T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 12. SINIF TEZHİP DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilere tezhip kelimesinin 'altınlamak, altınla süslemek' anlamına geldiği ve bu sanatta varak altın kullanıldığı bilgisi verilerek konuya giriş yapılır (E1.1). Tezhip sanatı üzerine merak ettikleri soruları sormaları için alan açılır (E3.8).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerin tezhip sanatına dair merak ettikleri noktalar üzerinde durularak konuyla ilgili temel kavramlar tartışılır (E3.8). Tezhibin geleneksel sanatlardaki yeri ve bu alanda yetişen müzehhipler hakkında genel bilgiler aktarılır.

   TZHP.I.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğretmen rehberliğinde tezhip sanatının tanımı ve tarihi hakkında bilgi toplanabileceği kaynaklar belirlenir (OB1, KB2.6). Belirlenen kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrulanarak (TZHP.I.1.1.c) not alınır (TZHP.I.1.1.ç). Zenginleştirme kapsamında şehirdeki müzeler ve atölyelerdeki eserler araştırılarak sunum hazırlığı yapılır; destekleme olarak tezhip sanatını anlatan bir belgesel izlenir.

   TZHP.I.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilere tezhibin tanımı ve tarihi ile ilgili açık uçlu sorular yöneltilir. Öğrenilen bilgilerin doğruluğu kontrol edilir ve öğrenme günlüğü veya bilgi görseli (İnfografik Metin) oluşturularak süreç değerlendirilir.

   TZHP.I.1.1

Sınıf defteri: TZHP.I.1.1 Tezhip sanatının tanımı ve tarihi hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Tezhip sanatının estetik ve tarihi derinliğini içeren temel kavramlar (motif, müzehhip, nüans) üzerinde durulur. Öğrencilerin konuya yönelik merakları (E1.1) uyandırılmak amacıyla etkileşimli tahta üzerinden örnek eserler görselleştirilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden gruplar oluşturmaları ve öğretmen rehberliğinde tezhip sanatının tanımı ile tarihi hakkında bilgi edinebilecekleri kaynakları belirlemeleri istenir (SDB2.2). Belirlenen kaynaklar üzerinden araştırma yaparak elde edilen bilgiler sınıf içinde tartışılır (E3.8, KB2.6).

   TZHP.I.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden topladıkları bilgileri öğretmen rehberliğinde doğrulamaları ve bilgi haritalama tekniğiyle kaydetmeleri istenir (OB1). Millî ve manevi değerlere saygılı bir yaklaşımla (D14), tezhip sanatı hakkında bilgilendirici bir broşür veya sunu hazırlamaları sağlanır (D19, D7).

   TZHP.I.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden oluşturdukları bilgi haritalarını ve hazırladıkları broşürleri/sunuları içeren bir 'Bilgi Görseli' (İnfografik Metin) sunmaları istenir. Süreç sonunda öğrenilenlerin öz değerlendirme formu ile kontrolü sağlanır.

   TZHP.I.1.1

Sınıf defteri: TZHP.I.1.1 Tezhip sanatının tanımı ve tarihi hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden tezhip sanatının estetik değeri ve tarihsel süreçteki yeri üzerine ön bilgilerinin paylaşılması istenir. Öğretmen, dersin içeriğini kapsayan anahtar kavramları (estetik, motif, müzehhip, nüans) vurgulayarak konuya giriş yapar.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden bir tezhip eserini dikkatlice incelemeleri ve görsel detayları analiz etmeleri istenir (E3.2, OB4). Ardından belirlenen kaynaklar üzerinden tezhip sanatının tanımı ve tarihiyle ilgili bilgilerin toplanması, sınıflandırılması ve doğrulanarak kaydedilmesi sağlanır (TZHP.I.1.1, KB2.4, KB2.5, KB2.6).

   TZHP.I.1.1
3. Uygulama35 dk

   İncelenen eserde kullanılan altın, mühre, kâğıt, fırça ve boya gibi malzemelerin kullanım amaçları üzerine akıl yürütmeleri istenir (SAB3). Öğrencilerden bu materyallerin teknik özelliklerini tartışmaları ve zenginleştirme kapsamında yerel müze veya atölyelerdeki eserler hakkında araştırma yaparak kısa bir sunum hazırlamaları sağlanır.

   TZHP.I.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin topladıkları bilgileri içeren öğrenme günlükleri doldurmaları ve açık uçlu soruları yanıtlamaları istenir. Dersin sonunda tezhip sanatının tarihsel gelişimine dair temel kavramların doğruluğu kontrol edilir.

   TZHP.I.1.1

Sınıf defteri: TZHP.I.1.1 Tezhip sanatının tanımı ve tarihi hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden tezhip sanatında kullanılan temel malzemelerin görselerinden oluşan bir kolaj incelenerek estetik (D7) ve nüans kavramları üzerine kısa bir tartışma yapmaları istenir. Etkileşimli tahta üzerinden malzeme çeşitliliği hakkında merak uyandırıcı sorular sorulur (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden tezhip sanatında kullanılan temel malzemelerin özelliklerini ve kullanım amaçlarını içeren birer bilgi kartı hazırlamaları istenir (KB2.6). Öğretmen rehberliğinde bu malzemelerin fiziksel özellikleri ile işlevleri arasındaki ilişkiler analiz edilir (KB2.4, SAB3). Malzemelerin sınıflandırılması yapılarak temel bileşenlerin kullanımı hakkında bilgi aktarılır (KB2.5).

