T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ DERS PLANI

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti MEB

Bu temanın içeriğini canlı yaşamında enerjinin önemi, besinlerden enerji eldesi ve enerji metabolizması oluşturmaktadır. Tema kapsamında öğrencilerin canlı yaşamının devamlılığı için enerjinin neden gerekli olduğunu sorgulamaları, besinlerden elde edilen enerjinin metabolik süreçlere katkısına ve insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşımanın gerekliliğine dair bilimsel çıkarım yapmaları, fotosentez ve fermantasyonla ilgili deney yapmaları, farklı besin gruplarından enerji eldesi süreçlerini karşılaştırmaları, kemosentez hakkında bilgi toplamaları, fotosentez ve hücresel solunum reaksiyonlarıyla ilgili bilimsel model oluşturmaları, canlılarda sindirim çeşitlerini ve yapılarını sınıflandırmaları amaçlanmaktadır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Performans görevi: Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir.

Temel Kabuller MEB

Öğrencilerin fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeleri, fotosentezi etkileyen faktörleri, sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini, hücresel solunumun canlılar için önemini fen bilimleri dersinden bildikleri ; mitokondri ve kloroplastın yapı ve görevlerini ise biyoloji dersi ön bilgilerinden edindikleri kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci MEB

Öğrencilerin fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeler ile fotosentezi etkileyen faktörler hakkındaki ön bilgileri tanılayıcı dallanmış ağaçla, sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevleri hakkındaki temel bilgileri organizasyon şeması ile hücresel solunumun canlılar için önemine dair ön bilgileri açık uçlu sorularla, mitokondri ve kloroplast organellerinin yapı ve görevlerine dair temel bilgileri ise görsel tamamlama yöntemiyle değerlendirilebilir.

Köprü Kurma MEB

Canlıların yaşamlarını sürdürmek için enerjiye ihtiyaç duyması; araçların yakıta, bataryaların ise şarj edilmeye gereksinim duymasıyla ilişkilendirilebilir. Bitkilerin güneş enerjisiyle ürettiği besin maddelerinin bir dilim domates veya salatalıkla vücuda alındığı belirtilerek günlük beslenme alışkanlıkları ile fotosentez süreci arasında bağ kurulabilir. Öğrencilerden okul bahçesindeki veya evdeki bitkileri gözlemlemeleri, gözlemlerinden hareketle bitkilerin ışığı alma/almama, sulanma/sulanmama, yağmurun yağması/yağmaması vb. durumlardan nasıl etkilendiğini fotosentez ile ilişkilendirmeleri beklenebilir. Öğrencilere derin deniz belgeselleri izletilebilir, öğrencilerin çöplüklerdeki metan gazı patlamalarının nedenleri ile kemosentez arasında ilişki kurmaları sağlanabilir. Köpek ve koyunların mide yapılarının benzer ve farklı yönleri verilerek sindirim sisteminin yapı ve işlevlerindeki farklılaşmaya dikkat çekilebilir. Glikoz, amino asit, yağ asidi vb. sindirim ürünlerinin ince bağırsakta emilerek kana geçmesi ve damarlar aracılığıyla doku ve hücrelere taşınması süreci, metro istasyonlarından yolcuların vagona binmesi ve metro hattı boyunca taşınarak nihai varış noktalarına ulaşmasıyla ilişkilendirilebilir. Yürüyüş, koşu, yüzme vb. fiziksel aktiviteler ile hücresel solunum süreci arasında ilişki kurulabilir. Portakal suyu, yumurta, tereyağı gibi besinlerin içindeki ana besin maddelerinin enerji verici tepkimelerde kullanılabileceği bilgisi verilerek öğrencilerin farklı besin gruplarından enerji eldesi süreçlerini ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Öğrencilere fermente edilmiş gıdaların sindirim sistemi sağlığına etkisi hakkında bilgi verilerek fermantasyonun önemi vurgulanabilir. Farklı besin gruplarının enerji değerleri, sağlıklı ve dengeli beslemeyle ilişkilendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Canlılık ve enerji ilişkisi şematik sunulup yorumlanır; öğrenciler ışık evresi, ATP sentezi ve Calvin döngüsüyle fotosentez modeli önerir.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.1) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Önceki hafta işlenen ATP'nin yapısı ve enerji aktarımındaki rolü üzerine kısa bir değerlendirme yapılır. Öğrencilerin ATP kavramını hatırlayıp hatırlamadıkları kontrol edilir.

