T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 12. SINIF SEÇMELİ BİYOLOJİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş15 dk

   Öğretmen, 'Tüm canlılar ürer mi?' ve 'Neslin devamı için gerekli olan üreme, yaşamın devamı için de gerekli midir?' gibi merak uyandırıcı sorular yönelterek öğrencilerin üreme ve üremenin önemi ile ilgili merak ettikleri konuları tanımlamaları sağlanır (E1.1). Öğrencilerden bu süreçle ilgili odaklanacakları temel başlıkları belirlemeleri istenir.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler, üreme ve canlılar için önemi ile ilgili merak ettikleri konuları netleştirerek bu soruları 5N1K tekniği ile yapılandırırlar (E3.8). Oluşturulan soruların öğrenme günlüğüne kaydedilmesi sağlanır.

   BİY.12.1.1
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler; video, animasyon, belgesel veya resmi kurumların istatistiksel verilerini içeren dijital içerikleri kullanarak oluşturdukları sorulara yönelik bilgi toplama sürecini yürütürler (OB1, KB2.6).

   BİY.12.1.1
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler, topladıkları verileri ve nesli tükenen canlı türlerine dair kurumlarla yapılan görüşme veya yazışma sonuçlarını değerlendirerek bilgi doğruluğunu kontrol ederler (OB6). Doğrulanmış bilgiler öğrenme günlüğüne kaydedilir.

   BİY.12.1.1
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen tarafından aktarılan bilimsel ve teknik bilgiler ışığında öğrenciler, topladıkları verileri analiz ederek üremenin canlılar için önemine dair çıkarımlar yaparlar (KB2.4, KB2.14). Bu çıkarımlar öğrenme günlüğüne not edilir.

   BİY.12.1.1
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler sınıf arkadaşlarıyla fikir alışverişinde bulunarak üremenin canlı neslinin devamı üzerindeki etkilerini tartışırlar (SDB2.1, SDB2.2). Farklı öğrenme düzeylerindeki öğrenciler için süreç sadeleştirilmiş öyküler veya hücre döngüsü aksaklıklarının kanserle ilişkisi gibi zenginleştirilmiş içeriklerle desteklenir.

   BİY.12.1.1
7. Sonuçlandırma25 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları öğrenme günlüğü, bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilir. Öğrencilerden üremenin canlılar için önemine dair oluşturdukları zihin haritası veya bilgi görselleri (infografik) üzerinden kendi öğrenimlerini öz-değerlendirme formları ile gözden geçirmeleri istenir.

   BİY.12.1.1

Sınıf defteri: BİY.12.1.1 Canlılarda üremenin önemini sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Öğrencilerden hücre bölünmesi, büyüme ve gelişme kavramları arasındaki ilişki üzerine ön bilgilerinin sorgulanmasıyla dersin giriş aşaması gerçekleştirilir. Üreme ve canlılar için hücre bölünmesinin önemine dair merak uyandırıcı (E1.1) sorular yöneltilerek konuya giriş yapılır.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Amip hücresinin bölünmesi deneyi veya ilgili animasyon/videolar kullanılarak öğrencilerden bölünen hücrelerin niteliklerini tespit etmeleri istenir (KB2.8, OB4). Deney sürecinde gözlemlenen değişimler üzerinden hücrenin devamlılığı tartışılır.

   BİY.12.1.2
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Görsel materyaller eşliğinde 'Sitoplazması azalan amip neden bölünmez?' ve 'Çekirdeksiz kalan amip neden ölür?' gibi sorularla öğrencilerden hücre bölünmesinin nedenlerini kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenir (KB2.14, E3.8).

   BİY.12.1.2
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler, mikroskop altındaki gözlemler veya dijital içerikler üzerinden 'Bölünmeden önce hücrelerde ne gibi değişimler gözlemlediniz?' sorusunu yanıtlayarak hücre bölünmesinin mekanizmasını analiz ederler (KB2.4, E3.6).

   BİY.12.1.2
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden inceledikleri materyallerden yola çıkarak hücre bölünmesinin çok hücreli canlılardaki büyüme, gelişme ve onarım olaylarıyla ilişkisini keşfetmeleri ve bu bilgileri çalışma yaprağına yazmaları istenir (OB1).

   BİY.12.1.2
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden çalışma yaprağındaki verileri kullanarak hücre bölünmesinin üreme, büyüme ve gelişme süreçleriyle ilişkisine yönelik bir zihin haritası oluşturmaları istenir (SDB2.2, D3). Farklılaştırılmış gruplarda maket veya onkogen araştırmaları gibi zenginleştirilmiş içerikler sunulur.

   BİY.12.1.2
7. Sonuçlandırma25 dk

   Öğrencilerin oluşturdukları zihin haritaları belirlenen puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenme günlüğü ve öz değerlendirme formu kullanılarak hücre bölünmesinin canlılar için önemine dair çıkarımlar yapılarak ders sonlandırılır.

   BİY.12.1.2

Sınıf defteri: BİY.12.1.2 Hücre bölünmesinin canlılar için önemini yorumlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Öğretmen, bir insan hücresindeki DNA'nın yaklaşık iki metre uzunluğunda olduğunu belirterek, bu kadar büyük bir yapının mikrometre boyutundaki hücreye nasıl sığdığına dair merak uyandırıcı (E1.1) bir soru sorar. Görsel kaynaklar ve animasyonlar kullanılarak genetik materyalin organizasyonu üzerine giriş yapılır.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen tarafından yansıtılan görsel veya video içerikleri üzerinden genetik materyaldeki organizasyonun temel özellikleri tartışılır (OB4). Öğrencilerden bu görselleri inceleyerek nükleotit ve kromozom gibi yapıların konumlarını belirlemeleri istenir.

   BİY.12.1.3
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Genetik materyalin organizasyonunda görevli bileşenlerin (nükleotit, gen, genetik kod, kromozom) birbirleriyle olan ilişkileri soru-cevap tekniğiyle analiz edilir (KB2.4). Öğrencilerden bu yapıların hiyerarşik düzenini belirlemeleri istenir.

   BİY.12.1.3
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler; ip, kil veya yapı oyuncağı gibi materyaller kullanarak genetik materyalin organizasyonunu temsil eden fiziksel bir model oluşturur (E2.5). Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk alarak iş birliği içinde çalışmaları sağlanır (SDB2.2).

