T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 11. SINIF DİN EĞİTİMİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilere din, eğitim, bilim, ilim ve inanç kavramlarının günlük yaşamdaki karşılıkları üzerine sorular yöneltilir. Beyin fırtınası tekniği kullanılarak (E1.1) öğrencilerin bu kavramlara dair ön bilgilerinin aktarılması sağlanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere din, eğitim, bilim, ilim ve inanç kavramları hakkında bildiklerini içeren sorular yöneltilir (E1.1). Beyin fırtınası tekniği ile öğrencilerin bu kavramlara yönelik ön bilgileri ve merak ettikleri noktalar tartışılır.

   DE.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğretmen rehberliğinde temel kavramlar hakkında bilgi verilir. Öğrencilere dağıtılan kartlarla kavram ve açıklamaların eşleştirilmesi istenir (OB1). Kavramlar arasındaki ilişkiler kurulur, benzerlik ve farklılıklar analiz edilerek sözlü olarak ifade edilir (KB2.13, SDB2.1). Farklılaştırılmış eğitim kapsamında; destekleme grubuna uygun metinler okutulurken, zenginleştirme grubundan Zümer suresi 9. ayeti üzerine kompozisyon yazmaları istenir.

   DE.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden din eğitimi ile ilgili temel kavramların (din, eğitim, bilim, ilim, inanç) birbirleriyle olan ilişkilerini gösteren bir kavram haritası oluşturmaları veya eşleştirme sorularını yanıtlamaları istenir.

   DE.1.1

Sınıf defteri: DE.1.1 Din eğitimi ile ilgili temel kavramları bağlamına uygun kullanabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerin din eğitimi, bilim ve inanç kavramları arasındaki ilk gözlemlerini paylaşmaları sağlanır. Din eğitiminde temel kavramların günlük hayattaki karşılıkları üzerine kısa bir beyin fırtınası yapılarak merak duygusu (E1.1) uyandırılır.

2. Keşfetme25 dk

   Din eğitimi ile ilgili temel kavramlar; bilim, inanç ve ilim gibi başlıklar altında sınıflandırılarak (KB2.5) kollegyum tekniği ile tartışılır (SDB2.1). Öğrencilerden bu kavramların birbirleriyle olan ilişkilerini analiz etmeleri (E3.6) ve ortak noktalarını belirlemeleri istenir.

   DE.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden 'din eğitimi' kavramını merkez alan ve alt kavramların dallar halinde gösterildiği bir kavram haritası oluşturmaları istenir (E3.7, SBAB11.2). Oluşturulan harita üzerinden kavramların benzerlik ve farklılıkları açıklanır; zenginleştirme kapsamında Zümer suresi 9. ayeti din eğitimi bağlamında yorumlanarak kompozisyon çalışması yapılır.

   DE.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları kavram haritaları üzerinden öz değerlendirme formları doldurmaları ve din eğitimi kavramlarının önemini içeren kısa cevaplı soruları yanıtlamaları sağlanır. Din eğitimi ile ilgili temel kavramların bağlama uygun kullanımı üzerine genel bir değerlendirme yapılır.

   DE.1.1

Sınıf defteri: DE.1.1 Din eğitimi ile ilgili temel kavramları bağlamına uygun kullanabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Din eğitimi, bilim ve inanç gibi temel kavramların günlük yaşamdaki karşılıkları üzerinde durulur. Öğrencilerden din eğitimi ile ilgili temel kavramlar arasındaki ilişkiyi kurmaları (DE.1.1.b) ve bu kavramların önemini analiz etmeleri istenir.

   DE.1.1
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere din eğitimi, bilim, inanç ve ilim gibi temel kavramları içeren bir anlam çözümleme tablosu sunulur (OB1). Öğrencilerden bu tabloyu kullanarak kavramların benzerliklerini ve farklılıklarını sınıflandırarak yapılandırmaları (KB2.5, KB2.13) istenir.

   DE.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden din eğitimiyle ilgili kavramların geçtiği bir deneme yazmaları (OB9) ve bu metinde Kur'an-ı Kerim, hadis ve sünnetten yararlanarak estetik bir dil kullanmaları (D7) istenir. Destekleme ihtiyacı olan öğrencilere metinlerdeki temel kavramları bularak örneklemeleri; zenginleştirme için Zümer suresi 9. ayeti yorumlayarak kompozisyon yazmaları önerilir.

   DE.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları denemelerdeki anahtar kavramları içeren bir kavram haritası oluşturmaları ve din eğitimi süreçlerindeki temel kavramların bağlamına uygun kullanımını değerlendiren kısa cevaplı soruları yanıtlamaları istenir.

   DE.1.1

Sınıf defteri: DE.1.1 Din eğitimi ile ilgili temel kavramları bağlamına uygun kullanabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Din eğitimi, bilim, ilim ve inanç gibi temel kavramların tanımları üzerinden giriş yapılır. Öğrencilerden bu kavramların günlük yaşamdaki karşılıklarını düşünmeleri istenir (E1.1). Kavramlar arasındaki ilk bağlamlar kurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere dağıtılan çalışma kâğıdı üzerinde din eğitimi ile ilgili temel kavramların eşleştirilmesi, boşluk doldurulması ve kısa cevaplı sorulardan oluşan bir çalışma yaptırılır (OB1). Kavramlar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar analiz edilerek sınıflandırılır (KB2.5, E3.6).

