11. Sınıf Atölye Yıllık Planı 2026-2027 - İzabe ve Haddecilik

11. Sınıf Atölye Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Atölye dersi, Metalürji Teknolojisi alanının İzabe ve Haddecilik dalında haftada 10 ders saati okutulur; yıllık planında 8 öğrenme birimi, 360 ders saati ve 135 kazanım yer alır. Yıl, “Kükürt Giderme” öğrenme birimiyle başlar (Magnezyum üfleme öncesi hazırlık yapma, Magnezyum enjeksiyonu yapma); aradaki 6 öğrenme biriminin ardından “Paketleme” öğrenme birimiyle biter (Soğutma, kesme ve doğrultma işlemlerini yapma; Rulo yapma, boy kesme işlemlerini yapma; Paketleyerek stok yapma).

• 11. Sınıf Atölye Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Metalürji Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Atölye Ders Bilgi Formu (DBF)
• Atölye Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Metalürji Teknolojisi - İzabe ve Haddecilik (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Atölye dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 10 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Kükürt Giderme (20 ders saati)

  • 1. Magnezyum üfleme öncesi hazırlık yapma
    • 1. Çelik üretimindeki kükürdü gidermek amacıyla magnezyum üfleme öncesi hazırlık yapar.
    • Torpidodaki sıcak metalin seviyesinin kontrol edilmesi sağlanır.
    • Torpidonun dış ve iç kısmında aşınma veya düşme olup olmadığının kontrol edilmesi sağlanır.
    • Ağız içindeki cüruf ve metal parçalarının temizlenmesi sağlanır.
    • Termokupol ile sıvı metal sıcaklığının ölçülmesi sağlanır.
    • Elektronik tartıda magnezyum miktarının kontrol edilmesi sağlanır.
    • Sistemdeki azot basıncının kontrol edilmesi sağlanır.
  • 2. Magnezyum enjeksiyonu yapma
    • 2. Sıvı metal içindeki kükürt oranını gidermek amacıyla magnezyum üflemesi yapar.
    • Torpido üzerindeki emiş fanlarının çalıştırılması sağlanır.
    • Lansın torpidoya daldırılması sağlanır.
    • Sıvı metale magnezyum ve azotun üflenmesini sağlanır.
    • Lansın torpidodan alınarak soğuması sağlanır.

  2. Sıvı Çelik Üretimi (40 ders saati)

  • 1. Ocağa çelik hurdası şarj etme
    • 1. Sıvı çelik üretiminde ocağa çelik hurdasını şarj eder.
    • Hurdaların vagonlarla hurda çukuruna getirilmesi sağlanır.
    • Hurdaların hurda kantarlarında tartılması sağlanır.
    • Tartılan hurdaları şarj arabalarına doldurulması sağlanır.
    • Şarj arabasını vinç yardımı ile ocağın yanına götürülmesi sağlanır.
    • Hafif hurdalar önce, ağır hurdalar sonra konvertöre dökülecek şekilde yükleme yapılması sağlanır.
  • 2. Ocağa sıvı ham demiri şarj etme
    • 2. Sıvı çelik üretiminde ocağa sıvı ham demiri şarj eder.
    • Sıvı ham demirin torpidolarla çelikhaneye getirilmesi sağlanır.
    • Torpidoların boşaltma çukuruna alınması sağlanır.
    • Sıvı ham demirin Load–cell tartı sistemi ile tartılması sağlanır.
    • Sıvı ham demirin potalara alınması sağlanır.
    • Vinç yardımı ile sıvı metalin konvertöre şarj edilmesi sağlanır.

  3. Çelikte Katkı Maddeleri (20 ders saati)

  • 1. Katkı maddelerini hazırlama
    • 1. Sıvı çelik üretimi öncesi katkı maddelerini hazırlar.
    • Ergimiş çelik için kireç taşı hazırlanması sağlanır.
    • Ergimiş çelik için fluorspat hazırlar.
    • Ergimiş çelik için demir oksit hazırlanması sağlanır.
    • Ergimiş çelik için ferro mangan hazırlanması sağlanır.
    • Ergimiş çelik için ferro silisyum hazırlanması sağlanır.
    • Ergimiş çelik için alüminyum hazırlanması sağlanır.
  • 2. Katkı maddelerini ilave etme
    • 2. Sıvı çelik üretimi öncesi hazırladığı katkı maddelerini ilave eder.
    • İlaveden önce çeşitli ferro alaşımlarının tartılması sağlanır.
    • Katkı maddelerinin konvertöre yüklenmesi sağlanır.
    • Katkı sonrası sıvı metalin kimyasal analizinin kontrol edilmesi sağlanır.
    • Analize uygun katkı maddelerinin ilave edilmesi sağlanır.