   BİY.12.1.3
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Hazırlanan modeller üzerinden genetik materyalin organizasyonunda yer alan bileşenler arasındaki ilişkiler belirlenir (OB4). Öğrencilerden modeldeki yapıların karşılıklarını görsel kaynaklarla karşılaştırmaları istenir.

   BİY.12.1.3
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden genetik materyalin organizasyon şeması hazırlamaları istenir. Zenginleştirme kapsamında hücre bölünmesinin yaşlanma süreciyle ilişkisi araştırılırken, destekleme kapsamında nükleozom ve kromozom ilişkisi için basit modeller oluşturulur.

   BİY.12.1.3
7. Sonuçlandırma25 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları organizasyon şemaları puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden hazırladıkları çalışmalar hakkında öz değerlendirme formu doldurmaları ve akran değerlendirmesi yapmaları istenir. Dersin sonunda genetik materyalin düzenli bir şekilde paketlenmesinin canlılık için önemi vurgulanarak zihin haritası oluşturulur.

   BİY.12.1.3

Sınıf defteri: BİY.12.1.3 Hücredeki genetik materyalin organizasyonunu çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Yeni hücrelerin oluşumunda hücre döngüsü sürecinin rolü üzerine odaklanılır. Öğrencilere 'Hücreniz sürekli yenileniyor mu?' sorusu yöneltilerek merak uyandırılır (E1.1). Hücre bölünmesi ve döngüsünün canlılığın devamlıliğindeki temel önemi üzerinde durulur.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere sunulan görsel, video veya animasyonlar üzerinden hücrenin bölünmeye kadar geçtiği süreçler incelenir (OB4). Hücre döngüsünün kontrolü ve büyüme üzerindeki etkileri tartışılır. Öğrencilerden bu materyallerden hareketle hücreniz büyürken hangi aşamalardan geçtiğini tanımlamaları istenir.

   BİY.12.1.4
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen tarafından sunulan şematik bir hücre döngüsü modeli üzerinde inceleme yapılır. Öğrencilerden bu şemadaki bileşenleri (büyüme, DNA eşlenmesi, mitoz ve sitokinez) analiz etmeleri ve süreçlerin akışını tanımlamaları istenir (KB2.4).

   BİY.12.1.4
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır; mitoz ve mayozun rollerine dair merak ettikleri soruları belirlerler (E3.8). Hazırlanan bilgi kartlarındaki verileri güvenilir kaynaklardan doğrulayarak kartlara işlerler (OB1, SDB2.2).

   BİY.12.1.4
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplarca toplanan bilgiler hiyerarşik olarak sıralanır ve hücre döngüsü bileşenlerinin birbirleriyle olan ilişkileri belirlenir (KB3.1). Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk alarak iş birliği içinde çalışmaları sağlanır (D16, E2.2).

   BİY.12.1.4
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Toplanan veriler ışığında mitoz ve mayozun büyüme, onarım ve tür içi kalıtsal çeşitlilik üzerindeki önemine dair çıkarımlar yapılır (KB2.14). Elde edilen sonuçlar bilimsel makaleler veya ders kitabı üzerinden değerlendirilir.

   BİY.12.1.4
7. Sonuçlandırma25 dk

   Öğrencilerin oluşturdukları bilgi kartlarını ve çıkardıkları sonuçları içeren bir 'Bilgi Görseli' (İnfografik) hazırlamaları istenir. Hazırlanan görsellerin akran değerlendirmesi yapılarak hücre döngüsünün canlılık için kritik önemi sentezlenir.

   BİY.12.1.4

Sınıf defteri: BİY.12.1.4 Canlılarda hücre döngüsü ve hücre bölünmesini sorgulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Öğrencilere üreme ve canlılar için önemi üzerine kısa bir giriş yapılır. Hücre bölünmesi sırasında kromozomların normal ayrılma mekanizması ile hatalı ayrılmalarının (E3.8) oluşabilecek sonuçları hakkında merak uyandırıcı sorular yöneltilir (E1.1). Dersin kazanımları ve kullanılacak araçlar tanıtılır.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere hücre bölünmesi sırasında kromozomların nasıl ayrıldıkları anlatıldıktan sonra, öğrencilerden rol yapma (dramatizasyon) tekniğiyle normal kromozom ayrılmasını canlandırmaları istenir (E2.5). Bu süreçte görsel okuryazarlık (OB4) desteklenir.

   BİY.12.1.5
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden çeşitli faktörlere bağlı olarak oluşan 'kromozomlarda ayrılmama' olayını canlandırmaları istenir. İki durum arasındaki farkın yeni hücrelerdeki kromozom sayıları açısından karşılaştırılması (KB2.7) sağlanır.

   BİY.12.1.5
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve güvenilir kaynaklardan iş birliği içinde (SDB2.2) kromozomlarda ayrılmama çeşitleri (monozomi, trizomi vb.) hakkında bilgi toplarlar (KB2.6). Elde edilen veriler çalışma kâğıdı üzerinde kaydedilir.

   BİY.12.1.5
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden toplanan verileri ve ders kitabındaki bilgileri yorumlayarak (KB2.14) kromozom hatalarının gerçek hayattaki hastalıklara yol açtığı sonucuna varmaları istenir. Bu durumun analizi (E3.6) yapılır.

   BİY.12.1.5
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden bu durumların neden olduğu farklılıklara sahip bireylere karşı duyarlı (D5) ve sevgi dolu (D15) yaklaşmanın gerekliliği tartışılır. Zenginleştirme kapsamında bazı öğrencilerden kromozom anomalilerini içeren dijital animasyonlar hazırlamaları istenir.

   BİY.12.1.5
7. Sonuçlandırma25 dk

   Öğrencilerin öğrendikleri kavramları sentezledikleri bir zihin haritası veya bilgi görseli (İnfografik) oluşturmaları istenir. Oluşturulan ürünler üzerinden akran değerlendirme formu kullanılarak geri bildirim alınır. Öğrencilerden öğrenme günlüğü tutarak kromozom hatalarının sonuçlarını özetlemeleri sağlanır.

   BİY.12.1.5

Sınıf defteri: BİY.12.1.5 Kromozomlarda ayrılmamanın sonuçlarıyla ilgili bilimsel çıkarım…; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Üreme ve canlılar için önemine dair ön bilgiler hatırlatılır. Eşeysiz üreme çeşitlerinin görselleri üzerinden öğrencilerin merak duyguları (E1.1) uyandırılır. Görsel materyaller eşeysiz üremenin temel kavramlarını içerecek şekilde etkileşimli tahtada sunulur.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere çeşitli eşeysiz üreme görselleri ve videoları sunularak hangi türlerin yer aldığı sorulur (OB4). Eşeysiz üremenin tanımı ve çeşitlerinin benzerlikleri üzerine sorgulama (E3.8) yapılarak öğrencilerin bilgi ihtiyaçları belirlenir (OB1).