   DE.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden din eğitimi kavramlarını içeren bir kavram haritası oluşturmaları veya anlam çözümleme tablosu hazırlamaları istenir (SBAB11.2, KB2.13). Zenginleştirme kapsamında Zümer suresi 9. ayeti incelenerek kompozisyon yazımı; destekleme kapsamında metinlerdeki kavramlara uygun örnekler verilmesi sağlanır (E3.3, SDB2.2).

   DE.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Din eğitimi ile ilgili temel kavramların bağlamına uygun kullanımı üzerine kısa cevaplı sorular ve doğru-yanlış soruları ile değerlendirme yapılır. Öğrencilerden öğrenme günlüğü tutarak haftalık kazanımlarını not almaları istenir.

   DE.1.1

Sınıf defteri: DE.1.1 Din eğitimi ile ilgili temel kavramları bağlamına uygun kullanabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Din eğitimi biliminin temel kavramları ve önemine yönelik ön bilgiler aktarılır. Din eğitiminin neden birer bilim dalı olarak kabul edildiği üzerine kısa bir giriş konuşması yapılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerin analitik düşünme süreçlerini harekete geçirmek amacıyla sınıfa 'Din eğitimi biliminin ortaya çıkış nedenleri nelerdir?' sorusu yöneltilerek merak uyandırılır (E1.1). Öğrencilerden din eğitiminin önem ve gerekliliği arasındaki ilişkiyi kurarak akıl yürütmeleri istenir (DE.1.2.a, DE.1.2.b).

   DE.1.2
3. Uygulama35 dk

   Din eğitiminin tarihsel gelişimi kronolojik olarak anlatılır (SBAB1). Öğrencilerden gruplar halinde din eğitimiyle ilgili belirli dönemlere ait temel gelişmeleri araştırmaları ve bulgularından hareketle bir 'değişim ve süreklilik formu' hazırlamaları istenir (SDB2.2, SBAB11.2). Zenginleştirme kapsamında Zümer suresi 9. ayetinin din eğitimine dair çıkarımları içeren bir kompozisyon yazımı; destekleme kapsamında ise temel kavramları içeren kısa metinlerin okunması sağlanır.

   DE.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Din eğitimi biliminin önem ve gerekliliği hakkında ulaşılan çıkarımlar tartışılır (DE.1.2.c). Öğrencilerin din eğitimine dair tercih edilebilir görüş ve argümanları gerekçeleriyle belirledikleri bir çalışma kâğıdı üzerinden değerlendirme yapılır (DE.1.2.ç). Konuyla ilgili kavram haritası oluşturularak ders sonlandırılır.

   DE.1.2

Sınıf defteri: DE.1.2 Din eğitimi biliminin önemi ve gerekliliği konusunda analitik…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Din eğitimi biliminin kavramsal çerçevesi ve temel bileşenleri üzerinde durularak, din eğitiminin birey ve toplum için neden bir ihtiyaç olduğu üzerine analitik düşünme (E3.6) süreci başlatılır. Din eğitimi biliminin önemi ile gerekliliği arasındaki ilişki kurularak (DE.1.2.a) kavramların yapılandırılması (KB2.13) sağlanır.

   DE.1.2
2. Keşfetme25 dk

   Din eğitimi biliminin Türkiye'de geç kurulmasının tarihî, sosyal ve kültürel koşullarla ilişkisi etkileşimli tahta üzerinden açıklanır. Öğrencilerden bu süreçteki gelişim aşamalarını sınıflandırarak (KB2.5) ve yorumlayarak (KB2.14) din eğitimi biliminin kurumsal gelişimine dair çıkarımlarda bulunmaları istenir.

   DE.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılarak (SDB2.2, D14) din eğitiminin psikolojik, sosyolojik ve siyasi temeller çerçevesinde birey ve toplum üzerindeki etkilerini tartışırlar (DE.1.2.c). Öğrencilerden bu çıkarımları içeren birer öğrenme günlüğü yazmaları veya destekleme grubu için metinlerdeki kavramları belirleyip örneklemeleri istenir.

   DE.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Din eğitimi biliminin önemi ve gerekliliği hakkında farklı görüşler ve argümanlar gerekçeleriyle belirlenerek (DE.1.2.ç) tartışılır. Öğrencilerin oluşturdukları çıkarımları içeren öğrenme günlükleri ve kavram haritaları üzerinden değerlendirme yapılır.

   DE.1.2

Sınıf defteri: DE.1.2 Din eğitimi biliminin önemi ve gerekliliği konusunda analitik…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Din eğitimi biliminin tanımı ve kapsamı üzerinde durularak, din eğitiminin birey ve toplum için taşıdığı önem üzerine genel bir beyin fırtınası yapılır. Din eğitimi biliminin gerekliliği ile inanç ve değerlerin korunması arasındaki ilişki kurularak (DE.1.2.a) dersin odak noktası belirlenir.

