10. Sınıf Atölye Yıllık Planı 2026-2027 - İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği

10. Sınıf Atölye Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Atölye dersi, İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği alanında haftada 9 ders saati okutulur; yıllık planında 10 öğrenme birimi, 344 ders saati ve 220 kazanım yer alır. Yıl, “Arama Kurtarmaya Hazırlık” öğrenme birimiyle başlar (Doğal Afet Hareket Planı, Arama Kurtarma Ekibinin Kurulması, Çevre ve Ekibe Yönelik Güvenlik Tedbirler vb.); aradaki 8 öğrenme biriminin ardından “İlkyardım” öğrenme birimiyle biter (İlkyardım İçin Durum Analizi, Kazazedeye Psikolojik Destek, Temel Yaşam Desteği vb.).

• 10. Sınıf Atölye Günlük Planları (haftalık ders planları)
• İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Atölye Ders Bilgi Formu (DBF)
• Atölye Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği - İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Atölye dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Arama Kurtarmaya Hazırlık (21 ders saati)

  • 1. Doğal Afet Hareket Planı
    • Doğal afet hareket planı yapar.
    • Afetler tanımlanır.
    • Emniyetli bölgeler açıklanır.
    • Şehir plan ve haritaları afetler yönünden yorumlanır.
    • Afet durumunda alternatif ulaşım yollarının gerekliliği açıklanır.
    • Harita okuma yöntemi açıklanır.
    • Alternatif yolların işaretlenmesi açıklanır.
    • Su kaynaklarının yerlerinin tespit edilmesi işlemi açıklanır.
  • 2. Arama Kurtarma Ekibinin Kurulması
    • Arama kurtarmaya başlamadan önce arama kurtarma ekibini kurar.
    • Arama kurtarma ekibi tanımlanır.
    • Ekip elemanlarının rol ve görevleri tanımlanır.
  • 3. Çevre ve Ekibe Yönelik Güvenlik Tedbirler
    • Arama kurtarmaya başlamadan önce kurallarına uygun şekilde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alır.
    • Olay yerinde sessizliği sağlamanın önemi açıklanır.
    • Olay yerinin aydınlatılması için gerekli aydınlatma şekilleri sıralanır.
    • Olay yerindeki tesisatların yaratacağı tehlikeler sınıflandırılır.
    • Enkaz/göçük alanındaki uyarı levhalarının özellikleri açıklanır.
  • 4. Enkaz ve Göçük Değerlendirmesi
    • Arama kurtarmaya başlamadan önce enkazın / göçüğün durumunu ve riskleri değerlendirir.
    • Yapım malzemelerine göre binalar sınıflandırılır.
    • Binaların çökme ve yıkılma şekilleri açıklanır.
    • Enkaz/göçük altında kalan canlıların tespit edilmesi işlemleri açıklanır.

  2. Basit Arama (23 ders saati)

  • 1. Kişisel Arama
    • Seslenme, dokunma ve dinleme yöntemleri ile arama yapar.
    • Seslenerek/vurarak arama açıklanır.
    • Dokunarak arama açıklanır.
    • Dinleyerek arama açıklanır.
  • 2. Toprak Kaymasında ve Çökmesinde Arama
    • Toprak kayması ve çökme durumlarında toprak aktarıp arama yapar.
    • Toprak kayması nedenleri açıklanır.
    • Toprak kaymasında canlı arama ve kurtarma yöntemleri açıklanır.
    • Toprak çökmesi nedenleri açıklanır.
    • Toprak çökmesinde canlı arama ve kurtarma yöntemleri açıklanır.
  • 3. Köpekle Arama
    • Eğitimli köpekleri yönlendirip arama yapar.
    • Arama köpeklerini yönlendirme açıklanır.
    • Arama köpeklerini gözlemleme açıklanır.
    • Arama köpekleri hatırlatma eğitimleri ile olaylara hazırlanır.
  • 4. Çığ Düşmelerinde Arama-Kurtarma
    • Çığ düşmelerinde çeşitli arama kurtarma tekniklerini uygulayıp belirlenen yerlerde arama işlemini gerçekleştirir.
    • Çığ çeşitleri açıklanır.
    • Çığ önleme tedbirlerini sıralar.
    • Çığ düşmesinde kullanılacak ekipmanları tarif eder.
    • Çığ düşmesinde uygulanan arama-kurtarma tekniklerini açıklar.

