10. Sınıf Makine Meslek Resmi Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Makine Meslek Resmi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Makine Meslek Resmi dersi, Makine ve Tasarım Teknolojisi alanının Bilgisayarlı Makine İmalatı dalında haftada 3 ders saati okutulur; yıllık planında 5 öğrenme birimi, 108 ders saati ve 125 kazanım yer alır. Yıl, “Birleştirme Elemanları” öğrenme birimiyle başlar; “Yataklar”, “Dişli Çarklar” ve “Ara Kesitler ve Açınımlar” öğrenme birimlerinin ardından “Detay ve Komple Resimler” öğrenme birimiyle biter. En geniş yer 33 ders saatiyle “Dişli Çarklar” öğrenme birimine ayrılır.

• 10. Sınıf Makine Meslek Resmi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Makine ve Tasarım Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Makine Meslek Resmi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Makine Meslek Resmi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Makine ve Tasarım Teknolojisi - Bilgisayarlı Makine İmalatı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Makine Meslek Resmi dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Birleştirme Elemanları (30 ders saati)

  • 1. Vidalı Çizimleri
    • Temrin kağıdına vida dişleri çizer.
    • Vidalarla ilgili araştırma yapması istenir.
    • Öğrenciye vida ile cıvata arasındaki fark açıklanır.
    • Diş dibi ve diş üstü çapı kavramları anlatılır.
    • Cıvata başı ve cıvata boyu kavramları açıklanır.
    • Cıvata hesaplamalarına göre çizim yapılır.
    • Çizim sırasında işlem sırasına dikkat etmeleri sağlanır.
    • Anahtar ağzı kavramı açıklanır.
    • Somun elemanlarını çizmeye başlarken hesaplamalara göre çizim yapmaları sağlanır
    • Çizgi kalınlıklarına dikkat etmeleri sağlanır.
    • Diş diplerini gösterirken çizgi kalınlıklarına uymaları sağlanır.
    • Standart tablolardan ölçü alma işlemi açıklanır.
  • 2. Vidalı Birleştirme Çizimleri
    • Temrin kağıdına vidalı birleştirme resmi çizer.
    • Vidalı birleştirmelerle ilgili araştırma yapması istenir.
    • Cıvatalı birleştirme çizimlerinde çizimden önce birleştirme örnekleri görsel olarak anlatılır.
    • Çizim sırasında kolaylık sağlaması için parçaların imalatı sırasındaki işlem basamakları açıklanır.
    • Birleştirilecek parçalara önce delik delindiği, sonra cıvatanın takıldığı sonra da rondela ve somunun takıldığını anlatılır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir.
  • 3. Pimli ve Pernolu Birleştirmeler Çizimleri
    • Temrin kağıdına pimli ve pernolu birleştirme resmi çizer.
    • Tablolardan standart pim ölçülerini doğru tespit etmesi sağlanır.
    • Pimlerle ilgili araştırma yapması istenir.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Tablolardan standart perno ölçülerini doğru tespit etmesi sağlanır.
    • Pernolarla ilgili araştırma yapması istenir.
  • 4. Kamalı Birleştirme Çizimleri
    • Temrin kağıdına kamalı birleştirme resmi çizer.
    • Kamalarla ilgili araştırma yapması istenir.
    • Tablolardan standart kama ölçülerini doğru tespit etmesi sağlanır.
    • Kamalı birleştirme resimlerinde bırakılacak boşluğa dikkat etmesi istenir.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Kamalı birleştirmenin ön görünüşünün kesit olarak çizilmesi sağlanır.
  • 5. Perçinli Birleştirme Çizimleri
    • Temrin kağıdına perçinli birleştirme resmi çizer.
    • Perçinli birleştirmeler ile ilgili araştırma yapması istenir.
    • Perçinler hazır alındığı için yapım resminin çizilmediği, ölçülerinin tablolardan alındığı anlatılır.
    • Perçinli birleştirmelerde ön görünüşlerin kesit olarak çizilmesi sağlanır. Üst görünüşlerde ise perçinlerin kesit olarak çizilmesi sağlanır.
    • Delik çapı ile perçin çapı farklı olduğu halde çizimlerde aynı ölçüde çizilmesi gerektiği açıklanır.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
  • 6. Kaynaklı Birleştirme Çizimleri
    • Temrin kağıdına kaynaklı birleştirme resmi çizer
    • Kaynaklı birleştirmeler ile ilgili araştırma yapması istenir.
    • Bir resim üzerinde farklı kaynak tipi gösteriminden kaçınılır.
    • Kaynak sembolleri gösterilirken sembollerle beraber kılavuz çizgi ve referans çizgilerin kullanılması sağlanır.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.