  4. Döküm Potası (50 ders saati)

  • 1. Döküm potasında skal ve cüruf temizliği yapma
    • 1. Döküm potasında skal ve cüruf temizliği yapar.
    • Dökümü biten potanın transfer arabasına bırakılması sağlanır.
    • Potanın tumba sahasına götürülerek tumba edilmesi sağlanır.
    • Tumba edilen potanın sehpaya yatırılması sağlanır.
    • Potanın içindeki skalın ve cürufun temizlenmesi sağlanır.
  • 2. Döküm potasına refrakter tuğla örgüsü yapma
    • 2. Döküm potasına refrakter tuğla örgüsü yapar.
    • Döküm pota tabanının refrakter tuğla ile örülmesi sağlanır.
    • Döküm potası yan duvarına astar örülmesi sağlanır.
    • Döküm potası tuğla arkası dolgusunun yapılması sağlanır.
    • Pota ağzına sıva yapılması sağlanır.
  • 3. Potayı döküme hazırlama
    • 3. Sıvı metali taşımadan önce potanın son kontrollerini yapar.
    • Pota içi refrakterlerin gözle kontrol edilmesi sağlanır.
    • Potanın dış mekanik kısmının kontrolünün yapılması sağlanır.
    • Oksijenle nozul yuvasının açılması sağlanır.
    • Sürgü plakasında düzeltme yapılması sağlanır.
    • Vinçle potanın sehpadan kaldırılması sağlanır.
    • Potayı konvertör altındaki transfer arabasına bırakılması sağlanır.

  5. Sürekli Döküm (50 ders saati)

  • 1. Tesisi döküme hazırlama
    • 1. Sürekli döküm tesisini döküme hazırlar.
    • Sürekli döküm kalıbının ölçü kontrolünün yapılması sağlanır.
    • Slap yolunun hat kontrolünün yapılması sağlanır.
    • Slap yolunda kuklanın takip ederek kalıba alınması sağlanır.
    • Kuklanın kalıp içerisine alınması sağlanır.
    • Saçma ve talaş ilavesi yapılması sağlanır.
    • Sistemi döküm konumuna alınması sağlanır.
  • 2. Tandişi döküme hazırlama
    • 2. Sürekli döküm işleminin öncesinde tandişi döküme hazırlar.
    • Tandişi tandiş arabasına alınması sağlanır.
    • Tandişe daldırma nozulunun takılması sağlanır.
    • Metekon sürgü plakalarının sökülmesi sağlanır.
    • Tandişin kok gazı ile ısıtılması sağlanır.
    • Tandişin döküme alınması sağlanır.
  • 3. Slap numunesi alma
    • 3. Sürekli döküm işleminin öncesinde slap numunesi alır.
    • Kalıptan numune alınması sağlanır.
    • Numune kartuşunu numune tabancasına takılması sağlanır.
    • Kartuşun sıvı çeliğe daldırılması sağlanır.
    • Aldığı numunenin soğutulması sağlanır.
  • 4. Slap dökümü yapma
    • 4. Sıvı çeliğin slap kalıplarına dökümünü yapar.
    • Döküm potanın tarete koyulması sağlanır.
    • Pota sürgü silindirinin bağlanması sağlanır.
    • Tandiş arabası brülör kapağının kaldırılması sağlanır.
    • Tandiş arabasının döküm pozisyonuna alınması sağlanır.
    • Sıvı çeliğin slap kalıplarına doldurulması sağlanır.

  6. Tavlama (30 ders saati)

  • 1. Tavlama işlemi öncesi fırını hazırlama
    • 1. Tavlama işlemi öncesi fırını hazırlar.
    • Hatta su vererek borularda kaçak olup olmadığını kontrol edilmesi sağlanır.
    • Suların geri dönüş tankına dolup dolmadığının kontrol edilmesi sağlanır.
    • Fırındaki tüm valflerin kontrolünün yapılması sağlanır.
    • Fırındaki fanlara enerji vererek çalışmasının kontrol edilmesi sağlanır.
    • Fırının bakımı bitince pencerelerin refrakterle kapatılması sağlanır.
    • Fırın alt kısmına iki adet, cehennemliğe bir adet pilot borusu yerleştirilmesi sağlanır.
  • 2. Fırın ısıtma sistemini ayar ve kontrollerini yapma
    • 2. Fırın ısıtma sistemini ayar ve kontrollerini yapar.
    • Yakma hava fanının çalıştırılması sağlanır.
    • Ana gaz vanasını açtırılarak şatof valfine kadar gaz verilmesi sağlanır.
    • Fırın emniyet valfinin kurulması sağlanır.
    • Mazotlu üstüpü ile ateşlenmesi sağlanır.
    • Fırın sıcaklığının pilotlarla 120 °C ye kadar çıkarılması sağlanır.
  • 3. Fırını tavlama sıcaklığına çıkarma
    • 3. Fırını tavlama sıcaklığına çıkarır.
    • Fırının burnerlerden ateşlenmesi sağlanır.
    • Fırına malzeme şarjının yapılması sağlanır.
    • Fırın sıcaklığı 750 °C yi bulduğunda cehennemlik girişine kadar yarı mamul şarjının yapılması sağlanır.
    • Fırın sıcaklığı 1250 °C yi bulduğunda fırının doldurulması sağlanır.