   BİY.12.1.6
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar oluşturulan öğrencilere çalışma yaprakları dağıtılır. Öğrencilerden eşeysiz üreme çeşitlerinden en az birinin sürecini gözlemlemek amacıyla deney tasarlamaları istenir (KB2.6).

   BİY.12.1.6
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar halinde çalışan öğrenciler, birbirlerini dinleyerek ve fikirlerine saygı göstererek (SDB2.1, D14) tasarladıkları deneyleri gerçekleştirirler. Deney sırasında hata payını azaltacak önlemler alınır.

   BİY.12.1.6
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler elde ettikleri sonuçları analiz eder (KB2.4) ve bu sonuçları diğer eşeysiz üreme çeşitlerini açıklamak için kullanırlar (E3.6). Yeni bireylerin ata bireyle genetik benzerliği değerlendirilir.

   BİY.12.1.6
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden deney sonuçlarını raporlaştırmaları istenir. Farklı öğrenme düzeylerindeki öğrenciler için bilgi kartları (destekleme) veya adaptasyon araştırmaları (zenginleştirme) sunulur.

   BİY.12.1.6
7. Sonuçlandırma25 dk

   Eşeysiz üreme çeşitlerinin analizi ve sonuçlarının raporlanması üzerine bir zihin haritası oluşturulur. Öğrenciler grup değerlendirme ve öz değerlendirme formlarını kullanarak süreci değerlendirirler.

   BİY.12.1.6

Sınıf defteri: BİY.12.1.6 Eşeysiz üreme çeşitleriyle ilgili deney yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Üreme hücrelerinin oluşumu ve yapısal özellikleri üzerine odaklanılacaktır. Öğrencilerden, üreme hücrelerinin canlılığın devamlılığı için önemine dair ön bilgilerini paylaşmaları istenir (E1.1). Üreme hücreleri ile vücut hücreleri arasındaki temel farklar üzerinde durulur.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Üreme hücrelerinin oluşum süreçlerine dair animasyonlar ve görseller üzerinden inceleme yapılır (OB4). Öğrencilerden; üreme hücrelerinin hangi olaylarla oluştuğu, kromozom takımı sayıları, oluşum yerleri ve genetik aktarım mekanizmaları üzerine sorgulama yapmaları istenir (KB2.8, E3.8).

   BİY.12.1.7
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Üreme hücrelerinin oluşumu ve yapısal özellikleri hakkında sunulan görsel materyaller değerlendirilir (OB4). Öğrencilerden; üreme hücrelerinin oluşum süreçlerindeki temel özelliklerin belirlenmesi ve bu süreçlerin biyolojik öneminin analiz edilmesi istenir (KB2.4, E3.6).

   BİY.12.1.7
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden; spermatogenez ve oogenez süreçlerinin hücre büyüklüğü, sitoplazma ve organel yapıları gibi özelliklerini belirlemeleri istenir (OB4). Verilen bilgiler ışığında erkek ve dişi üreme hücrelerinin yapısal özellikleri karşılaştırmalı olarak listelenir (KB2.7).

   BİY.12.1.7
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden; her iki üreme hücresinin oluşum süreçlerindeki benzerlikleri (mayoz dahilliği, genetik çeşitlilik vb.) ve farklılıkları (başlangıç noktası, hücre sayısı, hız vb.) içeren bir karşılaştırma tablosu oluşturmaları istenir (KB2.7, SDB2.2).

   BİY.12.1.7
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden; üreme hücresinin oluşumu ve yapısal özellikleri üzerine bir balık kılçığı tasarlamaları istenir. Farklılaşan öğrenci gruplarından, in vitro fertilizasyon tekniklerini araştırarak kısa sunumlar hazırlamaları veya embriyonik gelişim süreçlerine dair görsel analizler yapmaları istenir (Zenginleştirme/Destekleme).

   BİY.12.1.7
7. Sonuçlandırma25 dk

   Üreme hücrelerinin oluşum ve yapısal özelliklerinin karşılaştırıldığı balık kılçığı çalışmaları değerlendirilir. Öğrencilerden, üreme süreçlerindeki temel farkları özetleyen birer zihin haritası oluşturmaları istenir (KB2.14). Süreç sonunda öğrenilenlerin öz değerlendirme formları ile kontrolü sağlanır.

   BİY.12.1.7

Sınıf defteri: BİY.12.1.7 Üreme hücrelerinin oluşum süreci ve yapılarını karşılaştırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Öğretmen, bir canlının nesli devam ettirmesinin neden önemli olduğunu sorarak dersi başlatır ve etkileşimli tahtada farklı canlıların üreme görsellerini gösterir (OB4). Öğrencilerden görsellerde gördükleri üreme biçimleri hakkında tahminde bulunmaları istenir (E1.1). Dersin hedefinin eşeysiz ve eşeyli üremenin niteliklerini tanımlamak ile benzerlik ve farklılıkları araştırıp kaydetmek olduğu duyurulur.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen tarafından gruplar oluşturulur; gruplardan eşeysiz ve eşeyli üremenin niteliklerini ders kitabı ve etkileşimli tahtadaki görsellerden bularak tanımlamaları istenir (SDB2.2, BİY.12.1.8.a). Tanımlar gametogenez, oogenez, spermatogenez, döllenme, çimlenme ve dormansi kavramları kullanılarak grup defterine yazılır (OB1).

   BİY.12.1.8
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan eşeysiz ve eşeyli üreme arasındaki benzerlik ve farklılıkları araştırmaları istenir (KB2.6). Her grup üyesi üreme hücresi, genetik çeşitlilik ya da canlı grubu gibi farklı bir ölçüte bakar ve bulgularını ortak kâğıda kaydeder (E2.2, BİY.12.1.8.b).

   BİY.12.1.8
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere bilim dergileri, bilimsel makaleler gibi güvenilir kaynaklardan yararlanmaları önerilir; bu kaynaklara ulaşılamayan durumlarda ders kitabı kullanılır (OB1). Gruplar buldukları ek bilgileri kaynak adıyla birlikte kaydeder ve önceki kayıtlarla karşılaştırır (KB2.8, BİY.12.1.8.b).

