleri istenir. Her gruba İslam, Batı ya da Asya medeniyet havzalarından biri araştırma konusu olarak belirlenir. Gruplar, hangi kaynakları kullanacaklarını ve bu kaynaklara nerede ve nasıl ulaşacaklarını öğretmen rehberliğinde belirler (TAR.9.3.4.a). TAR.9.3.4 Uygulama YZ 20 dk Gruplar kütüphane, müze, tarihî mekân ve genel ağ kaynaklarından konularıyla ilgili bilgi toplar; ziyaret edilemeyen kaynaklara genel ağ üzerinden ulaşılır (E3.7, OB9). Öğrencilerden belirledikleri kaynakları yönergelerle adım adım inceleyerek araştırmalarına dair bilgileri tespit etmeleri ve bulduklarını kontrol listesine işlemeleri istenir (TAR.9.3.4.b). TAR.9.3.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar, kontrol listesinde tamamladıkları basamakları işaretler ve tespit ettikleri bilgileri zihin haritasında özetler. Her gruptan bulduğu başlıca bilgileri sınıfa kısaca aktarması istenir. Öğretmen, kontrol listesi ve zihin haritası üzerinden grupların kaynak inceleme ve bilgi tespit çalışmalarına geri bildirim verir (TAR.9.3.4.b). TAR.9.3.4 Farklılaştırma MEB ZUlaştıkları bilgilerden yola çıkarak tarihsel kaynak/kanıt analiz formunu doldurmaları veya seçtikleri bir nesneyi modellemeleri sağlanabilir DÖğrencilerin İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat alanlarına dair belgeseller izlemeleri ve izlenimlerini paylaşmaları sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 17-21 Mayıs Hafta 32. Hafta Belirli Gün ve Haftalar Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı (19 Mayıs), Kurban Bayramı, Müzeler Haftası (18-24 Mayıs) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	24-28 Mayıs	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat	TAR.9.3.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
33. Hafta — 24-28 Mayıs — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 24-28 Mayıs Hafta 33. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İstanbul'un Fethi (29 Mayıs), Müzeler Haftası (18-24 Mayıs) Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Tema Özeti YZ Öğrenciler Orta Çağ medeniyet havzalarına ait kaynakları tür, yazar ve tarih yönünden inceler, olgu ile görüşü ayırtıp ürünlerini paylaşır. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğretmen, Orta Çağ’daki medeniyet havzalarından birinde bilim, kültür veya sanat alanında ortaya çıkan bir gelişmeyi sorar. Öğrencilerden kervansaray ya da divan kavramlarından birini açıklamaları istenir. Köprü Kurma YZ Önceki derslerde araştırma için belirlenen kaynaklardan bilgi toplandığı hatırlatılır. Bu hafta, toplanan bilgilerin dayandığı kaynakların incelenmesine ve sınırlılıklarının sorgulanmasına geçileceği belirtilir. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, İstanbul’un Fethi’ne ve Müzeler Haftası’na değinerek etkileşimli tahtada Orta Çağ medeniyetlerine ait iki farklı kaynak (bir metin parçası ve bir görsel) gösterir. Öğrencilerden bu kaynakların türü ve tarihi hakkında bildiklerini söylemeleri istenir. Öğretmen, bu hafta araştırmada kullanılan kaynakların incelenip sorgulanacağını duyurur. Keşfetme25 dk Gruplara oyun kartları / eşleştirme kartları dağıtılır; kartlarda kaynakların türü, yazarı, tarihi, dijital kimliği ve genel ağdaki uzantısı yer alır. Gruplar, kartları ilgili kaynakla eşleştirerek temel unsurları belirler. Topladıkları bilgileri ilgili ve ilgisiz olarak ayrıştırır, araştırma konusuna uygun olanları tespit eder (E3.2) (TAR.9.3.4.b). TAR.9.3.4 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Gruplar, kullanacakları kaynaklara ön yargı, çelişki veya tutarsızlık içeren ifadeleri ortaya çıkaracak sorular sorar. Aynı konudaki kaynaklar karşılaştırılarak (KB2.7) farklı görüşler belirlenir; kaynaklarda yer alan olgular ile görüşler ayırt edilir. Bulgular grup defterine yazılır (TAR.9.3.4.c). TAR.9.3.4 15 dk Etkinlik 2 Gruplar, kaynaklardaki bilgilerin güncel bilgileri içerip içermediğini sorgular ve topladıkları bilgilerin araştırma konusu için yeterli olup olmadığına dair çıkarım yapar. Bilgiler sınırlı kalırsa farklı kaynaklara başvurularak yeniden bilgi toplanır (E3.4). Öğrencilerden kullandıkları kaynakların araştırmaya katkısını değerlendirmek için tarihsel kaynak/kanıt analiz formunu doldurmaları istenir (TAR.9.3.4.c). TAR.9.3.4 Sonuçlandırma10 dk Her grup, tarihsel kaynak/kanıt analiz formundaki bulgularından yola çıkarak kullandığı kaynağın sınırlılığını bir cümleyle sınıfa sunar (TAR.9.3.4.c) (SDB2.1). Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu’nu doldurarak kaynak sorgulama sürecindeki güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini belirtmeleri istenir. Öğretmen, formları öğrenme kanıtı olarak toplar. TAR.9.3.4 Sınıf defteri: TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, İstanbul’un Fethi’ne ve Müzeler Haftası’na değinerek etkileşimli tahtada Orta Çağ medeniyetlerine ait iki farklı kaynak (bir metin parçası ve bir görsel) gösterir. Öğrencilerden bu kaynakların türü ve tarihi hakkında bildiklerini söylemeleri istenir. Öğretmen, bu hafta araştırmada kullanılan kaynakların incelenip sorgulanacağını duyurur. Keşfetme YZ 25 dk Gruplara oyun kartları / eşleştirme kartları dağıtılır; kartlarda kaynakların türü, yazarı, tarihi, dijital kimliği ve genel ağdaki uzantısı yer alır. Gruplar, kartları ilgili kaynakla eşleştirerek temel unsurları belirler. Topladıkları bilgileri ilgili ve ilgisiz olarak ayrıştırır, araştırma konusuna uygun olanları tespit eder (E3.2) (TAR.9.3.4.b). TAR.9.3.4 Uygulama YZ 20 dk Gruplar, kullanacakları kaynaklara ön yargı, çelişki veya tutarsızlık içeren ifadeleri ortaya çıkaracak sorular sorar. Aynı konudaki kaynaklar karşılaştırılarak (KB2.7) farklı görüşler belirlenir; kaynaklarda yer alan olgular ile görüşler ayırt edilir. Bulgular grup defterine yazılır (TAR.9.3.4.c). TAR.9.3.4 Uygulama YZ 15 dk Gruplar, kaynaklardaki bilgilerin güncel bilgileri içerip içermediğini sorgular ve topladıkları bilgilerin araştırma konusu için yeterli olup olmadığına dair çıkarım yapar. Bilgiler sınırlı kalırsa farklı kaynaklara başvurularak yeniden bilgi toplanır (E3.4). Öğrencilerden kullandıkları kaynakların araştırmaya katkısını değerlendirmek için tarihsel kaynak/kanıt analiz formunu doldurmaları istenir (TAR.9.3.4.c). TAR.9.3.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Her grup, tarihsel kaynak/kanıt analiz formundaki bulgularından yola çıkarak kullandığı kaynağın sınırlılığını bir cümleyle sınıfa sunar (TAR.9.3.4.c) (SDB2.1). Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu’nu doldurarak kaynak sorgulama sürecindeki güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini belirtmeleri istenir. Öğretmen, formları öğrenme kanıtı olarak toplar. TAR.9.3.4 Farklılaştırma MEB Z* Öğrencilerden ilk Türk devlet ve topluluklarından Bulgarlar, Kırgızlar, Sabarlar, Hazarlar, Türgişler ve Karluklar hakkında tarihsel araştırma yapmaları istenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere ve öne çıkan devletlere ilişkin önceden hazırlanmış tarih şeridi üzerinde eksik bırakılan bilgileri tamamlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 24-28 Mayıs Hafta 33. Hafta Belirli Gün ve Haftalar İstanbul'un Fethi (29 Mayıs), Müzeler Haftası (18-24 Mayıs) BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Oyun kartları / eşleştirme kartları Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	31 Mayıs - 4 Haziran	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat	TAR.9.3.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
