İmalat İşlemleri 10. Sınıf Yıllık Plan

İmalat İşlemleri 10. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Makine ve Tasarım Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• İmalat İşlemleri Ders Bilgi Formu (DBF)
• İmalat İşlemleri Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Makine ve Tasarım Teknolojisi - Bilgisayarlı Makine İmalatı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında İmalat İşlemleri dersi 10. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 7 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Ölçme Ve Kontrol (14 ders saati)

  • 1. Ölçme
    • Ölçmenin tanımı yapılır
    • Ölçme ve kontrolü etkileyen faktörler hakkında bilgi verilir.
    • Ölçü sistemleri hakkında bilgi verilir.
    • Kumpaslarla ölçme işlemi örneklerle açıklanır.
    • Mikrometrelerle ölçme işlemi örneklerle açıklanır.
    • Komparatörler ölçme işlemi örneklerle açıklanır.
  • 2. Kontrol
    • Kontrolün tanımı yapılır.
    • Ölçme ve kontrol arasındaki farklar açıklanır.
    • Paralel yüzlü camlarla kontrol işlemi örneklerle açıklanır.
    • Gönyeler ile kontrol işlemi örneklerle açıklanır.
    • Mastarlar ile kontrol işlemi örneklerle açıklanır.
    • Su terazileri ile kontrol işlemi örneklerle açıklanır.

  2. Malzeme Ve Muayene (21 ders saati)

  • 1. Malzemenin Tanımı Ve Çeşitleri
    • Malzemenin tanımını yaparak malzeme çeşitleri hakkında bilgi verilir.
  • 2. Malzeme Muayene Yöntemleri
    • Malzeme muayene işlemlerinin amacı açıklanır.
    • Tahrip etmeden yapılan malzeme muayene yöntemleri açıklanır.
    • Penetran sıvı ile yapılan kontrol işlemlerinin püf noktaları açıklanır.
    • Ultrasonik muayene teknikleri hakkında bilgi verilir.
    • Röntgen ışınları ile muayenede radyoaktif görüntü oluşturma hakkında bilgi verilir.
    • Manyetik kontrolün nerelerde kullanıldığı örneklerle açıklanır.
    • Malzemeleri tahrip ederek yapılan muayene hakkında bilgi verilir.
    • Kıvılcım deneyi , çekme , bükme, burulma ,kesme , basma ve kopma deneyleri uygulayarak gösterilir.
  • 3. Sertlik Ölçme Yöntemleri
    • Sertlik kavramı örneklerle açıklanır.
    • Sertlik ölçme yöntemleri hakkında bilgi verilir.
    • Sertlik ölçme işlemleri uygulamalı olarak öğrencilere gösterilir.

  3. Torna Tezgâhında Vida Açma (30 ders saati)

  • 1. Üçgen Vida Ve Somunu
    • Torna tezgâhında üçgen vida açılması sağlanır.
    • Yapılan vida ve somun iki parça beraber çalıştırılması ve kontrolü yapılması sağlanır.
  • 2. Kare Vida Açma
    • Kare vida hesabı yapmaları sağlanır.
    • Kare vida açılması sağlanır.
    • Yapılan işlerin ölçü ve yüzey kalite kontrolü yapılması sağlanır.
  • 3. Trapez Vida Açma
    • İşlem sırasına uygun trapez vida açması sağlanır.
    • Yapılan işlerin ölçü ve yüzey kalite kontrolü yapılması sağlanır.

