1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Türk Müziği Usullerini Öğreniyorum-4 Dolu
- Ders
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma
- Sınıf
- 7. Sınıf
- Tema / Ünite
- Türk Müziği Usullerini Öğreniyorum-4
- Konu
- Aksak, Aksak Semai Usulleri
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Temanın içeriğini Türk müziğinde 9 zamanlı aksak, 10 zamanlı aksak semai usulü oluşturmaktadır. Bu doğrultuda yazma, okuma, işitme ve hareket sergileyebilme ile ilgili belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
aksakaksak semaiusulProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
SAB6. Müziksel İşitme, SAB7. Müziksel Okuma, SAB8. Müziksel Yazma, SAB13. Müziksel Hareket
Diğer Derslerle İlişki MEB
Türkçe, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Açık Uçlu Sorular
Öğrenme çıktıları; boşluk doldurma ve kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma kâğıtları, performans görevi, kontrol listesi, grup değerlendirme formları kullanılarak değerlendirilebilir. 9 zamanlı aksak, 10 zamanlı aksak semai usul yapılarının uygulamasına yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.
Performans görevi: Öğrenme çıktıları; boşluk doldurma ve kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma kâğıtları, performans görevi, kontrol listesi, grup değerlendirme formları kullanılarak değerlendirilebilir. 9 zamanlı aksak, 10 zamanlı aksak semai usul yapılarının uygulamasına yönelik performans görevi verilebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin nim sofyan, semai, sofyan, Türk aksağı, yürük semai, devrihindi ve düyek usullerini bildiği ve bu konularla ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğretmen, dersin başında öğrencilerin daha önce öğrendikleri usullerle aksak ve aksak semai usulleri arasındaki farkları fark etmelerini sağlamak amacıyla sorular yöneltir. Öncelikle, "Daha önce çalıştığımız usuller genellikle nasıl bir düzen içindeydi?" veya "Usullerde uzun ve kısa vuruşlar sizce nasıl bir etki yaratır?" gibi sorularla öğrencilerin önceki bilgilerini hatırlamaları sağlanır.
Daha sonra, aksak usullerin günlük hayattaki karşılıklarını keşfetmeleri için şu sorular sorulabilir: "Halk müziğinde duyduğunuz bazı ritimler size düzenli gelmeyebilir. Sizce neden bazı parçalar düzensiz gibi duyuluyor olabilir?" veya "Bazı dans müziklerinde adımlar neden eşit sürelerle atılmıyor olabilir?". Bu sorular, öğrencilerin aksak ritimlerin doğasını sezgisel olarak anlamalarına yardımcı olur.
Öğretmen, aksak usulü ve aksak semai usulü ile bestelenmiş kısa müzik örnekleri dinleterek, öğrencilerden bu usullerin kuvvetli ve hafif vuruşlarını belirlemelerini ister. "Bu parçada vuruşlar sizce düzenli bir akış mı izliyor, yoksa bazı vuruşlar daha uzun veya daha kısa mı?" gibi sorular yöneltilerek öğrencilerin bu usulleri önceki usullerle karşılaştırmaları sağlanır.
Son olarak öğrencilerden dinledikleri müziğin vuruşlarını bedenleriyle (örneğin el çırparak veya dizlerine vurarak) takip etmeleri istenir. Bu süreç, onların aksak ritimlerin hissini anlamalarına, daha önce öğrendikleri usullerle kıyaslamalarına ve öğrenme sürecine aktif olarak hazırlanmalarına yardımcı olur.
Köprü Kurma MEB
Öğrencilere aileleriyle katıldığı düğün, halk oyunları gösterileri vb. etkinliklerde dinledikleri Türk müziği eserlerine örnek vermeleri istenir. Verdikleri örneklerden aksak ve aksak semai usulünü içinde barındıran eserler dijital ortamda dinletilerek eserlerin ritimlerine eşlik edip öğreneceği usullerle bağ kurmaları sağlanır.
Öğrencilerden, aileleriyle katıldıkları düğün, halk oyunları gösterileri veya benzeri etkinliklerde dinledikleri Türk müziği eserlerine örnek vermeleri istenir. Verdikleri örnekler arasından aksak ve aksak semai usulünü içeren eserler seçilerek dijital ortamda dinletilir. Bu süreçte, öğrencilerden eserin ritmine eşlik etmeleri ve usulün yapısını fark etmeleri beklenir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Öğretmen sınıfı selamlar ve Gaziler Günü (19 Eylül) kısaca anılır. Etkileşimli tahtada ders kitabındaki usul şemaları açılır; öğrencilerden bildikleri usulleri ve vuruş sayılarını söylemeleri istenir (E1.1). Öğretmen, bu derste 9 zamanlı aksak ve 10 zamanlı aksak semai usullerinin yapısına uygun hareketlerin belirleneceğini duyurur. Öğrencilerden dikkatle dinleyip gözlemlemeleri istenir (E3.2).