34. Hafta — 31 Mayıs - 4 Haziran — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 31 Mayıs - 4 Haziran Hafta 34. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Tema Özeti YZ Öğrenciler İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat bilgilerini sınıflandırıp tarih şeridi ve tablolarla rapora dönüştürür. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırmalarında belirledikleri kaynakları ve bunlardan topladıkları bir bilgiyi söylemeleri istenir. Birkaç öğrenci, bilginin hangi medeniyet havzasına ait olduğunu haritada gösterir. Öğretmen, kaynak ve bilgi eşleşmelerini tahtada özetler. Köprü Kurma YZ Önceki derste kaynaklardan toplanan ve incelenen bilgiler bu derste kaynakların sınırlılığı açısından sorgulanır ve yorumlanır. Öğretmen, İslam, Batı ve Asya havzalarına ilişkin bilgilerin birbiriyle karşılaştırılabilmesi için yorumlarda kanıta dayanılması gerektiğini vurgular. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada Orta Çağ’ın İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarını gösteren bir harita açar; öğrencilerden havzaları çözümlemeleri istenir (SBAB10.2). Her havzanın bilim, kültür ve sanata etkisine ilişkin elde edilen kaynaklarda neyin eksik kalabileceği sorulur. Öğrencilere bu derste kaynakların sınırlılığını sorgulayacakları ve bilgileri yorumlayacakları belirtilir; dersin amacı paylaşılır. Keşfetme25 dk Gruplar, ders kitabı, harita/atlas ve görsel kaynakları İslam, Batı ve Asya havzalarının bilim, kültür ve sanat etkileri açısından inceler; kaynakların hangi havza ve alanları kapsayıp hangilerini dışarıda bıraktığını sorgular (TAR.9.3.4.c). Belirlenen bilgiler ana fikir, şahıslar, eserler, mekânlar ve kurumlar bağlamında ayrılır (TAR.9.3.4.ç). Bu bilgiler uygun yerlerde tarih şeridi, harita, tablo, grafik veya bilgi görseline dönüştürülür (SBAB1.1, TAR.9.3.4.ç). TAR.9.3.4 Uygulama15 dk Etkinlik 1 Gruplar, ulaştıkları bilgilerden hareketle kendi görüşlerini yansıtan yorumlar oluşturur (SDB2.2, TAR.9.3.4.ç). İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat alanlarındaki faaliyetleri karşılaştırılarak her medeniyetin özelliklerine yönelik çıkarım yapılır (KB2.7, SDB3.3, TAR.9.3.4.ç). TAR.9.3.4 20 dk Etkinlik 2 Gruplar, yaptıkları araştırmayı ve yorumları rapor taslağına dönüştürür (E3.1, TAR.9.3.4.ç). Taslak için uygun başlıklar bulunur ve hazırlanan görseller metnin içeriğine uygun biçimde yerleştirilir (TAR.9.3.4.ç). Kaynaklara metin içinde atıf yapılır, kullanılan kaynaklar kaynakçada gösterilir (TAR.9.3.4.ç). TAR.9.3.4 Sonuçlandırma10 dk Her grup rapor taslağını başlık, görsel kullanımı, atıf ve kaynakça ölçütlerini içeren Kontrol Listesi ile gözden geçirir; Grup Değerlendirme Formu doldurulur (TAR.9.3.4.ç). Öğretmen, yorumların ve çıkarımların kanıta dayanma düzeyini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden bilgi görsellerini kullanarak medeniyet havzalarının özelliklerini kısaca özetlemeleri istenir. TAR.9.3.4 Sınıf defteri: TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, etkileşimli tahtada Orta Çağ’ın İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarını gösteren bir harita açar; öğrencilerden havzaları çözümlemeleri istenir (SBAB10.2). Her havzanın bilim, kültür ve sanata etkisine ilişkin elde edilen kaynaklarda neyin eksik kalabileceği sorulur. Öğrencilere bu derste kaynakların sınırlılığını sorgulayacakları ve bilgileri yorumlayacakları belirtilir; dersin amacı paylaşılır. Keşfetme YZ 25 dk Gruplar, ders kitabı, harita/atlas ve görsel kaynakları İslam, Batı ve Asya havzalarının bilim, kültür ve sanat etkileri açısından inceler; kaynakların hangi havza ve alanları kapsayıp hangilerini dışarıda bıraktığını sorgular (TAR.9.3.4.c). Belirlenen bilgiler ana fikir, şahıslar, eserler, mekânlar ve kurumlar bağlamında ayrılır (TAR.9.3.4.ç). Bu bilgiler uygun yerlerde tarih şeridi, harita, tablo, grafik veya bilgi görseline dönüştürülür (SBAB1.1, TAR.9.3.4.ç). TAR.9.3.4 Uygulama YZ 15 dk Gruplar, ulaştıkları bilgilerden hareketle kendi görüşlerini yansıtan yorumlar oluşturur (SDB2.2, TAR.9.3.4.ç). İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat alanlarındaki faaliyetleri karşılaştırılarak her medeniyetin özelliklerine yönelik çıkarım yapılır (KB2.7, SDB3.3, TAR.9.3.4.ç). TAR.9.3.4 Uygulama YZ 20 dk Gruplar, yaptıkları araştırmayı ve yorumları rapor taslağına dönüştürür (E3.1, TAR.9.3.4.ç). Taslak için uygun başlıklar bulunur ve hazırlanan görseller metnin içeriğine uygun biçimde yerleştirilir (TAR.9.3.4.