T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 11. SINIF EBRU DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Ebru sanatının çeşitliliği ve kumlu ebru tekniğinin temel kavramları olan kumlanma, bozulma ve damlatma üzerine ön bilgiler alınır. Görsel kaynaklar eşliğinde (OB4) kumlu ebrunun genel özellikleri tanıtılır.

2. Keşfetme25 dk

   Farklı kumlu ebru türlerine ait görseller etkileşimli tahtada yansıtılarak incelenir (OB4). Öğrencilerden bu çalışmaların görsel özelliklerini belirlemeleri ve benzerlik/farklılık noktalarını içeren bir karşılaştırma tablosu oluşturmaları istenir (KB2.7).

   EBRU.III.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden yekpare kumlu ebru ve kumlu hatip ebrusunun görünümlerini betimlemeleri istenir. Damlatma tekniğinin kullanımı ve damlaların açılması için gereken bekleme süreci üzerinde durulur (D12). Kumlu ebru çeşitlerini oluşturan faktörler tartışılır; isteğe bağlı olarak küçük parçalarda deneme yapıldıktan sonra tam boyutlu çalışmalar gerçekleştirilir.

   EBRU.III.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Ebru türlerinin karşılaştırıldığı bir Venn Şeması veya Anlam Çözümleme Tablosu kullanılarak öğrenilen özellikler özetlenir. Öğrencilerin kendi üretimleri üzerinden sanatsal yargıda bulunmaları (SAB3.4) ve süreçteki sabır (D12), saygı (D14) ve tasarruf (D17) değerlerini içselleştirmeleri sağlanır.

   EBRU.III.1.1

Sınıf defteri: EBRU.III.1.1 Kumlu ebru türlerini karşılaştırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden kumlanma, bozulma ve damlatma kavramları üzerinden görsel okuryazarlık (OB4) çerçevesinde ön bilgilerini paylaşmaları istenir. Kumlu ebru türlerinin genel özellikleri üzerine kısa bir giriş yapılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden önceki ünitelerde öğrendikleri bilgileri kullanarak kerajinin ilk kullanımdaki kıvamı ile haftalar sonrasındaki kıvamını karşılaştırmaları ve fikirlerini belirtmeleri istenir (D14.1). Bu süreçte kumlu ebru türlerinin benzerlikleri ve farklılıkları listelenerek karşılaştırma (KB2.7) yapılır.

   EBRU.III.1.1
3. Uygulama35 dk

   Kerajinin bozulmuş hâlinin özellikleri açıklanır; yekpare kumlu ebruda ve kumlu hatip ebrusunda boyaların kumlanmasında su ve öd miktarının önemi vurgulanır. Öğrencilerden kumlu ebru çeşitlerinin ayarlarını öğrenmek için önce küçük parçalar üzerinde denemeler yapmaları, ardından tam boyutlu çalışmalar üretmeleri istenir (D12).

   EBRU.III.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları çalışmaları bir Venn Şeması kullanarak karşılaştırmaları ve kendi üretimleri hakkında sanatsal yargıda bulunmaları (SAB3.4) istenerek ders sonlandırılır.

   EBRU.III.1.1

Sınıf defteri: EBRU.III.1.1 Kumlu ebru türlerini karşılaştırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilere kumlanma, bozulma ve damlatma kavramları üzerinden görsel okuryazarlık (OB4) çerçevesinde sunulan görsellerle giriş yapılır. Kumlu ebru türlerinin genel özellikleri hakkında ön bilgiler alınır.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahta üzerinden farklı kumlu ebru örnekleri gösterilerek öğrencilerin bu türlerin özelliklerini belirlemeleri (EBRU.III.1.1.a) sağlanır. Görsel kaynaklar yardımıyla her bir tekniğin kendine özgü karakteristik özellikleri üzerine tartışma yürütülür.

   EBRU.III.1.1
3. Uygulama35 dk

   Zihin haritası tekniği kullanılarak öğrencilerden kumlu ebru çeşitlerini karşılaştırmaları (KB2.7) istenir. Belirlenen özelliklere göre benzerlikler ve farklılıklar listelenir (EBRU.III.1.1.b, EBRU.III.1.1.c). Destekleme ihtiyacı olan öğrenciler için küçük parçalı denemelerden sonra tam boyutlu çalışmalara geçilmesi sağlanır.

   EBRU.III.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin oluşturdukları zihin haritaları ve karşılaştırma listeleri üzerinden bir Venn Şeması veya Anlam Çözümleme Tablosu ile değerlendirme yapılır. Öğrencilerden süreçteki sabır (D12) ve sanatsal yargı (SAB3.4) düzeylerini içeren öz değerlendirme formu doldurmaları istenir.

