10. Sınıf İlk Yardım Uygulamaları Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf İlk Yardım Uygulamaları Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf İlk Yardım Uygulamaları dersi, Sağlık Hizmetleri alanının Hemşire Yardımcılığı dalında haftada 3 ders saati okutulur; yıllık planında 6 öğrenme birimi, 108 ders saati ve 123 kazanım yer alır. Yıl, “İlkyardımın Temel İlkeleri” öğrenme birimiyle başlar (İlkyardımın Temel İlkelerini Kavrayabilme, Birinci Değerlendirme, İkinci Değerlendirme); aradaki 4 öğrenme biriminin ardından “Hasta / Yaralı Taşıma” öğrenme birimiyle biter.

• 10. Sınıf İlk Yardım Uygulamaları Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Sağlık Hizmetleri 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• İlk Yardım Uygulamaları Ders Bilgi Formu (DBF)
• İlk Yardım Uygulamaları Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Sağlık Hizmetleri - Hemşire Yardımcılığı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında İlk Yardım Uygulamaları dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. İlkyardımın Temel İlkeleri (12 ders saati)

  • 1. İlkyardımın Temel İlkelerini Kavrayabilme
    • Sağlık Bakanlığı İlkyardım Rehberi'ne uygun ilkyardımın temel uygulamalarını gerçekleştirir.
    • İlkyardım ile ilgili tanım ve kavramlar açıklanır.
    • İlk yardımın temel uygulamaları ve acil yardım tanımlanır.
    • İlk yardım ile acil yardım arasındaki farklar açıklanır.
    • İlk yardımın amaçları sıralanır.
    • İlkyardımcının özellikleri tanımlanır.
    • Yaşam kurtarma zinciri açıklanır.
    • İlkyardımcının koruma, bildirme, kurtarma ile ilgili görev ve sorumlulukları açıklanır.
  • 2. Birinci Değerlendirme
    • Sağlık Bakanlığı Temel Yaşam Desteği Rehberi'ne uygun hasta/yaralının birinci değerlendirmesini yapar.
    • Yaşam bulguları açıklanır.
    • Hasta/ yaralının (yetişkin, çocuk, bebek) bilincinin değerlendirilmesi açıklanır.
    • Hasta/ yaralının (yetişkin, çocuk, bebek) havayolu açıklığının sağlaması açıklanır.
    • Hasta/ yaralının solunumunun değerlendirilmesi açıklanır.
    • Hasta/yaralının dolaşımının değerlendirilmesi açıklanır.
    • Hasta/yaralıya koma pozisyonu verme açıklanır.
  • 3. İkinci Değerlendirme
    • Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Rehberi'ne uygun hasta/yaralının ikinci değerlendirmesini yapar.
    • Hasta/ yaralı ve/ veya yakınlarıyla görüşülerek bilgi edinme açıklanır.
    • Hasta/ yaralıya baş ve boyun muayenesi yapılması açıklanır.
    • Hasta/ yaralıya göğüs ve karın muayenesi yapılması açıklanır.
    • Hasta/ yaralıya kol ve bacak muayenesi yapılması açıklanır.

  2. Temel Yaşam Desteği (24 ders saati)

  • 1. Yetişkinde Temel Yaşam Desteği
    • Sağlık Bakanlığı Temel Yaşam Desteği Rehberi'ne uygun yetişkinde temel yaşam desteği uygular.
    • Temel yaşam desteği tanımlanır.
    • Covid-19 salgını sırasında şüpheli yâda pozitif hastaya müdahalede dikkat edilecek hususlar açıklanır.
    • Yetişkinde hava yolu açıklığını sağlama açıklanır.
    • Yetişkinde solunum kontrolü yapma açıklanır.
    • Yetişkinde kalp masajı uygulaması açıklanır.
    • Yetişkinde suni solunum uygulaması açıklanır.
    • Temel yaşam desteği sonlandırma ölçütleri açıklanır.
    • Temel yaşam desteği sırasında karşılaşılan sorunlar açıklanır.
  • 2. Çocukta Temel Yaşam Desteği
    • Sağlık Bakanlığı Temel Yaşam Desteği Rehberi'ne uygun çocukta temel yaşam desteği uygular.
    • Çocukta hava yolu açıklığını sağlama açıklanır.
    • Çocukta solunum kontrolü yapma açıklanır.
    • Çocukta suni solunum uygulaması açıklanır.
    • Çocukta kalp masajı uygulaması açıklanır.
    • Çocukta suni solunum ve kalp masajı uygulama tekniğindeki farklılıklar üzerinde durulur.
  • 3. Bebekte Temel Yaşam Desteği
    • Sağlık Bakanlığı Temel Yaşam Desteği Rehberi'ne uygun bebekte temel yaşam desteği uygular.
    • Bebekte hava yolu açıklığını sağlama açıklanır.
    • Bebekte solunum kontrolü yapma açıklanır.
    • Bebekte suni solunum uygulaması açıklanır.
    • Bebekte kalp masajı uygulaması açıklanır.
    • Bebekte suni solunum ve kalp masajı uygulama tekniğindeki farklılıklar üzerinde durulur.
  • 4. Yabancı Cisme Bağlı Solunum Yolu Tıkanmaları
    • Sağlık Bakanlığı Temel Yaşam Desteği Rehberi'ne uygun yabancı cisme bağlı solunum yolu tıkanmasında ilkyardım uygular.
    • Otomatik eksternal defibrilatör (OED) çalışma prensibi açıklanır.
    • OED uygulaması prensipleri(yetişkin-çocuk-bebek) açıklanır.
    • OED kullanılması gereken durumlar sıralanır.
    • Yabancı cisme bağlı solunum yolu tıkanmaları (kısmi ve tam tıkanma) açıklanır.
    • Yetişkinde ve çocukta Heimlich manevrası açıklanır.
    • Bebekte yabancı cisme bağlı solunum yolu tıkanmasında ilkyardım uygulaması açıklanır.

