11. Sınıf Model ve Prototip Atölyesi Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Model ve Prototip Atölyesi Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Model ve Prototip Atölyesi dersi, Makine ve Tasarım Teknolojisi alanının Endüstriyel Ürünler Tasarımı dalında haftada 7 ders saati okutulur; yıllık planında 10 öğrenme birimi, 252 ders saati ve 191 kazanım yer alır. Yıl, “Malzeme” öğrenme birimiyle başlar (Metal Malzeme, Metal Olmayan Malzeme); aradaki 8 öğrenme biriminin ardından “Üst Yüzey İşlemler” öğrenme birimiyle biter (Macun Uygulama, Zımparalama, Boyama).

• 11. Sınıf Model ve Prototip Atölyesi Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Makine ve Tasarım Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Model ve Prototip Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Model ve Prototip Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Makine ve Tasarım Teknolojisi - Endüstriyel Ürünler Tasarımı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Model ve Prototip Atölyesi dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 7 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Malzeme (14 ders saati)

  • 1. Metal Malzeme
    • Tasarıma uygun metal malzeme seçer.
    • Malzeme seçiminin önemi açıklanır.
    • Metal malzeme açıklanır.
    • Metal malzeme çeşitleri (demir ve demir dışı) açıklanır.
    • Metal malzemeleri fiziksel, kimyasal ve mekanik özellikleri açıklanır.
    • Metal alaşımlar açıklanır.
    • TSE, DIN, ISO, SAE, MKE Standartları açıklanır.
    • Tasarıma uygun metal malzeme seçimi yapması sağlanır.
  • 2. Metal Olmayan Malzeme
    • Tasarıma uygun metal olmayan malzeme seçer.
    • Metal olmayan malzemeler açıklanır.
    • Metal olmayan malzeme çeşitleri (plastik, seramik, ahşap, cam) açıklanır.
    • Metal olmayan malzemeleri fiziksel, kimyasal ve mekanik özellikleri açıklanır.
    • Plastik, seramik, ahşap ve camın elde edilişi açıklanır.
    • Tasarıma uygun metal olmayan malzeme seçimi yapması sağlanır.

  2. Talaşsız Üretim (21 ders saati)

  • 1. Kalıplama
    • Basit modelleme yöntemleri ile modele uygun kalıplama işlemleri yapar.
    • Basit modelleri kalıplama yöntemleri açıklanır.
    • Basit modelleme çeşitleri açıklanır.
    • Basit kalıplama çeşitleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yollarını açıklanır.
    • Modele uygun kalıplama işlemi yapması sağlanır.
  • 2. Döküm
    • Kalıbı ve dökülecek materyalleri hazırlayıp basit kalıplama yöntemiyle döküm işlemini yapar.
    • Döküm işlemi açıklanır.
    • Döküm çeşitleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Basit kalıplama yöntemi ile döküm işlemi yapması sağlanır.
  • 3. Büküm
    • Malzemeye göre bükme yöntemi ile ölçüsüne uygun bükme işlemlerini yapar.
    • Bükme işlemi açıklanır.
    • Bükme yöntemleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Ölçüsüne göre basit bükme işlemleri yapması sağlanır.

  3. Sökülebilir Birleştirme (21 ders saati)

  • 1. Vidalı Birleştirme
    • Uygun araç gereçler ile standartlara uygun vidalı, cıvatalı ve somunlu birleştirmeler yapar.
    • Vidalı birleştirmeler açıklanır.
    • Vida türleri açıklanır.
    • Cıvata ve somun türleri açıklanır.
    • Cıvata ve somun ölçüleri açıklanır. Cıvata çeşitleri açıklanır.
    • Somun çeşitleri açıklanır.
    • Anahtar çeşitleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Cıvatalı birleştirme yapması sağlanır.
  • 2. Kamalı Birleştirme
    • Uygun araç gereçler ile standartlara uygun kamalı birleştirmeler yapar.
    • Kamalar açıklanır.
    • Kama çeşitleri açıklanır.
    • Mil ve muylular açıklanır.
    • Kamalı birleştirmeler açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Kamalı birleştirmeler yapması sağlanır.
  • 3. Pim ve Pernolu Birleştirme
    • Uygun araç gereçler ile standartlara uygun pim ve pernolu birleştirmeler yapar.
    • Perno ve pimler açıklanır.
    • Perno ve pim çeşitleri açıklanır.
    • Perno ve pimli birleştirme açıklanır.
    • Perno ve pimlerin kullanılma yerleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Pim ve pernolu birleştirme yapması sağlanır.