   BİY.12.1.8
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar kaydettikleri benzerlik ve farklılıkları zihin haritasıyla düzenler; merkeze üreme, dallara eşeysiz üreme, eşeyli üreme ve ortak özellikler yerleştirilir (KB2.7, E3.7). Dallar arasındaki bağlar grup içinde açıklanır (BİY.12.1.8.b).

   BİY.12.1.8
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar zihin haritalarını sırayla sınıfa sunar; dinleyen gruplar eksik ya da farklı gördükleri noktaları nazik bir dille belirtir (SDB2.1, D14). Gerekli düzeltmeler grupların kendi kayıtlarına eklenir (BİY.12.1.8.b).

   BİY.12.1.8
7. Sonuçlandırma25 dk

   Öğrencilerden zihin haritalarını son hâline getirmeleri ve eşeysiz ile eşeyli üremenin niteliklerini, kaydettikleri benzerlik ve farklılıkları kısaca özetlemeleri istenir. Haritalar Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup çalışması Grup Değerlendirme Formu ile değerlendirilir; öğrenciler Öğrenme Günlüğüne bu derste öğrendiklerini yazar. Öğretmen, haftanın kayıtlarını etkileşimli tahtada toparlar (BİY.12.1.8.b).

   BİY.12.1.8

Sınıf defteri: BİY.12.1.8 Eşeysiz ve eşeyli üreme ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada eşeysiz üreme yapan bir canlı ile eşeyli üreme yapan bir canlının görselini göstererek öğrencilere bu canlıların soylarını nasıl sürdürdüğünü sorar (E1.1). Önceki derslerde tanımlanan eşeysiz ve eşeyli üreme nitelikleri kısaca hatırlanır. Bu hafta iki üreme türü arasındaki benzerlik ve farklılıkların kaydedileceği, avantaj ve dezavantajların yorumlanacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere çalışma kâğıdı verilir ve ders kitabından eşeysiz ve eşeyli üremeye ilişkin bilgileri (gametogenez, oogenez, spermatogenez, döllenme, çimlenme, dormansi gibi kavramlar dâhil) toplamaları istenir (KB2.6). Toplanan bilgiler bilimsel bakış açısıyla çalışma kâğıdına yazılır (D3.3). Kaynakların doğruluğu sınıfça gözden geçirilir (OB1, BİY.12.1.8.b).

   BİY.12.1.8
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde çalışma kâğıdındaki kayıtları eşleştirerek iki üreme türünde ortak olan ve farklı olan özellikleri belirler (KB2.7, SDB2.2). Benzerlikler ve farklılıklar iki sütunlu bir listeye kaydedilir. Gruplar kayıtlarını diğer gruplarla karşılaştırır ve eksik bilgileri tamamlar (BİY.12.1.8.b).

   BİY.12.1.8
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan, topladıkları bilgilerden hareketle eşeysiz ve eşeyli üreme arasındaki benzerlik ve farklılıkları karşılaştırma tablosunda düzenlemeleri istenir. Tablodaki her farklılığın canlı için ne anlama geldiği yorumlanır (KB2.14). Öğretmen tabloları dolaşarak gerekçeleri sorgular (BİY.12.1.8.c).

   BİY.12.1.8
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Gruplara balık kılçığı tekniği uygulatılır: balığın başına üreme türlerinin canlılara sağladığı avantaj ve dezavantajlar yazılır, bir kılçık eşeysiz, diğeri eşeyli üreme için ayrılır. Her kılçığa ilgili avantaj ve dezavantajlar gerekçeleriyle eklenir (KB2.4, E3.6). Hazırlanan balık kılçıkları sınıfta asılır (BİY.12.1.8.c).

   BİY.12.1.8
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğretmen, ortam koşullarının kararlı ya da değişken olduğu iki durum verir. Öğrencilerden her durumda hangi üreme türünün canlıya daha çok avantaj sağlayacağına gerekçeleriyle karar vermeleri istenir (KB3.1). Kararlar sınıfta saygıyla dinlenerek tartışılır (SDB2.1, D14, BİY.12.1.8.c).

   BİY.12.1.8
7. Sonuçlandırma25 dk

   Gruplar balık kılçığı çalışmalarını sınıfa sunar (SDB2.1). Öğretmen eşeysiz ve eşeyli üremenin avantaj ve dezavantajlarını etkileşimli tahtada özetler. Balık kılçıkları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak kendi öğrenmelerini gözden geçirmeleri istenir (SDB1.2, BİY.12.1.8.c).

   BİY.12.1.8

Sınıf defteri: BİY.12.1.8 Eşeysiz ve eşeyli üreme ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Önceki haftalarda kaydedilen eşeysiz ve eşeyli üreme niteliklerine ve benzerlik-farklılık bilgilerine kısaca dönülür. Öğretmen etkileşimli tahtada ortam koşullarının aniden değiştiği bir senaryo sunar ve yalnız eşeysiz üreyen bir türün bu durumdan nasıl etkilenebileceğini sorar (E1.1). Öğrencilerin ilk görüşleri alınır ve üreme biçimlerinin avantaj ve dezavantajlarının yorumlanacağı belirtilir (KB2.14).

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde, önceki haftalarda kaydedilen bilgilerden yararlanılarak eşeysiz ve eşeyli üreme için birer balık kılçığı hazırlanır. Kılçığın başına üreme biçimi yazılır; üst kemiklere avantajlar, alt kemiklere dezavantajlar eklenir (KB2.4, SDB2.2). Gruplar her maddenin canlı türünün varlığını sürdürmesine etkisini tartışır (BİY.12.1.8.c).

   BİY.12.1.8
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Balık kılçıklarındaki maddelerden yola çıkılarak eşeysiz ve eşeyli üremeyi karşılaştıran bir tablo oluşturulur; tabloda gen çeşitliliği, değişen ortama uyum, üreme hızı ve enerji gereksinimi gibi ölçütler yer alır (KB2.7). Her ölçüt için hangi üreme biçiminin hangi koşulda daha avantajlı olduğu yorumlanır (KB2.14). Balık kılçığı ve karşılaştırma tablosunun puanlama anahtarı ile puanlanacağı belirtilir (BİY.12.1.8.c).