  4. Delik Büyültme Ve Yay Sarma (30 ders saati)

  • 1. Tornada Delik Delme Ve Büyütme
    • Torna tezgâhında delik kalemi ile delik büyütme işlemi yapılması sağlanır.
    • Yapılan işlerin ölçü ve yüzey kalite kontrolü yapılması sağlanır.
  • 2. Tornada Deliklere Kanal Açma
    • Delik çapına göre delik kateri seçimi yapılır.
    • Delik kanal kaleminin ekseninde bağlanması sağlanır.
    • Devir sayısı ve ilerleme hızı hesabı yapılarak kanal açma işlemi yapılması sağlanır.
  • 3. Torna Tezgâhında Yay Sarma
    • Yayların tanımı, özellikleri ve kullanım alanları açıklanır.
    • Basma ve çekme yayların genel özellikleri listelenir.
    • Yay sarma işlemi ve öncesinde dikkat edilmesi gereken emniyet kurallarına sıralanır.
    • Tezgâhta yapılacak ayarlar ve ön hazırlık işlemleri açıklanır.
    • İşlem sırasına göre yay sarma işleminin yapılması sağlanır.
  • 4. Torna Tezgâhının Bakımı
    • Torna tezgahının günlük bakım işlemleri açıklanır.
    • Torna tezgahının aylık bakım işlemleri açıklanır.
    • Torna tezgahının yıllık bakım işlemleri açıklanır.

  5. Özel Tornalama İşlemleri (34 ders saati)

  • 1. Yataklara Alarak Tornalama
    • Torna yatak çeşitleri açıklanır.
    • Sabit yatak ve gezer yatağın görevleri ve tezgâha bağlanması açıklanır.
    • Yataklara alarak tornalama işlemlerinin yapılması sağlanır.
  • 2. Kaçık Merkezli Tornalama İşlemleri
    • Eksantrik tornalama ve eksantrik markalama işlemleri açıklanır.
    • Punta deliği açma işlemleri açıklanır.
    • İş parçasını torna tezgahına bağlanması açıklanır.
    • Eksantrik tornalama işleminin yapılması açıklanır.
    • Tornalama işleminin kontrolü açıklanır.
  • 3. Mengeneli Aynalarla Tornalama İşlemleri
    • Mengeneli aynada tornalama işlemi açıklanır.
    • Mengeneli aynaya bağlanacak parçanın merkez kontrolü yapılır.
    • Mengeneli aynanın fener miline takılması ve sökülmesi açıklanır.
    • Parçanın dengelenmesi ve iş parçasının tornalanması açıklanır.
  • 4. Profil Tornalama İşlemleri
    • Tornalanacak profile göre kalem bilenmesi sağlanır.
    • Kalemin mastar yardımı ile katere bağlanması açıklanır.
    • İç ve dış bükey profil tornalama işlemleri açıklanır.
    • Köre tornalama işlemleri açıklanır.
    • Kopya tertibatı ile profil tornalama işlemleri açıklanır.
    • Tornalanan profilin şablon yardımı ile kontrol edilmesi açıklanır.
  • 5. Torna Tezgâhı Bakım İşlemleri
    • Penslerin tanımı ve önemi açıklanır.
    • Penslerin çeşitleri ve çalışma prensibi açıklanır.
    • Pens tertibatının tezgâha bağlanmasında işlem sırası açıklanır.
    • İş parçasının bağlanması açıklanır.
    • Tornalama için ön ayarların yapılması sağlanır.
    • Pens tertibatının sökülmesi işlem sırası açıklanır.

  6. Frezede Delik Delme Ve Kanal Açma İşlemleri (25 ders saati)

  • 1. Freze Tezgâhında Delik Delme Ve Delik Büyütme İşlemleri
    • Delik delme ve delik büyütme işlemleri açıklanır.
    • Delik delme işleminde kullanılan kesiciler ve yardımcı elemanlar listelenir.
    • Delik büyütme işleminde kullanılan kesiciler ve başlıklar listelenir.
    • İş parçasının bağlanması ve sökülmesi işlemleri açıklanır.
    • Freze tezgâhında delik büyütme işlemleri yapması sağlanır.
    • Yapılan işlerin ölçü ve yüzey kalite kontrolü yapılması sağlanır.
  • 2. Freze Tezgâhında Kanal Açma İşlemleri
    • Kama kanalının kullanım amacı açıklanır.
    • Kama kanalı açmada kullanılan kesiciler sınıflandırılır.
    • İş parçası ve kesicilerin tezgâha bağlanması işlem sırası açıklanır.
    • Düzlem yüzeylere kanal açma işlem sırası açıklanır.
    • Miller üzerine kama kanalı açma işlem sırası açıklanır.
    • Deliklere kama kanalı açma işlem sırası açıklanır.
    • Kama ölçülerine göre kama kanalının kontrolü sağlanır.
  • 3. Freze Tezgâhı Bakım İşlemleri
    • Freze tezgahlarının günlük bakım işlemlerini yapmak
    • Freze tezgahlarının aylık bakım işlemlerini yapmak
    • Freze tezgahlarının yıllık bakım işlemlerini yapmak