ç). Kaynaklara metin içinde atıf yapılır, kullanılan kaynaklar kaynakçada gösterilir (TAR.9.3.4.ç). TAR.9.3.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Her grup rapor taslağını başlık, görsel kullanımı, atıf ve kaynakça ölçütlerini içeren Kontrol Listesi ile gözden geçirir; Grup Değerlendirme Formu doldurulur (TAR.9.3.4.ç). Öğretmen, yorumların ve çıkarımların kanıta dayanma düzeyini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden bilgi görsellerini kullanarak medeniyet havzalarının özelliklerini kısaca özetlemeleri istenir. TAR.9.3.4 Farklılaştırma MEB ZUlaştıkları veriler doğrultusunda bu devlet ve toplulukların siyasi, sosyal ve ekonomik özelliklerine ilişkin karşılaştırmalı bir tablo hazırlamaları sağlanabilir DÖğrencilere Orta Çağ’daki ticaret yollarının önem kazandırdığı şehirlere ilişkin özet metinler verilebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Harita / atlas Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 31 Mayıs - 4 Haziran Hafta 34. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Harita / atlas Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim) Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	7-11 Haziran	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat	TAR.9.3.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Dolu
35. Hafta — 7-11 Haziran — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Dolu Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 7-11 Haziran Hafta 35. Hafta Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Tema Özeti YZ Öğrenciler İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat etkilerini belgelerden karşılaştırır, araştırma raporlarını sunar. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; değişim ve süreklilik formu, bilgi görseli ve performans görevleri ile değerlendirilebilir. Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da meydana getirdiği değişimin neden ve sonuçlarına ilişkin değişim ve süreklilik formu kullanılabilir. Öğrencilerden Orta Çağ’da öne çıkan devletlerin yönetim ve ordu yapılarının benzerlik ve farklılıklarını karşılaştıran bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Zihin haritasının değerlendirilmesinde soru sorma, ilişkileri çözümleme, çıkarımda bulunma, kaynak ve bilgi kullanımı; bilgi görselinin değerlendirilmesinde ise yönetim ve ordu yapılarının özelliklerini belirleme, benzerlikleri belirtme, farklılıkları belirtme gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Hazırlanan araştırma raporu ve sunum; kaynaklardan bilgi toplama, kaynakların çeşitliliği ve güvenilirliği, kaynakları yorumlama, sunum yapma, özgünlük gibi ölçütler kullanılarak oluşturulan dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca hazırlanan dereceli puanlama anahtarı grup değerlendirme formu ve araştırma sürecinde kullanılan kontrol listesi öz değerlendirme formu olarak kullanılabilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci YZ Öğrencilerden önceki haftalarda belirledikleri kaynaklardan Orta Çağ’daki bir medeniyet havzasının bilim, kültür ya da sanata etkisini örnekle açıklamaları istenir. Ardından kullandıkları kaynağın sınırlılığının ne olabileceği sorulur. Eşler yanıtlarını karşılaştırır. Köprü Kurma YZ Önceki haftalarda kaynaklardan bilgi toplandı, bu bilgiler tespit edildi ve kaynakların sınırlılığı sorgulandı. Bu hafta aynı bilgiler yorumlanıp kanıta dayalı araştırmaya dönüştürülerek paylaşılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ Derse Giriş10 dk Öğretmen, önceki derslerde toplanan kaynak ve notlar üzerinden Orta Çağ’daki İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerini etkileşimli tahtada kısaca hatırlatır. Öğrencilerden bir medeniyet havzasından bir bilim, kültür ya da sanat örneği söylemeleri istenir (E3.2). Öğretmen dersin hedefini açıklar: kaynaklardan belirlenen bilgiler yorumlanacak, araştırma paylaşılacaktır (E3.4). Keşfetme25 dk Gruplardan, ders kitabından belirledikleri uygun bilgileri yorumlayarak Orta Çağ’daki medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin çıkarımlar yazmaları istenir (TAR.9.3.4.