   EBRU.III.1.1

Sınıf defteri: EBRU.III.1.1 Kumlu ebru türlerini karşılaştırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden kumlanma, bozulma ve damlatma kavramlarının ebru sanatındaki teknik karşılıkları üzerine ön bilgilerinin paylaşılması istenir. Görsel okuryazarlık (OB4) kapsamında farklı kumlu ebru örnekleri etkileşimli tahtada gösterilerek görsel bir giriş yapılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden çeşitli kumlu ebru türlerinin özelliklerini belirledikleri ve benzerlik/farklılıklarını listeledikleri bir anlam çözümleme tablosu veya Venn şeması (KB2.7) oluşturmaları istenir. Görsel okuryazarlık (OB4) becerisi kapsamında farklı tekniklerin görsel çıktıları karşılaştırılarak sanat okuryarlığı (OB9) çerçevesinde tartışılır.

   EBRU.III.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilere kerajin ayarı ile boyadaki su ve öd miktarının etkileri hakkında bilgi verilir. Ön hazırlık aşamasında, tasarruf (D17) ilkesi doğrultusunda önceki derslerden kalan kerajilerin kullanılması sağlanır. Destekleme kapsamında küçük parçalarla denemeler yapan öğrenciler, ardından tam boyutlu kumlu ebru çalışmaları gerçekleştirirler.

   EBRU.III.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları çalışmalar üzerinden bir öz değerlendirme formu doldurmaları ve performans görevlerini içeren yapılandırılmış grid (SAB3.4) üzerinde kendi üretimlerini değerlendirmeleri istenir.

   EBRU.III.1.1

Sınıf defteri: EBRU.III.1.1 Kumlu ebru türlerini karşılaştırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilere kumlanma, bozulma ve damlatma kavramları üzerinden kumlu ebru türlerinin temel teknikleri hatırlatılır. Öğretmen tarafından etkileşimli tahta üzerinde görsel okuryazarlık (OB4) odaklı örnekler sunulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerin yekpare kumlu ebru ve kumlu hatip ebru çeşitlerinde kullanılacak renkleri tasarlamaları sağlanır (EBRU.III.1.2.a). Öğretmen tarafından boyalar ayarlanırken, öğrencilerden farklı tekniklerin görsel özelliklerini karşılaştırarak (KB2.7) not almaları istenir.

   EBRU.III.1.2
3. Uygulama35 dk

   Gösterip yaptırma tekniği kullanılarak öğrencilerden belirli kuralları takip ederek kumlu ebru çeşitlerini oluşturmaları istenir (EBRU.III.1.2.b; E3.7). Destekleme ihtiyacı olan öğrenciler için küçük parçalarda denemeler yapılırken, zenginleştirme kapsamında çiçekli ebruların süslenmesi sağlanır.

   EBRU.III.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin oluşturdukları kumlu ebru çalışmaları Performans Görevi ve Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Tasarım süreçlerinde sergiledikleri sabır (D12) ve sanat okuryazarlığı (OB9) gözlemlenir.

   EBRU.III.1.2

Sınıf defteri: EBRU.III.1.2 Kumlu ebru çeşitlerini yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Ebru sanatındaki kumlanma, bozulma ve damlatma tekniklerinin temel kavramları üzerinde durulur. Kumlu ebru türlerinin çeşitliliği ve bu eserlerin görsel özellikleri (OB9) etkileşimli tahta üzerinden tanıtılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları kumlu ebru çalışmaları geleneksel sanat ilkeleri çerçevesinde sınıfça değerlendirilir (OB9, SAB3.4). Farklı tekniklerin yarattığı görsel etkiler karşılaştırılarak (KB2.7) sanatsal yargıda bulunulur (SAB3.4).

   EBRU.III.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden kumlu ebru çeşitleri için renk tasarımları yapmaları ve bu tasarımlara uygun eserler oluşturmaları istenir (EBRU.III.1.2.a, b). Süreçte sabır (D12) ve sistemlilik (E3.7) gösterilmesi beklenir; destekleme ihtiyacı duyan öğrenciler için küçük parçalar üzerinde denemeler yapılması sağlanır.

   EBRU.III.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin oluşturdukları kumlu ebru çalışmaları bir ürün dosyasında toplanarak portfolyo olarak kaydedilir. Yapılan çalışmaların dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilmesi ve öz değerlendirme formlarının doldurulması sağlanır.

   EBRU.III.1.2

Sınıf defteri: EBRU.III.1.2 Kumlu ebru çeşitlerini yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Kumlu ebru türlerinin çeşitliliği ve teknik özellikleri görsel kaynaklar üzerinden tanıtılır. Kumlanma, bozulma ve damlatma kavramları üzerinde durularak öğrencilerin sanat okuryazarlığı (OB9) ve görsel okuryazarlık (OB4) becerileri harekete geçirilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden daha önce yaptıkları kumlu ebru çeşitlerinin görsellerini içeren bir performans görevi sunumu hazırlamaları istenir. Sunumda farklı tekniklerin karşılaştırılması (KB2.7) ve görsel estetik unsurları üzerinde durulur.