  7. Haddeleme (120 ders saati)

  • 1. Sıcak hadde tezgâhını çalışmaya hazır hale getirme
    • 1. Sıcak hadde tezgâhını çalışmaya hazır hale getirir
    • Sıcak hadde merdanelerinin hazırlanması sağlanır.
    • Sıcak hadde merdane değişimlerinin yapılması sağlanır.
    • Takılacak olan sıcak hadde merdanelerinin çaplarına göre paso hattı ayarlanması sağlanır.
    • Sıcak hadde merdanelerinin işlem sırasına göre yerlerine takılması sağlanır.
    • Sıcak hadde tezgâhına kalibre yapılması sağlanır.
  • 2. Tavlanmış malzemeyi hadde sistemine göre haddeleme
    • 2. Tavlanmış malzemeyi hadde sistemine göre haddeler.
    • Sıcak hadde gruplarını harekete geçirilmesi sağlanır.
    • Sıcak haddeleme işleminin kontrol edilmesi sağlanır.
    • Aşınmış paso kanallarının yeni kanallarla değiştirilmesi sağlanır.
    • Sistem arızası anında üretim hattına müdahale edilmesi sağlanır.
  • 3. Soğuk hadde tezgâhını çalışmaya hazır hale getirme
    • 3. Soğuk hadde tezgâhını çalışmaya hazır hale getirir.
    • Soğuk hadde merdanelerinin hazırlanması sağlanır.
    • Soğuk hadde merdane değişimlerinin yapılması sağlanır.
    • Takılacak olan soğuk hadde merdanelerinin çaplarına göre paso hattı ayarlanması sağlanır.
    • Soğuk hadde merdanelerinin işlem sırasına göre yerlerine takılması sağlanır.
    • Soğuk hadde tezgâhına kalibre yapılması sağlanır.
  • 4. Soğuk malzemeyi hadde sistemine göre haddeleme
    • 4. Soğuk malzemeyi hadde sistemine göre haddeler.
    • Soğuk hadde gruplarını harekete geçirilmesi sağlanır.
    • Soğuk haddeleme işleminin kontrol edilmesi sağlanır.
    • Aşınmış paso kanallarının yeni kanallarla değiştirilmesi sağlanır.
    • Sistem arızası anında üretim hattına müdahale edilmesi sağlanır.

  8. Paketleme (30 ders saati)

  • 1. Soğutma, kesme ve doğrultma işlemlerini yapma
    • 1. Soğutma, kesme ve doğrultma işlemlerini yapar.
    • Üretilen ürüne göre tamamlama hattının hazırlanması sağlanır.
    • Ürünü soğutma haznesinde, ızgaralarda soğutulması sağlanır.
    • Boy tamponunun ürün boyuna göre ayarlanması sağlanır.
    • Kesme (Uçar makas) sistemini çalıştırılması sağlanır.
    • Profillerdeki eğriliğe göre doğrultma makine ayarının yapılması sağlanır.
  • 2. Rulo yapma, boy kesme işlemlerini yapma
    • 2. Rulo yapma, boy kesme işlemlerini yapar.
    • Kangal yayma ve soğutma makinelerinin ayarlarının yapılması sağlanır.
    • Kangal istenilen ağırlığa ulaştığında boy kesme işleminin yapılması sağlanır.
    • Kangal sarma makinesinin ayarlarının yapılması sağlanır.
    • Rulo sarma makinelerinin ayarlarının yapılması sağlanır.
    • Kangal, rulo sarma işleminin yapılması sağlanır.
  • 3. Paketleyerek stok yapma
    • 3. Ürünü paketleyerek stok yapar.
    • Uzun boy çubuk demir ürünlerinin paketlenmesi sağlanır.
    • Profil ürünlerinin paketlenmesi sağlanır.
    • Sac ve rulo ürünlerinin paketlenmesi sağlanır.
    • Uzun boy çubuk demir ürünlerinin istiflenmesi sağlanır.
    • Sac ve rulo ürünleri istiflenmesi sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak; çelik üretiminde kükürt giderme, sıvı çelik üretimi yapma, ergimiş çeliğe katkı maddeleri katma, döküm potası hazırlama ve sürekli döküm yapma, slapları tavlama,sıcak haddeleme yapma soğuk haddeleme yapma ve slapları rulo haline getirme ile ilgili ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.