   TZHP.I.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden cetvel, gönye, pergel, palet ve trilin gibi yardımcı malzemelerin kullanım amaçlarını belirleyerek gruplar halinde eşleştirme çalışması yapmaları istenir (SDB2.2). Malzemelerin özellikleri ile kullanım amaçları arasındaki ilişkiyi gösteren bir anlam çözümleme tablosu oluşturulur (OB1). İhtiyacı olan öğrenciler için görsel destekli bilgi görselleri hazırlanır.

   TZHP.I.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları anlam çözümleme tablolarını ve eşleştirme sonuçlarını kontrol listesi eşliğinde değerlendirmeleri istenir. Dersin sonunda tezhip malzemelerinin çeşitliliği üzerine kısa cevaplı sorularla öğrenilenler pekiştirilir.

   TZHP.I.1.2

Sınıf defteri: TZHP.I.1.2 Tezhip sanatında kullanılan malzemeleri kullanım amaçlarına göre…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Tezhip sanatında kullanılan malzemelerin çeşitliliği ve estetik (D7) değerleri üzerine kısa bir giriş yapılır. Öğrencilere, malzemenin kullanım amacı ile nitelikleri arasındaki ilişkinin sanatsal sürece katkısı hakkında genel bilgiler verilir.

2. Keşfetme25 dk

   Tezhip sanatında kullanılan temel çizimlerin (yatay-dikey düz çizgi, dairesel-helezonik çizgi) hangi amaçlarla yapıldığına dair açıklamalar yapılır. Öğrenciler tarafından bu çizgilerin teknik özellikleri ve kullanım amaçları arasındaki ilişkiler incelenir (TZHP.I.1.2.b, KB2.4, E3.8).

   TZHP.I.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden çizimlerdeki nüanslara dikkat ederek (OB4, SAB2) kurallarına uygun şekilde temel çizgileri çizmeleri ve çalışmalarını öz değerlendirme yaparak gözden geçirmeleri istenir (SDB1.2). İleri düzey bilgiye sahip öğrenciler için yerel müze veya atölyelerdeki eserler üzerine araştırma temelli bir sunum hazırlama seçeneği sunulur.

   TZHP.I.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin gerçekleştirdiği çizim çalışmaları kontrol listesi kullanılarak değerlendirilir. Tezhip sanatında kullanılan malzemelerin kullanım amaçlarına göre sınıflandırılması ve teknik özelliklerinin sanatsal çıktıya etkisi üzerine kısa bir tartışma gerçekleştirilir.

   TZHP.I.1.2

Sınıf defteri: TZHP.I.1.2 Tezhip sanatında kullanılan malzemeleri kullanım amaçlarına göre…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Tezhip sanatındaki temel çizimlerin estetik (D7) ve motif çeşitliliği üzerine genel bir giriş yapılır. Öğrencilerden, seçilen desenlerin sanatsal değerlerini ve nüanslarını içeren görsel örnekler üzerinden gözlem yapmaları istenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden performanslarını en iyi yansıtan çizimleri seçerek öğrenci ürün dosyasına koymaları istenir (TZHP.I.1.4). Çizimlerdeki renklerin birbiriyle uyumu üzerine görüşleri alınarak görsel okuryazarlık (OB4) ve sorgulama (E3.8) süreçleri desteklenir.

   TZHP.I.1.3
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerin renk çemberindeki renkleri inceleyerek; ana-ara, soğuk-sıcak, zıt ve tamamlayıcı renkleri yapılandırılmış grid üzerinde gruplandırmaları sağlanır. Renklerin etiketlenmesi sürecinde sınıflandırma (KB2.5) ve odaklanma (E3.2) becerileri vurgulanarak temel çizimler aslına uygun şekilde kağıda aktarılır (TZHP.I.1.3).

   TZHP.I.1.3
4. Sonuçlandırma10 dk

   Yapılan çalışmalar bir kontrol listesi eşliğinde değerlendirilir. Öğrencilerden, çizdikleri motiflerin estetik değerlerini ve teknik doğruluğunu içeren öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir.

   TZHP.I.1.3

Sınıf defteri: TZHP.I.1.3 Temel çizimleri örneklere bakarak aslına uygun çizebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Tezhip sanatında renklerin estetik algı ve insan psikolojisi üzerindeki etkileri üzerinde durulur. Dersin amacının, tezhip levhalarında kullanılan renklerin özelliklerine göre sınıflandırılması (TZHP.I.1.4) olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahta üzerinden farklı tezhip levhaları görsel olarak incelenir (OB4, SAB3). Renklerin bir arada uyum içerisinde kullanıldığı örnekler üzerinde durularak; renklerin nüans ve ton farklarına göre gruplandırılması (KB2.5) ve etiketlenmesi (TZHP.I.1.4) üzerine tartışmalar yürütülür.