   EBRU.III.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden kumlu ebru çeşitlerinde kullanılacak renkleri tasarlamaları (EBRU.III.1.2.a) ve belirlenen tekniklerle kumlu ebru çalışmaları oluşturmaları (EBRU.III.1.2.b) istenir. Uygulama sırasında sabır (D12), sistemlilik (E3.7) ve tasarruf (D17) değerleri gözetilir; zorlanan öğrenciler için küçük parçalarda deneme yapma seçeneği sunulur.

   EBRU.III.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin oluşturdukları eserler üzerinden sanatsal yargıda bulunmaları (SAB3.4) sağlanır. Yapılan çalışmaların öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilmesi sağlanarak ders sonlandırılır.

   EBRU.III.1.2

Sınıf defteri: EBRU.III.1.2 Kumlu ebru çeşitlerini yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada yazılı akkâse ebru örneği gösterir; öğrencilerden yazının ebru zemininde nasıl oluşturulmuş olabileceğini tahmin etmeleri istenir (OB9). Hüsnühat dersiyle bağ kurularak kalıp ve kesme kavramlarının bu derste çözümleneceği belirtilir. Öğrencilerden arkadaşlarının görüşlerini saygıyla dinlemeleri beklenir (D14).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki yazılı akkâse ebru örneğini inceleyerek yazı, kalıp ve kesme ögelerini belirlemeleri ve gözlemlerini ikili çalışmada birbirlerine anlatmaları istenir (OB9, SDB2.1). Öğretmen yazı ile zemin arasındaki ilişkiyi sorularla yönlendirir. Öğrenciler çözümlemelerini kısa cümlelerle özetler (KB2.3, E3.2, EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen yazılı akkâse ebruların yapımında kullanılacak malzemeleri ve yapım aşamalarını etkileşimli tahtadan göstererek açıklar. Öğrencilerden her aşamada yapılan işi ve kullanılan malzemeyi çalışma kâğıdına yazarak aşamaları çözümlemeleri istenir (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Beyin eseri tekniğiyle öğrencilerden yazılı akkâse ebru yapımının aşamalarında ortaya çıkabilecek sorunları ve nedenlerini sıralamaları istenir. Görüşler tahtada toplanır ve her görüşe saygı gösterilir (D14). Toplanan görüşlerden yararlanılarak malzemeler ile yapım aşamaları arasındaki ilişkiler çözümlenir (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yazılı akkâse ebrunun ögelerini ve yapım aşamalarını çözümledikleri Kısa Cevaplı Sorular ile Doğru-Yanlış Sorularını yanıtlamaları istenir. Öğretmen yanıtları tahtada birlikte kontrol eder. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nda çözümleme yaparken zorlandıkları noktaları işaretler ve ders, çözümleme ölçütlerinin özetlenmesiyle toparlanır (KB2.3, EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada yazılı akkâse ebrunun özelliklerinin ele alındığını hatırlatır ve etkileşimli tahtada bir yazılı akkâse ebru örneği gösterir. Öğrencilerden eserdeki yazının nasıl oluşmuş olabileceğine ilişkin tahminlerini söylemeleri istenir (E3.2). Haftanın amacının yazılı akkâse ebruları çözümlemek olduğu belirtilir (OB9).

2. Keşfetme25 dk

   Yazılı akkâse ebruların pozitif ve negatif kalıplar kullanılarak iki farklı yolla yapılabileceği belirtilir. Ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki örnekler üzerinde kalıp, kesme ve yazının ebruda nasıl göründüğü birlikte çözümlenir. Öğrencilerden her yolun görünümünü kendi cümleleriyle anlatmaları istenir (SDB2.1) (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Günümüz ebru sanatçılarının eserleri etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden her eserde kalıp, kesme ve yazının nasıl kullanıldığını inceleyip birer cümleyle özetlemeleri istenir (KB2.3) (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden gösterilen yazılı akkâse ebruları kalıp kullanımı farklılığına göre ayırmaları ve ayırma gerekçelerini söylemeleri istenir. Görüşler paylaşılırken sanatçıların eserlerine saygıyla yaklaşılır (D14) (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilere kısa cevaplı ve doğru-yanlış sorular yöneltilerek pozitif ve negatif kalıp arasındaki fark yoklanır. Ardından öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir; çözümleme çalışmaları dereceli puanlama anahtarıyla gözden geçirilir (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste çalışılan yazılı akkâse ebru özelliklerini kısa bir soruyla yoklar. Etkileşimli tahtada yazılı bir akkâse ebru örneği gösterilir ve öğrencilerden örnekteki yazıyı, kalıbı ve kesme izlerini dikkatle incelemeleri istenir (E3.2). Dersin amacının yazılı akkâse ebrularla ilgili çözümleme yapmak olduğu belirtilir (EBRU.III.2.1.a).

