10. Sınıf Sac Metal Kalıpları Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Sac Metal Kalıpları Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Sac Metal Kalıpları dersi, Makine ve Tasarım Teknolojisi alanının Endüstriyel Kalıp dalında haftada 9 ders saati okutulur; yıllık planında 9 öğrenme birimi, 324 ders saati ve 66 kazanım yer alır. Yıl, “Kılavuz Plakalı Delme Kesme Kalıpları İmalatı” öğrenme birimiyle başlar (Kılavuz Plakalı Kalıp Alt Grup Elemanları İmalatı, Kılavuz Plakalı Kalıp Üst Grup Elemanları İmalatı); aradaki 7 öğrenme biriminin ardından “Çekme Kalıpları” öğrenme birimiyle biter.

• 10. Sınıf Sac Metal Kalıpları Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Makine ve Tasarım Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Sac Metal Kalıpları Ders Bilgi Formu (DBF)
• Sac Metal Kalıpları Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Makine ve Tasarım Teknolojisi - Endüstriyel Kalıp (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Sac Metal Kalıpları dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Kılavuz Plakalı Delme Kesme Kalıpları İmalatı (68 ders saati)

  • 1. Kılavuz Plakalı Kalıp Alt Grup Elemanları İmalatı
    • Kalıp alt grup elemanlarının imalatını yapar.
    • Kalıp alt grup plakalarının ölçü ve gönyeye getirilmesi sağlanmalıdır.
    • Şerit tasarımında elde edilen çizimlere göre kılavuz plakaya markalama yapılması sağlanmalıdır.
    • Kalıp alt grup montajı bilgisi verilir.
    • Kalıp alt grup montajı yapılmış plakalar işlenir. (Zımba yerleri, şerit kanalı, dayama yeri, vb.)
  • 2. Kılavuz Plakalı Kalıp Üst Grup Elemanları İmalatı
    • Kalıp üst grup elemanlarının imalatını yapar.
    • Kalıp üst grup plakalarından zımba tutucu plaka, kılavuz plakaya göre markalanır ve işlenmesi sağlanır.
    • Üst grup plakalarının montaj bilgisi verilir.

  2. Kalıp Montajı (8 ders saati)

  • 1. Sac Metal Kalıp Alıştırmaları
    • Sac metal kalıp alıştırmalarını yapar.
    • Kalıp alt plakası (Dişi ve Kılavuz plakalar), zımba ile alıştırılmasının önemi anlatılır.
  • 2. Sac Metal Kalıp Montajı
    • Sac metal kalıp montajını yapar.
    • Alıştırması biten parçaların (Dişi plaka ve zımbalar) ısıl işlem ile sertleştirilmesi gerektiği bilgisi verilmelidir.
    • Isıl işlemi yapılan zımbalar ve dişi plakanın taşlanmasının önemi anlatılır.
    • Son montaj işlemi yapılarak, üretime hazır duruma getirilir.

  3. Kalıpları Test Etme (8 ders saati)

  • 1. Eksantrik ve Hidrolik Presler
    • Eksantrik ve hidrolik presleri tanır.
    • Üretime hazır duruma getirilen kalıpların, güvenlik tedbiri alınarak prese bağlanması anlatılır.
  • 2. Kalıpları Prese Bağlama
    • Kalıbı prese emniyetli şekilde bağlar.
    • Güvenlik tedbiri alınarak kalıbın preslere bağlanılmasının önemi anlatılır.
  • 3. Kalıpları Test Etme
    • Perse bağlanan kalıpları test eder.
    • Prese bağlanan kalıbın, test aşamaları anlatılır.

  4. Yan Çakılı Delme Kesme Kalıpları İmalatı (64 ders saati)

  • 1. Yan Çakılı Kalıp Alt Grup Elemanları İmalatı
    • Yan çakılı kalıp alt grup elemanlarının imalatını yapar.
    • Kalıp alt grup plakalarının ölçü ve gönyeye getirilmesi sağlanmalıdır.
    • Şerit tasarımında elde edilen çizimlere göre kılavuz plaka markalama yapılması sağlanmalıdır.
    • Yan çakı zımbasının diğer kalıp türlerine göre üstünlükleri anlatılmalıdır.
    • Kalıp alt grup montajı bilgisi verilir.
    • Kalıp alt grup montajı yapılmış plakaların unsurları işlenir. (Yan çakı ve diğer zımba yerleri, şerit kanalı, dayama yeri, vb.)
  • 2. Yan Çakılı Kalıp Üst Grup Elemanları İmalatı
    • Yan çakılı kalıp üst grup elemanlarının imalatını yapar.
    • Yan çakılı kalıp üst grup plakalarından zımba tutucu plakanın, kılavuz plakaya göre markalaması anlatılır.
    • Zımba tutucu plaka işlenerek, üst grup plakalarının montajı yaptırılır.