- Keşfetme25 dk
Öğretmen bendir, def ya da kudüm ile önce 9 zamanlı aksak, ardından 10 zamanlı aksak semai usulünü vurur. Öğrencilerden vuruşların nasıl gruplandığını gözlemleyip usulün kaç zamanlı olduğunu tahmin etmeleri istenir (KB2.11). Tahtadaki şema (OB4) ile tahminler karşılaştırılır; kısa ve uzun gruplara uygun adım, el çırpma, diz vurma gibi hareketler önerilir ve tartışılır (MİOY.7.1.4.a).
MİOY.7.1.4 - Uygulama15 dkEtkinlik 1
Öğrencilerin odaklanması sağlanır (E3.2) ve onlardan sırayla her iki usulü diz ya da sıra üzerine vurmaları istenir. Öğretmen ritim aletiyle eşlik eder, vuruşları şemada parmakla izlemeleri istenir. Gruplanışlardaki vurgular birlikte sayılarak belirlenir (MİOY.7.1.4.a).
MİOY.7.1.4 - 20 dkEtkinlik 2
Dörder kişilik gruplar kurulur; her gruptan iki usulün yapısına uygun hareketleri iş birliği içinde belirlemesi istenir (SDB2.2). Gruplar, seçtikleri hareketleri usul şeması üzerinde işaretleyip kontrol listesine yazar (OB4). Öğretmen gruplar arasında dolaşarak hareketlerin vuruş gruplarıyla uyumunu denetler (MİOY.7.1.4.a).
MİOY.7.1.4 - Sonuçlandırma10 dk
Gruplar belirledikleri hareketleri kısaca sınıfla paylaşır; öğretmen kontrol listesi ve gözlem formuyla hareketlerin usul yapısına uygunluğunu değerlendirir. Öğrencilerden iki usulün yapısına uygun belirledikleri hareketleri kısa cevaplı sorularla yazmaları istenir. Öğretmen, belirlenen hareketlerin sonraki derslerde sergileneceğini belirtir.
MİOY.7.1.4
Sınıf defteri: MİOY.7.1.4 9 zamanlı aksak, 10 zamanlı aksak semai usullerine uygun hareket…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Öğretmen sınıfı selamlar ve Gaziler Günü (19 Eylül) kısaca anılır. Etkileşimli tahtada ders kitabındaki usul şemaları açılır; öğrencilerden bildikleri usulleri ve vuruş sayılarını söylemeleri istenir (E1.1). Öğretmen, bu derste 9 zamanlı aksak ve 10 zamanlı aksak semai usullerinin yapısına uygun hareketlerin belirleneceğini duyurur. Öğrencilerden dikkatle dinleyip gözlemlemeleri istenir (E3.2).
Keşfetme YZ 25 dk
Öğretmen bendir, def ya da kudüm ile önce 9 zamanlı aksak, ardından 10 zamanlı aksak semai usulünü vurur. Öğrencilerden vuruşların nasıl gruplandığını gözlemleyip usulün kaç zamanlı olduğunu tahmin etmeleri istenir (KB2.11). Tahtadaki şema (OB4) ile tahminler karşılaştırılır; kısa ve uzun gruplara uygun adım, el çırpma, diz vurma gibi hareketler önerilir ve tartışılır (MİOY.7.1.4.a).
Uygulama YZ 15 dk
Öğrencilerin odaklanması sağlanır (E3.2) ve onlardan sırayla her iki usulü diz ya da sıra üzerine vurmaları istenir. Öğretmen ritim aletiyle eşlik eder, vuruşları şemada parmakla izlemeleri istenir. Gruplanışlardaki vurgular birlikte sayılarak belirlenir (MİOY.7.1.4.a).
Uygulama YZ 20 dk
Dörder kişilik gruplar kurulur; her gruptan iki usulün yapısına uygun hareketleri iş birliği içinde belirlemesi istenir (SDB2.2). Gruplar, seçtikleri hareketleri usul şeması üzerinde işaretleyip kontrol listesine yazar (OB4). Öğretmen gruplar arasında dolaşarak hareketlerin vuruş gruplarıyla uyumunu denetler (MİOY.7.1.4.a).
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Gruplar belirledikleri hareketleri kısaca sınıfla paylaşır; öğretmen kontrol listesi ve gözlem formuyla hareketlerin usul yapısına uygunluğunu değerlendirir. Öğrencilerden iki usulün yapısına uygun belirledikleri hareketleri kısa cevaplı sorularla yazmaları istenir. Öğretmen, belirlenen hareketlerin sonraki derslerde sergileneceğini belirtir.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma
- Sınıf
- 7. Sınıf
- Ünite / Tema
- Türk Müziği Usullerini Öğreniyorum-4
- Konu
- Aksak, Aksak Semai Usulleri
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Açık Uçlu Sorular