  3. Cihaz ile Arama (20 ders saati)

  • 1. Termal Kamera ile Arama
    • Enkaz bölgesinde ısıya duyarlı kameralar yardımıyla arama işlemini gerçekleştirir.
    • Termal kamera çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Termal kamera ile arama yapma açıklanır.
  • 2. Enkaz ve Göçükte Görüntülü Cihaz ile Arama
    • Enkaz ve göçük bölgelerinde kameralı arama cihazları ile arama yapar.
    • Görüntülü arama cihazı çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Görüntülü arama cihazı ile arama yapma açıklanır.
  • 3. Enkaz ve Göçükte Ses Dinleme Cihazı ile Arama
    • Enkaz ve göçük bölgelerinde ses dinleme cihazları ile arama yapar.
    • Sismik dinleme cihazı çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Sismik dinleme cihazı ile arama yapma açıklanır.

  4. Enkaz ve Göçük Altındaki Canlıların Kurtarılması (20 ders saati)

  • 1. Enkaz ve Göçükte Yol Açılması
    • Enkaz ve göçük bölgesinde kazazedeye ulaşmak amacıyla kurallara uygun yol açar.
    • Enkaz/göçükte ilerleme yöntemleri açıklanır.
    • Beton kesme ve kırma işlemi açıklanır.
    • Kesme ve kırma aletlerinin özellikleri ve kullanım şekilleri açıklanır.
    • Enkaz bölgesinin işaretlenmesinin önemi açıklanır.
  • 2. Yıkıntının Desteklenmesi
    • Enkazın arama kurtarmaya engel oluşturan kısmına uygulanacak destekleme yöntemini belirleyerek enkazı uzaklaştırır.
    • Yıkıntının desteklenmesi açıklanır.
    • Destekleme de kullanılan araç gereçler sıralanır.
    • Yıkıntının kısmi olarak kaldırılması işlemi açıklanır.

  5. Su Baskınında Canlıları Kurtarma (20 ders saati)

  • 1. Suyun Tahliyesi
    • Su tahliyesi için kullanılacak ekipmanı seçerek suyu tahliye eder.
    • Su baskınlarının nedenleri açıklanır.
    • Su baskını tehlikeleri açıklanır.
    • Su baskınında suyun tahliye edilmesinin önemi açıklanır.
  • 2. Canlının Tahliyesi
    • Su baskınında mahsur kalan canlıya ulaşarak canlıyı sudan kurtarma yöntemlerini uygular.
    • Sudan kurtarma bot çeşitleri sıralanır.
    • Suda mahsur kalan canlı ile araç arasında köprü oluşturma açıklanır.
    • Canlının bota alınması işlemi açıklanır.
    • Canlıyı çekerek sudan kurtarma ekipmanları sıralanır.
    • Canlıyı çekerek sudan kurtarma yöntemleri sıralanır.
    • Canlıyı yüzerek kurtarmadaki yöntem ve riskler açıklanır.

