Demiryolu Altyapı Atölyesi 10. Sınıf Yıllık Plan

Demiryolu Altyapı Atölyesi 10. Sınıf Yıllık Plan — Kaynaklar ve İçerik

• Raylı Sistemler Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Demiryolu Altyapı Atölyesi Ders Bilgi Formu (DBF)
• Demiryolu Altyapı Atölyesi Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Raylı Sistemler Teknolojisi - Raylı Sistemler Yol (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Demiryolu Altyapı Atölyesi dersi 10. sınıf 2025-2026 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 9 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Demiryolu Altyapı Atölyesinde İş Güvenliği (3 ders saati)

  • 1. Atölyede Çalışma Güvenliğini Oluşturmak
    • Kişisel koruyucuların kullanılmasını sağlar.
    • İş güvenliği levhalarını açıklar verilen levhaları çizer.
  • 2. Atölyede Kullanılan Araç Gereçleri Kullanmak
    • İşin niteliğine uygun el aletini seçer ve kullanır.
    • Kullanılan el aletlerinin bakımını yapar.

  2. Platform ve Tüneller (24 ders saati)

  • 1. Yarma ve Dolguların Teşkili
    • Altyapıyı, elemanlarını ve görevlerini tanımlar.
    • Yarma ve en kesitlerini yapılan nivelman ölçümlerine göre zamanı ve malzemeyi iyi kullanarak çizer.
    • Yarma çeşitleri ve en kesitini açıklar, zeminin cins ve yapısına göre kazı yöntemini belirler.
    • Dolgu takviyesi ve en kesitini açıklar, yarma ve dolgu en kesitini çizer.
    • Platform, zemin ve formasyon tabakalarını açıklar, zeminin cins ve yapısına göre uygun dolgu malzemelerini tespit eder.
  • 2. Tünellerdeki Deformasyonların Kontrolü
    • Tünel ve çeşitlerini açıklar.
    • Tünel elemanlarını açıklar ve tünel en kesitini çizer.
    • Tünel içinde görülen deformasyonları belirler.
    • Tünel muayenelerinde dikkat edilecek hususları ve alınacak önlemleri açıklar.
    • Tünellerde bakım usullerini ve koruma tedbirlerini açıklar.
    • İş güvenliği ve işçi sağlığı önlemlerini alarak tünel muayenelerini yapar.

  3. Köprüler (36 ders saati)

  • 1. Köprülerde Tamirat
    • Köprü, menfez tanımı ve çeşitlerini bilir.
    • Köprü ve menfezlere ait terimleri tanımlar.
    • Köprülerin sınıflandırır, Betonarme köprü elemanlarının kesitlerini çizer elemanların taramalarını yapar.
    • Yolun askıya alınmasını açıklar.
    • Köprü ve menfezlerin bakım ve onarımlarda gerekli yol, çevre ve iş güvenliği kurallarına uygun olarak yolu askıya alır.
  • 2. Köprülerin Kontrolünü Yapmak
    • Raylı sistemlerde köprülerin muayene çeşitlerini açıklar.
    • İş güvenliği ve işçi sağlığı önlemlerini alarak köprülerde umumi muayene yapar.
    • Zamanı ve malzemeyi iyi kullanarak köprülerde periyodik muayene yapar.
    • Tabii afetler sonrasında köprülerde hangi muayenelerin yapılacağını açıklar.
    • Raylı sistemlerdeki köprü muayenelerine ait modelleri açıklar ve doldurur.
    • Köprülere ait bakım programlarının hazırlanması ve uygulanmasının yapılışını açıklar.

  4. Geçitler ve Gabariler (36 ders saati)

  • 1. Hemzemin Geçitlerin Kontrol ve Bakımı
    • Geçidi tanımlar ve çeşitlerini açıklar.
    • Geçitlerin çeşidini ihtiyaca göre belirler.
    • Zamanı iyi kullanarak eş düzey (hemzemin) geçitlerde boden boşluklarının kontrol ve bakımını yapar.
    • Eş düzey (hemzemin) geçit kaplamalarını açıklar.
    • Eş düzey (hemzemin) geçit kaplama çeşidine ihtiyaca göre karar verir.
    • Eş düzey (hemzemin) geçit tesisinde aranacak şartları sunar.
    • Hemzemin geçitlerin bakımının yapılışını açıklar.
    • İş güvenliği ve işçi sağlığı önlemlerini alıp hemzemin geçitlerin bakımını yapar.
  • 2. Gabarilerin Kontrolünü Yapmak
    • Gabariyi tanımlar.
    • Tünel, yük, yapı, taşıt ve kinematik gabarilerini açıklar.
    • Tünel, yük, yapı, taşıt ve kinematik gabarilerinin kontrolünü yapar.
    • Yükleme gabarisini açıklar.
    • Yolcu peronlarını açıklar.
    • Yolcu peronlarını ve rampalarını denetler.
    • Yük rampasını açıklar.
    • Yük rampasının uygunluğunu denetler.