Köprü Kurma YZ

ATP'nin hücredeki temel enerji birimi olarak işlevi ile fotosentez sırasında üretilen enerjinin nasıl depolandığı arasındaki ilişki kurulur.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Klorofil, karoten gibi pigmentlerin görevleri açıklanır, öğrenciler fotosentez modellerini paylaşıp bilimsel modellerle karşılaştırarak yeniler.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.1, BİY.10.1.2) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilere ATP'nin yapısı ve enerji aktarımındaki rolü hakkında kısa bir soru yöneltilir. ATP molekülünün hücre içindeki temel işlevi sorgulanır.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada öğrenilen ATP'nin depolanan kimyasal enerjisinin, bu hafta işlenecek olan fotosentez sürecinde ışık enerjisi kullanılarak nasıl sentezlendiği üzerine bağ kurulur.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler van Helmont'tan Calvin'e fotosentez modellerini karşılaştırır, kanıtlarla yeniler ve kontrollü bir deney tasarlar.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.2) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Önceki haftada işlenen fotosentez reaksiyonlarının genel akışı ve çevresel faktörlerin etkisi üzerine kısa bir soru-cevap yapılır.

Köprü Kurma YZ

Hücresel solunumda açığa çıkan ürünlerin, bu haftaki konumuz olan fotosentez sürecinde nasıl girdi olarak kullanıldığı vurgulanarak iki süreç arasındaki döngüsel bağ kurulur.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeleri belirleyen deney tasarlanır, veriler rapor edilir; kemosentez araştırılıp görselleştirilerek sunulur.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.2, BİY.10.1.3) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Geçtiğimiz hafta işlenen ışık enerjisinin kullanımı ve çevresel faktörlerin fotosentez hızı üzerindeki etkileri üzerine kısa bir soru-cevap yapılır.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftalarda öğrenilen enerji dönüşümleri ile bu haftaki fotosentez ve kemosentez süreçleri arasındaki benzerlikler ve farklar vurgulanarak bağ kurulur.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler kemosentez için doğruladıkları bilgilerle bilgi görseli hazırlar, omurgalıların mide, diş ve bağırsak yapılarını karşılaştırır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.3) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Geçtiğimiz hafta işlenen fotosentez sürecinde ışığın kullanıldığı ve kullanılmadığı tepkimeler ile bu süreci etkileyen çevresel faktörlerin hatırlanması için kısa bir soru-cevap yapılır.

Köprü Kurma YZ

Fotosentezde güneş enerjisinin kullanımı ile kemosentezde kimyasal enerjinin kullanımı arasındaki benzerlik ve farklar üzerinden besin sentezi çeşitliliği vurgulanarak konu bütünlüğü sağlanır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler kuş, kurt, inek ve insanın sindirim yapılarını diş, mide ve bağırsak ölçütleriyle sınıflandırır, sonuçları poster veya modelle sunar.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.3, BİY.10.1.4) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğretmen, önceki haftanın konusu olan fotosentezi yoklar. Öğrencilerden ışığın kullanıldığı ve kullanılmadığı tepkimeleri ayırt etmeleri ve fotosentez hızını etkileyen çevresel faktörlerden ikisini örnekle açıklamaları istenir. Yanıtlar sınıfta kısaca tartışılır.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada ışık enerjisiyle besin sentezi olan fotosentez işlenmiştir. Bu hafta ışık gerektirmeyen besin sentezi olan kemosentez ile besinlerin hücrelerce kullanılabilmesini sağlayan sindirim ele alınır. Öğrenciler enerji temasında besin elde etme yollarını karşılaştırır (KB2.7).