   TZHP.I.1.4
3. Uygulama35 dk

   Tezhip sanatında renklerin kullanım teknikleri hakkında bilgi verilir. Öğrencilerden birer tezhip eseri üzerinde renk tercihlerinin ve uyumunun estetik değerini (D7) analiz etmeleri istenir; bu süreçte öğrenci grupları oluşturularak fikir alışverişi yapmaları sağlanır (SDB2.2). Farklılaştırılmış eğitim kapsamında, araştırma yapmak isteyen öğrenciler için yerel müze ve sergilerdeki eserler üzerine sunum hazırlama seçeneği sunulur.

   TZHP.I.1.4
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden tezhip sanatındaki renklerin özelliklerine göre sınıflandırıldığı bir 'Anlam Çözümleme Tablosu' oluşturmaları istenir. Ders sonunda öğrenilen kavramların ve renk gruplandırmalarının öz değerlendirme formu ile kontrol edilmesi sağlanır.

   TZHP.I.1.4

Sınıf defteri: TZHP.I.1.4 Renkleri özelliklerine göre sınıflandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada çeşitli tezhip örneklerini gösterir ve öğrencilerden gördükleri motifleri adlandırmalarını ister (OB4). Önceki derste çalışılan renk bilgisi ile motiflerin renkleri ilişkilendirilir. Bu derste motiflerin özelliklerine göre nasıl sınıflandırılacağı belirtilir (D7).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen motiflerin doğadan üsluplaştırılarak oluşturulduğunu anlatır ve ders kitabındaki örneklerle bulut, penç, hatayi, rumi gibi motifleri tanıtır. Öğrencilerden motifleri sınıflandırırken kullanılabilecek ölçütleri (doğadaki kaynağı, biçimi, üslup düzeyi) belirleyip tahtadaki listeye yazmaları istenir (KB2.5, E3.2). Ölçütler sınıfça tartışılarak ortak liste oluşturulur (TZHP.I.2.1.a).

   TZHP.I.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen bitkisel motiflerin yaprak, penç, goncagül, hatayi, yarı üsluplaştırılmış ve natüralist çiçekler; hayvansal motiflerin rumi, münhani, efsanevi hayvanlar, yarı üsluplaştırılmış hayvanlar; diğer motiflerin ise bulut, çintemani ve geometrik olarak adlandırıldığını belirtir. Öğrenciler ders kitabındaki motif örneklerini belirlenen ölçütlere göre özelliklerine ayırarak inceler (OB4, TZHP.I.2.1.b).

   TZHP.I.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde ders kitabındaki motifler bitkisel, hayvansal ve diğer motifler olarak gruplandırılır (KB2.5, D3). Her gruptaki motifler adlarıyla etiketlenir; etiketler etkileşimli tahtada diğer gruplarla karşılaştırılır (SDB1.2, D7, OB9). Yanlış gruplanan motifler gerekçeleriyle düzeltilir (TZHP.I.2.1.c, TZHP.I.2.1.ç).

   TZHP.I.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler Yapılandırılmış Grid'e motifleri adı, grubu ve ölçütüyle işler; öğretmen Kontrol Listesi ile gridleri gözden geçirir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunda hangi motifleri doğru etiketlediklerini işaretlemeleri istenir (SDB1.2). Etiketlendirme çalışması sınıfça toparlanarak motiflerin sınıflandırılması özetlenir.

   TZHP.I.2.1

Sınıf defteri: TZHP.I.2.1 Motifleri özelliklerine göre sınıflandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bitkisel, hayvansal ve diğer motifleri içeren bir tezhip örneği gösterir. Öğrencilerden önceki haftada tanıdıkları bitkisel motiflerin adlarını söylemeleri istenir. Dersin amacının motifleri özelliklerine göre incelemek ve aslına uygun çizmeye hazırlanmak olduğu duyurulur (OB9).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden görsel kaynaklardaki bitkisel, hayvansal ve diğer motifleri dikkatli bir şekilde inceleyerek özelliklerini belirlemeleri istenir (E3.2, OB4). Hatayi, penç, rumi ve bulut motifleri için çizgi yapısı, tekrar düzeni ve yerleşim gibi özellikler deftere kaydedilir. İncelemeler eşlerle karşılaştırılır (OB9).

   TZHP.I.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Belirlenen özelliklerden yola çıkılarak motiflerin sınıflandırılmasında kullanılan ölçütler gruplarla belirlenir (KB2.5). Ölçütler etkileşimli tahtada ortak bir yapılandırılmış gride yazılır ve motifler bu gride yerleştirilir (OB4).

   TZHP.I.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden gride yerleştirilen bitkisel motiflerden birini örneğe bakarak aslına uygun biçimde çizmeleri istenir (D3, D7). Çizim sırasında öğrencilerin dikkatlerini düzenleyerek çalışmayı sürdürmeleri sağlanır (SDB1.2).

   TZHP.I.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden belirlenen ölçütleri Bilgi Haritası üzerinde özetlemeleri ve çizimlerini Kontrol Listesi ile Öz Değerlendirme Formu kullanarak değerlendirmeleri istenir. Çizimler portfolyoya eklenir. Birkaç öğrencinin sınıflandırma gerekçesi sınıfla paylaşılır (KB2.5).