ç). Bilim insanlarının başarılarını ve rol modeli olabilecek yönlerini takdir etmenin, farklı toplumların kültürel değerlerine saygı göstermenin önemi örneklerle açıklanır (D5.1, D10.3, SDB2.3). TAR.9.3.4 Uygulama20 dk Etkinlik 1 Gruplar kanıta dayalı araştırmalarını sınıfta sunar; sunumlarda İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkileri kaynaklardan örneklerle ortaya konur. Dinleyen gruplar sunuma ilişkin soru sorar ve yorum yapar (SDB2.1; TAR.9.3.4.d). TAR.9.3.4 15 dk Etkinlik 2 Sunum sonrasında gruplardan Orta Çağ’daki İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerini karşılaştırmaları istenir (KB2.7). Ardından İslam medeniyetinin altın çağındaki gelişmelerin insanlığa katkıları yorumlanır (TAR.9.3.4.d). TAR.9.3.4 Sonuçlandırma10 dk Gruplar araştırma raporlarını Performans Görevi olarak teslim eder; raporlar Dereceli Puanlama Anahtarı ve Kontrol Listesi ile değerlendirilir. Öğrencilerden üç medeniyet havzasının etkilerini gösteren bir Zihin Haritası oluşturmaları ve Öz Değerlendirme Formu’nu doldurmaları istenir. Raporların panel, seminer, bilim şöleni, proje fuarı veya dijital platformlarda paylaşılabileceği belirtilir (OB2). Öğretmen kanıta dayalı sonuçları özetler (TAR.9.3.4.d). TAR.9.3.4 Sınıf defteri: TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata…; değerlendirme Derse Giriş YZ 10 dk Öğretmen, önceki derslerde toplanan kaynak ve notlar üzerinden Orta Çağ’daki İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerini etkileşimli tahtada kısaca hatırlatır. Öğrencilerden bir medeniyet havzasından bir bilim, kültür ya da sanat örneği söylemeleri istenir (E3.2). Öğretmen dersin hedefini açıklar: kaynaklardan belirlenen bilgiler yorumlanacak, araştırma paylaşılacaktır (E3.4). Keşfetme YZ 25 dk Gruplardan, ders kitabından belirledikleri uygun bilgileri yorumlayarak Orta Çağ’daki medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin çıkarımlar yazmaları istenir (TAR.9.3.4.ç). Bilim insanlarının başarılarını ve rol modeli olabilecek yönlerini takdir etmenin, farklı toplumların kültürel değerlerine saygı göstermenin önemi örneklerle açıklanır (D5.1, D10.3, SDB2.3). TAR.9.3.4 Uygulama YZ 20 dk Gruplar kanıta dayalı araştırmalarını sınıfta sunar; sunumlarda İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkileri kaynaklardan örneklerle ortaya konur. Dinleyen gruplar sunuma ilişkin soru sorar ve yorum yapar (SDB2.1; TAR.9.3.4.d). TAR.9.3.4 Uygulama YZ 15 dk Sunum sonrasında gruplardan Orta Çağ’daki İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerini karşılaştırmaları istenir (KB2.7). Ardından İslam medeniyetinin altın çağındaki gelişmelerin insanlığa katkıları yorumlanır (TAR.9.3.4.d). TAR.9.3.4 Sonuçlandırma YZ 10 dk Gruplar araştırma raporlarını Performans Görevi olarak teslim eder; raporlar Dereceli Puanlama Anahtarı ve Kontrol Listesi ile değerlendirilir. Öğrencilerden üç medeniyet havzasının etkilerini gösteren bir Zihin Haritası oluşturmaları ve Öz Değerlendirme Formu’nu doldurmaları istenir. Raporların panel, seminer, bilim şöleni, proje fuarı veya dijital platformlarda paylaşılabileceği belirtilir (OB2). Öğretmen kanıta dayalı sonuçları özetler (TAR.9.3.4.d). TAR.9.3.4 Farklılaştırma MEB ZEmevilerin mevali politikası ve hilafetin saltanata dönüşmesi konularına ilişkin genel ağda verilen kaynakları incelemeleri sağlanabilir DÖğrencilerin İslam, Batı ve Asya medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat alanlarına dair belgeseller izlemeleri ve izlenimlerini paylaşmaları sağlanabilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 7-11 Haziran Hafta 35. Hafta BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	14-18 Haziran	2	Orta Çağ Medeniyetleri	Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat	TAR.9.3.4	Dereceli Puanlama Anahtarı, Performans Görevi	Boş Okul Temelli Planlama