  2. Yataklar (12 ders saati)

  • 1. Kayma Dirençli Yataklar
    • Temrin kağıdına kayma dirençli yatak resmi çizer.
    • Kayma dirençli yataklar hakkında bilgi toplaması istenir.
    • Millerin yataklandırılmış kısmına muylu dendiğini açıklar.
    • Tablolardan kayma dirençli yatak ölçülerini doğru tespit etmesi sağlanır.
    • Kayma dirençli yataklar resimlerde tek görünüşle ifade edilmesi gerektiği anlatılır. Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 2. Yuvarlanma Dirençli Yataklar
    • Temrin kağıdına yuvarlanma dirençli yatak resmi çizer.
    • Yuvarlanma dirençli yataklar hakkında bilgi toplaması istenir.
    • Tablolardan yuvarlanma dirençli yatak ölçülerini doğru tespit etmesi sağlanır.
    • Yuvarlanmalı dirençli yatak resimleri montaj resimlerinde kesit görünüş olarak çizilmesi sağlanır.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.

  3. Dişli Çarklar (33 ders saati)

  • 1. Düz Dişli Çark
    • Temrin kağıdına düz dişli resmi çizer.
    • Düz dişli çarklar hakkında araştırma yapması istenir.
    • Düz dişlilerin hesaplamalara göre çizilmesi sağlanır.
    • Ön görüşün kesit alınması sağlanmalıdır.
    • Resmin altına dişli tablosu çizilir.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 2. Kremayer Dişliler
    • Temrin kağıdına kremayer dişli resmi çizer.
    • Kremayer dişli çarklar hakkında araştırma yapması istenir.
    • Kremayer dişlilerin hesaplamalara göre çizilmesi sağlanır.
    • Helis kremayer dişlilerin açısı ve yönü birbirine paralel 3 çizgi ile ifade edilir.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Dişli tablosunun çizilerek doldurulması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 3. Helis Dişli Çark
    • Temrin kağıdına helis dişli resmi çizer.
    • Helis dişli çarklar hakkında araştırma yapması istenir.
    • Büyük güçlerin yüksek devirlerde iletilmesi açıklanır.
    • Düz dişli çarklara göre daha sessiz çalıştıkları anlatılır.
    • Helis dişli çarların hesaplamalara göre çizilmesi sağlanır.
    • Ön görünüşü yarım kesit olarak çizildiği açıklanır.
    • Helis açısı ve yönü birbirine paralel 3 çizgi ile ifade edilmelidir.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 4. Konik Dişli Çark
    • Temrin kağıdına konik dişli resmi çizer.
    • Konik dişli çarklar hakkında araştırma yapması istenir.
    • Konik dişli çarkların hesaplamalara göre çizilmesi sağlanır.
    • İki dişli çark, birbiri üzerinde çalışırken çapları bölüm daireleri kadar olan iki silindir beraberce çalışıyor kabul edilmelidir.
    • Konik dişli çarkların tam kesit olarak çizilmesi sağlanır.
    • Dişli tablosunun çizilerek doldurulması sağlanır.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 5. Sonsuz Vida ve Karşılık Dişlisi
    • Temrin kağıdına sonsuz vida ve karşılık dişlisi resmi çizer.
    • Sonsuz vida ve karşılık dişlisi hakkında araştırma yapması istenir.
    • Sonsuz vida ve karşılık dişlisi çizimlerinin hesaplamalara göre yapılması sağlanır.
    • Yükün ağız sayısı ve hızın küçük olduğu yerlerde, çok az kuvvetle çok iş görülmesi gereken yerlerde kullanıldığı açıklanır.
    • Dişli tablosunun çizilerek doldurulması sağlanır.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 6. Zincir Dişli
    • Temrin kağıdına zincir dişli resmi çizer.
    • Zincir dişlisi çarklar hakkında araştırma yapması istenir.
    • Zincir dişli çizimlerinin hesaplamalara göre yapılması sağlanır. İletilecek çevresel yüke göre tek sıralı, iki sıralı ya da üç sıralı olarak çizildiği açıklanır.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.