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler sindirim, emilim ve taşımanın enerji eldesindeki gerekliliğine dair verileri toplayıp grafik veya diyagrama dönüştürür, ilişkiyi belirler.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrencilerden oluşturacakları modeli sunmaları istenebilir. Performans görevi, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Öğrencilere fotosentezde kullanılan, üretilen maddelerle ve fermantasyonla ilgili deneyler yaparak deney sürecini ve sonucunu raporlaştıracakları performans görevi verilebilir. Öğrencilerin deney süreci ve sonucuna ilişkin hazırlayacakları raporlar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile puanlanabilir. Analitik dereceli puanlama anahtarında “deneyde olası hatalar için alınacak önlemler, deney süreci ve sonucu” gibi ölçütlere yer verilebilir. Öğrencinin kendini deney süreci bakımından değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Öğrencilere insanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerine ilişkin varsayımda ve önermede bulunabileceği, örüntü oluşturarak karşılaştırma ve değerlendirme yapabileceği broşür oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir. Oluşturulacak broşür, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.5) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden hücre içi sindirim ile hücre dışı sindirimi birer örnek canlıyla karşılaştırmaları istenir. Öğretmen, hangi canlılarda sindirim kanalının bulunduğunu sorar. Yanıtlar etkileşimli tahtada ortak bir tabloda toplanır.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftalarda sindirim çeşitleri ve yapıları için ölçütler belirlenmiş ve ayrıştırma yapılmıştı. Bu hafta bu çalışmalar gruplandırma ve isimlendirme ile tamamlanır. Ardından insanda sindirime geçilerek canlılardaki çeşitlilik ile insan bedeni arasında bağ kurulur.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler hücresel solunum basamaklarını animasyonla izler, süreci gösteren bir diyagram veya maket tasarlayıp bilimsel modellerle karşılaştırır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.5, BİY.10.1.6) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden önceki haftada işlenen sindirim sisteminin bölümlerinden ikisini ve her birinde gerçekleşen sindirim olayını eşlerine anlatmaları istenir. Öğretmen mekanik ve kimyasal sindirim arasındaki farkı sorar. Birkaç yanıt tahtada derlenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada sindirimle besinlerin küçük moleküllere ayrıştırıldığı öğrenilmişti; emilim ve taşınma bu moleküllerin hücrelere ulaşmasını sağlar. Bu hafta sürecin enerji eldesi için gerekliliğine ilişkin bilgi ve verilerin toplanması ve kaydedilmesi ele alınır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler gruplarca hazırladıkları hücresel solunum modellerini genel kabul gören bilimsel modelle karşılaştırır ve kanıtlarla yeniden yapılandırır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.6) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden emilim ve taşınmayla ilgili iki soruyu yanıtlamaları istenir: 'Besin monomerleri emildikten sonra hücrelere nasıl ulaşır?' ve 'Bu süreçte kan ve lenfin görevi nedir?' Yanıtlar eşlerle karşılaştırılır, eksik kalan noktalar tahtada tamamlanır.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftalarda emilen ve taşınan besin monomerlerinin hücreye ulaştıktan sonra ne olduğu sorusu bu haftanın konusuna bağlanır. Hücreye ulaşan glikozdaki enerjinin kullanılabilir hâle gelmesinin hücresel solunum reaksiyonlarıyla açıklanacağı belirtilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler besin gruplarının hücresel solunumdaki metabolik yollarını tartışır, benzerlik ve farklılıkları listeleyip web aracıyla sunum hazırlar.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.6, BİY.10.1.7) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden besinlerin sindirimden sonra hangi yapılar aracılığıyla emildiğini ve kana ya da lenfe nasıl taşındığını kısaca açıklamaları istenir. Hücre zarından geçiş yollarından biri örnekle verilir. Yanıtlar sınıfça tamamlanır ve öğretmen eksik kalan noktaları belirler.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada emilimle hücreye ulaşan besinlerin bu hafta hücresel solunumda nasıl enerjiye dönüştüğü sorgulanır. Öğrenciler, daha önce öğrendikleri hücre organelleri ve enzim bilgisinden yararlanarak hücresel solunum için model önermeye yönlendirilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler besin gruplarından enerji eldesini gridle karşılaştırır; ekmek mayalanması ve süt ürünleri üzerinden fermantasyon deneyi tasarlar.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.7) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden glikoliz, sitrik asit döngüsü ve elektron taşıma sisteminin gerçekleştiği yerleri ve her basamağın girdi ile ürünlerini eşleriyle sırayla söylemeleri istenir. Ardından ATP üretiminin en çok hangi basamakta gerçekleştiği sorulur ve yanıtlar gerekçelendirilir.

Köprü Kurma YZ

Önceki derslerde oluşturulan hücresel solunum modeli, glikozdan başka besinlerin de bu yola girip girmediği sorusuyla genişletilir. Böylece modelin yeniden yapılandırılması ile farklı besin gruplarından enerji eldesinin karşılaştırılması ilişkilendirilir (KB2.7).

