T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 6. SINIF YAZARLIK VE YAZMA BECERİLERİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden yazma sürecinin başlangıcında fiziksel ve zihinsel hazırlığın önemine dair ön bilgilerinin paylaşılması istenir. Yazma ortamı, araç gereci ve metin türü gibi kavramların (KB2.13) etkileşimli tahta üzerinden görselleştirilerek sunulması sağlanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden yazma amacına ve metin türüne uygun araç gereci seçmeleri (E1.6) ve kendileri için en uygun yazma ortamını belirlemeleri istenir. Seçilen ortamın odaklanmayı (E3.2) kolaylaştıracak şekilde nasıl yapılandırılacağı üzerine tartışılır.

   YYB.1.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden yazma süreci için gerekli araç gereçleri içeren bir çalışma planı tasarlamaları istenir (E3.7, SDB1.2). İhtiyaç duyan öğrenciler için görsel destekli şablonlar kullanılırken; ileri düzeydeki öğrencilerin farklı hedef kitlelere yönelik alternatif yazı planları oluşturmaları sağlanır (Zenginleştirme). Hazırlık süreci arkadaşlarıyla paylaşılır (TAB3).

   YYB.1.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları çalışma planlarını bir kontrol listesi eşliğinde değerlendirmeleri istenir. Yazma sürecinin başlangıcındaki hazırlık aşamalarının, yazının niteliğini nasıl etkilediği üzerine kısa bir öz değerlendirme yapılır.

   YYB.1.1.1

Sınıf defteri: YYB.1.1.1 Yazma sürecini yönetebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden yazma sürecinin başlangıç aşamaları ve etkili bir çalışma ortamı oluşturmanın önemi üzerine konuşmaları istenir. Yazının planlanması sürecinde konunun ve amacın belirlenmesinin önemine değinilir (E3.1, D16). Etkileşimli tahta üzerinden uygun araç gereçlerin seçimi tartışılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden yazma süreciyle olan ilişkilerini güçlendirecek çeşitli hazırlık etkinliklerine katılmaları istenir (E2.2). Farklı metin türleri için uygun ortam ve araç gereçlerin belirlendiği senaryolar üzerinde durulur (SDB1.3, D7). Yazmaya başlamadan önce zihinsel olarak hazırlanmanın önemini kavramaları için çeşitli görsel materyallerle desteklenen etkinlikler yürütülür.

   YYB.1.1.1
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden belirlenen bir konu üzerine odaklanarak yazma öncesi planlama çalışmaları yapmaları istenir (E3.2, D16). Yazı görevine karşı sorumluluk bilinciyle, süreci kontrol listesi eşliğinde adım adım planlamaları sağlanır (SDB1.2, D3.1). İleri düzey öğrenciler için özgün stratejiler geliştirme seçenekleri sunulurken, destek ihtiyacı olanlara yönlendirici sorular ve grafik düzenleyicilerle rehberlik edilir.

   YYB.1.1.1
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin yazma hazırlığı sürecinde sergiledikleri performans, kontrol listesi ve öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilir. Yazma ortamı seçimi ve planlama aşamalarında gösterdikleri gelişim gözlemlenir.

   YYB.1.1.1

Sınıf defteri: YYB.1.1.1 Yazma sürecini yönetebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden yazının temel amaçlarını ve içeriğin bu amaçla olan ilişkisini içeren kavramlar üzerinde durulur. Yazma amacına yönelik temel unsurların belirlenmesi süreciin başlangıcı olarak sunulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere çeşitli metin örnekleri sunularak okudukları içeriklerden elde ettikleri bilgilerin değerlendirilerek yazıya aktarılması süreci (TAB2) tartışılır. Farklı türdeki metinlerin hangi amaçla kaleme alındığı analiz edilir.

   YYB.1.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden farklı içeriklerden edindikleri bilgi, izlenim ve düşünceler arasından yazma amacına hizmet edecek olanları seçmeleri (E1.6, E3.1, OB1) istenir. Seçilen içeriklerin üslup ve yapı ile ilişkisi değerlendirilir; destekleme ihtiyacı duyanlar için şablonlu çalışma kâğıtları kullanılır.

   YYB.1.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları yazı planlarını kontrol listeleri ve öz değerlendirme formları eşliğinde sunmaları istenir. Yazma amacına uygun içerik ve üslup seçimlerinin doğruluğu performans görevi üzerinden değerlendirilir.