  6. Trafik Kazalarında Kurtarma (60 ders saati)

  • 1. Olay Yerinin Güvenliği
    • Emniyet şeridi çekerek olay yerinde personel ve kazazede güvenliğini sağlar.
    • Olay yeri güvenlik çalışmaları açıklanır.
    • Kurtarma personelinin güvenliğinin önemi açıklanır.
    • Kaza yapan aracın güvenliğinin önemi açıklanır.
    • Kazazedenin güvenliğinin önemi açıklanır.
  • 2. Aracın Sabitlenmesi
    • Müdahale öncesi sabitleme yöntemlerini kullanarak kaza yapan aracı sabitler.
    • Araç çeşitleri sıralanır.
    • Araçların yapımında kullanılan malzemelerin özellikleri açıklanır.
    • Kaza yapan aracın kesilme yapılabilecek noktaların bulunması açıklanır.
    • Araç sabitleme ekipmanları açıklanır.
    • Araç sabitleme yöntemleri açıklanır.
  • 3. Elektrik Tesisatının Kesilmesi
    • Araçtaki akü bağlantılarını güvenli bir şekilde kuralına göre söker.
    • Araç elektrik sistemleri açıklanır.
    • Araç elektriğinin kesilme gerekliliği açıklanır.
    • Araçlardaki hava yastıklarının özellikleri açıklanır.
    • Kaza yapan araçtaki hava yastıklarının devreden çıkarılması gerekliliği açıklanır.
  • 4. Aracın Camlarının Çıkarılması
    • Uygun yöntemler ile aracın camlarını güvenli şekilde çıkarır.
    • Oto cam çeşit ve özellikleri açıklanır.
    • Cam çıkarma yöntemleri açıklanır.
  • 5. Aracın Kapılarının Çıkarılması
    • Kaza yapan aracın kapısını menteşe veya kilit tarafından açar.
    • Araçlardaki kilit çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Araçlardaki menteşe çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Kapı çıkarma yöntemleri açıklanır.
  • 6. Ön Panelde Sıkışmanın Ortadan Kaldırılması
    • Direksiyon simidini / milini keserek kaza yapan aracın ön panelini ayırır.
    • Araç ön panel özellikleri açıklanır.
    • Araç ön panel ayırma ve kaldırma yöntemleri açıklanır.
    • Direksiyon özellikleri açıklanır.
    • Direksiyon kesme yöntemleri açıklanır.
  • 7. Aracın Yan Duvarının Açılması
    • Kaza yapan araçta kesme noktalarını tespit ederek aracın yan duvarını iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak keser.
    • Aracın yan duvar özellikleri açıklanır.
    • Kaza yapan aracın yan duvarının açılması işlemi açıklanır.
  • 8. Aracın Tavanına Kapak Açılması
    • Kaza yapan aracın tavanını tekniğine uygun şekilde açar.
    • Araçlarda tavan özellikleri açıklanır.
    • Kaza yapan aracın tavanının açılması işlemi açıklanır.

  7. Yüksekten Kurtarma (52 ders saati)

  • 1. Atlama Yatağı Açılması
    • Atlama yatağı kurulacak yere göre tekniğine uygun atlama yatağı açar.
    • Atlama yatağı çeşitleri ve özellikleri sıralanır.
    • Atlama yatağı ile kurtarma yöntemleri açıklanır.
  • 2. Merdivenle Kurtarma
    • Olay yerinden canlıyı merdivenle güvenle indirir.
    • Araç merdiveni tarif edilir.
    • Merdiven çeşitleri sıralanır.
    • Merdiven kurma şekilleri açıklanır.
    • Tırmanma teknikleri sıralanır.
    • Canlıyı merdivenle kurtarma işlemi açıklanır.
  • 3. Sedye ile Kurtarma
    • Kurallarına uygun olarak olay yerinde sedye ile canlıyı sabitleyerek taşır
    • Sedye çeşitleri ve özelliklerini açıklar.
    • Canlıların sedyeye sabitlenmesi işlemini açıklar.
    • Canlının sedye ile taşınma şekillerini sıralar.
    • Sedye ve sürgülü merdiven kombinasyonlarını açıklar.
  • 4. Kurtarma Tüneli ile Kurtarma
    • Kurtarma tünelini binaya monte ederek kontrollü bir şekilde kurtarma yapar
    • Kurtarma tünelinin özellikleri açıklanır.
    • Kurtarma tünelinin kullanım şekilleri sıralanır.
    • Kurtarma tünelinde güvenli iniş şekilleri sıralanır.
  • 5. Kurtarma Halatı ile Kurtarma
    • Çapa noktası oluşturarak yüksek açıdan canlıyı kurtarma halatı ile kurtarır.
    • Halat çeşitleri sıralanır.
    • Kurtarma düğüm çeşitleri sıralanır.
    • Çapa noktası oluşturma açıklanır.
    • Yüksek açıdan iniş yöntemleri açıklanır.
    • Kurtarma operasyonlarında kullanılan ekipmanlar sıralanır.
  • 6. Liberatör ile Kurtarma
    • Liberatör sistemini kurarak iniş ve çıkış işlemlerini gerçekleştirir.
    • Liberatörün yapısı ve özellikleri açıklanır.
    • Liberatörün kumanda edilmesi açıklanır.
    • Liberatör ile iniş/çıkış yöntemi açıklanır.
  • 7. Tripod Kurulması
    • Tripod kurulabilecek yeri tespit ederek iniş ve çıkış yapar.
    • Tripod çeşitleri ve özellikleri açıklanır.
    • Tripod kurma şekli açıklanır.

