11. Sınıf Çay İşleme Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Çay İşleme Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Çay İşleme dersi, Gıda Teknolojisi alanında haftada 5 ders saati okutulur; yıllık planında 3 öğrenme birimi, 180 ders saati ve 64 kazanım yer alır. Yıl, “Siyah Çay Üretimi” öğrenme birimiyle başlar (Çayın Fiziksel Kontrolü, Çay Soldurma, Çayda Kıvırma vb.); “Yeşil Çay Üretimi” öğrenme biriminin ardından “Bitkisel Çay Üretimi” öğrenme birimiyle biter (Çayı Yapılan Bitkilerin Toplanması ve Kurutulması, Formülasyona Göre Çay Karışımı Hazırlama, Bitkisel Çay Ambalajlama ve Kolileme).

• 11. Sınıf Çay İşleme Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Gıda Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Çay İşleme Ders Bilgi Formu (DBF)
• Çay İşleme Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Gıda Teknolojisi - Gıda Teknolojisi (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Çay İşleme dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 5 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Siyah Çay Üretimi (97 ders saati)

  • 1. Çayın Fiziksel Kontrolü
    • 1. Kriterlere uygun alınan yaş çayı tekniğine uygun muhafaza edip fabrikaya sevk eder.
    • Çay bitkisinin özelliklerini, işlenecek çayda aranan özellikler, yaş çay alımında dikkat edilecek hususlar, yaş çayın muhafazası ve fabrikaya sevk işlemlerinin açıklanması sağlanır.
    • Siyah çay akım şemasını çizilmesi sağlanır.
    • Üreticiden alınan yaş çayın tartılması ve gerekli kayıtların tutulması sağlanır.
    • Ürünün çay alım yerlerine boşaltılması ve havalandırılması işlemlerinin yapılması sağlanır.
  • 2. Çay Soldurma
    • 2. Çay yapraklarını tekniğine uygun soldurma makinesine alır.
    • Soldurma işleminin öneminin, işlem basamaklarının ve kullanılan makinaların açıklanması sağlanır.
    • Soldurma teknesinin sıcaklığının ayarlanması sağlanır.
    • Çay yapraklarının solma derecesinin kontrol edilmesi ve kıvırma bölümüne sevk edilmesi sağlanır.
  • 3. Çayda Kıvırma
    • 3. Tekniğine uygun şekilde solmuş çayı kıvırma makinesinde kıvırır.
    • Kıvırma işleminin öneminin, işlem basamaklarının ve kullanılan makinaların açıklanması sağlanır.
    • Kıvırma işleminde kullanılacak makinada gerekli kontrollerin yapılması sağlanır.
    • Kıvırma işleminin yapılması sağlanır.
  • 4. Çayda Oksidasyon
    • 4. Tekniğine uygun çay yapraklarını oksidasyona alır.
    • Oksidasyon işleminin öneminin, işlem basamaklarının ve kullanılan makinaların açıklanması sağlanır.
    • Oksidasyon işleminde kullanılacak makinada gerekli kontrollerin yapılması sağlanır.
    • Oksidasyon işleminin yapılması sağlanır.
  • 5. Çay Yaprağını Kurutma
    • 5. Tekniğine uygun çay yapraklarını kurutma makinesinde (fırında) kurutur.
    • Kurutma işleminin önemini, işlem basamaklarını ve kullanılan makinaların açıklanması sağlanır.
    • Kurutma işleminde kullanılacak makinada gerekli kontrollerin yapılması sağlanır.
    • Kurutma işleminin yapılması sağlanır.
  • 6. Çayı Elekten Geçirme
    • 6. Tekniğine uygun şekilde çayı kırıcılardan ve eleklerden geçirir.
    • Kuru çayı kırıcılardan ve eleklerden geçirme işleminin öneminin, işlem basamaklarının ve kullanılan makinaların açıklanması sağlanır.
    • Kuru çayı kırıcılardan ve eleklerden geçirmeden önce makinada gerekli kontrollerin yapılması sağlanır.
    • Kuru çayın kırıcılardan ve eleklerden geçirilmesi işleminin yapılması sağlanır.
  • 7. Çayı Sınıflandırmak
    • 7. Siyah çay tebliğine uygun şekilde sınıflandırır.
    • Çayın sınıflandırılması ve haznelere sevkinin açıklanması sağlanır.
    • Çay depolarının taşınması gereken özelliklerin açıklanması sağlanır.
    • Çöp ve liften ayrılmış kuru çayın sınıflandırılması sağlanır.
    • Sınıflandırılan kuru çayın ayrıştırılması sağlanır.
    • Sınıflandırılan çayın çuvallanması ve depolanması sağlanır.