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada dört bölmeli Frayer şeması gösterilir ve merkezine 'yazılı akkâse ebru' yazılır. Öğrenciler ikişerli çalışarak ders kitabındaki örnekleri inceler; tanım, özellikler, örnekler ve örnek olmayanlar bölmelerini yazı, kalıp ve kesme kavramlarına dayanarak doldurur. Şemalar karşılıklı dinlenerek sınıfta paylaşılır (SDB2.1). Bir örnek yazı, kalıp ve kesme yönünden parçalarına ayrılarak açıklanır (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplar hâlinde akkâse ebru çalışması yapar; kalıp ve kesme aşamaları sırasıyla uygulanır. Her grup, kullandığı kalıbın çalışmaya yansıyan izini ve yazının yerleşimini defterine kaydeder. Çalışma sırasında Hüsnühat dersinden edinilen yazı bilgisinden yararlanılır (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Farklı kalıp kullanımının eserlere yansımaları sınıfça değerlendirilir. Her grup eserini tanıtır; kalıbın, kesmenin ve yazının esere etkisini birkaç cümleyle özetler (KB2.3). Diğer öğrenciler eserleri sanat okuryazarlığı çerçevesinde inceler (OB9) ve görüşlerini saygıyla dile getirir (D14). Eserlerdeki özellikler ortak bir listede toplanır (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, yazılı akkâse ebrunun özelliklerini yazı, kalıp ve kesme başlıkları altında kısaca toparlar. Öğrencilerden Kısa Cevaplı Sorularla yazının yerini, kalıbın etkisini ve kesmenin görünümünü yazılı olarak yanıtlamaları istenir. Ardından Öz Değerlendirme Formu doldurulur ve öğrenciler çözümleme yapabilme düzeylerini işaretler (EBRU.III.2.1.a).

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada birkaç yazılı akkâse ebru örneği gösterir. Öğrencilerden örneklerde dikkat çeken yazı, kalıp ve kesme özelliklerini söylemeleri istenir (E3.2). Hüsnühat dersinden bilinen yazı türleriyle bağ kurulur. Bu derste yazılı akkâse ebruların ortak özelliklerine göre sınıflandırılacağı belirtilir. Çalışma boyunca birbirinin görüşüne saygı gösterilmesi hatırlatılır (D14).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki yazılı akkâse ebru örneklerini inceleyerek yazı, kalıp ve kesme ölçütlerine göre sınıflandırma yapmaları istenir. Sınıflandırma adımları öğretmen rehberliğinde bir akış şeması üzerinde gösterilir. Öğrenciler şemayı defterlerine geçirir ve örnekleri şemadaki dallara yerleştirir (KB2.3). (EBRU.III.2.1.b)

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak verilen yeni üç örneği akış şemasını kullanarak sınıflandırmaları ve her örneğin yerleşim gerekçesini bir cümleyle yazmaları istenir. (EBRU.III.2.1.b)

   EBRU.III.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde sınıflandırmalarını karşılaştırır ve farklı yerleştirilen örnekleri tartışarak ortak bir sınıflandırma tablosu hazırlar (SDB2.1). Tablo sanat dilinde hazırlanır ve etkileşimli tahtada sunulur (OB9). Öğretmen ölçütlerin tutarlı kullanılıp kullanılmadığını izler. (EBRU.III.2.1.b)

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Grupların sınıflandırma tabloları sırayla sunulur ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilere sınıflandırma ölçütlerini sınayan birkaç Kısa Cevaplı Soru ve Doğru-Yanlış sorusu yöneltilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak yazılı akkâse ebruları sınıflandırma becerilerini değerlendirmeleri istenir.

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada birkaç yazılı akkâse ebru örneği gösterir. Öğrencilerden örneklerde yazının nerede ve nasıl durduğunu söylemeleri istenir (E3.2). Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası kapsamında yazılı ebrularda emeğe ve malzemeye gösterilen özene değinilir (D14). Dersin amacı, yazılı akkâse ebruları sınıflandırmak olarak duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada yazılı akkâse ebru örneklerini sunar ve yazının hem bir desen oluşturduğuna hem de estetik bir yönü olduğuna dikkat çeker (OB9). Öğrencilerden örneklerde kalıp, kesme ve yazının yerleşimine bakarak benzer ve farklı görünenleri belirlemeleri istenir. Hüsnühat ile ilişkisi kısaca tartışılır. (EBRU.III.2.1.b)

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak kitaptaki ve tahtadaki yazılı akkâse ebru örneklerini yazı, kalıp ve kesme gibi ölçütlerden birini seçerek sınıflandırır. Her grup için bir ad belirlenir ve örneklerin neden o grupta yer aldığı yazılı olarak belirtilir (KB2.3). (EBRU.III.2.1.b)

   EBRU.III.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel sınıflandırmalar karşılaştırılır; farklı ölçütler saygıyla dinlenir ve grup ortak bir sınıflandırma şeması oluşturur (SDB2.1, D14). Şema, grubun sözcüsü tarafından sınıfa sunulur. Ardından her grup, seçtiği bir örneğin sınıflandırma gerekçesini iki cümleyle özetler (KB2.3). (EBRU.III.2.1.b)

