10. Sınıf Zootekni Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Zootekni Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Zootekni dersi, Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı alanında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 8 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 173 kazanım yer alır. Yıl, “Kimliklendirme, Sürü Yönetimi ve Kayıt İşlemleri” öğrenme birimiyle başlar (Hayvanlarda Numaralandırma ve İşaretleme, Hayvanların Soy Kütüğü ve Verim Kayıtları, Sürü Yönetimi vb.); aradaki 6 öğrenme biriminin ardından “Hayvanların Dış Bakımı” öğrenme birimiyle biter.

• 10. Sınıf Zootekni Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Zootekni Ders Bilgi Formu (DBF)
• Zootekni Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı - Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Zootekni dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Kimliklendirme, Sürü Yönetimi ve Kayıt İşlemleri (12 ders saati)

  • 1. Hayvanlarda Numaralandırma ve İşaretleme
    • Küpe ile numaralandırmanın önemi açıklanır.
    • Küpelemede kullanılacak alet ve malzemeler açıklanır.
    • Küpeleme yöntemi açıklanır.
    • Elektronik hayvan tanıma sistemleri açıklanır.
  • 2. Hayvanların Soy Kütüğü ve Verim Kayıtları
    • Kayıt tutmanın önemi açıklanır.
    • Verim kayıtları açıklanır.
    • Soykütüğü kayıtları açıklanır.
    • Resmi yönetmelikler gereği tutulması zorunlu olan kayıtlar açıklanır.
  • 3. Sürü Yönetimi
    • İlk çiftleştirme yaşı, kızgınlık ve tohumlama işlemi açıklanır.
    • Doğum ve doğum sonrası işlemler açıklanır.
    • Sağmal inekler ve kuruya çıkarma açıklanır.
    • Sığırlarda döl verim özellikleri açıklanır.
  • 4. Hayvanlarda Yaş Tayini
    • Sığırlarda yaş tayini açıklanır.
    • Koyunlarda yaş tayini açıklanır.

  2. Hayvanları Otlatma ve Sulama (10 ders saati)

  • 1. Otlak Kapasitesi ve Otlatma Sistemleri
    • Meralardan yararlanmanın teknik esasları açıklanır.
    • Otlatma mevsimi ve otlatma olgunluğu evresi açıklanır.
    • Hayvan tür ve sayısına göre otlak kapasitesinin nasıl hesaplandığı açıklanır.
    • Otlatma sistemleri açıklanır.
    • Otlatmanın planlanması açıklanır.
  • 2. Hayvanları Yaylada ve Merada Otlatma
    • Yaylaların hayvancılık açısından önemi açıklanır.
    • Hayvanları merada otlatmanın faydaları açıklanır.
    • Yaylada bulunması gereken özellikler açıklanır.
    • Zararlı ve zehirli bitkilere karşı alınması gereken önlemler açıklanır.
    • Hayvanlarda sürü yönetimi açıklanır.
    • Yaylaya ve meraya çıkmadan önce yapılması gereken hazırlıklar açıklanır.
    • Yaylada yapılan işlemler açıklanır.
    • Hayvanları yaylada ve merada otlatma yöntemi açıklanır.
    • Hayvanları yaylada ve merada otlatırken dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanır.
  • 3. Hayvanları Sulama
    • Hayvanların yaş, cinsiyet, ağırlık, verim gibi özelliklerine göre su ihtiyacı açıklanır.
    • Hayvanlara verilecek suyun özellikleri açıklanır.
    • Hayvanların sulanmasında kullanılan araç gereç ve sistemler açıklanır.