  2. Yeşil Çay Üretimi (42 ders saati)

  • 1. Yaş Çay Yapraklarında Havalandırma ve Şoklama
    • 1. Yeşil çayda tekniğine uygun havalandırma ve şoklama işlemini yapar.
    • Yeşil ve siyah çay üretim farklarının açıklanması sağlanır.
    • Yaş çay yapraklarında havalandırma işleminin ve şoklama işleminin açıklanması sağlanır.
    • Şoklanmış çayın soğutulması ve muhafazasının açıklanması sağlanır.
    • Yeşil çay üretim akım şemasının çizilmesi sağlanır.
    • Yeşil çayı havalandırma depolarına alıp soğuk hava pompalama işleminin yapılması sağlanır.
    • Yaş çayı havalandırıp kuru sıcak hava verilmesi sağlanır.
    • Çay yapraklarını soldurma işlemi yapılarak uygun şekilde muhafaza edilmesi sağlanır.
    • Yaş çayı soğutma işleminin yapılması sağlanır.
    • Sudan arındırılan yaş çaylar kuru havayla kurutulması sağlanır.
  • 2. Yaş Çayı Kurutma ve Kıvırma
    • 2. Yeşil çayda tekniğine uygun kurutma ve kıvırma işlemini yapar.
    • Yeşil çayda kıvırma ve kurutma işleminin açıklanması sağlanır.
    • Soğutma yapılmış yeşil çaylarda kıvırma işlem basamaklarının sıralanması sağlanır.
    • Kıvrılmış yeşil çayları kurutma (fırına) alma işlem basamaklarının sıralanması sağlanır.
    • Birinci ve ikinci kıvırma işlemlerini yaptıktan sonra çayları kurutma işleminin yapılması sağlanır.
  • 3. Yeşil Çayı Sınıflandırma
    • 3. Tekniğine uygun yeşil çayı eleklerden geçirerek sınıflandırır.
    • Yeşil çayın çöp ayırma eleğinden geçirilmesi sağlanır.
    • Yeşil çayın sınıflandırılması sağlanır.
    • Tasnif eleğinin temizliğinin yapılması sağlanır.
    • Yeşil çayı, çöp ve liflerden arındırmak için helezondan çöp ayırma eleğine sevk edilmesi sağlanır.
    • Eleğin titreşimi sağlanır.
    • Yeşil çayın çöp ayırma eleklerinden geçirip sınıflandırılması sağlanır.

  3. Bitkisel Çay Üretimi (41 ders saati)

  • 1. Çayı Yapılan Bitkilerin Toplanması ve Kurutulması
    • 1. Bitkisel çayları tekniğine uygun şekilde toplayarak kurutur.
    • Çayı yapılan bitkilerin özelliklerinin, doğada toplanma yöntemlerinin, kurutulması ve muhafazalarının açıklanması sağlanır.
    • Bitkisel çay üretimi akım şemasının çizilmesi sağlanır.
    • Çayı yapılan bitkilerin tekniğe uygun şekilde toplanması, ayıklanması, kurutulması ve muhafaza edilmesi işlemlerinin yapılması sağlanır.
  • 2. Formülasyona Göre Çay Karışımı Hazırlama
    • 2. Formülasyona uygun bitkisel çay karışımı hazırlar.
    • Bitkisel süzme poşet çayı hakkında bilgi verilmesi ve formülasyonunun açıklanması sağlanır.
    • Bitkisel süzme poşet çay yapımında kullanılan poşet materyallerin ve kullanılan araç ve ekipmanların açıklanması sağlanır.
    • Formülasyona göre çay karışımı hazırlanması sağlanır.
  • 3. Bitkisel Çay Ambalajlama ve Kolileme
    • 3. Bitkisel çay karışımını standardına uygun ambalajlar.
    • Bitkisel çay ambalajlama ve kolileme materyallerinin, ambalajlama ve kolileme yöntemlerinin, ambalajlama ve kolileme makinalarının ve depolama şartlarının açıklanması sağlanır.
    • Üretime hazır bitkisel çayların ambalajlanması, kolilenmesi ve depolanması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği ile çevre korumaya ilişkin önlemleri uygulayarak Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve tebliğlerine uygun siyah çay, yeşil çay ve bitkisel çayların üretimi ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.