  5. Demiryolunda Tahkimat (36 ders saati)

  • 1. Demiryolunu Yeryüzü Sularına Karşı Koruma
    • Demiryolu yarma ve dolgularında yeryüzü sularına karşı tahkimat yapma çeşitlerini açıklar.
    • Dolgu ve yarmalarda kültürel tahkimat yapma çeşitlerini açıklar.
    • Dolgu ve yarmalarda kültürel tahkimat uygulamasını yapar.
  • 2. Demiryolunu Yeraltı Sularına Karşı Koruma
    • Hendek ve platform drenlerinin yapılışını açıklar.
    • Hendek ve platform drenleri yapar.
    • Heyelan ve şev kaymalarına karşı alınacak tedbiri açıklar.
    • Kurutma drenlerinin yapılışını açıklar.
    • Taş düşmelerine karşı yarma taraması yapılışını açıklar.
    • İş güvenliği ve işçi sağlığı önlemlerini alıp yarma taraması yapar.

  6. Karla Mücadele (18 ders saati)

  • 1. Kar Siperleri Teşkili ve Çalışmaları
    • İstasyonlarda kardan temizlenmesi gereken önemli tesisler ve alınacak tedbirleri açıklar.
    • İstasyonların kardan temizlenmesi gereken tesisleri belirler.
    • Kar temizleme programını hazırlar.
    • Kar temizleme ekiplerini ve kullandıkları donanımları açıklar.
    • İş güvenliği ve işçi sağlığı önlemlerini alıp ana hat üzerinde karlanmaya karşı tedbir alır.
    • Karın, engellerin ön ve arkasında toplanma şekillerini açıklar.
    • Karla kapanma tehlikesi olan imla ve yarmaları açıklar.
    • Kar siperi çeşitleri ve özelliklerini açıklar.
    • Kar mevsiminde usulüne uygun telgraf çeker.
  • 2. Kar Temizliği Çalışmaları
    • Kar çeşitlerine göre yolun kapanma ve açılma usullerini açıklar.
    • Kar temizleme makineleri ile kar temizleme işlemini açıklar.
    • Kar temizleme makinelerini çalışmalara hazır hale getirir.
    • İş güvenliği ve işçi sağlığı önlemlerini alıp işçi gücüyle yolun kardan temizlenmesini sağlar.
    • Donmalara karşı gerekli tedbirleri alır.

  7. İstikşaf (18 ders saati)

  • 1. İstikşaf Hazırlığı
    • İstikşafı izah eder.
    • Yolların sınıflandırılmasını izah eder.
    • Yol geometrisinin seçilmesini izah eder.
    • Yol en kesit elemanlarını sıralar.
    • Güzergâhın yol geometrisini seçer.
    • Demiryolundaki proje hızının tayini.
  • 2. İstikşaf Raporu Hazırlama
    • Klasik istikşaf özelliklerini sıralar.
    • Fotoğrametrik istikşaf özelliklerini sıralar.
    • İstikşaf raporu ve hazırlanmasını izah eder.
    • Hassas ölçümler olduğundan İstikşaf için haritayı özen göstererek okur.

  8. Demiryolu Etüdü (18 ders saati)

  • 1. Demiryolu Etüd Hazırlık Çalışmaları
    • Klasik etüt çalışmasını açıklar.
    • Klasik etüt ekibi oluşturur.
    • Klasik etüt ekibi ve kullandığı araç ve gereçleri sıralar.
    • Nirengi ve poligon noktalarının yerlerinin seçimini izah eder.
    • Röper krokilerinin düzenlenmesini izah eder.
    • Kroki çizer.
    • Kuzey istikametini belirler.
  • 2. Etüd Paftası Üzerinde Güzergâh Araştırması
    • Etüt paftası üzerinde güzergâh araştırmalarını izah eder.
    • Yolun geçirileceği güzergâhın eğimine göre pergel açıklığını hesaplar.
    • Pergel açıklığını değiştirmeden tesviye eğrileri üzerinde kestiği yerleri işaretler.
    • Sıfır poligonu ve işlemlerini açıklar.
    • İşaretlenen noktaları birleştirerek sıfır poligonunu çizer.
    • Kesin güzergâhı kesit üzerinde belirleme aşamalarını sıralar.
    • Sıfır poligonundan faydalanarak kesin güzergâhı çizer.