  3. Büyükbaş Hayvanların Bakım ve Beslenmesi (30 ders saati)

  • 1. Buzağıların Bakım ve Beslenmesi
    • Buzağı kulübe ve ekipmanlarının özellikleri açıklanır.
    • Buzağı barınağının temizlik ve dezenfeksiyonu açıklanır.
    • Buzağı beslenmesinin önemi ve dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Ağız sütü (kolostrum) ve önemi açıklanır.
    • Buzağı başlangıç ve büyütme yemlerinin özellikleri açıklanır.
    • Buzağıların kulübelerde bakımları ve beslenmeleri açıklanır.
    • Buzağı besleme yöntemleri ve sütten kesme açıklanır.
    • Süt danası yetiştiriciliği açıklanır.
  • 2. Gebe Büyükbaş Hayvanların Beslenmesi
    • Düvelerin yem ihtiyacı, bakımı ve beslemesi açıklanır.
    • Gebe hayvanlara verilecek yemlerin özellikleri açıklanır.
    • Gebe büyükbaş hayvanların yem ihtiyacı, bakımı ve beslenmesi açıklanır.
    • Gebe büyükbaş hayvanların doğum öncesi bakım ve beslenmesinde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 3. Laktasyon Dönemindeki Büyükbaş Hayvanların Beslenmesi
    • Laktasyon dönemindeki büyükbaş hayvanların yaşama ve verim payı besin ve yem ihtiyacı açıklanır.
    • Süt sığırlarının beslemesinde kullanılan yemlerin özellikleri açıklanır.
    • Metabolizma hastalıklarına karşı alınacak önlemler açıklanır.
    • Yemleme sistemleri açıklanır.
    • Süt sığırlarında kuru madde tüketimi ve bunu etkileyen faktörler açıklanır.
    • Laktasyon dönemleri ve bu dönemlere uygun beslenme şekilleri açıklanır.
    • Laktasyon dönemi bitiminde kuruya çıkarma ve kuru dönem beslenmesi açıklanır.
  • 4. Kasaplık Büyükbaş Hayvanların Beslenmesi
    • Besiye alınacak hayvanların özellikleri açıklanır.
    • Besi programı hazırlamanın önemi ve dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Besiye alınan büyükbaş hayvanların yaşama ve verim payı besin ve yem ihtiyacı açıklanır.
    • Besi programları açıklanır.
    • Düve besisi açıklanır.
    • Besi hayvanlarının bakımı, beslenmesi ve dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Besi performansı, besi süresi ve besiden çıkarma zamanı açıklanır.
  • 5. Boğaların Beslenmesi
    • Damızlık boğa adayı buzağının seçimi açıklanır.
    • Boğaların besin ve yem ihtiyaçları açıklanır.
    • Boğa besleme dönemleri açıklanır.
    • Damızlık boğaların bakım ve beslenmesi açıklanır.

  4. Küçükbaş Hayvanların Bakım ve Beslenmesi (20 ders saati)

  • 1. Kuzu ve Oğlakların Bakımı ve Beslenmesi
    • Kuzu ve oğlak beslenmesinin önemi ve beslemede dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Kuzu oğlak bölmelerinin özellikleri açıklanır.
    • Kuzu ve oğlakların bölmelerinde bakım ve beslenmesi açıklanır.
    • Kuzu ve oğlakları sütten kesmenin şartları açıklanır.
    • Kuzu başlangıç yemleri açıklanır.
    • Kuzulara verilen rasyon örnekleri açıklanır.
    • Kuzuların nasıl yeme alıştırıldığı açıklanır.
    • Sütten kesilen yavrular yeme alıştırılırken karşılaşılan zorluklar açıklanır.
    • Kuzu ve oğlak gelişiminin takibi açıklanır.
  • 2. Laktasyon Dönemindeki Küçükbaş Hayvanların Beslenmesi
    • Laktasyon dönemindeki küçükbaş hayvanların besin ve yem ihtiyaçları açıklanır.
    • Küçükbaş hayvanların laktasyon dönemindeki bakım ve beslenmesi açıklanır.
    • Küçükbaş hayvanların kuru dönemdeki beslenme özellikleri açıklanır.
  • 3. Aşım Öncesi ve Gebe Küçükbaş Hayvanların Bakım ve Beslenmesi
    • Aşım öncesi besleme (flushing) yapmanın önemi açıklanır.
    • Aşım öncesi beslemeye alınacak hayvanların özellikleri açıklanır.
    • Koç ve teke katım zamanı açıklanır.
    • Koyun ve keçilerin aşım öncesi ve aşım dönemi bakım ve beslenmesi açıklanır.
    • Koyun ve keçilerin gebelik dönemi bakım ve beslenmesi açıklanır.
  • 4. Kasaplık Küçükbaş Hayvanların Bakım ve Beslenmesi
    • Besiye alınacak küçükbaş hayvanların seçimi açıklanır.
    • Besiye alınacak kuzu ve oğlakları sütten kesme teknikleri açıklanır.
    • Kasaplık küçükbaş hayvanların besin ve yem ihtiyaçları açıklanır.
    • Kasaplık küçükbaş hayvanların bakım ve beslenmesi açıklanır.
  • 5. Damızlık Koç ve Tekelerin Bakım ve Beslenmesi
    • Damızlık koç ve teke beslemenin önemi açıklanır.
    • Damızlık koç ve tekelerin besin ve yem ihtiyaçları açıklanır.
    • Damızlık koç ve tekelerin bakım ve beslenmesi açıklanır.