36. Hafta — 14-18 Haziran — Tema: Orta Çağ Medeniyetleri Boş Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Haziran Hafta 36. Hafta Tür Okul Temelli Planlama Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Tema Özeti DPO Orta Çağ Medeniyetleri ünitesinin 13. haftası. Anahtar Kavramlar MEB divanfeodalitehicrethilafetkalekervankervansaraymevali Programlar Arası Bileşenler MEB Kavramsal BecerilerKB2.7 Karşılaştırma EğilimlerE3.1 UzmanlaşmaE3.2 OdaklanmaE3.4 Gerçeği AramaE3.7 Sistemlilik Sosyal-Duygusal Öğrenme BecerileriSDB2.1 İletişimSDB2.2 İş BirliğiSDB2.3 Sosyal FarkındalıkSDB3.3 Sorumlu Karar Verme DeğerlerD1 AdaletD5 DuyarlılıkD10 Mütevazılık Okuryazarlık BecerileriOB2 Dijital OkuryazarlıkOB5 Kültür OkuryazarlığıOB9 Sanat Okuryazarlığı Disiplinler Arası İlişkilerCoğrafyaDin Kültürü ve Ahlak BilgisiFelsefeSosyoloji Beceriler Arası İlişkilerSBAB1. Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme (SBAB1.1. DönüştürmeSBAB1.2. Sıralama)SBAB10. Harita (SBAB10.2 Haritayı Çözümleme)KB2.5. Sınıflandırma SınıflandırmaKB3.1. Karar Verme Karar Verme Alan Becerileri MEB SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2 Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama), SBAB7. Mekânsal Düşünme (SBAB7.5. Mekânsal Etkiyi Sorgulama), SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Diğer Derslerle İlişki MEB Coğrafya, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Felsefe, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir. Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Performans görevi: Performans görevi olarak Orta Çağ’daki ticaret yollarının devlet ve toplumların siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine etkisini ortaya koyan bir zihin haritası hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sunmaları istenebilir. Öğrencilere Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin araştırma raporu hazırlanmasına yönelik bir performans görevi verilebilir. Temel Kabuller DPO Önceki haftaların çıktıları (TAR.9.3.4) edinilmiş kabul edilir. Ön Değerlendirme Süreci DPO Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.3.4) kısa sorularla yoklanır. Köprü Kurma DPO Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat ile Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat arasında ilişki kurulur; divan hatırlatılır. Öğrenme-Öğretme Uygulamaları DPO Derse Giriş10 dk Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.3.4) kısa sorularla yoklanır; orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat konusuna dikkat çekilir. Keşfetme25 dk Önceki haftada işlenen TAR.9.3.4 çıktıları örnek durumlar üzerinden yeniden ele alınır; anlaşılmayan noktalar belirlenir. TAR.9.3.4 Uygulama35 dk Pekiştirme etkinlikleri: TAR.9.3.4 kapsamında alıştırma, çalışma kâğıdı ve grup çalışması yapılır; eksikler telafi edilir. TAR.9.3.4 Sonuçlandırma10 dk Öğrencilerin "Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. TAR.9.3.4 Sınıf defteri: TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata…; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Önceki haftanın çıktıları (TAR.9.3.4) kısa sorularla yoklanır; orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat konusuna dikkat çekilir. Keşfetme 25 dk Önceki haftada işlenen TAR.9.3.4 çıktıları örnek durumlar üzerinden yeniden ele alınır; anlaşılmayan noktalar belirlenir. TAR.9.3.4 Uygulama 35 dk Pekiştirme etkinlikleri: TAR.9.3.4 kapsamında alıştırma, çalışma kâğıdı ve grup çalışması yapılır; eksikler telafi edilir. TAR.9.3.4 Sonuçlandırma 10 dk Öğrencilerin "Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır" düzeyine ulaşması gözlenir; dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. TAR.9.3.4 Farklılaştırma MEB Z* Öğrencilerden ilk Türk devlet ve topluluklarından Bulgarlar, Kırgızlar, Sabarlar, Hazarlar, Türgişler ve Karluklar hakkında tarihsel araştırma yapmaları istenebilir DÖğretmeninden veya arkadaşlarından yardım alarak Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere ve öne çıkan devletlere ilişkin önceden hazırlanmış tarih şeridi üzerinde eksik bırakılan bilgileri tamamlamaları istenebilir Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Okul Temelli Planlama DPO Okul temelli planlama haftası: zümre kararıyla eksik kalan çıktılar tamamlanır, pekiştirme ve telafi etkinlikleri planlanır. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Orta Çağ Medeniyetleri Konu Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 14-18 Haziran Hafta 36. Hafta Tür Okul Temelli Planlama BÖLÜM II Boş Kazanımlar TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme a) Araştırmasında belirlediği kaynaklardan Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin bilgi toplar. b) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin belirlediği kaynakları inceleyerek araştırmasına dair bilgileri tespit eder. c) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kullanacağı kaynakların sınırlılığını sorgular. ç) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kaynaklardan araştırmasına uygun olarak belirlediği bilgileri yorumlar. d) Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin kanıtlara dayanarak oluşturduğu araştırmasını paylaşır. Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Ders kitabı Etkileşimli tahta Kaynaklar Tarih Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Ders Materyali (MEB) Ders Bilgi Formu (MEB) Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı Performans Görevi Öz Değerlendirme Formu Grup Değerlendirme Formu Kontrol Listesi Zihin Haritası Bilgi Görseli (İnfografik Metin) Değişim ve Süreklilik Formu Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
#	21-25 Haziran	2	Sosyal Etkinlik	Sosyal Etkinlik	Okul temelli planlama kapsamında sosyal etkinlik haftası		Boş Sosyal Etkinlik
37. Hafta — 21-25 Haziran — Tema: Sosyal Etkinlik Boş Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Tema / Ünite Sosyal Etkinlik Konu Sosyal Etkinlik Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Haziran Hafta 37. Hafta Tür Sosyal Etkinlik Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB Okul temelli planlama kapsamında sosyal etkinlik haftası Tema Özeti DPO Okul temelli planlama kapsamında sosyal etkinlik haftası; içerik okul/zümre kararıyla belirlenir. Programlar Arası Bileşenler Boş Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Boş Ön Değerlendirme Süreci Boş Köprü Kurma Boş Öğrenme-Öğretme Uygulamaları DPO Derse Giriş10 dk Sosyal etkinlik haftasının amacı ve akışı öğrencilerle paylaşılır. Keşfetme25 dk Okul temelli planlama kapsamında zümrece belirlenen sosyal etkinlik uygulanır. Uygulama35 dk Okul temelli planlama kapsamında zümrece belirlenen sosyal etkinlik uygulanır. Sonuçlandırma10 dk Etkinlik değerlendirilir; öğrenci görüşleri alınır. Sınıf defteri: Sosyal Etkinlik; değerlendirme Derse Giriş 10 dk Sosyal etkinlik haftasının amacı ve akışı öğrencilerle paylaşılır. Keşfetme 25 dk Okul temelli planlama kapsamında zümrece belirlenen sosyal etkinlik uygulanır. Uygulama 35 dk Okul temelli planlama kapsamında zümrece belirlenen sosyal etkinlik uygulanır. Sonuçlandırma 10 dk Etkinlik değerlendirilir; öğrenci görüşleri alınır. Farklılaştırma Boş ZÖğretmen tarafından doldurulacak DÖğretmen tarafından doldurulacak Araç-Gereç ve Kaynaklar Boş Araç-Gereç Kaynaklar Okul Temelli Planlama DPO Sosyal etkinlik haftası: okul temelli planlama kapsamında etkinlik türü zümre/okul kararıyla belirlenir. Öğretmen Görüşleri BÖLÜM I Ders Tarih Sınıf 9. Sınıf Ünite / Tema Sosyal Etkinlik Konu Sosyal Etkinlik Önerilen Süre 2 ders saati (80 dk) Tarih 21-25 Haziran Hafta 37. Hafta Tür Sosyal Etkinlik BÖLÜM II Boş Kazanımlar Okul temelli planlama kapsamında sosyal etkinlik haftası Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler Araç-Gereç Kaynaklar Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Dikkat Çekme Güdüleme Gözden Geçirme Derse Geçiş Bireysel Öğrenme Etkinlikleri Grupla Öğrenme Etkinlikleri Özet BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar

.ders-plani-tablo tr.ders-plani-detay[hidden]{display:block}.ders-plani-tablo{display:block;overflow:visible}.ders-plani-tablo tbody.ders-plani-hafta{padding:0 0 24px}.ders-plani-slayt-nav{display:none}

9. Sınıf Tarih Günlük Planı — Kaynaklar ve İçerik

9. Sınıf Tarih Yıllık Planı (çerçeve / ünitelendirilmiş yıllık plan)
Tarih Öğretim Programı (OP)
Tarih Ders Kitabı (DK)
Ders İçeriği
Sosyal Bilimler Lisesi - Sosyal Bilimler Lisesi (Sosyal Bilimler Lisesi) alanında Tarih dersi 9. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı günlük planı (haftalık ders planı). Haftalık 2 ders saati.

Üniteler ve Konular
1. Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih (18 ders saati)

Bu ünitede öğrencilerin tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydaları, tarihin doğası, tarihsel bilginin üretim süreci ile tarih araştırmaları ve yazımında dijitalleşmenin meydana getirdiği değişim konularında gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.
- Tarih Öğrenmenin Faydaları
  
  TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme
- Tarihin Doğası
  
  TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme
- Tarihsel Bilginin Üretim Süreci
  
  TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme
- Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme
  
  TAR.9.1.4 Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme
2. Eski Çağ Medeniyetleri (24 ders saati)

Bu ünitede öğrencilerin Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisi; Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim, ordu, hukuk, inanç, bilim, sanat anlayışları ve Türklerde konargöçer yaşamın özellikleri hakkında gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.
- Tarım Devrimi’nin Eski Çağ Medeniyetlerindeki Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi
  
  TAR.9.2.1 Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini değerlendirebilme
- Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu
  
  TAR.9.2.2 Eski Çağ’daki farklı medeniyetlerin yönetim ve ordu sistemlerini özetleyebilme
- Eski Çağ Medeniyetlerinde Hukuk
  
  TAR.9.2.3 Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun toplumsal düzeni sağlamadaki rolünü sorgulayabilme
- Eski Çağ’da İnançlar ile Bilim ve Sanat Anlayışları
  
  TAR.9.2.4 Eski Çağ toplumlarındaki inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişkiyi yorumlayabilme
- Türklerde Konargöçer Yaşam
  
  TAR.9.2.5 Türklerde konargöçer yaşama ilişkin bakış açısı geliştirebilme
3. Orta Çağ Medeniyetleri (26 ders saati)

Bu ünitede öğrencilerin Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişim, Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapıları, Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği etki ile Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanat anlayışları hakkında gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazanmaları amaçlanmaktadır.
- Orta Çağ’da Yaşanan Kitlesel Göçler
  
  TAR.9.3.1 Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimi neden ve sonuçlarıyla birlikte yorumlayabilme
- Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları
  
  TAR.9.3.2 Orta Çağ’daki başlıca devletlerin yönetim ve ordu yapılarını karşılaştırabilme
- Orta Çağ’daki Ticaret Yolları
  
  TAR.9.3.3 Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği etkiyi sorgulayabilme
- Orta Çağ’daki Başlıca Medeniyet Havzalarında Bilim, Kültür ve Sanat
  
  TAR.9.3.4 Orta Çağ’daki başlıca medeniyet havzalarının bilim, kültür ve sanata etkilerine ilişkin oluşturduğu ürünleri paylaşabilme

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI .......... OKUL SEÇ .......... 2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF TARİH DERSİ DERS PLANI

1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti MEB

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

Diğer Derslerle İlişki MEB

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

Temel Kabuller MEB

Ön Değerlendirme Süreci MEB

Köprü Kurma MEB

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Derse Giriş YZ 10 dk

Keşfetme YZ 25 dk

Uygulama YZ 35 dk

Sonuçlandırma YZ 10 dk

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Araç-Gereç

Kaynaklar

Öğretmen Görüşleri

BÖLÜM I

BÖLÜM II Boş

Kazanımlar

Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri

Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler

Araç-Gereç

Kaynaklar

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri

Dikkat Çekme

Güdüleme

Gözden Geçirme

Derse Geçiş

Bireysel Öğrenme Etkinlikleri

Grupla Öğrenme Etkinlikleri

Özet

BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme

Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme

Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme

Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme

BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar

2. Hafta — 21-25 Eylül — Tema: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih Dolu

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

Diğer Derslerle İlişki MEB

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

Temel Kabuller DPO

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Köprü Kurma YZ

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Derse Giriş YZ 10 dk

Keşfetme YZ 25 dk

Uygulama YZ 20 dk

Uygulama YZ 15 dk

Sonuçlandırma YZ 10 dk

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Araç-Gereç

Kaynaklar

Öğretmen Görüşleri

BÖLÜM I

BÖLÜM II Boş

Kazanımlar

Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri

Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler

Araç-Gereç

Kaynaklar

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri

Dikkat Çekme

Güdüleme

Gözden Geçirme

Derse Geçiş

Bireysel Öğrenme Etkinlikleri

Grupla Öğrenme Etkinlikleri

Özet

BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF TARİH DERSİ DERS PLANI