  8. Asansörden Kurtarma (30 ders saati)

  • 1. Asansör Enerjisi Kesilmesi
    • Asansör kumanda panosundan elektrik enerjisini keser.
    • Asansör kumanda panosu tanıtılır.
    • Elektrik devre kesici elemanlar tanıtılır.
    • Asansörün çalışma prensibi açıklanır.
  • 2. Kabinin Kat Hizasına Getirilmesi
    • Tekniğine uygun şekilde asansör kabinini kat hizasına ulaştırır.
    • Asansörlerin çeşit ve özellikleri açıklanır.
    • Asansör sisteminde kullanılan haberleşme araçları açıklanır.
    • Makine dairesi ile asansör kabini arasında haberleşme sağlanır.
    • Asansör kuyusu tarif edilir.
    • Asansör makine dairesi açıklanır.
    • Asansör halat sistemi açıklanır.
  • 3. Asansör Kapısı Açılması
    • Asansör kapısını acil açma anahtarı veya kırma / açma teknikleri ile güvenli şekilde açar.
    • Acil açma anahtarı tarif edilir.
    • Asansör kapısı çeşit ve özellikleri açıklanır.
    • Asansör kapısı kırma/açma teknikleri açıklanır.
  • 4. Kabin ile Kuyu Duvarı Arasındaki Sıkışmalarda Kurtarma
    • Kabin ile kuyu duvarı arasındaki bölgede sıkışan kazazedeyi ayırma / kesme işlemi ile çıkartır.
    • Kılavuz ray çeşit ve özellikleri açıklanır.
    • Kabin ile kuyu duvarını ayırma yöntemleri açıklanır.

  9. Kuyudan Kurtarma (30 ders saati)

  • 1. Kuyuya İnme Hazırlıkları
    • Kuyuda zehirli gaz ve oksijen ölçümü sonrası aydınlatma, aspirasyon ve vantilasyon işlemlerini gerçekleştirerek tripodu kurar.
    • Kuyuların çeşit ve özellikleri açıklanır.
    • Kuyudaki tehlikeler sıralanır.
    • Kuyuya oksijen verilmesi işlem açıklanır.
    • Kuyunun aydınlatılması işlem açıklanır.
    • Tripodun kurulması işlemleri sıralanır.
  • 2. Canlının Kuyudan Çıkarılması
    • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak kuyudan uygun yöntemlerle kazazedeyi çıkarır.
    • Kuyudan kurtarma operasyonunda kullanılan araç ve gereçler sıralanır.
    • Kuyuda karşılaşılacak tehlikeler sıralanır.
    • Kuyuya inme teknikleri açıklanır.
    • Kazazedeyi kuyudan çıkarma hazırlıkları açıklanır.
    • Kazazedeyi sedye ile kuyudan çıkarma işlemi açıklanır.

  10. İlkyardım (68 ders saati)