  4. Ara Kesitler ve Açınımlar (9 ders saati)

  • 1. Açınımlar
    • Temrin kağıdına kapalı yüzey ve şekillerin açınımlarını çizer.
    • Paralel doğru açınımları öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Bir noktada kesişen doğru (merkezi) açınımlarını öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Üçgenleme yöntemi ile açınımları öğrencilerin yapması sağlanır.
  • 2. Ara Kesitler
    • Temrin kağıdına birbiri ile kesişen parçaların ara kesitlerini çizer.
    • Cisimlerin arakesitleri öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Paralel düzlemler yöntemi öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Merkezi düzlemler yöntemi öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Küreler yöntemi öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Eksenleri ile birlikte dik kesişen konilerin arakesitini çizme öğrencilerin yapması sağlanır.

  5. Detay ve Komple Resimler (24 ders saati)

  • 1. Detay Resimleri Çizmek
    • Temrin kağıdına makine parçalarının detay resimlerini çizer.
    • Teknik resim kurallarına göre çizim yaptırılır.
    • Resim yaprağı üzerindeki görünüşlerde belirtilmeyen veya belirtilmesi uygun görülmeyen çeşitli bilgiler yazı alanında açıklanır.
    • Resim yaprağı üzerindeki görünüşlerde belirtilmeyen veya belirtilmesi uygun görülmeyen çeşitli bilgilerin yazı alanında açıklanması sağlanır.
    • Tolerans ve yüzey işleme işaretleri anlatılır.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Çizimler ve çizimler üzerindeki düzenlemeler önce çizilerek gösterilir sonra öğrencilerin yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır.
  • 2. Komple Resimleri (Montaj) Çizmek
    • Temrin kağıdına makine parçalarının montaj (komple) resimlerini çizer.
    • Yazı alanında çizgi kalınlıklarını doğru çizer.
    • Montaj numaraları aşağıdan başlanıp yukarıya doğru yazılır.
    • Numaralandırma montaj sırası dikkate alınarak yazılır.
    • Bir parça birden fazla kullanılıyorsa bir kez numaralandırılması sağlanır.
    • Montaj resimleri mümkün olduğu kadar en az görünüşle ifade edilmesi sağlanır.
    • Karmaşık kısımları anlatmak için detay veya özel bakış açılarıyla çizilen özel görünüşlerde çizilebilir.
    • Montaj çizimlerinde kesik çizgi kullanmaktan kaçınır.
    • Montaj resimlerine mümkün olduğu kadar ölçü verilmemesi sağlanır.
    • Her öğrenciye komple resim çizimleri yapması sağlanır.
    • Öğrencinin çizdiği her örnek bir port folyo dosyasına kaydedilir ve bir örneğini öğretmen alır

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak TS ISO DIN standartlarına ve teknik resim kurallarına uygun şekilde standart makine elemanlarını, yataklama elemanları, dişlileri çizme, cisimlerin ara kesit ve açınımlarını, detay ve komple resim çizimi ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.