   TZHP.I.2.2

Sınıf defteri: TZHP.I.2.2 Motif örneklerine bakarak bunları aslına uygun çizebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada rumi, penç, hatayi ve bulut motiflerinden oluşan bir tezhip sayfası gösterir. Öğrencilerden sayfadaki biçimleri sessizce incelemeleri (OB4) ve bitkiyi en çok andıran motifi seçmeleri istenir. Dersin amacı, motif örneklerine bakarak bunları aslına uygun çizmek olarak açıklanır; çalışma boyunca dikkati sürdürmenin (E3.2) ve sabırla çalışmanın (D3) önemi vurgulanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki ve tahtadaki motif örneklerine bakarak 'Bu motifler doğadaki hangi bitki biçimlerini anımsatıyor?' sorusu üzerine beyin fırtınası yapmaları istenir. Fikirler sırayla alınır ve öğretmen tarafından tahtada toplanır; rumi, penç, hatayi ve bulut motifleri örnekler üzerinde tanıtılır. Motiflerin çizgi yapısı, kıvrımı ve yaprak düzeni üzerinde odaklanılarak tartışılır (OB4, E3.2).

   TZHP.I.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere çeşitli motif örnekleri verilir ve bunları bitkisel, hayvansal ve diğer motifler olarak ayrıştırmaları istenir. Ayrıştırılan motifler özelliklerine göre gruplandırılır (KB2.5) ve öğrencilerin her gruba uygun etiketler yazması sağlanır (OB9). Etiketler sınıfça gözden geçirilir, gerekçeler tartışılır.

   TZHP.I.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden gruplandırdıkları bitkisel motiflerden birini seçip örneğe bakarak aslına uygun biçimde çizmeleri istenir. Çizim sırasında kıvrım, oran ve yaprak düzeni örnekle karşılaştırılır; fark edilen yerler düzeltilir (SDB1.2). Çalışmanın özenli ve estetik olmasına dikkat edilir (D7).

   TZHP.I.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin çizimleri örnek motifin yanına konur ve Kontrol Listesi ile motife aslına uygunluk açısından değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak çizimlerinin en başarılı ve geliştirilmesi gereken yönünü yazmaları istenir (SDB1.2). Çizimler portfolyoya eklenir.

   TZHP.I.2.2

Sınıf defteri: TZHP.I.2.2 Motif örneklerine bakarak bunları aslına uygun çizebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada hatayi, rumi, penç ve bulut motiflerinin yer aldığı tezhipli sayfalardan örnekler gösterir. Öğrencilerden motiflerdeki biçim, ritim ve renk uyumuna odaklanarak dikkat çeken bir ayrıntıyı belirtmeleri istenir (E3.2, OB4). Dersin amacı, motif örneklerine bakarak bunları aslına uygun çizmek olarak açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki motif örneklerini yapılandırılmış grid üzerinde hatayi, rumi, penç ve bulut sütunlarına göre sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Gridin satırlarına motifin yaprak ve çiçek yapısı, kıvrım yönü ve kompozisyondaki yeri yazılır. Çiftler hâlinde grid karşılaştırılarak tamamlanır (OB9).

   TZHP.I.2.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden seçtikleri bir bitkisel motif örneğine bakarak motifi çizim kâğıdına aslına uygun biçimde çizmeleri istenir. Oran, kıvrım ve simetri çizim boyunca örnekle karşılaştırılır; hata fark edildiğinde acele edilmeden düzeltilir (SDB1.2, D3). Öğretmen sınıfta dolaşarak bireysel dönüt verir.

   TZHP.I.2.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden tabiattan esinlenerek üsluplaştırılan tezhip motiflerinin kendilerinde uyandırdığı olumlu duyguları çizimleri üzerinden sınıfla paylaşmaları istenir (D7.1). Çizimler sıra arkadaşlarıyla değiştirilir ve estetik açıdan nitelikli yönler belirtilir (D7, OB9).

   TZHP.I.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Çizimler ders kitabındaki örneklerin yanına konularak aslına uygunluk bakımından kontrol listesiyle değerlendirilir. Öğrencilerden motifin adını, ana çizgilerini ve çizim sürecinde zorlandıkları noktayı iki cümleyle yazmaları istenir. Çizimler ve öz değerlendirme formu portfolyoya eklenir.

   TZHP.I.2.2

Sınıf defteri: TZHP.I.2.2 Motif örneklerine bakarak bunları aslına uygun çizebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada rumi, hatayi, penç ve bulut motiflerinden örnekler gösterir; öğrencilerden bu motiflerin ayırt edici çizgilerini gözlemlemeleri istenir (E3.2). Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası kapsamında geleneksel süsleme sanatlarının millî kültürdeki yeri hatırlatılır. Bu derste motif örneklerine bakılarak aslına uygun çizim yapılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabındaki ve tahtadaki motif örneklerini bilgi haritası ya da yapılandırılmış grid üzerinde rumi, hatayi, penç ve bulut başlıkları altında sınıflandırır (KB2.5). Her motifin biçimi, kıvrımı ve yaprak düzeni sözlü olarak tanımlanır. Ardından eşleştirme ve kısa cevaplı sorularla motif adları ile görselleri eşleştirilir (OB4).