  4. Sökülemeyen Birleştirme (21 ders saati)

  • 1. Kaynaklı Birleştirme
    • Uygun kaynak yöntemi ile kaynaklı birleştirmeler yapar.
    • Kaynak açıklanır.
    • Kaynak türleri açıklanır.
    • Kaynak makineleri açıklanır.
    • Elektrot çeşitleri sıralanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Kaynaklı birleştirme yapması sağlanır.
  • 2. Perçinli Birleştirme
    • Uygun perçinleme yöntemi ile perçinli birleştirmeler yapar.
    • Perçin açıklanır.
    • Perçin türleri ve malzemeleri açıklanır.
    • Perçinleme yöntemleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Perçinli birleştirme yapması sağlanır.

  5. Ahşap Model (28 ders saati)

  • 1. Ahşap Malzeme Seçimi
    • Modele uygun ahşap malzemeyi seçer.
    • Ahşap malzemeler açıklanır.
    • Ahşap malzeme türleri açıklanır.
    • Ahşap malzeme kullanım yerleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Modele uygun ahşap malzeme seçmesi sağlanır.
  • 2. Ahşap Modeli Markalama
    • Çizim ölçülerine göre modeli ahşap üzerine markalar.
    • Markalama açıklanır.
    • Markalama aletleri açıklanır.
    • Ölçme aletleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Modelin ahşap üzerine markalanması sağlanır.
  • 3. Ahşap Modeli Yapma
    • Modeli işler.
    • Ahşap model işleme yöntemleri açıklanır.
    • Ahşap şekillendirme aletleri açıklanır.
    • Ahşap işleme makineleri açıklanır.
    • Üst yüzey işlemleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Ahşap modeli yapması sağlanır.

  6. Kâğıt Model (28 ders saati)

  • 1. Kâğıt Malzeme Hazırlama
    • Uygun kâğıt malzeme seçip kaba ölçüde hazırlar.
    • Kâğıt malzemeler açıklanır.
    • Model yapımında kullanılan kâğıt ve karton malzemeler açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Uygun kağıt malzeme seçip kaba ölçülerde hazırlaması sağlanır.
  • 2. Kâğıt Model Markalama
    • Hazırladığı modeli kâğıt üzerine markalar.
    • Açınım ve arakesit açıklanır.
    • Kâğıt üzerine markalama yapımı açıklanır.
    • Markalamada kullanılan araç gereçler açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Hazırlana modelin kağıt üzerine markalaması sağlanır.
  • 3. Kâğıt Model Yapma
    • İşlem sırasına dikkat edip modeli yapar.
    • Kâğıt model açıklanır.
    • Kâğıt model araç-gereçleri açıklanır.
    • Yapıştırıcılar açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • İşlem sırasına dikkat ederek kağıt modeli yapması sağlanır.

  7. Plastik Model (21 ders saati)

  • 1. Plastik Malzeme Seçimi
    • Modele uygun plastik malzemeyi seçer.
    • Plastik malzemeler açıklanır.
    • Plastik malzeme türleri açıklanır.
    • Plastik malzeme şekillendirme yöntemleri açıklanır.
    • Termofor malzemeler açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Modele uygun plastik malzeme seçimi yapması sağlanır.
  • 2. Köpük Model Yapımı
    • İşleme yöntemini belirleyerek ölçüsüne uygun köpük model yapar.
    • Köpük model açıklanır.
    • Straforların özellikleri açıklanır.
    • Strafor şekillendirme yöntemleri açıklanır.
    • Strafor üzerine markalama, ölçme ve yapıştırma işlemleri açıklanır.
    • Üst yüzey işlemleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Ölçüsüne uygun köpük model yapması sağlanır.
  • 3. Termoform Model Yapımı
    • İşlem sırasına göre termoform model yapar.
    • Termoform model açıklanır.
    • Termoform malzemeler ve özellikleri açıklanır.
    • Termoform modelleme yöntemlerini açıklar.
    • Üst yüzey işlemleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Termofor model yapması sağlanır.