  5. Kılavuz Kolonlu Delme Kesme Kalıp İmalatı (40 ders saati)

  • 1. Kılavuz Kolonlu Kalıp Alt Grup Elemanları İmalatı
    • Kılavuz kolonlu kalıp alt grup elemanlarının imalatını yapar.
    • Kılavuz kolonlu kalıbın diğerlerinden ayıran özelliklerinin bilinmesi sağlanır.
    • Kılavuz kolonlu kalıp alt grup plakalarının ölçü ve gönyeye getirilmesi sağlanmalıdır.
    • Şerit tasarımında elde edilen çizimlere göre kılavuz plaka markalama yapılması sağlanmalıdır.
    • Kalıp alt grup montajı bilgisi verilir.
    • Kalıp alt grup montajı yapılmış plakalar işlenir. (Zımba, kolon ve dayama yerleri, vb.)
  • 2. Kılavuz Kolonlu Kalıp Üst Grup Elemanları İmalatı
    • Üst grup elemanlarının imalatını yapar.
    • Kalıp üst grup plakalarından zımba tutucu plaka, kılavuz plakaya göre markalanır ve işlenmesi sağlanır.

  6. Birleşik Kalıplar İmalatı (46 ders saati)

  • 1. Birleşik Kalıp Elemanları
    • Birleşik kalıpların elemanları açıklanır.
  • 2. Birleşik Kalıp İmalatı
    • Birleşik kalıp imalatını yapar.
    • Bileşik kalıbın diğerlerinden ayıran özelliklerinin bilinmesi sağlanır.
    • Birleşik kalıbın, kalıp alt grup plakalarının ölçü ve gönyeye getirilmesi sağlanmalıdır.
    • Bileşik kalıbın şerit tasarımında elde edilen çizimlere göre kılavuz plakanın markalaması sağlanmalıdır.
    • Birleşik kalıbın alt grup montajı bilgisi verilir.
    • Alt grup montajı yapılmış plakaların işlenmesi sağlanır. (Kolon yerleri, pilot pim delikleri, adımı vb.)

  7. Taşlama İşlemleri (14 ders saati)

  • 1. Zımpara Taşları
    • Zımpara taşlarının yapısını ve önemini bilir.
    • Zımpara taşlarının özellikleri (doku, sertlik vb.) kullanım alanları anlatılmalıdır.
    • Zımpara taşlarının dengeleme aparatında balansının alınması işlemi uygulamalı olarak anlatılmalıdır.
  • 2. Düzlem Yüzey Taşlama
    • Düzlem yüzey taşlama işlemini yapar.
    • Düzlem yüzey taşlamanın kalıpçılıktaki önemi açıklanır.
    • Kalıp plakalarının emniyetli, (Özellikle mıknatıslı tablalara) şekilde tezgâha bağlanması anlatılmalıdır.
    • Kalıp elemanlarının plaka yüzleri ve zımba kesici ağızları düzlem taşlamada öğretmen kontrolünde yaptırılmalıdır.

  8. Bükme Kalıpları (40 ders saati)

  • 1. Kalıp Parçaları İmalatı
    • Bükme kalıbı parçaları imalatını yapar.
    • Bükme kalıp gövdesini tezgâhlarda işlemek için gerekli açıklamalar yapılır.
    • Bükme zımbasını, sac kalınlığı ve çalışma boşluğunu hesaplayarak işlenmesi sağlanır.
    • Kalıp alt ve üst grup elemanları imalatı yaptırılır.
  • 2. Bükme Kalıplarının Montajı
    • Bükme kalıbı montajını yapar.
    • Kalıp alt grup elemanlarının montajı sırası ile yaptırılır.
    • Kalıp üst grup elemanlarının montajı sırası ile yaptırılır.
    • Bükme kalıbını test etmeden önce gerekli ayarlar anlatılmalıdır. Emniyet tedbirleri aldırılır.

  9. Çekme Kalıpları (36 ders saati)

  • 1. Çekme Kalıp Parçaları İmalatı
    • Çekme kalıbı parçaları imalatını yapar.
    • Kalıp alt plakasında bulunan elemanlarının görevleri örneklerle açıklanır.
    • Çekme kalıbının alt grubundaki, erkek çekme zımbasının önemi açıklanır.
    • Çekme kalıbındaki üst grup dişi çekme plakasının önemi açıklanır.
    • Çıkarıcı sistem elemanları örneklerle izah edilmelidir.
  • 2. Çekme Kalıp Montajı
    • Çekme kalıp montajını yapar.
    • Kalıp alt ve üst grup elemanları montajı sıralaması ile anlatılır.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alarak, üniversal ve CNC tezgâhlarda sac metal kalıp elemanlarının imalatı, kalıbın montajı, kalıbın preslerde test edilmesi ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.