   DE.1.2
2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler gruplara ayrılarak din eğitimi biliminin günümüz dünyasındaki önemine dair farklı argümanlar toplarlar (SDB2.2, E1.1). Toplanan bu bilgiler ışığında, sınıfta karşılıklı münazara yöntemi uygulanarak din eğitimi biliminin gerekliliği üzerine analitik bir tartışma yürütülür (SDB2.1, E3.6).

   DE.1.2
3. Uygulama35 dk

   Alan yazınından seçilen kısa bir metin etkileşimli tahtada okunur ve öğrencilerden din eğitimi biliminin günümüz toplumlarında neden gerekli olduğuna dair somut burunlar ortaya koymaları istenir (SDB2.3, E3.10). Farklılaştırılmış süreçte; Zümer suresi 9. ayetini inceleyip kompozisyon yazan öğrenciler için zenginleştirme, temel kavramları içeren kısa metinleri okuyanlar için destekleme sağlanır.

   DE.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Din eğitimi biliminin önemi ve gerekliliği hakkında ulaşılan çıkarımlar sınıf içinde tartışılır (DE.1.2.c). Öğrencilerin din eğitimi biliminin önemine dair sundukları argümanlar değerlendirilir ve konuyla ilgili hazırlanan bir kavram haritası üzerinden temel noktalar özetlenir (KB2.3, KB2.14).

   DE.1.2

Sınıf defteri: DE.1.2 Din eğitimi biliminin önemi ve gerekliliği konusunda analitik…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada 'Din eğitimine neden ihtiyaç duyulur?' sorusunu yansıtır; öğrencilerden bir cümlelik yanıt vermeleri istenir (E1.1). Haftanın hedefinin, din eğitimi biliminin önemi ve gerekliliği hakkında tercih edilebilir görüş ve argümanları gerekçeleriyle belirlemek olduğu açıklanır. Farklı görüşlere saygı gösterilmesi hatırlatılır (D14).

2. Keşfetme25 dk

   Performans görevi olarak öğrencilerden din eğitimiyle ilgili ayet veya hadisleri ders kitabı ve güvenilir kaynaklardan araştırarak kısa bir sunum hazırlamaları istenir (OB1). Sunumda her ayet veya hadisin din eğitiminin önemi ve gerekliliğine dair hangi görüşü ya da argümanı desteklediği yorumlanır (KB2.14). Hazırlanan görüş ve argümanlar listelenir (DE.1.2.ç).

   DE.1.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler hazırladıkları sunumları sırayla sınıfa sunar; dinleyenler sunumları dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirir. Sunumlarda öne sürülen görüş ve argümanlar etkileşimli tahtada toplanır ve sınıfta tartışılır (SDB2.1, E3.10). Öğretmen tartışmayı yönlendirir ve dönüt verir (DE.1.2.ç).

   DE.1.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden tahtada toplanan görüş ve argümanlar arasından tercih edilebilir olanları gerekçeleriyle belirlemeleri istenir (E3.6). Seçimler ikili eşleşmelerle paylaşılır, gerekçeler karşılıklı sorgulanır (SDB2.2). Öğrenciler hazırladıkları performans görevini öz değerlendirme formuyla gözden geçirir (DE.1.2.ç).

   DE.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden din eğitimi biliminin önemi ve gerekliliği konusunda tercih ettikleri görüşü ve argümanı gerekçeleriyle birkaç cümlede yazmaları istenir (açık uçlu soru). Performans görevi dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilir. Öğretmen belirlenen görüş ve argümanları kısaca toparlar.

   DE.1.2

Sınıf defteri: DE.1.2 Din eğitimi biliminin önemi ve gerekliliği konusunda analitik…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, insanların çocukluk, ergenlik ve yetişkinlik gibi farklı dönemlerde dinî bilgilere ulaşma biçimlerinin aynı olup olmadığını sorar. Birkaç öğrenciden kendi gözlemlerinden örnek vermeleri istenir (E1.1). Gelişim dönemlerinde din eğitiminin nasıl ele alınacağının dersin konusu olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere insanların gelişim dönemlerine göre dinî bilgileri nasıl öğrendikleri ve hayatlarında nasıl uyguladıkları sorulur; soru-cevap tekniğiyle konuya dikkat çekilir (E3.2). Öğrencilerin verdiği örnekler etkileşimli tahtada yaş, düşünme biçimi ve sosyal çevre gibi başlıklar altında özetlenir (KB2.3). Bu başlıklardan din eğitimi uygulamalarını ayırmaya elverişli ölçütler seçilir (DE.2.1.a).

   DE.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere oyun kartları dağıtılır; kartlarda Allah (cc), peygamber ve melek inancı ile dua ve ibadetlere ilişkin kavram ve olgular yer alır. Öğrenciler kartlardaki kavramı somutlaştırarak her gelişim dönemine göre kısaca açıklar (DE.2.1.b).