   BİY.12.1.8
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bireysel olarak kuraklık, besin kıtlığı ve ortamın uzun süre sabit kalması gibi durumlardan birini seçip bu durumda eşeysiz ya da eşeyli üremenin sağlayacağı avantaj ve dezavantajları gerekçeleriyle yazmaları istenir (KB2.14, E3.6). Öğretmen çalışmaları gözlemleyerek bireysel dönüt verir (BİY.12.1.8.c).

   BİY.12.1.8
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler yorumlarını gruplarında paylaşır, farklı görüşleri karşılaştırır ve ortak bir değerlendirme metni oluşturur (SDB2.1, SDB2.2). Gruplar verilen duruma en uygun üreme biçimine ilişkin kararlarını gerekçeleriyle sınıfa sunar (KB3.1). Öğretmen süreci gözlemler ve dönüt verir (BİY.12.1.8.c).

   BİY.12.1.8
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Neslinin tükenme tehlikesi altındaki bir canlı türünün sürdürülmesi için eşeysiz ya da eşeyli üremenin sağlayacağı avantaj ve dezavantajlar gruplarda değerlendirilir. Canlı türlerinin korunmasında bireylerin ve toplumun sorumlulukları tartışılır (D5, OB6). Tartışma sonuçları balık kılçığı ve karşılaştırma tablosuna eklenerek bu çalışmalar güncellenir (BİY.12.1.8.c).

   BİY.12.1.8
7. Sonuçlandırma25 dk

   Gruplar güncellenmiş balık kılçığı ve karşılaştırma tablolarını sunarak eşeysiz ve eşeyli üremenin avantaj ve dezavantajlarına ilişkin değerlendirmelerini toparlar (KB2.14). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile yorumlarının gerekçeli olup olmadığını gözden geçirmeleri istenir (SDB1.2).

   BİY.12.1.8

Sınıf defteri: BİY.12.1.8 Eşeysiz ve eşeyli üreme ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Etkileşimli tahtada erkek ve dişi üreme sistemlerinin görselleri yan yana sunulur (OB4). Üreme sistemleri konuşulurken bilimsel terimlerin ve saygılı bir dilin kullanılacağı belirtilir (D14). Öğrencilerden görseller hakkında merak ettiklerini söylemeleri istenir (E1.1). Dersin amacının, bu sistemlerle ilgili bilgi toplamak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen 'Erkek ve dişi üreme sistemlerinin yapısı aynı mıdır?' ve 'Erkek ve dişi üreme sistemlerinin görevleri nelerdir?' sorularını yöneltir. Öğrenciler yanıtlayamadıkları noktaları belirleyerek bilgi ihtiyaçlarını fark eder (KB2.8). Öğrencilerden araştırma için gereken araçları (ders kitabı, görsel kaynaklar, bilim dergileri vb.) belirlemeleri istenir (BİY.12.1.9.a).

   BİY.12.1.9
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden belirledikleri araçları kullanarak erkek ve dişi üreme sistemlerinin yapısı, işleyişi ve dişilerde menstrual döngü ile ilgili bilgilere ulaşmaları istenir. Öğrenciler yapı ve işleyiş bilgilerini karşılaştırmalı bir tabloda toplar (KB2.6, KB2.7). Görsel kaynaklardaki yapılar ve hormon değişimleri incelenir (OB1, OB4) (BİY.12.1.9.b).

   BİY.12.1.9
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler ulaştıkları bilgileri öğretmen gözetiminde bilim dergileri, bilimsel makaleler gibi güvenilir kaynaklardan, bunlara ulaşılamıyorsa ders kitabından doğrular ve özetler. Bilgiye ulaşma yollarını dikkatlice izleyerek bilimsel ve güvenilir olmayan kaynakları fark eder (D3.3). Doğrulanamayan bilgiler gerekçesiyle ayrılır (BİY.12.1.9.c).

   BİY.12.1.9
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler erkek ve dişi üreme sistemlerinin yapısı, işleyişi ve dişilerde menstrual döngü hakkında doğruladıkları bilgileri kaydeder (OB1, E3.7). Kayıtlar zihin haritası ya da balık kılçığı ile düzenlenebilir. Öğrencilerden ulaştıkları bilgileri kişisel bilgi paylaşma zorunluluğu olmadan kendi yaşamlarıyla ilişkilendirmeleri beklenir (SDB1.2) (BİY.12.1.9.ç).

   BİY.12.1.9
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden kaydettikleri bilgilerden yola çıkarak üreme organlarının yapısını oluşturan bölümleri ve işleyişin düzenlenmesinde görev alan hormonların etkilerini gösteren bir bilgi görseli hazırlamaları istenir. Menstrual döngüde görev yapan hormonların değişim grafikleri ve döngüye etkileri görsele eklenebilir (KB2.14, OB4). Öğretmen hazırlık sürecinde dönüt verir (BİY.12.1.9.ç).

   BİY.12.1.9
7. Sonuçlandırma25 dk

   Hazırlanan bilgi görselleri sınıfta sergilenir ve öğrenciler birbirlerinin çalışmalarını akran değerlendirme formuyla inceler (SDB2.1). Bilgi görselleri analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak bilgiye ulaşma, doğrulama ve kaydetme sürecini yorumlar. Öğretmen erkek ve dişi üreme sistemleriyle ilgili kaydedilen bilgileri toparlar (BİY.12.1.9.ç).

   BİY.12.1.9

Sınıf defteri: BİY.12.1.9 Erkek ve dişi üreme sistemlerinin yapısı ve işleyişiyle ilgili bilgi…; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada döllenmiş yumurtadan embriyoya uzanan kısa bir animasyon gösterir. Öğrencilerden 'Tek bir hücre nasıl bir canlıya dönüşür?' sorusuna ilişkin tahminlerini birer cümleyle yazmaları istenir (E1.1). Haftanın amacı paylaşılır: embriyonik gelişimle ilgili bilgi toplama, bu bilgileri doğrulama ve kaydetme (KB2.6).

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, hastanelerde röntgen odalarına asılan 'Hamilelerin ve hamilelik şüphesi olanların girmesi yasaktır.' uyarısının ve hamilelikte ilaçtan uzak durulmasının nedenini sorar; öğrencilerin bilgi ihtiyaçlarını fark etmeleri sağlanır (OB1, D13.4, E1.1). Öğretmen rehberliğinde gruplar oluşturulur; gruplardan iş birliği yaparak embriyonik gelişim araştırması için kullanacakları araçları (ders kitabı, çalışma kâğıdı, video, animasyon, dijital içerik) belirleyip listelemeleri istenir (SDB2.2, BİY.12.1.10.a).