  8. Kompozit Model (28 ders saati)

  • 1. Kompozit Malzeme Seçimi
    • Modele uygun kompozit malzeme seçer.
    • Kompozit malzemeler açıklanır.
    • Kompozit malzemelerin özellikleri açıklanır.
    • Kompozit malzeme çeşitleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Modele uygun kompozit malzeme seçimi yapması sağlanır.
  • 2. Model Üst Yüzey İşlemleri
    • Blok kompozit malzemeleri işleyip oluşturduğu modele üst yüzey işlemlerini uygular.
    • Blok kompozit malzemeler açıklanır.
    • Blok kompozit malzemelerin özellikleri açıklanır.
    • Blok kompozit malzemeleri işleme yöntemleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Kompozit malzemeyi işleyip üst yüzey işlemlerini uygulaması sağlanır.
  • 3. Kabuk Model
    • İşlem sırasına göre kabuk model yapar.
    • Kabuk modeli açıklanır.
    • Kompozit reçineler ve özelikleri açıklanır.
    • Elyaf çeşitleri açıklanır.
    • Kalıp ayırıcıları, hızlandırıcılar ve sertleştiriciler açıklanır.
    • Üst yüzey işlemleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Kabuk model yapması sağlanır.
  • 4. Döküm Kompozit Model
    • İşlem sırasına göre döküm kompozit model yapar.
    • Döküm kompozit model açıklanır.
    • Kompozit reçineler açıklanır.
    • Dolgu maddeler açıklanır.
    • Kalıp ayırıcılar açıklanır.
    • Jelkotları açıklanır.
    • Üst yüzey işlemleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Döküm kompozit model yapması sağlanır.

  9. Hızlı Prototipleme (42 ders saati)

  • 1. Tezgah Ayarı
    • Tezgâhı talimatlara uygun şekilde çalışmaya hazırlar.
    • Tezgâh hazırlık işlemleri açıklanır.
    • Kullanılan ham maddelerin özellikleri açıklanır.
    • Tezgâhın çalışma sistemi açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Tezgahı çalışmaya hazırlaması sağlanır.
  • 2. Modeli İşleme
    • Modeli prototip tezgâhında işler.
    • Prototip tezgahları ve çalışma sistemleri açıklanır.
    • Tezgâh yazılımının özellikleri açıklanır.
    • Tezgâh parametreleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Modeli prototip tezgahında işlemesi sağlanır.
  • 3. Üst Yüzey İşlemleri
    • Modele üst yüzey işlemlerini uygular.
    • Ardıl işlemler açıklanır.
    • Ardıl işlemde kullanılan araç-gereçler açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Modele üst yüzey işlemleri uygulaması sağlanır.

  10. Üst Yüzey İşlemler (28 ders saati)

  • 1. Macun Uygulama
    • Yüzeye macun uygulayıp kullanılan araç gereçleri temizler.
    • Macun açıklanır.
    • Macun çeşitleri açıklanır.
    • Macun uygulama araçları açıklanır.
    • Temizleyiciler açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Yüzeye macun uygulayıp kullanılan araç gereçleri temizlemesi sağlanır.
  • 2. Zımparalama
    • Macun uygulanan yüzeye el ve makine ile zımparalama işlemi yapar.
    • Zımpara açıklanır.
    • Zımpara çeşitleri açıklanır.
    • Zımparalama yöntemleri açıklanır.
    • Zımparalamada kullanılan makineler açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Macun uygulanan yüzeye el ve makine ile zımparalama işlemi yapması sağlanır.
  • 3. Boyama
    • Zımparalanan yüzeye uygun boyama aracı ile boya uygular.
    • Boyama açıklanır.
    • Boya türleri açıklanır.
    • Boyama araçları açıklanır.
    • Boya katkı maddeleri açıklanır.
    • Yapılan işle ilgili doğabilecek kazaları ve korunma yolları açıklanır.
    • Zımparalanmış yüzeye uygun boyama aracı ile boya uygulaması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak malzeme seçimi, talaşsız üretim yöntemleri, sökülebilir birleştirme süreci, sökülemeyen birleştirme işlemleri; ahşap, kâğıt, plastik, kompozit model, hızlı prototipleme ve üst yüzey işlemleri ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.