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden kısa cevaplı ve doğru-yanlış sorularla yazılı akkâse ebru gruplarının özelliklerini yoklayan kısa bir çalışma yapmaları istenir. Sınıflandırma şemaları performans görevi olarak dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formunda kendi sınıflandırma düzeylerini işaretler. Açık uçlu bir soruyla sınıflandırma ölçütleri toparlanır. (EBRU.III.2.1.b)

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada yazılı akkâse ebru örneklerini gösterir ve öğrencilerden kalıp, kesme ve yazı unsurlarını hatırlamalarını ister. Hüsnühat dersinde öğrenilen yazı özelliklerinin ebruda nasıl göründüğü sorulur. Bu hafta yazılı akkâse ebruların sınıflandırılacağı duyurulur ve öğrencilerden odaklanarak çalışmaları beklenir (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere yazılı akkâse ebru görselleri ve eşleştirme kartları dağıtılır; kartlardaki özellikler kalıp, kesme ve yazı başlıklarıyla eşleştirilir. Eşleşmeler sınıflandırma tablosuna yerleştirilir ve tablo ikili çalışmayla tamamlanır. Öğrencilerden sınıflandırma ölçütlerini kısaca açıklamaları istenir (EBRU.III.2.1.b).

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak verilen yazılı akkâse ebru örneklerini kendi sınıflandırma tablolarına yerleştirir ve her yerleştirme için tek cümlelik gerekçe yazar (EBRU.III.2.1.b). Çalışmada örneklerin yazı ve kalıp özellikleri dikkate alınır (E3.2).

   EBRU.III.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel tablolar karşılaştırılır ve farklı yerleştirmeler gerekçeleriyle tartışılır; arkadaşların görüşleri saygıyla dinlenir (D14). Grup, sınıflandırmasını kavram haritası şablonunda özetler (KB2.3). Haritalar sınıfa sunulurken açık ve anlaşılır ifadeler kullanılır (SDB2.1; EBRU.III.2.1.b).

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, yazılı akkâse ebruların sınıflandırılmasına ilişkin birkaç Kısa Cevaplı Soru ve Doğru-Yanlış Sorusunu yanıtlar. Öğretmen grup kavram haritalarını Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurur; sınıflandırma ölçütleri sınıfça toparlanır (EBRU.III.2.1.b).

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen öğrencilerden yılbaşı vesilesiyle yıl içinde incelenen yazılı akkâse ebru örneklerinden birini hatırlayıp üzerindeki yazıyı ve süslemeyi anlatmalarını ister (E3.2). Etkileşimli tahtada farklı yazılı akkâse örnekleri gösterilir. Bu derste ebruların kalıp, kesme ve yazı yönünden hangi ölçütlerle sınıflandırılacağının belirleneceği söylenir (EBRU.III.2.1.b).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen hat sanatı hakkında bilgi verir ve etkileşimli tahtada hüsnühat örneklerini gösterir (EBRU.III.2.2). Öğrencilerden yazının biçimini, ebruyla ilişkisini ve kalıp ile kesme uygulamasının izlerini örneklerde belirlemeleri istenir. Gözlemlenen farklar tahtada ortak listelenerek sınıflandırma ölçütleri belirlenir (EBRU.III.2.1.b).

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak ders kitabındaki yazılı akkâse ebru örneklerini yazı, kalıp ve kesme özelliklerine göre bir tabloya yerleştirir. Her örnek için sınıflandırma gerekçesi tek cümleyle yazılır (E3.2). Hat sanatına ve sanatçının emeğine saygı gösterilmesi vurgulanır (D14). Sınıflandırma çalışması yapılır (EBRU.III.2.1.b).

   EBRU.III.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel tablolar karşılaştırılır; farklı yerleştirmeler gerekçeleriyle tartışılır (SDB2.1). Her grup, ortak bir sınıflandırma tablosu hazırlar ve ölçütleri kısa notlarla özetler (KB2.3). Hazırlanan tablolar sınıfa asılır ve gruplar arası farklılıklar incelenir (EBRU.III.2.1.b).

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar sınıflandırma tablolarını sunar ve ölçütlerini açıklar (OB9). Öğrencilerden Doğru-Yanlış ve Kısa Cevaplı soruları yanıtlayarak ebruların sınıflandırma ölçütlerini göstermeleri istenir. Tablolar Dereceli Puanlama Anahtarıyla değerlendirilir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurur.