  7. Dişli Açma İşlemleri (42 ders saati)

  • 1. Düz Dişli Açma
    • Düz dişli çarkların tanımı ve kullanıldığı yerler açıklanır.
    • Düz dişli çark elemanları ve hesapları açıklanır.
    • Diş açma işlemleri için divizör hesabı, delikli ayna ayarları açıklanır.
    • İş parçasının divizör- punta arasına bağlanmasında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Modül freze çakısının seçimi ve malafaya bağlanması açıklanır.
    • Diş derinliğinin verilmesi ve dişlerin açılması işlem sırası açıklanır.
    • Diş açma işleminde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Açılan düz dişlinin kontrolünün yapılması sağlanır.
  • 2. Kremayer Dişli Açma
    • Kremayer dişlinin tanımı ve kullanıldığı yerler açıklanır.
    • Kremayer dişli elemanları ve hesapları açıklanır.
    • Modül freze çakısının seçimi ve malafaya bağlanması açıklanır.
    • Diş derinliğinin verilmesi ve dişlerin açılması işlem sırası açıklanır.
    • Kremayer dişli açmada dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Açılan kremayer dişlinin kontrolünün yapılması sağlanır.
  • 3. Helis Dişli Açma
    • Helis dişlinin çarkın tanımı ve kullanıldığı yerler açıklanır.
    • Helis dişli elemanları ve hesapları açıklanır.
    • Tabla ve üniversal başlığa açı verme işlem sırası açıklanır.
    • Diş derinliğinin verilmesi ve dişlerin açılması işlem sırası açıklanır.
    • Helis dişli açma sırasında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Açılan helis dişlinin kontrolünün yapılması sağlanır.
  • 4. Konik Dişli Açma
    • Konik dişlinin çarkın tanımı ve kullanıldığı yerler açıklanır.
    • Konik dişli çarkların çalışma pozisyonları açıklanır.
    • Konik dişli elemanları ve hesapları açıklanır.
    • Konik dişli açılış yöntemleri listelenir.
    • Diş derinliğinin verilmesi ve dişlerin açılması işlem sırası açıklanır.
    • Konik dişli açma sırasında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Açılan konik dişlinin kontrolünün yapılması sağlanır.
  • 5. Sonsuz Vida Ve Karşılık Dişlisi Açma
    • Sonsuz vidanın tanımı ve kullanıldığı yerler açıklanır.
    • Sonsuz vida elemanları ve hesapları açıklanır.
    • Dişli çark donanım hesabı açıklanır.
    • Diş derinliğinin verilmesi ve dişlerin açılması işlem sırası açıklanır.
    • Sonsuz vida açma sırasında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Açılan vidanın kontrolünün yapılması sağlanır.
    • Karşılık dişlisinin tanımı yapılır.
    • Karşılık dişlisi elemanlarının hesabı açıklanır.
    • Diş derinliğinin verilmesi ve dişlerin açılması işlem sırası açıklanır.
    • Dişlerin açılması sırasında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Açılan dişlinin kontrolünün yapılması sağlanır.
  • 6. Zincir Dişli Açma
    • Zincir dişlinin tanımı ve kullanıldığı yerler açıklanır.
    • Zincir dişli açma yöntemleri açıklanır.
    • Zincir dişli çeşitleri listelenir.
    • Zincir dişli elemanları ve hesapları açıklanır.
    • Diş derinliğinin verilmesi ve dişlerin açılması işlem sırası açıklanır.
    • Zincir dişli açma işlemleri sırasında dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Açılan zincir dişlinin kontrolünün yapılması sağlanır.