   YYB.1.1.2

Sınıf defteri: YYB.1.1.2 Yazma amacını çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada farklı amaçlarla yazılmış metin örneklerini yansıtır. Öğrencilerden bu metinleriner hangi amaçla (bilgi verme, eğlendirme, ikna etme vb.) kaleme alındığını belirlemeleri istenir. Yazı planlamasında temel unsurların analizi (KB2.4) ve hedeflenen amacın önemi üzerinde durulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere farklı metin türlerinden örnekler sunularak yazma amacına yönelik temel unsurları belirlemeleri istenir (YYB.1.1.2a). Metinlerin içerik, üslup ve yapı arasındaki ilişkileri (YYB.1.1.2b) üzerinde durulur; her bir metnin hedef kitleye uygunluğu ve seçilen üslubun amaçla uyumu tartışılır.

   YYB.1.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden belirlenen bir konu hakkında; yazma amacı (bilgilendirme, duygu paylaşımı, ikna vb.), hedef kitle ve metin türü parametrelerini içeren bir yazı planı oluşturmaları istenir. Planlama sürecinde okurla empati kurarak (E2.1) hedeflenen kitlenin ihtiyaç ve bakış açısını dikkate almaları sağlanır; farklılaştırılmış yönergeyle destekleme veya zenginleştirme süreçleri uygulanır.

   YYB.1.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin oluşturdukları yazı planlarını 'Kontrol Listesi' ve 'Öz Değerlendirme Formu' kullanarak değerlendirmeleri istenir. Yazma amacının içerik ve üslup üzerindeki etkileri üzerine kısa bir tartışma yapılır.

   YYB.1.1.2

Sınıf defteri: YYB.1.1.2 Yazma amacını çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, yazının amacına göre değişen içerik, üslup ve yapı unsurlarını içeren temel kavramları (içerik, üslup, yazma amacı, yazma ortamı, yazı planı) etkileşimli tahta üzerinde sunar. Öğrencilerden farklı metin türlerinin amaçlarını analiz etmeleri (KB2.4) istenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere sunulan çeşitli metin örnekleri üzerinden yazma amacına yönelik temel unsurların belirlenmesi ve bu unsurlar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi (E3.1, E3.10, SDB1.2) istenir. Öğrencilerin seçtikleri bir metnin içeriği ile üslubu arasındaki uyumu analiz ederek çözümlemeleri (KB2.4) sağlanır.

   YYB.1.1.2
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden belirlenen bir konu hakkında farklı hedef kitlelere yönelik alternatif yazı planları oluşturmaları ve bu planları karşılaştırarak gerekçelendirmeleri istenir (E1.6, E3.3). Destekleme ihtiyacı olan öğrencilere görsel destekli çalışma kâğıtları ve kontrol listeleri sunulur; zenginleştirme kapsamında ise farklı bakış açılarıyla metinlerin yeniden yapılandırılması (KB2.13) sağlanır.

   YYB.1.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları yazı planları, belirlenen Dereceli Puanlama Anahtarı ve Kontrol Listesi kullanılarak değerlendirilir. Öğrencilerden oluşturdukları taslaklar için Öz Değerlendirme Formu doldurmaları istenir.

   YYB.1.1.2

Sınıf defteri: YYB.1.1.2 Yazma amacını çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden, bir metnin yazılmaya başlanmadan önce planlanmasının önemine dair ön bilgileri paylaşmaları istenir. Yazı planının temel unsurları olan konu, başlık ve ana fikir kavramları üzerinde durularak dersin içeriği tanıtılır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden seçtikleri bir konu hakkında mevcut bilgilerini kullanarak varsayımlarda bulunmaları istenir (E1.6, E3.7, SDB1.1). Konuyla ilgili ön yargıları ve beklenen içerikleri tartışarak zihinsel bir taslak oluşturulur.

   YYB.1.1.3
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden konuya dair çağrışımlarını ve deneyimlerini değerlendirerek yazının yönünü belirleyecek ilk fikirleri not almaları istenir (E3.1, SDB1.1). Yazı planını oluşturan unsurların (konu, metin türü, anahtar sözcük, ana fikir/ana duygu ve başlık) örüntülerini içeren bir liste oluşturmaları sağlanır.