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler fermantasyon deney sonuçlarını analiz edip yoğurt, ekmek ve turşu üretimiyle ilişkilendirir, besinlerin enerji değerlerini karşılaştırır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.7, BİY.10.1.8) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden glikoliz, sitrik asit döngüsü ve elektron taşıma sistemi basamaklarını hücredeki yerleriyle birlikte sırayla söylemeleri istenir. Öğretmen 'Glikoz dışındaki besinler solunuma hangi basamaklardan katılır?' sorusunu sorar. Yanıtlar etkileşimli tahtada ortak bir şemada toplanır.

Köprü Kurma YZ

Önceki derslerde hücresel solunumda glikozun yıkımı ve besinlerin solunuma katılma yolları incelendi. Bu derste söz konusu bilgiler, oksijensiz ortamda enerji elde etme yolu olan fermantasyonla karşılaştırılır. Besin gruplarının ortak ve farklı yönleri listelenirken fermantasyonun nasıl bir deneyle sınanabileceği de tasarlanır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler laktik asit ve etil alkol fermantasyonunu açıklayan bir deney tasarlar, elde edilecek sonuçları analiz edip mekanizmayla ilişkilendirir.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.8, BİY.10.1.9) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilere önceki haftada ele alınan besinlerin solunuma katılma yolları sorulur: karbonhidrat, yağ ve proteinler hücresel solunuma hangi aşamalarda girer? Ardından laktik asit ve etil alkol fermantasyonu arasındaki bir farkı belirtmeleri istenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki hafta hücresel solunum ve fermantasyon bilgileriyle tasarlanan deney, bu hafta elde edilen sonuçların analizine zemin oluşturur. Besinlerden enerji elde etme yollarına ilişkin bilgiler, deney verileriyle fermantasyonu açıklarken kullanılır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler besin enerjisinin metabolizmaya katkısına ilişkin verileri tablo ve grafiğe dönüştürüp yorumlar, enerji dönüşümünü infografikle gösterir.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.9) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden laktik asit fermantasyonu ile etil alkol fermantasyonunun ürünlerini ve günlük hayattaki örneklerini söylemeleri istenir. Ardından iki fermantasyon türü arasındaki bir benzerliği ve bir farkı belirtmeleri beklenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki hafta fermantasyonda enerjinin oksijensiz ortamda nasıl elde edildiği incelenmiştir; bu hafta besinlerden elde edilen enerjinin canlının metabolik süreçlerine katkısı ele alınır. Hücresel enerji üretiminden metabolizma ile enerji arasındaki bütüncül ilişkiye geçilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler hazır gıda ve tek tip beslenmenin metabolizmaya etkilerini tartışır, besinlerden elde edilen enerjinin rollerini infografikle gösterir.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Öğrencilere hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişine ilişkin model oluşturmalarına, bu modeli poster veya üç boyutlu model olarak sunmaya yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öğrencinin kendisini değerlendirmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.10) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğretmen, önceki haftada işlenen enerji-metabolizma ilişkisini yoklamak için öğrencilere besinlerden elde edilen enerjinin özelliklerini sorar. Ardından kimyasal enerji ile ışık enerjisi arasındaki farkı birer örnekle açıklamaları istenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada besinlerden elde edilen enerjinin özellikleri tanımlanmıştı. Bu hafta bu enerjinin canlının metabolik süreçlerine katkısıyla ilgili bilgi ve veriler toplanır, kaydedilir ve yorumlanır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti DPO

Enerji ünitesinin 18. haftası.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma

Diğer Derslerle İlişki MEB

Kimya, Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Yapılandırılmış Grid
• Öğrenme Günlüğü
• Bilgi Görseli (İnfografik Metin)

Performans görevi: Öğrenme çıktıları; deney yapma, model oluşturma, broşür, performans görevi, öğrenme günlüğü, yapılandırılmış grid, sunum, araştırma raporu, bilgi görseli kullanılarak puanlama anahtarı, analitik ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme ile değerlendirilebilir. Öğrencilere fotosentez reaksiyonları hakkında bilimsel model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.1.10) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci DPO

Önceki haftanın çıktıları (BİY.10.1.10) kısa sorularla yoklanır.