   TZHP.I.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere farklı motiflerin yer aldığı çalışma kâğıtları verilir. Her öğrenci bir motif seçer; motifin ana hatlarını, oranını ve simetrisini inceler (OB9). Seçilen motifin çizim sırası kurşun kalemle denenir (TZHP.I.2.2).

   TZHP.I.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler seçtikleri motifi örneğe bakarak aslına uygun biçimde çalışma kâğıdına çizer; çizgi akışı, oran ve yaprak düzeni örnekle karşılaştırılarak düzeltilir. Dikkat dağıldığında kısa ara verilerek çalışmaya yeniden odaklanılır (SDB1.2). Özenli ve düzenli çalışma teşvik edilir (D3).

   TZHP.I.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler çizdikleri motifleri örnekle yan yana koyarak Kontrol Listesi ve Öz Değerlendirme Formu ile aslına uygunluk açısından değerlendirir (D7). Öğretmen çizimleri Gözlem Formu ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir; çalışmalar portfolyoya eklenir. Son olarak öğrencilerden motifin adını ve bir ayırt edici özelliğini kısa cevapla söylemeleri istenir.

   TZHP.I.2.2

Sınıf defteri: TZHP.I.2.2 Motif örneklerine bakarak bunları aslına uygun çizebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada işlenen bitkisel motifleri (rumi, hatayi, penç, bulut) ders kitabından etkileşimli tahtada gösterir ve öğrencilerden motiflerin adlarını söylemelerini ister (OB4). Bu derste motiflerin örneğe bakılarak aslına uygun çizileceği belirtilir; çizim sırasında dikkatin ve özenin önemi vurgulanır (E3.2, D3).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabındaki bitkisel motif örneklerinden birini seçer ve eskiz kâğıdı üzerinden kopya ederek çizer (OB9). Çizim bitince motifin aslıyla oranı, kıvrımları ve yönü yeniden gözden geçirilir, gerekli düzeltmeler yapılır (SDB1.2). Öğretmen sınıfı dolaşarak çizim sürecini izler.

   TZHP.I.2.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler rumi, hatayi, penç ve bulut motiflerinden seçtikleri birini bireysel olarak aslına uygun biçimde çizer (TZHP.I.2.2). Çizim sırasında motifin ana hattı, kıvrımları ve yaprak düzeni örnekle karşılaştırılarak kontrol edilir (E3.2).

   TZHP.I.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde öğrenciler çizdikleri motifleri adlarına ve yapısal özelliklerine göre sınıflandırır (KB2.5). Her grup motiflerini ders kitabındaki örnekle yan yana koyarak aslına uygunluğunu ve estetik görünümünü değerlendirir (D7, TZHP.I.2.2).

   TZHP.I.2.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler tamamladıkları motif çizimlerini portfolyolarına yerleştirir ve kontrol listesinde aslına uygunluk, çizgi temizliği ve oran ölçütlerine göre kendi çalışmalarını değerlendirir. Öğretmen çizimleri dereceli puanlama anahtarıyla inceler ve kısa dönüt verir. Öğrencilerden güçlendirmek istedikleri bir noktayı belirtmeleri istenir (OB9).

   TZHP.I.2.2

Sınıf defteri: TZHP.I.2.2 Motif örneklerine bakarak bunları aslına uygun çizebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Önceki haftanın bitkisel motif çalışmaları etkileşimli tahtada kısaca gözden geçirilir. Öğretmen, ders kitabındaki hayvansal motif örneklerini tahtada gösterir ve öğrencilerden bu motiflerin bitkisel motiflerden hangi yönleriyle ayrıldığını söylemeleri istenir. Bu derste hayvansal motiflerin çizileceği ve eskize aktarılacağı belirtilir (OB4, E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki hayvansal motif örneklerini inceleyerek el becerilerini geliştirmek için çizim alıştırmaları yapmaları istenir. Çizgi akışı ve oranlar üzerinde durulur; öğrenciler seçtikleri motifleri temiz bir eskiz kâğıdına geçirir. Çalışma boyunca özenli ve sabırlı çalışma teşvik edilir (D3.1, SDB1.2, OB9).

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak hayvansal motiflerle ilgili etkinliği uygular; eskizlerini seçtikleri motifin özelliklerine uygun biçimde geliştirir. Öğretmen, çizimlerin temizliği ve oranları konusunda bireysel dönüt verir (E3.2, D7).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde hayvansal motif çalışmalarını bir araya getirir. Gruplar motifleri biçimsel özelliklerine göre sınıflandırır ve bir bilgi haritası hazırlar; çalışmalar etkileşimli tahtada gösterilir (KB2.5, OB4).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler eskizlerini ve sınıflandırma çalışmalarını sınıfa sunar. Çalışmalar Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; eskizler portfolyoya eklenir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile çizimlerindeki gelişimi ve özen düzeyini değerlendirmeleri istenir (D3, D7).