  5. Kuluçka Tekniği (20 ders saati)

  • 1. Kuluçkahanenin Bölümleri ve Kuluçka Makineleri
    • Kuluçkahane tipleri açıklanır.
    • Kuluçkahane binası ve içyapısı açıklanır.
    • Kuluçkahaneyi oluşturan bölümler açıklanır.
    • Kuluçka makineleri ve tipleri açıklanır.
  • 2. Kuluçkahanenin Hazırlanması
    • Kuluçkahanenin sıcaklık, nem, temizlik vb. kontrolü açıklanır.
    • Kuluçka makinelerinin sıcaklık, nem, havalandırma, çevirme gibi işlemleri açıklanır.
    • Kuluçkahane odalarının ve ekipmanlarının temizlik ve dezenfeksiyonu açıklanır.
  • 3. Kuluçkalık Yumurtaların Hazırlanması
    • Kuluçkalık yumurtaların toplanması açıklanır.
    • Döllülüğü etkileyen faktörler sıralanır ve açıklanır.
    • Kuluçkalık yumurta kalitesi açıklanır.
    • Döllülük kontrolü açıklanır.
  • 4. Kuluçka Makineleri ile Civciv ve Palaz Çıkarma
    • Civcivlerin / palazların sınıflandırılması ve dağıtımı açıklanır.
    • Kuluçka ve çıkışı açıklanır.
    • Civcivlerin / palazların çıkım sonrası bakımı açıklanır.
    • Kuluçka maliyeti açıklanır.
    • Kuluçka kayıtları açıklanır.
  • 5. Civciv Çıkım Odasının Hazırlanması
    • Kuluçka sonuçlarının değerlendirilmesi açıklanır.
    • Çıkım odası şartları açıklanır.
    • Yumurtaların çıkım odasına nakli açıklanır.
    • Çıkım odasında yapılan işlemler açıklanır.

  6. Civciv Büyütme (12 ders saati)

  • 1. Civcivler Gelmeden Önceki Hazırlıklar
    • Civcivler gelmeden önce yapılması gereken işlemler açıklanır.
    • Kümes ortam ve ekipmanlarının kontrolü açıklanır.
    • Kümes ortam ve ekipmanlarının temizlik ve dezenfeksiyonu açıklanır.
    • Havalandırma, aydınlatma ve ısıtma sistemlerinin kontrolü açıklanır.
  • 2. Civcivlerin Geldiği Gün Yapılacak İşlemler
    • Civciv kontrolü, yerleştirilmesi ve ortam kontrolü açıklanır.
  • 3. Civcivleri Ana Makinesinde Büyütme
    • Civcivleri ana makinesine taşırken dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Civcivlerin ana makinelerine konulmasında uyulması gereken kurallar açıklanır.
    • Civcivlerin ana makinesine yerleştirilmesi açıklanır.
  • 4. Civcivlerin Yerde ve Kafeste Bakım ve Beslenmesi
    • Civcivler yere alınmadan önce yapılacak işlemler açıklanır.
    • Civcivlerin yere alınması sırasında yapılması gereken işlemler açıklanır.
    • Civcivler yere alındıktan sonra yapılacak işler açıklanır.
    • Civcivlerin yerde yapılacak bakımları açıklanır.
    • 21 günlük civcivlerin beslenmesi açıklanır.
    • Aşılama ile ilgili işlemler açıklanır.
    • Ağırlık artışı takibinin önemi açıklanır.