  3. Kanama ve Yaralanmalarda İlk Yardım (18 ders saati)

  • 1. Dış Kanamalarda İlk Yardım
    • Sağlık Bakanlığı İlkyardım Rehberi'ne uygun dış kanamalarda ilkyardım uygular.
    • Kanama ve çeşitleri açıklanır.
    • Kanama değerlendirilmesi açıklanır.
    • Dış kanamada kanama durdurma yöntemleri [kanayan yer üzerine doğrudan(direkt) bası, kanayan bölgeyi yukarıya kaldırma, bası noktalarına basınç uygulama, turnike uygulama] açıklanır.
    • Uzuv kopması durumunda ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Kopan uzuv taşınmasında dikkat edilecek noktaların üzerinde önemle durulur.
  • 2. İç Kanama ve Şokta İlk Yardım
    • Sağlık Bakanlığı İlkyardım Rehberi'ne uygun iç kanamalarda ve şokta ilkyardım uygular.
    • İç kanama belirtileri açıklanır.
    • Şok ve nedenleri açıklanır.
    • Şok çeşitleri açıklanır.
    • Şok belirtileri açıklanır.
    • Şokta ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Burun kanamalarında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Kulak kanamalarında ilkyardım uygulaması açıklanır.
  • 3. Yaralanmalarda İlk Yardım
    • Sağlık Bakanlığı İlkyardım Rehberi'ne uygun yaralanmalarda ilkyardım uygular.
    • Yara ve yara çeşitleri (sıyrık, kesik, ezik, delici, parçalı, enfekte) açıklanır.
    • Yaralanmada ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Baş ve Omurga yaralanmaları ve ilk yardım açıklanır.
    • Göğüs yaralanmasında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Karın yaralanmasında ilkyardım uygulaması açıklanır.

  4. Kırık, Çıkık ve Burkulmalarda İlkyardım (24 ders saati)

  • 1. Kırık, Çıkık ve Burkulmada Temel Uygulamalar
    • Sağlık Bakanlığı İlkyardım Rehberi'ne uygun kırık, çıkık ve burkulmalarda temel ilkyardım uygulamalarını gerçekleştirir.
    • Kırık ve çeşitleri (açık, kapalı) açıklanır.
    • Kırık belirtileri ve kırıkta ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Çıkık belirtileri ve çıkıkta ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Burkulma belirtileri ve burkulmada ilkyardım uygulaması açıklanır.
  • 2. Baş ve Omurga Kırıklarında İlk Yardım Uygulamaları
    • Sağlık Bakanlığı İlkyardım Rehberi'ne uygun baş ve omurga kırıklarında ilkyardım uygular.
    • Baş ve omurga kırıklarında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Üçgen sargı kullanımı (şerit sargı, simit sargı) açıklanır.
    • Sargı yöntemleri açıklanır.
    • Boyun bölgesine tespit uygulama işlemi açıklanır.
  • 3. Üst Ekstremite Kırık, Çıkık ve Burkulmalarında İlk Yardım Uygulamaları
    • Sağlık Bakanlığı İlkyardım Rehberi'ne uygun üst ekstremite kırık, çıkık ve burkulmalarında ilkyardım uygular.
    • Köprücük kemiği kırığında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Omuz çıkığında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Kol kemiği kırığında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Dirsek kırığında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Ön kol, el bileği ve el kemiklerinde görülen kırıklarda ilk yardım uygulaması açıklanır.
  • 4. Kalça ve Alt Ekstremite Kırık, Çıkık ve Burkulmalarında İlk Yardım Uygulamaları
    • Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Rehberi'ne uygun kalça ve alt ekstremite kırık, çıkık ve burkulmalarında ilkyardım uygular.
    • Kalça kemiği kırığında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Uyluk kemiği kırığında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Diz kapağı kırığında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Baldır bölgesi kırıklarında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Ayak ve ayak bileği kırığında ilkyardım uygulaması açıklanır.
    • Ayak bileği burkulmasında ilkyardım uygulaması açıklanır.