  9. Demiryolu Aplikasyonu (36 ders saati)

  • 1. Aplikasyon Hazırlığı
    • Noktaların ve açıların aplikasyonunu izah eder.
    • Doğruların ve somelerin tespitini izah eder.
    • Ekip çalışması ile poligonlardan yararlanarak proje üzerindeki aliymanların araziye aplikasyonunu yapar.
    • Kesişen aliyman noktalarını arazide işaretler.
    • Some noktalarının arazide tespit edilmesini açıklar.
    • Poligonlardan yararlanarak aliyman doğrultusunu tespit eder.
  • 2. Yatay Kurpların Aplikasyonu ve Hesabı
    • Kurp elemanlarının hesabını hassasiyet göstererek yapar.
    • Some noktasına aleti kurarak tanjant orijin ve tanjant final noktalarını tespit eder.
    • Tanjant orijin noktasından başlayarak yay kazıklarını bir ekip içinde görev alarak çakar.
    • Kurp ara noktalarının aplikasyonunu yapar.
    • Kurp aplikasyonda özel durumları izah eder.
    • Aplikasyon hattının sigortalanmasını izah eder.
  • 3. Nivelman Yapma
    • Boy kesit nivelmanını izah eder.
    • Yol ekseninde yükseklikleri ölçülecek noktaları kazıklarla tespit eder.
    • Noktalara numara verir.
    • Tespit edilen noktaların yükseklik ölçümünü dikkatli bir şekilde yapar.
    • Boy kesit noktalarının kotlarını hesaplar.
    • Nivelman yolu ile en kesit alımını açıklar.
    • Nivo ve teodolit ile en kesit alımını açıklar.
    • Yol eksenine dik olarak eğimin değiştiği bütün noktalarda mira okuması yapar.
    • Mira tutulan yerlerin eksene olan uzaklıklarını ölçer.
    • En kesit noktalarının yüksekliklerini hesaplar.

  10. Demiryolu Projesi (36 ders saati)

  • 1. Kesit Çizimi
    • Yol Boy kesit çizimini izah eder.
    • Boy kesit çizimini özenli bir şekilde yapar.
    • Boy Kesit üzerinde kırmızı hat çalışmasını açıklar.
    • Boy kesit üzerinde kırmızı hat çalışması yapar.
    • Düşey kurplarda kırmızı kot hesabını dikkatli yapar.
    • Aplikasyon planı çizimini yapar.
    • Arazi en kesiti çizimini izah eder.
    • En kesit çizimini özenli bir şekilde yapar.
  • 2. Kesit Alan Hesabı
    • En kesit alan hesabını açıklar.
    • Cross yöntemi ile alan hesabını izah eder.
    • Klasik Cross yöntemiyle en kesit alan hesaplarını yapar.
    • Basit Cross yöntemiyle en kesit alan hesaplarını yapar.
    • Alanlar diyagramını açıklar.
    • Hesaplanmış en kesit alanlarının alan diyagramı çizimini hassasiyetle yapar.
  • 3. Kesit Hacim Hesabı
    • Ortalama alan yöntemi ile hacim hesabını izah eder.
    • Ortalama alan yöntemiyle hacim hesabını yapar.
    • Tatbik mesafe yöntemi ile hacim hesabını izah eder.
    • Tatbik mesafe yöntemiyle hacim hesabını yapar.

  11. Kazı Metrajı ve Keşfi (18 ders saati)

  • 1. Serbest Kazı Metrajı ve Keşfi
    • Metrajın tanımını, önemini, çeşitlerini ve yapma kurallarını açıklar.
    • Keşfin tanımını, önemini ve çeşitlerini açıklar.
    • Birim fiyatların tanımını önemini ve çeşitlerini açıklar.
    • Birim fiyat elemanlarını ve cetvellerini izah eder.
    • Birim fiyatların hesaplanmasını birimlere dikkat ederek yapar.
    • Serbest kazı metrajı ve keşfini açıklar.
    • Kurallarına uygun serbest kazı metrajını yapar.
    • Serbest kazı keşfini yapar.
    • Metraj uygulamasını yapar.
  • 2. Derin Kazı Metrajı ve Keşfi
    • Derin kazı metrajını izah eder.
    • Derin kazı keşfini izah eder.
    • Derin kazı metrajını yapar.
    • Derin kazı keşfini yapar.

  12. Demiryolu Üstyapı ve Altyapı Elemanlarının Metraj ve Keşfi (45 ders saati)

  • 1. İstinat Duvarı Metrajı ve Keşfi
    • Taş istinat duvarı metrajı ve keşfini izah eder.
    • Taş istinat duvarı metrajını hassasiyetle yapar.
    • Taş istinat duvar keşfini kurallarına uygun yapar.
    • Betonarme istinat duvarı metrajı ve keşfini izah eder.
    • Betonarme istinat duvarı metrajını hassasiyetle yapar.
    • Betonarme istinat duvar keşfini kurallarına uygun yapar.
  • 2. Köprü, Menfez vb. Elemanların Metraj ve Keşfi
    • Demiryolunda menfez metrajı ve keşfini izah eder.
    • Menfez metrajını hassasiyetle yapar.
    • Menfez keşfini kurallarına uygun olarak yapar.
  • 3. Demiryolu Üstyapı Elemanlarının Metraj ve Keşfi
    • Demiryolu üstyapı elemanlarının metrajı ve keşfini açıklar.
    • Demiryolu üst yapı elemanlarının metrajını hassasiyetle yapar.
    • Demiryolu üst yapı elemanlarının keşfini kurallarına uygun olarak yapar.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak UIC, RIV, RIC, RID, COTIF, TS EN ve TCDD işletme talimat ve yönetmeliklerine uygun şekilde demiryolu alt yapı elemanlarının tamiri ve bakımı, demiryolu uygulamaları, kesif ve metraj yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.