Köprü Kurma DPO

Enerji-Metabolizma İlişkisi ile Enerji-Metabolizma İlişkisi arasında ilişki kurulur; ışık enerjisi hatırlatılır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları DPO

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Okul Temelli Planlama DPO

Okul temelli planlama haftası: zümre kararıyla eksik kalan çıktılar tamamlanır, pekiştirme ve telafi etkinlikleri planlanır.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti MEB

Bu temanın içeriğini ekosistemler ve ekolojik sürdürülebilirlik oluşturmaktadır. Tema kapsamında öğrencilerin ekosistemin bileşenleri arasındaki ilişkileri çözümlemeleri, tür içi ve türler arası etkileşimleri sorgulamaları, ekosistemde madde ve enerji akışıyla ilgili akıl yürütmeleri ve madde döngüleri ile ilgili bilimsel model oluşturmaları, ekolojik sürdürülebilirliğin önemini yorumlamaları, atık yönetimiyle ilgili yapılan çalışmalar konusunda bilgi toplamaları, sürdürülebilirliği kısıtlayan durumlarla ilgili gözleme dayalı tahminler yapmaları, ekolojik ayak izini küçültebilme yollarını ve doğal kaynaklar ile biyoçeşitliliğin korunması için alınan önlemleri sorgulamaları amaçlanmaktadır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB13. Bilimsel Sorgulama

Diğer Derslerle İlişki MEB

Coğrafya, Fizik, Kimya, Değinilerek Fizik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Açık Uçlu Sorular
• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Akran Değerlendirme Formu
• Zihin Haritası
• Öğrenme Günlüğü
• Çalışma Kâğıdı/Yaprağı

Öğrenme çıktıları; zihin haritası, öğrenme günlüğü, çalışma yaprağı, performans görevi, proje, broşür, araştırma raporu kullanılarak puanlama anahtarı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Performans görevi: Öğrenme çıktıları; zihin haritası, öğrenme günlüğü, çalışma yaprağı, performans görevi, proje, broşür, araştırma raporu kullanılarak puanlama anahtarı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilere madde döngüsü ile ilgili model oluşturmaya yönelik performans görevi verilebilir.

Temel Kabuller MEB

Öğrencilerin biyoçeşitlilik ve biyoçeşitliliği oluşturan unsurları, çevre ve sürdürülebilirlik ilişkisini; doğal yaşam, nesli tükenen canlılar, habitat, ekosistem, çevre kirliliği ve çevreyi koruma kavramlarını, yerel ve küresel çevre sorunlarını, besin zinciri, besin ağı, su ayak izi ve karbon ayak izi, üretici, tüketici, ayrıştırıcı, sürdürülebilir yaşam kavramlarını fen bilimleri ve biyoloji derslerinden öğrendikleri kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci MEB

Öğrencilerin biyoçeşitlilik ve biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar hakkındaki temel bilgileri kavram haritası, çevre ve sürdürülebilirlik ilişkisi zihin haritası, doğal yaşam, nesli tükenen canlılar, habitat ve ekosistem kavramlarına dair ön bilgileri açık uçlu sorular aracılığıyla değerlendirilebilir. Çevre kirliliği, çevreyi koruma, yerel ve küresel çevre sorunlarına dair temel bilgileri balık kılçığı diyagramı, besin zinciri ve besin ağı kavramlarına dair ön öğrenmeler yapılandırılmış grid ile belirlenebilir. Öğrencilerden su ve karbon ayak izi ile üretici, tüketici, ayrıştırıcı ve sürdürülebilir yaşam kavramlarını tanımlamaları beklenebilir.