  5. Diğer Acil Durumlarda İlk Yardım (18 ders saati)

  • 1. Acil Bakım Gerektiren Hastalıklarda İlk Yardım
    • Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Rehberi'ne uygun acil bakım gerektiren hastalıklarda ilk yardım uygular.
    • Bilinç bozukluğu (bayılma, koma) açıklanır.
    • Bilinç bozukluğuna neden olan bazı hastalıkları (ateşli havale, epilepsi, diyabet/şeker hastalığı, kan şekeri düşmesi/hipoglisemi, kan şekeri yükselmesi/hiperglisemi) ve ilk yardım uygulaması açıklanır.
    • Göğüs ağrısının çeşitleri (kalp spazmı, kalp krizi) açıklanır.
    • Kalp spazmı, kalp krizi arasındaki farklılıklar açıklanır.
    • Göğüs ağrısında ilk yardım uygulaması açıklanır.
  • 2. Zehirlenmelerde İlk Yardım
    • Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Rehberi'ne uygun zehirlenmelerde ilk yardım uygular.
    • Zehirlenme çeşitleri (Sindirim yolu, solunum yolu, cilt yolu) açıklanır.
    • Zehirlenme belirtileri (Sindirim yolu, solunum yolu, cilt yolu) açıklanır.
    • Zehirlenmelerde ilk yardım uygulamaları (Sindirim yolu, solunum yolu, cilt yolu) açıklanır.
    • Hayvan sokmaları ve ısırıkları belirtileri ve ilk yardım uygulamaları açıklanır.
  • 3. Sıcak Çarpması, Yanık ve Donmalarda İlk Yardım
    • Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Rehberi'ne uygun sıcak çarpması, yanık ve donmalarda ilk yardım uygular.
    • Sıcak çarpmasının belirtileri açıklanır.
    • Sıcak çarpmasında ilk yardım uygulaması açıklanır.
    • Yanık dereceleri ve ilk yardım uygulaması açıklanır.
    • Donma dereceleri ve ilk yardım uygulaması açıklanır.
  • 4. Yabancı Cisim Kaçmasında İlk Yardım
    • Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Rehberi'ne uygun vücuda yabancı cisim kaçmasında ilk yardım uygular.
    • Göze, kulağa ve buruna yabancı cisim kaçmasında ilk yardım uygulamaları açıklanır.
    • Suda boğulmalarda ilk yardım uygulamaları açıklanır.

  6. Hasta / Yaralı Taşıma (12 ders saati)

  • 1. Acil Taşıma Teknikleri ile Hasta/Yaralı Taşıma
    • Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Rehberi'ne ve vücut mekaniklerine uygun acil taşıma teknikleri ile hasta/yaralı taşır.
    • Hasta/ yaralı taşınmasında genel kurallar sıralanır.
    • Sürükleyerek hasta/ yaralı taşıma yöntemlerini (koltuk altından tutarak sürükleme, itfaiyeci yöntemiyle sürükleme ve ayak bileklerinden tutarak sürükleme) açıklanır.
    • Araç içinden hasta/ yaralı çıkarma (Rentek manevrası) işlemi açıklanır.
  • 2. Kısa Mesafede Hızlı Taşıma Teknikleri ile Hasta/Yaralı Taşıma
    • Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Rehberi'ne ve vücut mekaniklerine uygun kısa mesafede hızlı taşıma teknikleri ile hasta/ yaralı taşır.
    • Bir kişiyle hasta/yaralı taşıma yöntemleri (omuzdan destek vererek taşıma, kucakta taşıma, itfaiyeci yöntemiyle omuzda taşıma, sırtta taşıma) açıklanır.
    • İki kişiyle hasta/yaralı taşıma yöntemleri (altın beşik yöntemi, teskereci yöntemi) açıklanır.
    • Hasta/yaralıyı karşılıklı durarak, köprü ve kaşık tekniği ile sedye üzerine yerleştirme uygulaması açıklanır.
  • 3. Sedye Oluşturarak Hasta/Yaralı Taşıma
    • Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Rehberi'ne ve vücut mekaniklerine uygun sedye oluşturarak hasta/yaralı taşır.
    • Hasta /yaralıyı sandalye ile taşıma yöntemi açıklanır.
    • Battaniye ile sedye oluşturma yöntemi açıklanır.
    • Sedye üzerine hasta/yaralı yerleştirme yöntemleri (Kaşık, köprü ve karşılıklı durarak sedyeye yerleştirme) açıklanır.
    • Sedyeyle hasta/yaralı taşıma yöntemleri (iki kişiyle, dört kişiyle sedye taşıma) açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak temel mesleki uygulamalar ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.