  7. Tavukların Bakım ve Beslenmesi (28 ders saati)

  • 1. Etlik Piliçlerin Bakım ve Beslenme İlkeleri
    • Yetiştirme programları açıklanır.
    • Etlik piliç kümesi ve ekipmanları açıklanır.
    • Kümese konacak hayvan sayısı açıklanır.
    • Civciv seçiminin önemi açıklanır.
    • Kümes ortamının kontrolü açıklanır.
    • Sulama ve yemleme açıklanır.
    • Kafeste etlik piliç yetiştirme açıklanır.
  • 2. Yarkaların Bakım ve Beslenmesi
    • Yarkaların bakım ve beslenmesinde yapılacak işlemler açıklanır.
    • Yarkaların nakledilmesi sırasında uyulacak kurallar açıklanır.
    • Kümeslerde yapılacak işler açıklanır.
    • Yarkaların kümeslere yerleştirilmesi açıklanır.
    • Yarkaların beslenmesi açıklanır.
  • 3. Yumurtlayan Tavukların Bakım ve Beslenmesi
    • Yumurtacı tavuğun özellikleri açıklanır.
    • Kafes ve yer tavukçuluğunda yemlemenin önemi açıklanır.
    • Yumurtacı tavuğun beslenmesinde kullanılan yemler açıklanır.
    • Yem değişikliğinin beslemeye etkisi açıklanır.
    • Yumurta tavukçuluğunda canlı ağırlık tartımının önemi açıklanır.
    • Kireçtaşı ve grit kullanımı açıklanır.
  • 4. Düşük Verimli, Hasta ve Ölen Hayvanlarla İlgili İşlemler
    • Ölenlerin kaydını tutma açıklanır.
    • Tavuklarda zorlamalı tüy dökümünün önemi ve sebepleri açıklanır.
    • Zorlamalı tüy dökümü yöntemleri açıklanır.
    • Zorlamalı tüy dökümünde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 5. Yumurtaların Toplanması ve Tasnifi
    • Yumurta tasnifinin önemi açıklanır.
    • Yumurtadaki anormallikler açıklanır.
    • Yumurtaların sınıflandırılması açıklanır.
    • Yumurtaların viyollere dizilmesi açıklanır.
    • Yumurta anormallikleri açıklanır.

  8. Hayvanların Dış Bakımı (12 ders saati)

  • 1. Tımar
    • Tımar yapmanın faydaları açıklanır.
    • Tımar araç gereçleri açıklanır.
    • Tımar yapma işlemi açıklanır.
    • Tımar sonrası yapılacak işlemler açıklanır.
    • Fırça, gebre, maya demiri kullanımı açıklanır.
    • Tarakla tarama açıklanır.
  • 2. Hayvanlara Banyo Yaptırma
    • Banyo yaptırmanın önemi açıklanır.
    • Banyoda kullanılan haşere ilaçları açıklanır.
    • Banyo yaptırılan yerler açıklanır.
    • Koyunlarda banyo yaptırma yöntemleri açıklanır.
  • 3. Ayak ve Tırnak Bakımı
    • Tırnak bakımında kullanılan alet ve malzemeler açıklanır.
    • Tırnak yapısında deformasyona sebep olan faktörler açıklanır.
    • Sığırlarda tırnak bakımı açıklanır.
    • Deforme tırnak açıklanır.
  • 4. Boynuz Köreltme
    • Boynuzlu sığırın sakıncaları açıklanır.
    • Boynuz köreltmede kullanılan malzemeler açıklanır.
    • Boynuz köreltme yöntemleri açıklanır.
  • 5. Gaga Kesimi
    • Gaga kesiminde kullanılan araç ve gereçler açıklanır.
    • Gaga kesim tekniği açıklanır.
    • Gaga kesiminde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
  • 6. Kırkım
    • Yapağının ekonomideki yeri ve önemi açıklanır.
    • Yabancı madde oranına göre gömleklerin sınıflandırılması açıklanır.
    • Kırkım yapmanın önemi açıklanır.
    • Kırkım yapma işlemi açıklanır.
    • Yapağı kusur ve hataları açıklanır.
    • Keçeleşme açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak çiftlik hayvanlarının kimliklendirilmesi, kayıt altına alınması, sürü yönetim tekniklerinin uygulanması, uygun teknik ve yöntemlerle bakım ve beslemelerinin yapılması, kuluçka tekniğine göre civciv üretimi ve işletme kayıtlarının tutulmasına yönelik bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.