Sınıf defteri: Hayvansal Motifler; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada hayvansal motif içeren bir tezhip örneği gösterir ve öğrencilerden motifin hangi öğelerle birlikte kullanıldığını söylemelerini ister. Önceki derslerde çalışılan hayvansal motifler kısaca hatırlatılır. Bu derste hayvansal motiflerin sınıflandırılacağı, bireysel ve grup çalışmasıyla çizileceği ve çizimlerin kontrol listesiyle değerlendirileceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki hayvansal motif örnekleri incelenir. Öğrencilerden motifleri biçimlerine göre sınıflandırmaları ve rumi, hatayi, penç, bulut gibi motiflerle birlikte kullanıldığı örnekleri göstermeleri istenir (KB2.5, OB4). Çizimlerin değerlendirileceği kontrol listesinin ölçütleri öğrencilerle birlikte belirlenir; öğrencilerden motifin çizgi ve biçim özelliklerine odaklanmaları beklenir (E3.2).

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden sınıflandırdıkları hayvansal motiflerden birini seçip bireysel olarak çizmeleri istenir. Çizim sırasında kontrol listesindeki ölçütler gözden geçirilir; öğrenciler çalışmalarını planlı ve düzenli biçimde sürdürür (SDB1.2, D3). Öğretmen sınıfı dolaşarak gözlem formuna notlar alır.

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel çizimler karşılaştırılır ve hayvansal motifin rumi, hatayi, penç ya da bulut motifleriyle birlikte yer alacağı ortak bir kompozisyon taslağı oluşturulur. Gruplar kompozisyonun estetik yönünü ölçütlere göre tartışır (D7, OB9).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bireysel çizimlerini kontrol listesiyle değerlendirmeleri ve Öz Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Öğretmen gözlem notlarını ve kontrol listesini kullanarak her öğrencinin hayvansal motifi sınıflandırma ve çizme düzeyini belirler. Çalışmalar portfolyoya eklenir. Birkaç öğrenciden çizimlerini sınıfa tanıtması istenir (OB9).

Sınıf defteri: Hayvansal Motifler; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bulut, hatayi, penç ve rumi motiflerinin yer aldığı bir tezhip sayfası gösterir (OB4). Öğrencilerden geçen hafta çalışılan hayvansal motiflerden farkını söylemeleri istenir. Dersin amacı, diğer motifleri tanımak, ayırt etmek ve çizmek olarak duyurulur (OB9).

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki örneklerde bulut, hatayi, penç ve rumi motifleri öğrencilerce incelenir. Öğrencilerden motifleri biçim özelliklerine göre sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Ardından öğrencilerden performanslarını en iyi yansıtan önceki çizimlerini seçerek öğrenci ürün dosyasına koymaları istenebilir (E3.2).

3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak rumi ve hatayi motiflerinden birini seçip kâğıda çizmeleri istenir. Çizim sırasında oran, simetri ve kıvrım akışına dikkat edilir (E3.2). Öğretmen çalışmaları izleyerek bireysel dönüt verir (D3).

4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde bulut ve penç motiflerini kullanarak bir kenar süsü ya da köşe tasarımı hazırlar. Grup üyeleri motifleri kendi aralarında paylaşır, tasarımda renk ve yerleşim uyumunu birlikte değerlendirir (D7). Hazırlanan tasarımlar sınıfta sergilenir (OB9).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden bu haftaki çalışmalarından birini seçerek ürün dosyasına koymaları ve çizimlerini kontrol listesine göre (motif doğru çizildi mi, oran ve simetri korundu mu, düzenli çalışıldı mı) değerlendirmeleri istenir. Ardından Öz Değerlendirme Formu doldurulur (SDB1.2). Öğretmen, çalışmaları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir ve motifleri bilgi haritasında özetletir.

Sınıf defteri: Diğer Motifler; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bulut, hatayi, penç ve rumi motiflerinin yer aldığı tezhip örneklerini gösterir; öğrencilerden motiflerin biçimlerini dikkatle izlemeleri istenir (OB4, E3.2). 'Bir motifi hangi ölçüte göre gruplandırırız?' sorusu yöneltilir. Dersin amacı, motiflerin sınıflandırılması ve eskiz kâğıdına çizilmesidir (OB9).

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabındaki motif örnekleri incelenir; öğrencilerden motifleri bitkisel, hayvansal ve diğer motif grupları olarak sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Her grup, bir sonraki çalışmada eskiz kâğıdına çizmek üzere gruplardan en az ikişer motif seçer ve seçim gerekçesini söyler (KB1, D7).

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak bitkisel, hayvansal ve diğer motif gruplarının her birinden en az iki motif seçip eskiz kâğıdına çizmeleri istenir. Çizim sırasında zamanlarını ve çalışma düzenlerini kendileri yönetir (SDB1.2, D3). Öğretmen çalışmaları gözlem formuyla izler.

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde çizimlerini karşılaştırır; motifleri gruplarına göre yeniden sıralayıp birlikte tek bir pano üzerinde toplar. Gruplar, motiflerin biçim ve yerleşim özelliklerini estetik açıdan değerlendirir (D7, OB9).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, eskiz çizimlerini Performans Görevi olarak teslim eder. Çalışmalar Dereceli Puanlama Anahtarı ve Kontrol Listesi ile değerlendirilir; motif grupları Bilgi Haritasında özetlenir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunda en çok zorlandıkları motifi belirtmeleri istenir.