   DE.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen rehberliğinde din eğitiminin gelişim dönemlerine göre sınıflandırma ölçütleri (bilişsel gelişim kuramına göre) ve bu dönemlerin özellikleri açıklanır (KB2.5). Öğrenciler kartlardaki uygulamaları bu ölçütlere göre dönemlere ayrıştırır ve gerekçelerini sözlü olarak belirtir (DE.2.1.b).

   DE.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden Kısa Cevaplı Sorular'ı yanıtlamaları ve ölçütlere göre ayrıştırdıkları uygulamalardan birini Öğrenme Günlüğü'ne yazmaları istenir. Öğretmen yanıtları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir ve ayrıştırmada güçlük yaşanan noktalarda genel dönüt verir (DE.2.1.b).

   DE.2.1

Sınıf defteri: DE.2.1 Gelişim dönemlerine göre din eğitimi uygulamalarını sınıflandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada farklı yaş gruplarındaki çocuk ve gençlerin dinî konulardaki sorularından oluşan kısa örnekler gösterir. Öğrencilerden bu soruların hangi gelişim döneminde sorulmuş olabileceğini gerekçesiyle tahmin etmeleri istenir (E1.1). Böylece dönemlere göre din eğitimi uygulamalarının bu derste ayrıştırılıp tasnif edileceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ikişerli çalışır; ders kitabındaki gelişim dönemleri bölümü okunarak (OB1) her dönemin dinî tutum, kimlik, rol modeli ve sosyal çevre özellikleri çıkarılır. Önceki derste seçilen ölçütler kullanılarak her dönemin din eğitimi uygulamaları birbirinden ayırt edilir ve ayrıştırılır (SBAB1) (DE.2.1.b).

   DE.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Ayrıştırılan uygulamalar ölçütlerdeki ortaklıklara göre gruplanarak dönemlere ayrılmış bir tasnif tablosuna yerleştirilir (KB2.5). Her uygulamanın neden o dönemde yer aldığı gerekçesiyle sınıfta kısaca paylaşılır (DE.2.1.c).

   DE.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, yaş ve gelişim özelliklerine uygun din eğitiminin dinî inancın içselleştirilmesinde kritik rol oynadığına değinir. Din eğitimi verenlerin bilimsel bilgilerden kopmadan sağlıklı bir din eğitimi verme sorumluluğu tartışılır (D16.2). Öğrencilerden tedricî eğitimi dikkate alarak yaş seviyesine göre din eğitiminin nasıl olması gerektiğini söylemeleri istenir (E3.7, SDB2.1) (DE.2.1.c).

   DE.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tasnif tablosunu çalışma kâğıdına işlemeleri, ardından bir din eğitimi uygulamasını ait olduğu döneme eşleştiren eşleştirme soruları ile kısa cevaplı soruları yanıtlamaları istenir. Öğretmen yerleştirmeleri etkileşimli tahtada kontrol eder; ölçütlerin tasnifteki işlevi özetlenir (KB2.3). Öğrenciler öz değerlendirme formunda tasnifi ne ölçüde yapabildiklerini işaretler (SDB1.2) (DE.2.1.c).

   DE.2.1

Sınıf defteri: DE.2.1 Gelişim dönemlerine göre din eğitimi uygulamalarını sınıflandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Gelişim Dönemlerinde Din Eğitimi başlığını etkileşimli tahtaya yazar ve farklı gelişim dönemlerinde din eğitiminin nasıl değişebileceğini sorar (E1.1). Önceki haftalarda seçilen ölçütler ve ayrıştırılan uygulamalar kısaca hatırlatılır. Bu derste uygulamaların tasnif edileceği ve tasnife ad verileceği duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, gelişim dönemlerine göre din eğitimi uygulamalarını ve özelliklerini içeren iki sütunlu eşleştirme kartlarını etkileşimli tahtada sunar. Öğrenciler ikili çalışarak her uygulamayı uygun gelişim dönemiyle eşleştirir ve eşleştirmede kullandıkları ölçütü gerekçelendirir (KB2.5). Eşleştirmeler sınıfla karşılaştırılır; uygulamalar dönemlere göre tahtada gruplanarak tasnif edilir (DE.2.1.c).

   DE.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde, tasnifle oluşan her küme için kısa ve kapsayıcı birer ad belirlenir. Her grup önerdiği adı ders kitabındaki ifadelere dayanarak gerekçelendirir (SDB2.1). Öğretmen adların tutarlılığını sınıfla tartıştırır (E3.7) ve ortak bir adlandırma oluşturulur (DE.2.1.ç).

   DE.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden din eğitiminin özelliklerinin gelişim dönemlerine göre kıyaslanarak ele alındığı bir araştırma raporunun taslağını performans görevi olarak hazırlamaları istenir (D3.3). Taslakta tasnife verilen adlar ve her döneme ait özellikler gösterilir; kaynaklar ders kitabından ve güvenilir dijital kaynaklardan seçilir (OB1, OB2). Performans görevi dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilir (DE.2.1.ç).