   BİY.12.1.10
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan belirledikleri araçları kullanarak embriyonik gelişimin aşamaları olan döllenme, bölünme, gastrülasyon ve organogenez ile bu süreçte meydana gelen değişimler hakkında bilgi toplamaları istenir (KB2.6, BİY.12.1.10.b). Öğretmen çalışma kâğıdı, video ve animasyon sunarak gruplara rehberlik eder. Her grup, ulaştığı bilgileri aşama sırasına göre ham notlar hâlinde toplar.

   BİY.12.1.10
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar topladıkları bilgileri sınıfta paylaşır; farklı bilgiler üzerinden ortak bir sonuca ulaşılması beklenir (SDB2.2, E2.2). Gruplardan bu bilgileri öğretmen gözetiminde bilimsel makale gibi güvenilir kaynaklardan doğrulamaları istenir; bu kaynaklara ulaşılamazsa ders kitabından yararlanılır (D3.3, BİY.12.1.10.c). Doğrulanan ve doğrulanamayan bilgiler ayrı işaretlenir.

   BİY.12.1.10
5. 40 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, araştırarak buldukları ve belirli ölçütlere göre doğruladıkları bilgileri özetleyip kaydeder (OB1, BİY.12.1.10.ç). Öğrencilerden embriyonik gelişimin aşamalarıyla ilgili birer öğrenme günlüğü hazırlamaları istenir. Embriyonik tabakalardan oluşan organlara, embriyonik indüksiyona ve fetüsün gelişim evrelerine girilmez. Öğrenme günlükleri analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir.

   BİY.12.1.10
6. Sonuçlandırma25 dk

   Öğrenciler hazırladıkları öğrenme günlüklerini eşleriyle değiştirerek kaydedilen bilgilerin doğrulanma durumunu inceler. Öğretmen günlükleri analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir; öğrenciler öz değerlendirme formuyla bilgi toplama, doğrulama ve kaydetme sürecini gözden geçirir (BİY.12.1.10.ç). Birkaç öğrenciden embriyonik gelişimin aşamalarını sırasıyla özetlemeleri istenir.

   BİY.12.1.10

Sınıf defteri: BİY.12.1.10 Embriyonik gelişimle ilgili bilgi toplayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada renkli ve farklı biçimli çiçek görselleri gösterir. Öğrencilerden bu çiçeklerin ortak özelliklerini söylemeleri istenir. Önceki derslerde işlenen eşeyli üreme ve döllenme kavramları kısaca hatırlatılır. Dersin amacının, tam çiçeğin kısımlarını tanımlamak, veri toplamak ve bu verilerle tozlaşma, döllenme, tohum ve meyve oluşumunu açıklamak olduğu paylaşılır.

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, 'İlkbaharda etrafımızda gördüğümüz çiçeklerin farklı renklere sahip olmasının nedeni nedir?' ve 'Tüm bitkilerde çiçek oluşumu görülür mü?' sorularını sorar. Öğrenciler ikili çalışarak düşüncelerini yazar ve birkaç öğrenci paylaşır. Çiçeğin kısımlarının üreme için taşıdığı önem vurgulanarak öğrencilerin güdülenmesi sağlanır (BİY.12.1.11.a).

   BİY.12.1.11
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Etkileşimli tahtada ve ders kitabında tam çiçeğin şeması incelenir. Öğrencilerden şemadaki kısımları (çanak yaprak, taç yaprak, erkek organ, dişi organ) adlandırmaları ve her kısmın yerini göstermeleri istenir. Öğrenciler tam çiçeğin tanımını kendi cümleleriyle yazar ve ortak bir tanım oluşturulur (BİY.12.1.11.a).

   BİY.12.1.11
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, çiçeğin kısımlarının incelenmesine yönelik bir gözlem etkinliği tasarlar. Gruplara ayrılan öğrencilerin sınıfa getirdiği çiçek örnekleri gruplar arasında paylaştırılır. Öğrencilerden elindeki çiçeğin kısımlarını tanımlamaları istenir (OB4). Her grup, çiçeğin tam çiçek olup olmadığını gerekçelendirir (BİY.12.1.11.a).

   BİY.12.1.11
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden takım çalışması yaparak çiçeğin kısımları ve görevleri hakkında topladıkları bilgileri gözlem formuna kaydetmeleri istenir (D16.3). Formda kısımların adı, sayısı, rengi, konumu ve olası görevi yer alır. Öğretmen formları dolaşarak inceler ve eksik kayıtları tamamlamaları için yönlendirir (BİY.12.1.11.b).

   BİY.12.1.11
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler, kaydettikleri bilgiler çerçevesinde çiçeğin kısımlarının görevlerini yorumlayarak bu kısımların tozlaşma, döllenme, tohum ve meyve oluşumundaki işlevleriyle ilgili açıklama yapar (E3.7). Her grup, açıklamasını gözlem formundaki verilere dayandırarak sınıfa sunar. Diğer gruplar açıklamayı verilerle karşılaştırır (BİY.12.1.11.c).

   BİY.12.1.11
7. Sonuçlandırma25 dk

   Öğretmen, tam çiçeğin kısımlarını ve bu kısımların tozlaşma, döllenme, tohum ve meyve oluşumundaki işlevlerini birlikte özetler. Öğrencilerden bu süreci Zihin Haritası ile göstermeleri istenir. Öğrenme kanıtı olarak haritalar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu ve grup arkadaşları Grup Değerlendirme Formunu doldurur (BİY.12.1.11.c).