  • 1. İlkyardım İçin Durum Analizi
    • İlk yardım önceliklerini saptayarak olay yerini ve yaralıyı değerlendirir.
    • İlkyardım tanımlanır.
    • İlkyardımın önemi açıklanır.
    • İlkyardımda öncelikler sıralanır.
    • İlkyardımcının uyacağı kurallar sıralanır.
    • İlkyardım malzemeleri sıralanır.
    • İnsan vücudunun yapısı ve işleyişi açıklanır.
    • Olay yeri ve yaralı değerlendirilir.
  • 2. Kazazedeye Psikolojik Destek
    • Kazazedenin durumunu değerlendirip kazazede ile iletişim kurar.
    • Olağanüstü durumlardaki davranış şekilleri sıralanır.
    • Stres altındaki kişilere karşı uygulanacak davranış şekilleri açıklanır.
    • Kriz ve travma ile başa çıkma yolları açıklanır.
  • 3. Temel Yaşam Desteği
    • Kazazedenin nabız kontrolü ile kan dolaşımını değerlendirerek durumuna göre uygun suni solunum ve kalp masajı uygulamalarını gerçekleştirir.
    • Solunum ve kalp durması açıklanır.
    • Temel yaşam desteği tanımlanır.
    • Suni solunum açıklanır.
    • Kalp masajı açıklanır.
    • Hava yolu tıkanıklığı açıklanır.
  • 4. Kanamaya ve Şoka Müdahale
    • Vücutta baskı uygulanacak noktaları tespit ederek kanamaya müdahale eder.
    • Kanama açıklanır.
    • Kanamaya müdahale şekilleri açıklanır.
    • Şok açıklanır.
    • Şoka müdahale şekilleri açıklanır.
  • 5. Göze, Kulağa ve Buruna Kaçan Yabancı Cismin Çıkarılması
    • Göze, kulağa ve buruna kaçan yabancı cisimleri tespit ederek çıkartır.
    • Göze yabancı cisim kaçmasında ilkyardım açıklanır.
    • Kulağa yabancı cisim kaçmasında ilkyardım açıklanır.
    • Buruna yabancı cisim kaçmasında ilkyardım açıklanır.
  • 6. Bilinç Bozukluklarında Müdahalede
    • Kazazedeyi bilinç kaybı yönünden değerlendirerek havale durumuna müdahalede bulunur.
    • Bilinç kaybı tanımlanır.
    • Bilinç kaybı belirtileri sıralanır.
    • Bilinç kaybı/bilinç bozukluklarına müdahale şekilleri açıklanır.
  • 7. Yaralanmalarda İlkyardım
    • Yaralanmalarda yara yerini değerlendirerek yaranın ciddiyetine göre ilk yardım uygular.
    • Yara açıklanır.
    • Yaralar sınıflandırılır.
    • Yara şekillerine göre müdahale açıklanır.
  • 8. Yanık ve Isı Dengesi Bozulmalarına Müdahale
    • Yanık, donma ve sıcak çarpması durumlarını değerlendirerek derecesine göre müdahalede bulunur.
    • Yanık tanımlanır.
    • Yanıklara müdahale yöntemleri açıklanır.
    • Donma tanımlanır.
    • Donmalara müdahale yöntemleri açıklanır.
    • Sıcak çarpması açıklanır.
    • Sıcak çarpmasında ilkyardım açıklanır.
  • 9. Kırık, Çıkık ve Burkulma Olan Uzvun Sabitlenmesi
    • Kırık, çıkık ve burkulma olan bölgeyi tespit ederek sabitler.
    • Kırığı tanımlar, çeşitlerini ve belirtileri açıklanır.
    • Kırığa müdahale şekilleri açıklanır.
    • Çıkığı tanımlar, çeşitlerini ve belirtileri açıklanır.
    • Çıkığa müdahale şekilleri açıklanır.
    • Burkulmayı tanımlar, çeşitlerini ve belirtileri açıklanır.
    • Burkulma müdahale şekilleri açıklanır.
    • Kırık, çıkık ve burkulmalarda sabitleme işlemi açıklanır.
  • 10. Zehirlenmelerde İlkyardım
    • Zehirlenme belirtilerini tespit ederek zehirlenme şekline göre müdahale işlemini gerçekleştirir.
    • Zehirlenmenin genel belirtileri açıklanır.
    • Sindirim, solunum ve cilt yoluyla zehirlenmelere müdahale şekilleri açıklanır.
    • Hayvan sokması sonucu oluşan zehirlenmelere müdahale şekilleri açıklanır.
  • 11. Kazazedenin Taşınması
    • Kazazedeyi uygun yöntemle güvenli şekilde taşır.
    • Hasta/yaralı taşınmasında genel kurallar açıklanır.
    • Acil taşıma teknikleri açıklanır.
    • Sedye ile taşıma teknikleri açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak arama kurtarma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.