   DE.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Birkaç öğrenci rapor taslağındaki tasnifi ve verdiği adları sınıfa sunar. Öğretmen, tasnif adlarını kavram haritasıyla etkileşimli tahtada özetler. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur; performans görevi dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Kısa cevaplı sorularla tasnif adları yoklanır.

   DE.2.1

Sınıf defteri: DE.2.1 Gelişim dönemlerine göre din eğitimi uygulamalarını sınıflandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, tahtaya 'Din anlayışı yaşa göre değişir mi?' sorusunu yazar. Öğrencilerden sorunun yanıtına ilişkin ilk düşüncelerini birer sözcükle söylemeleri istenir. Dersin amacı, gelişim dönemlerinde dinî anlayışı etkileyen unsurları çözümlemek ve sınıflandırmak olarak duyurulur (DE.2.2.a, DE.2.2.b). Öğrencilerden dikkatle dinlemeleri ve birbirlerine saygı göstermeleri beklenir (E3.2, D14).

   DE.2.2
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden günlük hayatta farklı yaşlardaki bireylerin dinî tutumlarına dair gözlemlerini kısaca paylaşmaları istenir (E1.1). Öğretmen, hadisişeriflerden hareketle Hz. Peygamber'in farklı yaş, bilişsel özellik ve tutumdaki kişilere verdiği din eğitiminden örnekler sunar. Öğrencilerden gözlemleri ile örnekler arasındaki ilişkiyi çözümlemeleri istenir (DE.2.2.a).

   DE.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Sınıf istasyonlara ayrılır; istasyonlarda konuya dair tarihî bilgiler, hadis metinleri ve İslam âlimlerinin tespit ve kıssaları yer alır. Gruplar istasyonları sırayla gezerek çalışma kâğıdına dinî anlayışı etkileyen unsurları not eder. Öğretmen gruplara dönüt verir (DE.2.2.a).

   DE.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden aile, okul hayatı, akran çevresi, toplumsal kültür ve değerler, bilişsel ve duygusal faktörler, kitle iletişim araçları gibi unsurları gruplandırarak sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Öğrenciler bu unsurların din algısının oluşumu ve değişimi sürecine etkisini açıklar (SDB1.2, DE.2.2.b).

   DE.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki sınıflandırmayı kontrol edip tamamlamaları istenir. Öğretmen birkaç açık uçlu soru sorarak unsurların din anlayışına etkisini yoklar. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak öğrendiklerini ve anlamakta zorlandıkları noktaları belirler (DE.2.2.a, DE.2.2.b).

   DE.2.2

Sınıf defteri: DE.2.2 Gelişim dönemlerinde dinî anlayışı etkileyen unsurları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bir bireyin çocukluk, ergenlik ve yetişkinlik dönemlerini gösteren kısa bir çizelge sunar. Öğrencilerden bu dönemlerde bireyin din anlayışını şekillendirebilecek etkenleri tahmin etmeleri istenir. Birkaç öğrencinin tahmini tahtaya yazılır. Öğretmen, bu derste dinî anlayışı etkileyen unsurların sınıflandırılacağını ve yorumlanacağını belirtir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ilgili metni okuyarak anlam çözümleme tablosunu doldurmaları istenir; tabloda dinî tutum, kimlik, rol modeli, sosyal çevre ve tedricî eğitim kavramları ele alınır. Öğrenciler tablodaki unsurları aile, çevre, eğitim ve bireysel özellikler gibi ölçütlere göre gruplandırır ve gruplama gerekçelerini yazar (KB2.5, DE.2.2.b).

   DE.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve her gruba oyun kartları/eşleştirme kartları verilir. Gruplardan unsur kartlarını uygun gelişim dönemleri ve unsur türleriyle eşleştirmeleri, eşleştirmeyi gerekçelendirerek sınıfa sunmaları istenir (KB2.5, DE.2.2.b).

   DE.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, her dönemin farklı ihtiyaç ve özelliklerinin bulunduğunu, ancak dönemlerin birbirini etkileyen, iç içe geçmiş bir sürecin parçaları olduğunu vurgular. Öğrencilerden sınıfladıkları unsurların dinî anlayışı gelişim dönemlerinde nasıl etkilediğini yorumlamaları ve bu yorumları öğrenme günlüklerine yazmaları istenir (OB1, DE.2.2.c).

   DE.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çıkış kartına, dinî anlayışı etkileyen unsurlardan birini, ait olduğu grubu ve bu unsurun bir gelişim döneminde dinî anlayışı nasıl etkilediğine ilişkin yorumunu yazmaları istenir. Öğretmen kartları toplar ve Öğrenme Günlüğü kayıtlarıyla birlikte Dereceli Puanlama Anahtarı kullanarak değerlendirir (DE.2.2.c).