  8. Taşlama İşlemleri (14 ders saati)

  • 1. Düzlem Yüzey Taşlama İşlemleri
    • Taşlama işleminin amacını ve kullanım alanlarını açıklanır.
    • Taşlamada kullanılacak zımpara taşlarının özellikleri açıklanır.
    • Zımpara taşlarını dengelemesini ve tezgâha takılması açıklanır.
    • Düzlem yüzey taşlama tezgâhlarının çalışması açıklanır.
    • Düzlem yüzey taşlama tezgâhlarına iş bağlama yöntemleri açıklanır.
    • Düzlem yüzey taşlamada işlem sırası açıklanır.
    • İstenen yüzey kalitesine göre taş seçiminin önemi üzerinde durulur.
    • Taşa uygun devir sayısı ve işe uygun ilerleme hızı önemi üzerinde durulur.
    • Taşın iş parçası üzerinde sıfırlama yapılması sağlanır.
    • Uygun talaş derinliği vererek taşlama işleminin yapılması sağlanır.
    • Taşlamada işleminde soğutma sıvısı kullanmanın önemi açıklanır.
    • Körelen zımpara taşlarının bilenmesi açıklanır.
    • Düzlem yüzey taşlamada dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Taşlama işlemi sonunda ölçme ve kontrol işlemlerinin yapılması sağlanır.
  • 2. Silindirik Yüzey Taşlama İşlemleri
    • Silindirik taşlama tezgâhlarının çalışmasını açıklar.
    • Silindirik taşlama tezgâhlarına iş bağlama yöntemleri açıklanır.
    • Silindirik taşlama yöntemleri açıklanır.
    • Silindirik taşlamada işlem sırası açıklanır.
    • Silindirik taşlamada dikkat edilecek hususları açıklanır.
    • Taşlama işlemi sonunda ölçme ve kontrol işlemlerinin yapılması sağlanır.

  9. Alet Bileme İşlemleri (42 ders saati)

  • 1. Matkap Bileme
    • Alet bileme tezgâhlarının çalıştırılmasını açıklar.
    • Delinecek malzeme cinsine göre matkabın uç açılarını listelenir.
    • Hatalı bilenen matkabın delmeye etkisini açıklanır.
    • Matkap bilemede dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Matkap bilemede işlem sırası açıklanır.
    • Bilenen matkabın kesme açılarının kontrolü sağlanır.
  • 2. Kalem Bileme
    • İşlenecek malzemeye göre kalem açılarının üzerinde durulur.
    • Seri çelik kalemlere verilecek açılar listelenir.
    • Uygun bileme için taş seçimi açıklanır.
    • Seri çelik kalemlerin bilenmesinde dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Kalem açılarının optik veya verniyerli açı ölçerlerle kontrolü açıklanır.
    • Sert maden uçlu kalemlerin bilenmesinde işlem sırası açıklanır.
  • 3. Freze Çakılarını Bileme
    • Freze çakılarının malzemesine göre taş seçimini açıklar.
    • Freze çakılarını tezgâha bağlama yöntemleri açıklanır.
    • Freze çakılarının çanak taşla bilenmesi açıklanır.
    • Freze çakılarını silindirik taşla bilenmesi açıklanır.
    • Düz kanallı freze çakılarının bilenmesi açıklanır.
    • Parmak freze çakılarının bilenmesi açıklanır.
    • Kanal freze çakılarının bilenmesi açıklanır.
    • Açılı freze çakılarının bilenmesi açıklanır.
    • Helis kanallı freze çakılarının bilenmesi açıklanır.
    • Bilenen freze çakısının kesme açılarının kontrolü açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak imalat işlemlerinde kullanılan el aletleri ve takım tezgahlarını kullanarak ileri düzeyde iş parçalarının üretimini yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.