Köprü Kurma MEB

Öğrencilerden günlük yaşamda canlı ve cansızlar arasında gözlemledikleri etkileşimler hakkında örnek vermeleri istenebilir. Günlük yaşamdan rekabet, av-avcı ilişkilerine örnekler verilebilir. Ekosistemdeki madde ve enerji akışı konusunda “Enerji” temasıyla ilişki kurulabilir. Termodinamik yasalarına değinilerek fizik dersi ile ilişkilendirme yapılabilir. Madde döngüleri ve çevre sorunları arasındaki ilişki vurgulanarak çevre sorunlarının günlük yaşamda ve küresel ölçekte coğrafi, ekonomik ve politik etkilerine değinilebilir. Birleşmiş Milletler “Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri”nin tanıtıldığı resmî internet sitesi inceletilerek öğrencilerden sürdürülebilirlik konusunun küresel çapta nasıl değerlendirildiği hakkında tartışmaları istenebilir. Öğrencilerden günlük hayatlarında sürdürülebilirliği kısıtlayan/engelleyen durumları kendi çevrelerinden örnekler vererek açıklamaları istenebilir. Gıda ürünlerinin üretilmesi, işlenmesi, taşınması ve bu esnada oluşan atıkların zararsız hâle getirilmesi için yapılması gerekenler örneklendirilebilir; ekolojik ayak izinin günlük yaşamla ilişkisi kurulabilir. Türkiye’de nesli tükenme tehlikesi altında olan canlılarla ilgili görseller sunulabilir; gazete ve dergi haberleri, popüler bilim yazıları paylaşılabilir. Atıkların toplanma ve depolanma biçimlerinin doğa üzerindeki etkilerine Türkiye ve KKTC’den örnekler verilebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Doğa belgeseli izlenerek tür içi ve türler arası etkileşimler tespit edilir; komünite ve popülasyon örnek olaylarından soru üretilip araştırılır.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB13. Bilimsel Sorgulama

Diğer Derslerle İlişki MEB

Coğrafya, Fizik, Kimya ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Açık Uçlu Sorular
• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Akran Değerlendirme Formu
• Zihin Haritası
• Öğrenme Günlüğü
• Çalışma Kâğıdı/Yaprağı

Öğrenme çıktıları; zihin haritası, öğrenme günlüğü, çalışma yaprağı, performans görevi, proje, broşür, araştırma raporu kullanılarak puanlama anahtarı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.2.1) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden ekosistemin cansız ve canlı bileşenlerini, popülasyon ve komünite kavramlarını birer örnekle açıklamaları istenir. Eşler arasında yanıtlar karşılaştırılır. Birkaç öğrenciden örnekleri etkileşimli tahtada göstermesi istenir.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada ekosistemin bileşenleri, popülasyon ve komünite kavramları çalışılmıştır. Bu hafta bu kavramlar, cansız ve canlı bileşenler arasındaki ilişkilerin ve tür içi ile türler arası etkileşimlerin çözümlenmesinde kullanılır.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ

Farklılaştırma MEB

Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO

Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.

Öğretmen Görüşleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB

Tema Özeti YZ

Öğrenciler araştırdıkları popülasyon ve komünite etkileşimlerini sunar, bilgilerin doğruluğunu değerlendirir, zihin haritası çizer.

Anahtar Kavramlar MEB

Programlar Arası Bileşenler MEB

Alan Becerileri MEB

FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme, FBAB13. Bilimsel Sorgulama

Diğer Derslerle İlişki MEB

Coğrafya, Fizik, Kimya ders(ler)i ile ilişkilendirilir.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB

• Açık Uçlu Sorular
• Dereceli Puanlama Anahtarı
• Performans Görevi
• Öz Değerlendirme Formu
• Akran Değerlendirme Formu
• Zihin Haritası
• Öğrenme Günlüğü
• Çalışma Kâğıdı/Yaprağı

Öğrenme çıktıları; zihin haritası, öğrenme günlüğü, çalışma yaprağı, performans görevi, proje, broşür, araştırma raporu kullanılarak puanlama anahtarı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller DPO

Önceki haftaların çıktıları (BİY.10.2.1, BİY.10.2.2) edinilmiş kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci YZ

Öğrencilerden popülasyon, komünite ve ekosistem kavramlarını yakın çevrelerinden seçtikleri birer örnekle ayırt etmeleri istenir. Öğretmen, örneklerdeki cansız ve canlı bileşenleri sorar. Öğrenciler, bir popülasyonun komüniteden farkını bir cümleyle açıklar.

Köprü Kurma YZ

Önceki haftada ekosistemin cansız ve canlı bileşenleri incelenmişti. Bu hafta aynı bileşenler arasındaki tür içi ve türler arası etkileşimlere, zaman içindeki değişime (süksesyon) ve popülasyonların büyüklüğünü belirleyen etkenlere (popülasyon dinamikleri) bakılır. Öğrencilerden bu bağlantıyı sorular sorarak ve bilgi toplayarak kurmaları istenir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