Sınıf defteri: Diğer Motifler; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada halkari boyama tekniğiyle hazırlanmış bir tezhip örneğini gösterir (OB4). Öğrencilerden örnekte dikkatlerini çeken ilk ayrıntıyı söylemeleri istenir (E3.2). Bu derste uygulama tekniklerinin gözlemleneceği ve karşılaştırılacağı belirtilir; tahrir ve teknik kavramları kısaca hatırlatılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen halkari, klasik, negatif boyama ve tarama tekniklerinin uygulanışını etkileşimli tahtada ve ders kitabında adım adım gösterir. Öğrencilerden her tekniği dikkatle izlemeleri ve teknikleri birbirinden ayıran özellikleri fark etmeleri istenir (SAB2, OB4). Gözlemler sınıfça sözlü olarak paylaşılır (TZHP.I.3.1.a).

   TZHP.I.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden dikkatlerini çeken noktaları not almaları istenir (E3.2, OB9). Ardından dört tekniğe ait notlar, renk kullanımı, çizgi ve boya uygulaması açısından karşılaştırma tablosunda eşleştirilir. Tablo ikili çalışmayla tamamlanır (SDB2.2) (TZHP.I.3.1.b).

   TZHP.I.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler bu tekniklerin uygulanmasındaki genel ilkelerin neler olabileceğine dair düşüncelerini ifade eder (SDB2.1). Gruplar ortak buldukları ilkeleri tahtaya yazar; farklı düşünceler gerekçeleriyle dinlenir ve tablodaki karşılaştırma ilkelerle ilişkilendirilir (TZHP.I.3.1.b).

   TZHP.I.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden karşılaştırma tablosunu ve belirledikleri genel ilkeleri kısa bir performans görevi olarak sunmaları istenir. Sunumlar kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öğrenme günlüğüne halkari boyama tekniğini diğer tekniklerden ayıran noktayı yazmaları istenir (OB9).

   TZHP.I.3.1

Sınıf defteri: TZHP.I.3.1 Uygulama tekniklerini algılayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste halkari boyama tekniğiyle ilgili öğrenilenleri etkileşimli tahtadaki örnek tezhip çalışmalarıyla hatırlatır. Tahrir ve teknik kavramları sorulur. Bu derste halkari, klasik, negatif boyama ve tarama tekniklerinin tanıtılacağı ve konuya uygun görsel anlatım araçlarının ifade edileceği belirtilir (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Halkari, klasik, negatif boyama ve tarama teknikleriyle ilgili bilgiler ders kitabı ve etkileşimli tahta üzerinden verilir. Her tekniğe ait örnek çalışmalar gösterilerek tahrir çekimi, renk tonlaması ve boyama yöntemi üzerinde durulur (OB4). Öğrencilerden örneklerde gördükleri görsel anlatım araçlarını ifade etmeleri istenir (TZHP.I.3.2.a).

   TZHP.I.3.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Uygulama teknikleri üzerinden fırçanın niteliği, boyanın kıvamı, tahrir çekimi, nüans, renk tonlaması ve çeşitliliği gibi ölçütler sınıfla birlikte belirlenir. Ölçütler etkileşimli tahtada listelenir. Öğrencilerden her ölçüt için konuya uygun görsel anlatım araçlarını ifade etmeleri istenir (TZHP.I.3.2.a).

   TZHP.I.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve her gruba halkari, klasik, negatif boyama ya da tarama tekniği verilir (SDB2.2). Gruplardan ders kitabından bilgi toplayıp belirlenen ölçütlere göre tekniklerin benzerlik ve farklılıklarını belirlemeleri istenir (OB1). Gruplar bulgularını sunar ve kullanılan görsel anlatım araçlarını ifade eder (TZHP.I.3.2.a).

   TZHP.I.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Grupların sunumları grup değerlendirme formu ve kontrol listesi ile gözden geçirilir. Öğrencilerden öğrenme günlüklerine halkari ve diğer tekniklerde kullanılan görsel anlatım araçlarını yazmaları istenir. Öğretmen ölçütleri ve araçları özetleyerek toparlar; günlükler portfolyoya eklenir (TZHP.I.3.2.a).

   TZHP.I.3.2

Sınıf defteri: TZHP.I.3.2 Uygulama tekniklerini kullanarak bir tezhip eseri oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada halkari tekniğiyle hazırlanmış bir tezhip eseri gösterir ve öğrencilerden eserdeki motif, renk ve altın kullanımını ifade etmelerini ister (OB4, SAB2). Önceki derslerde belirlenen görsel anlatım araçları hatırlatılır. Bu derste söz konusu araçlardan yararlanılarak halkari tekniğiyle bir tezhip eseri oluşturulacağı belirtilir (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Gruplar, oyun kartlarıyla halkari, klasik, negatif boyama ve tarama tekniklerinde hazırlanmış eser görsellerini eşleştirir ve halkari örneğini ayırır. Seçilen örnekten hareketle ders kitabındaki yönerge doğrultusunda ortak bir motifin tahriri hazırlanır (SDB2.1, SDB2.2). Grup çalışması akran ve grup değerlendirme formlarıyla değerlendirilir (TZHP.I.3.2.b).