   DE.2.2

Sınıf defteri: DE.2.2 Gelişim dönemlerinde dinî anlayışı etkileyen unsurları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Gençlik döneminde kişinin kendine yönelttiği 'Ben kimim?' sorusu üzerine kısa bir sohbet yapılır. Etkileşimli tahtada 'kimlik' ve 'rol modeli' kavramları gösterilir; öğrencilerden bu kavramlarla ilgili akıllarına gelen ilk sözcükleri söylemeleri istenir (SDB2.1). Bu derste dinin kimlik inşasındaki etkisine dair merak edilenlerin belirlenip soruya dönüştürüleceği açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, gençlik döneminde kimlik arayışının ve karmaşasının doğal olduğunu vurgular; kimlik arayışında dinî inanç ve değerlerin önemli bir etken olduğunu ders kitabındaki ilgili bölümle örneklendirir. Öğrenciler bölümü okuyarak sosyal çevre ve rol modeli gibi kavramları not alır (E3.2). Ardından gençlik döneminde kimlik inşasında dinin etkisiyle ilgili en çok merak ettikleri yönü belirler (DE.2.3.a).

   DE.2.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden dinin kimlik üzerindeki etkisine dair merak ettiklerini listelemesi istenir (OB1, E1.1). Düşün-eşleş-paylaş tekniğiyle öğrenciler önce bireysel düşünür, eşiyle listesini karşılaştırır, sonra sınıfla paylaşır (DE.2.3.a). Paylaşılan merak konuları kimlik, aidiyet ve değerler gibi başlıklar altında sınıflandırılır (KB2.5).

   DE.2.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen, dinî inancın anlam arayışına cevap verme, sosyalleşmeyi sağlama, aidiyet ve güven duygusu oluşturma gibi psikososyal etkilerini kısaca açıklar. Öğrenciler merak listesinden seçtikleri bir konuya ilişkin en az iki soru yazar (DE.2.3.b). Sorular çiftler hâlinde birbirine yöneltilir ve saygı çerçevesinde dinlenir (D14).

   DE.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler belirledikleri merak konusunu ve sorularını çalışma kâğıdına yazar. Sorular öz değerlendirme formundaki 'konuya uygun ve açık mı?' ölçütleriyle gözden geçirilir. Öğretmen soruların niteliğini dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir; kimlik, rol modeli ve sosyal çevre kavramları kısa cevaplı sorularla yoklanır.

   DE.2.3

Sınıf defteri: DE.2.3 Gençlik dönemi kimlik inşasında dinin etkisini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada belirlenen merak konularını etkileşimli tahtada listeler ve bu hafta bu konularla ilgili sorular sorulup kaynaklarda inceleneceğini duyurur. Öğrencilerden gençlik döneminde dinin kimlik üzerindeki etkisine ilişkin bir gözlemlerini paylaşmaları istenir (E1.1). Derste sorulan sorulara kaynaklarda yanıt aranacağı belirtilir (E3.2).

   DE.2.3
2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada toplumsal aidiyeti güçlendiren somut ve somut olmayan kültürel miras örneklerini (bayram gelenekleri, mevlit, yardımlaşma kültürü) gösterir ve bu mirasın gençlerin kimliğine etkisini sorar (D19.2). Öğrencilerden belirledikleri konuyla ilgili ikişer soru yazmaları istenir (E1.1). Sorular dinî tutum, rol modeli ve sosyal çevre başlıkları altında sınıflandırılır (KB2.5, DE.2.3.b).

   DE.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, tarihî bir şahsiyetin örnek biyografisini öyküleştirerek anlatır ve rol modelinin gencin kimliğine etkisini somutlaştırır. Öğrencilerden öyküdeki dinî tutum ve sosyal çevre ögelerini çalışma kâğıdına işaretlemeleri istenir (E3.2, DE.2.3.c).

   DE.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden dinin bireyin kimlik inşası üzerindeki etkilerini ders kitabından, basılı kaynaklardan (TDV Yayınları) ve dijital kaynaklardan (TDV İslam Ansiklopedisi) araştırmaları istenir (OB2, E3.4). Bulgular kendi özgün ifadeleriyle kısa bir metne dönüştürülür ve kaynaklar belirtilir (OB1, DE.2.3.c).

   DE.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden öğrenme günlüğüne, incelenen kaynaklardan öğrendikleri iki bilgiyi ve yanıt bulamadıkları bir soruyu yazmaları istenir. Çalışma kâğıdındaki tabloda dinin kimlik inşasındaki etkisine ilişkin bulgular dinî tutum, rol modeli ve sosyal çevre başlıklarıyla düzenlenir (DE.2.3.c). Öğretmen kısa cevaplı sorularla bu kavramları yoklar. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak araştırma sürecindeki sorumluluklarını değerlendirir (D16, SDB1.2).

   DE.2.3

Sınıf defteri: DE.2.3 Gençlik dönemi kimlik inşasında dinin etkisini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Önceki haftalarda oluşturulan sorular etkileşimli tahtada yeniden gösterilir. Öğrencilerden bu sorulardan birini seçip yanıtını nerede arayacaklarını söylemeleri istenir. Bugün ders kitabındaki metin ve bulgular üzerinden gençlik dönemi kimlik inşasında dinin etkisinin incelenip çıkarım yapılacağı belirtilir ve küçük gruplar oluşturulur.