   BİY.12.1.11

Sınıf defteri: BİY.12.1.11 Çiçeğin kısımları ve görevleriyle ilgili bilimsel gözlem yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Yılbaşı öncesinde, evde ya da çevrede gözlenen çimlenme örneklerinin paylaşılması istenir (E1.1). Öğretmen, bir tohumun yeşermesi için hangi koşulların gerektiğini öğrencilere sorar. Dersin amacı, çimlenmeyi etkileyen faktörleri gözlemleyebilecekleri bir deney tasarlamak olarak duyurulur.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Etkileşimli tahtada 'Tohum ekiminden önce toprağın sürülerek havalandırılmasının nedeni nedir?', 'Çimlenmenin oluşabilmesi için ilkbahar yağmurları neden önemlidir?' ve 'Sonbaharda ekilen buğday tohumlarının ilkbaharda çimlenmesinin nedeni nedir?' soruları sorularak dikkat çekilir (E1.1). Öğrencilerden tahminlerini yazmaları istenir; tahminlerden hareketle çimlenmeyi etkileyen faktörler listelenir. (BİY.12.1.12.a)

   BİY.12.1.12
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar listelenen faktörlerden birini seçer; inceleyecekleri soruyu ve hipotezlerini yazar (KB2.8). Ders kitabı ve dijital içerikten seçilen faktör hakkında bilgi toplanır (KB2.6; OB1). Toplanan bilgilere göre değiştirilecek, sabit tutulacak ve ölçülecek değişkenler belirlenir (E3.6). (BİY.12.1.12.a)

   BİY.12.1.12
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Çimlenme olayıyla ilgili animasyon veya videolar izletilir; öğrencilerden çimlenmeyi etkileyen faktörlere ilişkin soruların cevaplarını bulmaları istenir (OB4). İzleme sırasında gruplar, seçtikleri faktörün çimlenmeyi nasıl etkilediğini not eder. Notlar gruplar arasında karşılaştırılır (KB2.7). (BİY.12.1.12.a)

   BİY.12.1.12
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, izledikleri içerikten ve topladıkları bilgilerden yararlanarak seçtikleri faktörü inceleyecek deney tasarımını hazırlar: kontrol grubu, tekrar sayısı, kullanılacak malzemeler ve gözlem süresi belirlenir (E3.7). Deney düzeneğinin çizimi yapılır (OB4). Değişken seçimleri gerekçelendirilerek karara bağlanır (KB3.1). (BİY.12.1.12.a)

   BİY.12.1.12
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar tasarımlarını etkileşimli tahtada sırayla tanıtır; diğer gruplar değişken kontrolü ve uygulanabilirlik açısından soru sorar ve geri bildirim verir (SDB2.1; D14). Geri bildirimler grup içinde değerlendirilerek tasarımlar düzeltilir (SDB2.2). (BİY.12.1.12.a)

   BİY.12.1.12
7. Sonuçlandırma25 dk

   Her grup, tasarladığı deneyin hipotezini, değişkenlerini ve düzeneğini balık kılçığı ya da bilgi görseli (infografik metin) ile özetler. Dereceli Puanlama Anahtarı ve Grup Değerlendirme Formu ile tasarımlar değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile kendi katkılarını gözden geçirir (SDB1.2); Öğrenme Günlüğüne deney tasarlarken en çok zorlanılan karar yazılır (D16).

   BİY.12.1.12

Sınıf defteri: BİY.12.1.12 Çimlenmeyi etkileyen faktörleri gözlemleyebileceği deney yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Veremle Savaş Eğitimi Haftası kapsamında hijyenin ve sağlıklı yaşamın önemine kısaca değinilir (D13). Öğretmen tohum örneklerini ve çimlenme görselini etkileşimli tahtada gösterir; öğrencilere hangi koşulların çimlenmeyi başlattığı sorulur (E1.1). Dersin amacının çimlenmeyi etkileyen bir faktörü inceleyen deney tasarlamak ve sonuçları analiz etmek olduğu belirtilir (BİY.12.1.12.a, BİY.12.1.12.b).

   BİY.12.1.12
2. Keşfetme15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar çimlenmeye etki eden faktörlerden birini (sıcaklık, oksijen, su vb.) seçer; araştırma sorusunu ve hipotezini yazar (KB2.8, E3.8). Bağımsız, bağımlı ve sabit tutulacak değişkenler belirlenir (BİY.12.1.12.a).

   BİY.12.1.12
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden seçtikleri faktörü inceleyebilecekleri deneyi tasarlamaları istenir. Tasarımda kontrol grubu, tohum sayısı, deney malzemesi, ölçüm zamanı ve güvenlik önlemleri planlanır; grup en uygun düzeneği ortak kararla seçer (E3.7, KB3.1) (BİY.12.1.12.a).

   BİY.12.1.12
4. 15 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar tasarladıkları deneyi kurar ve gözlem tablosunu hazırlar; ilk gözlemler kaydedilir. Görevler üyeler arasında paylaştırılır ve her üye kendi sorumluluğunu yerine getirir (SDB2.2, D16) (BİY.12.1.12.a).

   BİY.12.1.12
5. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar deneyden elde ettikleri verileri analiz eder; deney ve kontrol gruplarını karşılaştırarak seçilen faktörün çimlenmeye etkisini yorumlar (E3.6, KB2.4, KB2.14). Yorumlar tahtadaki ortak tabloya yazılır (BİY.12.1.12.b).

   BİY.12.1.12
6. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler, yaşadıkları bölgede yetiştirilen tohum örnekleri üzerinden çimlenme olayını deney sonuçlarıyla açıklar. Bölgenin iklim koşulları ile tohumun çimlenme zamanı ilişkilendirilir (E3.6, KB2.7). Açıklamalar gerekçeleriyle yazılır (BİY.12.1.12.b).

   BİY.12.1.12
7. 25 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar aynı tohum örnekleri için dormansinin kırılmasında hangi uygulamanın kullanılabileceğini deney sonuçlarına dayanarak açıklar. Açıklamalar Zihin Haritası ya da Balık Kılçığı ile sunulur; diğer gruplar saygı çerçevesinde soru sorar (D14, SDB2.1) (BİY.12.1.12.b).

   BİY.12.1.12
8. Sonuçlandırma25 dk

   Gruplar deney sonuçlarından çıkan ortak bir yargıyı tahtada özetler. Performans Görevi, Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir; öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu ve Akran Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Öğrenme Günlüğüne çimlenme ve dormansi hakkında öğrendikleri yazılır (SDB1.2) (BİY.12.1.12.b).

   BİY.12.1.12

Sınıf defteri: BİY.12.1.12 Çimlenmeyi etkileyen faktörleri gözlemleyebileceği deney yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda yürütülen çimlenme deneyini ve toplanan verileri etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden gruplarının deney kayıtlarını hazırlamaları istenir. Bu derste analiz sonuçlarının deney raporuna dönüştürüleceği ve raporların analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirileceği açıklanır. Öğrencilerden raporda hangi bilgilerin bulunması gerektiğini düşünmeleri istenir (E1.1).