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bir yazılı akkâse ebru örneği gösterir ve öğrencilerden örnekte dikkatlerini çeken ilk ayrıntıyı söylemelerini ister (E3.2). Önceki haftalarda yapılan çözümleme ve sınıflandırma çalışmalarına kısaca değinilir. Dersin amacı olarak yazılı akkâse ebruların yorumlanacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere daha önce bir hattatı yazı yazarken seyretme fırsatı bulup bulamadıkları sorulur; deneyimi olanlar gözlemlerini paylaşır (OB9). Ardından etkileşimli tahtada yazılı akkâse ebru örnekleri gösterilir; öğrencilerden yazının kalıbı ve kesme ile ilgili izlenimlerini hüsnühat çalışmalarıyla ilişkilendirerek anlatmaları istenir (EBRU.III.2.1.c).

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak seçtikleri bir yazılı akkâse ebruyu yazı, kalıp ve kesme yönünden yorumlayan kısa bir metin yazmaları istenir. Metinde ebrunun etkisi ve nedenleri gerekçeleriyle belirtilir (OB9). Öğretmen, çalışmalar sırasında öğrencilere dolaşarak dönüt verir (EBRU.III.2.1.c).

   EBRU.III.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde yazılan yorumlar sırayla okunur ve aynı ebruya ilişkin farklı yorumlar karşılaştırılır. Öğrenciler farklı görüşleri saygıyla dinler (D14) ve görüşlerini açık biçimde ifade eder (SDB2.1). Gruplar ortak bir yorum cümlesi oluşturur (EBRU.III.2.1.c).

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yazılı akkâse ebrulara ilişkin yorumlarının ana fikrini birkaç cümleyle özetlemeleri istenir (KB2.3). Yazılı yorumlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilere 'Yazılı akkâse ebruyu yorumlarken hangi ölçütleri kullandınız?' açık uçlu sorusu yöneltilir ve Öz Değerlendirme Formu doldurtulur.

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Enerji Tasarrufu Haftası'na değinilerek ders araçlarının ve etkileşimli tahtanın gereksiz yere açık bırakılmaması gerektiği hatırlatılır. Öğretmen, yazılı akkâse ebru eserlerinin yorumlanacağını açıklar. Öğrencilerden önceki haftalarda yaptıkları çözümleme ve sınıflandırma notlarını hazırlamaları istenir (EBRU.III.2.1.c).

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada Sami Efendi, Kazasker Mustafa İzzet ve Hamid Aytaç gibi hattatların eserlerinden oluşan yazılı akkâse ebru örnekleri gösterilir. Öğrencilerden çözümleme ve sınıflandırma notlarına dayanarak bir eser seçip yazının kalıbı, kesme biçimi ve yerleşimi hakkındaki ilk izlenimlerini sözlü ifade etmeleri istenir (EBRU.III.2.1.c). Görüşler paylaşılırken hattatların emeğine saygı gösterilir (D14).

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak seçtikleri eser için yazının özelliklerini, ebru zemini ile uyumunu ve hüsnühat açısından dikkat çeken yönleri anlatan kısa bir yorum yazar (EBRU.III.2.1.c). Çalışma sırasında dikkatin eserin ayrıntılarında toplanması istenir (E3.2).

   EBRU.III.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler ikili gruplar hâlinde yorumlarını birbirine okur ve eserin yorumlanmasında ortak dikkate alınan özellikleri belirler (EBRU.III.2.1.c). Her grup ortak yorumunu tek cümlede özetleyerek sınıfa sunar (KB2.3). Sunumlar sırasında birbirini dinleme ve iletişim kuralları uygulanır (SDB2.1).

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilere seçilen eserin yazı ile ebru zemininin birbirini nasıl tamamladığını soran bir açık uçlu soru yöneltilir; yanıtlar Dereceli Puanlama Anahtarı ölçütlerine göre değerlendirilir (EBRU.III.2.1.c). Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurarak yorumlarının güçlü yönlerini belirler. Sanat eserlerini yorumlama becerisi vurgulanır (OB9).

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, yazılı akkâse ebru örneğini etkileşimli tahtada gösterir ve yazı, kalıp ve kesme kavramlarını anımsatır. Öğrencilerden örnekteki yazının ebru zeminle ilişkisine odaklanarak bakmaları istenir (E3.2). Dersin amacının yazılı akkâse ebruları yorumlamak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen seçilen yazının kalıbını nasıl çıkardığını ve kalıbı önceden ebrulanmış kâğıda nasıl yapıştırdığını aşama aşama gösterir; öğrenciler bu işlemleri odaklanarak takip eder (E3.2). Öğrencilerden kalıbın kesilme biçiminin ve yerleşiminin yazının görünümüne etkisini gözlemleyip kısaca yazmaları istenir (KB2.3). Gözlemler hüsnühat ile ilişkilendirilerek sınıfça yorumlanır (EBRU.III.2.1.c).

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak ders kitabındaki ve tahtadaki yazılı akkâse ebru örneklerinden birini seçmeleri istenir. Yazı, zemin ve kalıp uyumuna ilişkin yorumlarını dayandıkları ölçütleri belirterek yazılı olarak ifade ederler (EBRU.III.2.1.c).