   TZHP.I.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak grupça hazırlanan tahriri kendi kâğıtlarına aktarır ve halkari boyama tekniğini uygulayarak eserlerini oluşturur. Farklı tekniklerle hazırlanmış eserler görsel anlatım aracı olarak incelenir; renk ve altın dağılımı bu örneklere göre denetlenir (OB4, OB9, D7) (TZHP.I.3.2.b).

   TZHP.I.3.2
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler tamamladıkları ya da son aşamaya getirdikleri eserleri sırayla sunar; sınıf arkadaşları estetik ve teknik yönden görüş bildirir (SDB2.1, D7). Öğrenme günlüğüne uygulanan basamaklar ve karşılaşılan güçlükler yazılır, çıkış kartına bir güçlük ile çözümü eklenir (TZHP.I.3.2.b).

   TZHP.I.3.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Eserler sınıfta sergilenir ve hangi görsel anlatım araçlarından yararlanıldığı kısaca açıklanır. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nu doldurmaları ve Kontrol Listesi ile tahrir ve boyama basamaklarını gözden geçirmeleri istenir. Eserler öğretmence Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir ve portfolyoya eklenir.

   TZHP.I.3.2

Sınıf defteri: TZHP.I.3.2 Uygulama tekniklerini kullanarak bir tezhip eseri oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada klasik boyama tekniğiyle hazırlanmış tezhip örneklerini gösterir. Öğrencilerden örneklerdeki renk geçişlerini ve tahrir çizgilerini dikkatle gözlemlemeleri istenir (E3.2). Bu derste boyama tekniklerinin incelenip seçilen bir tekniğin tahrir üzerinde uygulanacağı belirtilir; teknik ve tahrir kavramları kısaca hatırlatılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki boyama tekniği örneklerini, klasik boyama tekniğini de içerecek biçimde, çiftler hâlinde inceler (OB4, SAB2). Her öğrenci incelediği tekniklerden birini seçer ve seçtiği tekniğin temel özelliklerini sözlü ya da yazılı olarak ifade eder (E3.2, OB4). Çiftler seçimlerini ve gerekçelerini sınıfla paylaşır (SDB2.1).

3. Uygulama35 dk

   Öğrenciler seçtikleri tekniği kurallarına uygun biçimde, hazırlanan tahrir üzerinde boyama yaparak uygular. Öğretmen sıralar arasında dolaşarak öğrencilere rehberlik eder; renk seçimi ve boyama sırasında geri bildirim verir (D7). Öğrenciler çalışma sürecinde akranlarıyla görüş alışverişi yapar (SDB2.2).

4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden boyama çalışmalarını sıralarında sergilemeleri istenir. Öğretmen, Gözlem Formu ile çalışmaları değerlendirir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak seçtikleri tekniğin kurallarına ne ölçüde uyduklarını belirler (OB9). Çalışmalar portfolyo dosyasına eklenir ve geliştirilmesi gereken noktalar kısaca tartışılır.

Sınıf defteri: Klasik Boyama Tekniği; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, klasik boyama tekniğiyle yapılmış tezhip örneklerini etkileşimli tahtada gösterir ve tahrir ile teknik kavramlarını hatırlatır. Öğrencilerden örneklerde dikkatlerini çeken renk ve motif düzenini kısaca belirtmeleri istenir (OB4). Dersin amacının klasik boyama tekniğini bireysel ve grup çalışmasıyla uygulamak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden önceki derslerde yapılan çalışmaları ve ders kitabındaki örnekleri incelemeleri istenir. Her öğrenci, bu çalışmaların kendisinde uyandırdığı duyguları açıklar (D7.1, SDB2.1). Çalışmalardaki tahrir, renk ve boyama özellikleri görsel mesaj olarak okunur (SAB2) ve gözlemler tahtada toplanır (E3.2).

3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler, tahriri tamamlanmış motifleri klasik boyama tekniğiyle bireysel olarak boyar. Boyama sırasında tekniğe uygun renk ve sınır düzeni korunur; öğretmen çalışmaları sınıfı dolaşarak izler ve gerektiğinde yönlendirir (Klasik Boyama Tekniği).

4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde bireysel çalışmalar bir araya getirilerek boyamada tekniğin uygulanışı karşılaştırılır. Grup üyeleri görev paylaşımı yapar ve ortak bir tezhip çalışmasının boyamasını birlikte sürdürür (SDB2.2, SDB2.1). Teknikle ilgili bilgiler ders kitabından denetlenir (OB1).

5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler çalışmalarını Kontrol Listesi ile klasik boyama tekniğinin ölçütlerine göre denetler ve Öz Değerlendirme Formunu doldurur. Gruplar, Grup Değerlendirme Formu ile iş birliği sürecini değerlendirir (SDB2.2). Çalışmalar portfolyoya eklenir; öğrencilerden Öğrenme Günlüğüne bu derste öğrendiklerini yazmaları istenir.

Sınıf defteri: Klasik Boyama Tekniği; değerlendirme