   YYB.1.1.3
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları yazı planındaki unsurların birbirleriyle olan uyumunu karşılaştırmaları ve süreci değerlendirmeleri istenir (YYB.1.1.3.c, YYB.1.1.3.d). Hazırlanan taslaklar bir kontrol listesi eşliğinde gözden geçirilir.

   YYB.1.1.3

Sınıf defteri: YYB.1.1.3 Yazı planına yönelik çıkarım yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Cumhuriyet Bayramı ile ilgili yazı yazacak bir öğrencinin önündeki boş kâğıdı etkileşimli tahtada gösterir ve öğrencilerden bu öğrencinin yazıya başlamadan önce hangi kararları vermesi gerektiğini söylemelerini ister. Yanıtlar konu, metin türü, anahtar sözcük, ana fikir/ana duygu ve başlık olarak gruplanır. Bugün bu unsurların örüntülerinin listeleneceği belirtilir (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, ders kitabındaki ya da etkileşimli tahtadaki iki örnek yazı planını gösterir; her planda konu, metin türü, anahtar sözcük, ana fikir/ana duygu ve başlık yer alır. Öğrenciler eşlerle her unsurun yazının bütününe nasıl katkı sunduğunu ve unsurların birbiriyle ilişkisini fark eder (E3.1, E3.7). İki plandaki tekrar eden düzenler (örneğin başlığın anahtar sözcüklerden oluşması) defterde liste hâline getirilir (YYB.1.1.3.b).

   YYB.1.1.3
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen bir konu verir (örneğin Cumhuriyet Bayramı). Öğrenciler bu konu için metin türünü, anahtar sözcükleri, ana fikir/ana duyguyu ve başlığı içeren bir yazı planı oluşturarak yazma sürecini yönetir (SDB1.2, E3.2). Plan oluşturulurken unsurlar arasında fark edilen tekrar eden düzenler (örneğin anahtar sözcüklerin konudan türemesi) not edilir (YYB.1.1.3.b).

   YYB.1.1.3
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Eşler planlarını birbirleriyle paylaşır ve her planda fark ettikleri düzenleri liste hâlinde yazar. Düzenler etkileşimli tahtadaki ortak listede toplanır ve planı oluşturan unsurlarla yazma sürecinin nasıl yönetildiği üzerine konuşulur (SDB1.3, YYB.1.1.3.b).

   YYB.1.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, Kontrol Listesi ile öğrencilerin yazı planını oluşturan unsurların örüntülerini listeleyip listelemediğini işaretler. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu'nda listelerine eklediği örüntüleri ve planını oluştururken en çok zorlandığı unsuru yazmaları istenir (SDB1.3). Plan ve listeler portfolyoya eklenir.

   YYB.1.1.3

Sınıf defteri: YYB.1.1.3 Yazı planına yönelik çıkarım yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada örnek bir yazı planı gösterir; plandaki konu, yazma amacı, tür ve yazma ortamı gibi unsurlar öğrencilerle birlikte hatırlanır. Öğrencilerden, bir plan unsurunun değiştirilmesinin yazıyı nasıl etkileyebileceğini düşünmeleri istenir (E3.2). Dersin odağının, plan unsurlarından birine yönelik önerme sunmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, ders kitabındaki örnek yazı planından konu, yazma amacı ya da tür gibi bir unsur seçer; öğrenciler ikili çalışarak seçilen unsura yönelik birer öneri yazar (YYB.1.1.3.ç). Öneriler tahtada paylaşılır; farklı öneriler değerlendirilirken olay ve durumlara çok yönlü bakılması ve birbirinin görüşüne saygı gösterilmesi desteklenir (E3.10, D14.1).

   YYB.1.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler kendi yazı planlarındaki unsurlardan birini seçer ve bu unsura yönelik bir önerme hazırlar. Önermede unsurun neden değiştirilmesi ya da korunması gerektiği gerekçesiyle yazılır. Öğretmen, önermelerin açık ve gerekçeli olması için yönlendirici sorular sorar (YYB.1.1.3.ç; E3.1).

   YYB.1.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Eşler önermelerini birbirine sunar ve önermenin anlaşılırlığına ile gerekçesine ilişkin görüş bildirir. Öğrenciler aldıkları görüşler doğrultusunda önermelerini gözden geçirip son hâlini yazar. Birkaç öğrencinin önermesi sınıfta paylaşılır ve tartışılır (YYB.1.1.3.ç).