2. Keşfetme25 dk

   Her gruba ders kitabındaki gençlik dönemi kimlik inşasında dinin etkisine ilişkin metin ve bulgular verilir (OB1). Gruplar merak ettikleri etkiyi sosyal çevre, rol modeli ve dinî tutum gibi unsurlar açısından inceler, bulguları kısa notlarla özetler (KB2.3). Metinlerden ve bulgulardan hareketle küçük grup tartışması yapılır (DE.2.3.c).

   DE.2.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar bulgularını sınıfla paylaşır; öğrenciler olgulara ilişkin farklı bakış açılarıyla karşılaşır ve kendi fikirlerinin eleştirilmesine açık olur (D14.1, E3.5). Paylaşılan bulgular benzerlik ve farklılıklarına göre tahtada gruplanır (DE.2.3.ç).

   DE.2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen rehberliğinde, tahtadaki bulgulardan hareketle gençlik dönemi kimlik inşasında dinin etkisine ilişkin çıkarımlar oluşturulur (SBAB14). Her grup çalışma kâğıdına en az iki çıkarım cümlesi ve dayandığı bulguyu yazar. Çıkarımlar sınıfta okunarak ortak bir sonuç cümlesinde birleştirilir (DE.2.3.ç).

   DE.2.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bu haftanın çalışmalarını kavram haritasına dönüştürmeleri istenir; haritada kimlik, sosyal çevre, rol modeli ve dinî tutum arasındaki ilişkiler gösterilir. Öğretmen haritaları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilerden 'Bulgulardan hangi çıkarıma ulaştım?' sorusunu öğrenme günlüğüne yazmaları istenir (DE.2.3.ç).

   DE.2.3

Sınıf defteri: DE.2.3 Gençlik dönemi kimlik inşasında dinin etkisini müşahede edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada günlük hayattan iki kısa durum görseli gösterir; öğrencilerden hangisinde doğru davranış sergilendiğini gerekçesiyle söylemeleri istenir (OB4). Gerekçelerden hareketle bu derste değerlerin ahlak eğitimindeki yerinin incelenerek önemi üzerine çalışılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen günlük hayattan sorular yöneltir; örneğin haksızlığa uğrayan bir arkadaşını gören kişinin ne yapması gerektiği sorulur (SBAB14, E1.1). Cevaplar tahtada toplanır; merhamet, adalet, dürüstlük, saygı, yardımseverlik gibi değerlerin ahlak eğitimindeki yeri vurgulanır (D1, D5, SDB2.3). Öğrencilerden değer temelli ahlak eğitiminin neden önemli olduğuna dair ilk düşüncelerini yazmaları istenir. (DE.3.1.a)

   DE.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler çalışma kâğıdında merhamet, adalet, dürüstlük, saygı ve yardımseverlik değerlerini kendi ifadeleriyle tanımlar. Tanımlar eşlerle paylaşılır, kavramların içeriği netleştirilir (KB2.14, SDB2.2). (DE.3.1.b)

   DE.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar kavram haritası şablonunda merkeze 'değer temelli ahlak eğitiminin önemi'ni yerleştirir, tanımladıkları değerleri bu merkeze bağlayarak ortak kavram haritası oluşturur (OB1, SBAB11.2, E2.2). Her grup haritasından hareketle değer temelli ahlak eğitiminin önemini bir cümleyle tanımlar. (DE.3.1.b)

   DE.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden kavram haritasını kullanarak değer temelli ahlak eğitiminin önemini bir iki cümleyle tanımlamaları istenir. Öğretmen kavram haritalarını Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurur (SDB1.2). Öğretmen kısa dönüt verir.

   DE.3.1

Sınıf defteri: DE.3.1 Değer temelli ahlak eğitiminin önemini anlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir ahlaki ikilem durumu sunar (örneğin sınavda gördüğü kopyayı bildirip bildirmemek). Öğrencilerden vicdan ve sorumluluk (D16) bağlamında düşüncelerini söylemeleri istenir. Bu derste değer temelli ahlak eğitiminin önemini tanımlayacakları ve ortaya çıkış sebeplerini açıklayacakları belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki metinden yararlanarak değer temelli ahlak eğitiminin önemini kendi cümleleriyle tanımlamaları istenir (DE.3.1.b). Ardından tarihî ve toplumsal örnekleri dikkate alarak bu eğitimin ortaya çıkış sebeplerini yazmaları, eşleriyle karşılaştırmaları ve sınıfa sunmaları sağlanır (DE.3.1.c, KB2.14).

   DE.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Ortaya çıkış sebeplerine ilişkin ifadeler sınıfın dört köşesine asılır; öğrenciler görüşlerine uygun köşeye geçer. Köşeleme tekniğiyle yürütülen tartışmada her köşe gerekçelerini sunar ve sebep–sonuç ilişkileri kurulur (DE.3.1.c, SDB2.2). Farklı görüşlere saygı gösterilmesi sağlanır (D14).