   EBRU.III.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel yorumlar paylaşılır; farklı görüşler saygıyla dinlenir (D14). Her grup seçtiği ebruyu sınıfa yorumlar, diğer gruplar soru yöneltir (EBRU.III.2.1.c). Öğretmen yorumları sanat okuryazarlığı açısından değerlendirir ve geri bildirim verir (OB9).

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yazılı akkâse ebrulara ilişkin yorumlarını özetleyen üç cümle yazmaları istenir (KB2.3). Öğretmen Açık Uçlu ve Kısa Cevaplı Sorular yöneltir; yorumlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurur.

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada yazılı akkâse ebru örneklerini gösterir ve önceki haftalarda yapılan çözümleme ile sınıflandırma çalışmalarını kısaca anımsatır. Öğrencilerden kalıp, kesme ve yazı kavramlarını kendi sözcükleriyle açıklamaları istenir. Bu derste yazılı akkâse ebruların yorumlanacağı duyurulur ve öğrencilerin dikkatlerini örnekler üzerinde toplamaları (E3.2) istenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki yazılı akkâse ebru örneğini dikkatle inceleyerek kalıp, kesme ve yazı ögelerini belirlemeleri istenir (E3.2). Öğretmen, 'Bu ebruda yazı nasıl yer almış, kesme ebruya ne katmış?' sorularını sorar. Öğrenciler ilk izlenimlerini iki cümleyle özetleyip (KB2.3) eşlerine anlatır; ebrunun yorumlanmasına bu izlenimlerle başlanır (EBRU.III.2.1.c).

   EBRU.III.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden seçtikleri bir yazılı akkâse ebruyu kalıp, kesme ve yazı yönünden kendi cümleleriyle yorumlayan kısa bir metin yazmaları istenir. Yorumda ebrunun estetik özelliklerine ve hüsnühat ile ilişkisine değinilir (OB9). Bireysel yorum çalışması yapılır (EBRU.III.2.1.c).

   EBRU.III.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel yorumlar karşılaştırılır ve ortak bir yorum metni hazırlanır. Her grup metnini etkileşimli tahtada sunar; sunum sırasında arkadaşların yorumları saygıyla dinlenir (D14) ve düşünceler açık biçimde ifade edilir (SDB2.1). Gruplar arası yorum farkları tartışılır (EBRU.III.2.1.c).

   EBRU.III.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yazılı akkâse ebru yorumlarını performans görevi olarak teslim etmeleri istenir; öğretmen görevleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurur. Kalıp, kesme ve yazı ögelerine dayanan yorumlar kısaca özetlenerek yorumlama becerisi toparlanır (EBRU.III.2.1.c).

   EBRU.III.2.1

Sınıf defteri: EBRU.III.2.1 Yazılı akkâse ebruları özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen yazılı akkâse ebru örneklerini etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden örneklerdeki yazı ile zemin renginin ilişkisini söylemeleri istenir (E3.2). Dersin amacının yazılı akkâse ebru türlerinde kullanılacak renkleri tasarlamak olduğu belirtilir; anahtar kavramlar (kalıp, kesme, yazı) hatırlatılır.

2. Keşfetme25 dk

   Gösterip yaptırma tekniğiyle öğretmen, ders kitabındaki örnek üzerinde yazılı akkâse ebrunun kalıp, kesme ve yazı bölümleri için renklerin nasıl seçildiğini adım adım gösterir. Öğrencilerden aynı adımları kendi renk paletleri üzerinde tekrarlamaları istenir. Renk uyumu öğrencilerle birlikte konuşulur (SDB2.1, EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak yazılı akkâse ebru için kullanacakları renkleri seçip renk taslağına işler. Her rengin kalıp, kesme ve yazı bölümündeki yeri gerekçesiyle kısaca yazılır (KB2.3, EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde renk taslakları karşılaştırılır; yazının okunurluğu ve hüsnühat ilkelerine uygunluk bakımından görüşler saygıyla paylaşılır (D14, SDB2.1). Her grup ortak bir renk tasarımı belirler (OB9, EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden renk tasarımlarını Öz Değerlendirme Formuyla gözden geçirmeleri istenir. Öğretmen birkaç kısa cevaplı soruyla renk seçimi gerekçelerini yoklar. Tasarımlar Dereceli Puanlama Anahtarıyla değerlendirilir ve öğrencilere geri bildirim verilir (EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2

Sınıf defteri: EBRU.III.2.2 Yazılı akkâse ebru yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen önceki derste incelenen yazılı akkâse ebru örneklerini etkileşimli tahtada gösterir ve bu derste ön hazırlık olarak renklerin tasarlanacağını duyurur. Öğrencilerden zemin ile yazı renginin birbirini nasıl etkilediğini düşünmeleri istenir (E3.2). Dersin hedefi ve çalışma sonunda kullanılacak değerlendirme ölçütleri paylaşılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler yazılı akkâse ebru için ön hazırlık yapar: ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki hüsnühat örnekleri incelenir, yazı ile zemin renkleri arasındaki okunurluk ve uyum tartışılır (EBRU.III.2.2.a). Öğretmen kalıp, kesme ve yazı öğelerinin renk seçimini nasıl etkilediğini örneklerle gösterir. Öğrencilerden renk seçiminde dikkat edilecek noktaları özetlemeleri istenir (KB2.3).