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, deney verilerini tablo ve grafiklerle düzenleyerek analiz eder. Çimlenmeyi etkileyen faktörlerin etkisi karşılaştırılır (KB2.4, KB2.7, OB4). Analizden çıkan sonuçlar, çimlenme ve dormansinin kırılması olaylarını açıklayacak biçimde sıralanır (KB2.14). (BİY.12.1.12.b)

   BİY.12.1.12
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden yaptıkları deneyin raporunu oluşturmaları istenir. Raporda amaç, düzenek, veriler, analiz ve sonuç bölümleri yer alır; sonuç bölümünde çimlenme ve dormansinin kırılması deney verileriyle açıklanır. Gruplar görev paylaşımı yapar ve ders kitabı ile kaynaklardan yararlanır (OB1, SDB2.2, D3). (BİY.12.1.12.b)

   BİY.12.1.12
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, analitik dereceli puanlama anahtarının ölçütlerini tahtada gösterir. Gruplar, raporlarını bu anahtarla değerlendirir; eksik ve güçlü yönlerini belirler (E3.6, SDB1.2). Raporlar, başka bir grupla değiş tokuş edilerek ikinci kez değerlendirilir (D14). (BİY.12.1.12.b)

   BİY.12.1.12
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, aldıkları geri bildirimlere göre raporlarının analiz ve sonuç bölümlerini düzeltir. Veriye dayanmayan çıkarımlar belirlenip değiştirilir; çimlenme ve dormansi açıklamaları gözden geçirilir (KB2.8, E3.8). (BİY.12.1.12.b)

   BİY.12.1.12
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar, rapor sonuçlarına dayanarak bir tohumun çimlenmesini sağlamak ve dormansisini kırmak için izlenecek yolu önerir. Öneriler gerekçeleriyle sınıfa sunulur ve en uygun öneri oylanır (KB3.1, SDB2.1, D16). (BİY.12.1.12.b)

   BİY.12.1.12
7. Sonuçlandırma25 dk

   Öğretmen, raporlarda çimlenme ve dormansinin kırılması açıklamalarının veriyle nasıl desteklendiğini özetler. Öğrencilerden Öğrenme Günlüğüne rapor yazarken öğrendiklerini ve geliştirmek istedikleri noktaları yazmaları istenir. Öğretmen, raporları Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu ve Grup Değerlendirme Formunu doldurarak kendi katkılarını belirler (SDB1.2).

   BİY.12.1.12

Sınıf defteri: BİY.12.1.12 Çimlenmeyi etkileyen faktörleri gözlemleyebileceği deney yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş15 dk

   Öğretmen, Üreme ve Gelişme konusunu anarak özelliklerin bir kuşaktan diğerine nasıl aktarıldığını öğrencilere sorar. Bu haftanın amacının nükleik asitleri sorgulamak olduğu belirtilir; merak etme, soru sorma, bilgi toplama, doğruluğu değerlendirme ve çıkarım yapma adımları etkileşimli tahtada gösterilir. Çalışma adımlarına ve kaynak kullanımına ilişkin sorumluluk vurgulanır (E2.2).

2. Keşfetme25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere etkileşimli tahtada bir aile görseli sunulur. Öğrencilerden görselde yer alan aile üyelerinin fiziksel olarak birbirine benzeyen ve benzemeyen yönlerini tespit edip bu benzerlik ve farklılıkların nedenleri üzerinde düşünmeleri istenir. Tespitlerden hareketle nükleik asitlerin yapısı ve canlılıktaki rolü hakkında merak edilen konular belirlenir (BİY.12.2.1.a). Bu çalışma konuyu günlük yaşamla ilişkilendirerek ilgi uyandırır (E1.1).

   BİY.12.2.1
3. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler, merak ettikleri konularla ilgili sorular sorar. Örnek olarak 'Atalarımızın genetik geçmişi, bizim genetik geçmişimizi nasıl etkiler?', 'DNA’nın canlı organizmalardaki temel rolü nedir?' ve 'DNA ve RNA moleküllerinin yapısal farklılıkları nelerdir?' soruları tahtaya eklenir (BİY.12.2.1.b). Sorular sınıfça gözden geçirilir ve araştırılacak olanlar seçilir (E3.8).

   BİY.12.2.1
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler, sordukları sorulara cevap bulabilmek amacıyla bilim dergileri ve bilimsel makaleler gibi güvenilir kaynaklardan bilgi toplar (BİY.12.2.1.c, OB1). Kaynaklara ulaşmanın mümkün olmadığı durumlarda ders kitabından yararlanılır. Bilgiler kaynak adıyla kaydedilir (KB2.6).

   BİY.12.2.1
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bilgi topladıkları kaynakların güvenirliğini sorgulamaları ve topladıkları bilgilerin doğruluğunu farklı bilimsel kaynaklardan değerlendirmeleri istenir (BİY.12.2.1.ç). Birbiriyle çelişen bilgiler işaretlenir ve gerekçesiyle doğru ya da yanlış olarak belirlenir (E3.9, E3.10).

   BİY.12.2.1
6. 15 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler, topladıkları bilgileri yorumlayarak nükleik asitlerin üç ana bileşeninin nasıl bir araya geldiği ve tek zincir yapısının nasıl meydana geldiği konularında çıkarım yapar (BİY.12.2.1.d). Ayrıca nükleik asitlerin hücre bölünmesi, kalıtım ve organizmanın işlevselliği üzerindeki etkisi hakkında da çıkarım yapılır.

   BİY.12.2.1
7. 15 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler, çıkarımlarını diğer öğrencilerin çıkarımlarıyla karşılaştırarak tartışır (BİY.12.2.1.d). Bu süreçte öğrencilerin birbirlerini etkin şekilde dinleyerek düşüncelerini ifade etmeleri ve grup iletişimine katılmaları sağlanır (D14.1, SDB2.1). Öğretmen, farklı çıkarımların dayanaklarını sorgulayarak tartışmayı yönlendirir (KB3.3).

   BİY.12.2.1
8. Sonuçlandırma25 dk

   Öğrencilerden nükleik asitlerin yapısı ve canlılıktaki rolünü tanımladıkları, merak ettikleri soruları sorup yanıtladıkları, topladıkları bilgilerin doğruluğunu değerlendirerek çıkarım yaptıkları bireysel bir Öğrenme Günlüğü oluşturmaları istenir (BİY.12.2.1.d). Öğretmen, günlükleri bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı ile puanlar. Grup Değerlendirme Formu ve Öz Değerlendirme Formu doldurularak haftanın sorgulama süreci toparlanır.

   BİY.12.2.1

Sınıf defteri: BİY.12.2.1 Nükleik asitlerin yapısını ve canlılıktaki rolünü sorgulayabilme; değerlendirme