   DE.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, tartışmada kurulan sebep–sonuç ilişkilerini tablo ya da şema hâlinde düzenler (SBAB11.2). Her grup çalışmasını sınıfla paylaşır; diğer gruplardan gelen soru ve eklemelerle ortaya çıkış sebepleri gözden geçirilir. Öğrencilerden söz sırasına uymaları istenir (SDB1.2, DE.3.1.c).

   DE.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden kavram haritasının merkezine değer temelli ahlak eğitiminin önemini yazıp tanımını ve ortaya çıkış sebeplerini yerleştirmeleri istenir. Haritalar eşlerle değiştirilir; akran değerlendirme formuyla eksik ya da gerekçesiz sebepler işaretlenir. Birkaç harita sınıfla paylaşılır ve sebeplerin ortak noktaları özetlenir (DE.3.1.c).

   DE.3.1

Sınıf defteri: DE.3.1 Değer temelli ahlak eğitiminin önemini anlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bir ahlaki ikilem durumu sunar. Öğrencilerden durumda hangi değerlerin çatıştığını söylemeleri istenir. Bu derste değer temelli ahlak eğitimine neden ihtiyaç duyulduğunun ve bu eğitimin özelliklerinin çalışılacağı belirtilir.

   DE.3.1
2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler sunulan ahlaki ikilem üzerinde, ahlaki muhakeme çerçevesinde değerlerin devreye girdiği noktaları ve değer temelli ahlak eğitimine duyulan ihtiyacın sebeplerini tartışır (D1.2). Öğrencilerden bu sebepleri açıklayan kısa bir metin yazmaları ve metinde Kur'an-ı Kerim'den ve hadisişeriflerden örnekler vermeleri istenir. Öğretmen yazılanları gözlemleyip dönüt verir (DE.3.1.c).

   DE.3.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrenciler bireysel olarak ders kitabındaki ilgili bölümü okuyup değer temelli ahlak eğitiminin önemli özelliklerini çalışma kâğıdında belirler. Ardından gruplar hâlinde belirledikleri özellikleri karşılaştırır ve iş birliği içinde kavram haritasına dönüştürür (SDB2.2, SBAB11.2). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (DE.3.1.ç).

   DE.3.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar kavram haritalarını sınıfa sunar; öğrenciler Akran Değerlendirme Formu ile bir başka grubun çalışmasına dönüt verir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu doldurarak değer temelli ahlak eğitiminin önemli özelliklerini kendi sözcükleriyle belirtmeleri istenir. Öğretmen özellikleri kısaca toparlar (DE.3.1.ç).

   DE.3.1

Sınıf defteri: DE.3.1 Değer temelli ahlak eğitiminin önemini anlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada işlenen değer temelli ahlak eğitiminin önemini kısaca hatırlatır ve öğrencilerden çevrelerinde ahlaki davranışı etkileyen bir unsur düşünmelerini ister. Birkaç öğrencinin yanıtı alınır. Dersin amacının çevresel unsurların ahlak ve değer eğitimindeki rolünü yorumlamak olduğu belirtilir; ahlak, değer, erdem, saygı, sevgi ve vicdan kavramları etkileşimli tahtada hatırlatılır (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, insan, çevre ve ahlaki değerler arasındaki etkileşimi yaratılış, denge, sınır ve bir arada olma ilkeleri çerçevesinde tartışmaya açar. Çevre bilinci ve ahlaki sorumluluk temalı 5–10 dakikalık kısa film ya da görseller etkileşimli tahtada sunulur (OB4). Öğrencilerden ikili tartışmayla çevresel unsurların ahlaki davranışı nasıl etkilediğini incelemeleri ve gerekçelendirmeleri istenir (DE.3.2.a).

   DE.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden aile, okul, komşuluk ve doğa gibi çevresel unsurların ahlak eğitimindeki rolünü kendi yaşantılarından birer örnekle ilişkilendirmeleri ve çalışma kâğıdına yazmaları istenir (DE.3.2.b). Saygı ve sorumluluk değerleri üzerinden kendi davranışlarını gözden geçirmeleri sağlanır (SDB1.2).

   DE.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Kar topu tekniği uygulanır: önce ikili, sonra dörtlü gruplarda İslam'ın ahlaki prensipleri temel alınarak insan ile çevresel unsurlar arasındaki bağlantıya yönelik çıkarımlar paylaşılır ve ortak bir sonuca ulaşılır (DE.3.2.b) (SDB2.3). Grupların sonuçları sınıfta sözlü olarak sunulur ve öğretmen rehberliğinde birleştirilir (SDB2.2).

   DE.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, çevresel unsurların ahlak eğitimindeki rolüne ilişkin ortaya çıkan çıkarımları tahtada özetler. Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki yanıtlarını gözden geçirerek kendi hayatları için anlamlı olan bir çıkarımı açık uçlu soruyla yazmaları, ardından öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir. Akran değerlendirme formuyla çalışmalar karşılıklı geri bildirimle değerlendirilir.

   DE.3.2

Sınıf defteri: DE.3.2 Çevresel unsurların ahlak ve değer eğitimindeki rolünü yorumlayabilme; değerlendirme