   EBRU.III.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak yazılı akkâse ebrusu için zemin ve yazı renklerini belirler; renk denemelerini deneme kâğıdı üzerinde yapar ve seçimlerini gerekçelendirir (EBRU.III.2.2.a). Hüsnühat ile uyumlu, yazının okunurluğunu koruyan bir renk planı taslağa işlenir (E3.2).

   EBRU.III.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde renk taslakları sırayla sunulur; arkadaşlarının tasarımlarını dinleyen öğrenciler okunurluk ve uyum bakımından görüşlerini bildirir (EBRU.III.2.2.a). Farklı tercihlere saygı gösterilerek açık bir dille geri bildirim verilir (SDB2.1, D14). Her öğrenci gelen önerilere göre taslağını gözden geçirir.

   EBRU.III.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilere yazılı akkâse ebruda renk seçimini sorgulayan Kısa Cevaplı Sorular yöneltilir. Renk planları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurarak renk tasarımlarının hüsnühat ve sanat okuryazarlığı açısından güçlü yönlerini belirler (OB9).

   EBRU.III.2.2

Sınıf defteri: EBRU.III.2.2 Yazılı akkâse ebru yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada farklı yazılı akkâse ebru örneklerini gösterir; öğrencilerden zemin, yazı ve kenar renklerinin birbiriyle ilişkisini gözlemlemelerini ister (OB9). Kalıp, kesme ve yazı kavramları kısaca anımsatılır. Dersin amacının yazılı akkâse ebru türlerinde kullanılacak renkleri tasarlamak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki örnekleri inceleyerek yazılı akkâse ebru türlerinde kullanılacak renkleri tasarlamaları istenir (EBRU.III.2.2.a). Her öğrenci zemin ve yazı için seçtiği renkleri taslak kâğıda uygular, seçim gerekçesini iki cümleyle özetler (KB2.3). Çalışma boyunca dikkatin renk-yazı uyumunda tutulması sağlanır (E3.2).

   EBRU.III.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak tasarladıkları renk paletini yazı türüne göre düzenler; yazının okunurluğunu zayıflatan renkler değiştirilir (EBRU.III.2.2.a). Öğretmen çalışmaları dolaşarak izler ve renk seçimlerinde hüsnühat ilkelerine uygun okunurluğun gözetilmesini ister.

   EBRU.III.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel paletler karşılaştırılır ve grubun ortak renk önerisi belirlenir; düşünceler birbirini dinleyerek paylaşılır (SDB2.1). Farklı görüşlere ve emeğe saygı gösterilir (D14). Gruplar önerilerini etkileşimli tahtada sunar (EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden renk tasarımlarını Dereceli Puanlama Anahtarındaki ölçütlere göre değerlendirerek Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Öğretmen birkaç Kısa Cevaplı Soru ile renk uyumunu ve yazı okunurluğunu yoklar; öğrencilerden seçtikleri renklerin gerekçesini söylemeleri beklenir (EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2

Sınıf defteri: EBRU.III.2.2 Yazılı akkâse ebru yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Etkileşimli tahtada yazılı akkâse ebru örnekleri gösterilir. Öğrencilerden yazının zeminden net seçilmesini sağlayan renk ilişkilerini söylemeleri istenir. Dersin, yazılı akkâse ebru için renk tasarlamaya yönelik olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ve tahtadaki yazılı akkâse ebru örneklerinde zemin ve yazı renklerinin birbiriyle ilişkisi incelenir. Öğretmen, renk seçiminin yazının okunurluğunu ve eserin bütünlüğünü nasıl etkilediğini örneklerle gösterir. Öğrencilerden inceledikleri örneklerden yola çıkarak kendi eserleri için renk önerilerini yazmaları istenir (EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak yazılı akkâse ebru eserleri için zemin, yazı ve çevre renklerini seçerek bir renk tasarım taslağı hazırlamaları istenir. Seçimlerin gerekçesi taslağın yanına kısa bir notla yazılır (EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde öğrenciler renk tasarım taslaklarını birbirlerine gösterir ve renklerin uyumu hakkında görüş bildirir. Her öğrenci aldığı geri bildirime göre taslağını gözden geçirir ve renk tasarımını son hâline getirir (EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin renk tasarımları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak renk seçimlerinin yazının okunurluğuna katkısını değerlendirmeleri istenir. Öğretmen haftanın çalışmasını kısa sorularla toparlar (EBRU.III.2.2.a).

   EBRU.III.2.2

Sınıf defteri: EBRU.III.2.2 Yazılı akkâse ebru yapabilme; değerlendirme