   YYB.1.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, plan unsurlarından birine yönelik önerme sunmanın yazı planını nasıl geliştirdiğini örneklerle toparlar. Öğrenciler önermelerini Kontrol Listesi ile gözden geçirir; unsurun belirtilip belirtilmediği ve gerekçenin yazılıp yazılmadığı işaretlenir. Önermeler Gözlem Formu ile değerlendirilir, çalışmalar Portfolyoya eklenir.

   YYB.1.1.3

Sınıf defteri: YYB.1.1.3 Yazı planına yönelik çıkarım yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, öğrencilerden önceki haftalarda hazırladıkları yazı planlarını defterlerinden çıkarmalarını ister. Plan hazırlanırken yapılan işlerin neler olduğu kısaca sorulur (SDB1.1). Dersin amacının yazı planına yönelik süreci değerlendirmek olduğu duyurulur.

   YYB.1.1.3
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden bireysel olarak öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir; formda konu seçimi, planın unsurları ve planlama sürecinde yaşanan güçlükler yer alır (SDB1.3). Öğrenciler, hangi aşamada en çok zorlandıklarını ve neyi iyi yaptıklarını gerekçeleriyle yazar. Öğretmen sınıfı dolaşarak yanıtları gözlemler (YYB.1.1.3.d).

   YYB.1.1.3
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden kendi yazı planlarını unsurlarının uyumu, açıklığı ve eksiklikleri bakımından incelemeleri ve her ölçüt için kısa değerlendirme notu yazmaları istenir (KB2.4, E3.10). Öğretmen bireysel çalışmayı gözlemler ve gerektiğinde dönüt verir (YYB.1.1.3.d).

   YYB.1.1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Dörder kişilik gruplarda her öğrenci planlama sürecini nasıl değerlendirdiğini anlatır; grup üyeleri saygıyla dinler ve süreci geliştirmeye yönelik önerilerini sunar (SDB1.2, D14). Gruplar ortak bulgularını bir panoya yazar. Öğretmen çalışmayı gözlemler ve dönüt verir (YYB.1.1.3.d).

   YYB.1.1.3
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar panolarındaki en önemli bulguyu sınıfa kısaca sunar. Öğretmen, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formundaki notlara dayanarak dönüt verir. Öğrencilerden öz değerlendirme formlarını ve gözden geçirdikleri yazı planlarını portfolyolarına koymaları istenir (SDB1.3, YYB.1.1.3.d).

   YYB.1.1.3

Sınıf defteri: YYB.1.1.3 Yazı planına yönelik çıkarım yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Önceki haftada hazırlanan yazı planları öğrencilerle birlikte hatırlanır. Öğretmen 'Bir yazının yazılma sürecinde zaman planı neden gereklidir?' sorusunu yöneltir. Öğrencilerin görüşleri alınarak dersin amacı duyurulur: yazının bölümleri belirlenecek ve her bölümün yazılacak metinle ilişkisi ortaya konacaktır (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden yazacakları metin türünü belirleyerek yazılarının şemasını genel hatlarıyla çizmeleri istenir (KB2.13). Şemadaki giriş, gelişme ve sonuç (ya da serim, düğüm ve çözüm) bölümlerinin her biri yazılacak metinle ilişkilendirilir; her bölümde nelerin yazılacağı birer cümleyle belirtilir (YYB.1.1.4.a). Şemalar eşli olarak karşılaştırılır ve eksikler tamamlanır.

   YYB.1.1.4
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel olarak ders kitabındaki yönergeye uygun bir konu seçer. Konuya ilişkin yazının bölümlerini ve her bölümde yer alacak içeriği gösteren bir tablo hazırlar (YYB.1.1.4.a, KB2.10). Öğretmen süreci gözlemler, gözlem formuna not alır ve bireysel dönüt verir.

   YYB.1.1.4
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde tablolarını değiştirerek birbirinin çalışmasını kontrol listesiyle inceler. Bölüm ile yazılacak metin arasındaki uyumsuzluklar tartışılır ve çözüm önerileri sunulur (YYB.1.1.4.a, SDB3.1, E3.10).

   YYB.1.1.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları tabloyu gözden geçirerek yazının bölümlerinin yazılacak metinle ilişkisini en açık gösteren örneği sınıfla paylaşmaları istenir (YYB.1.1.4.a). Öğretmen kontrol listesi ve gözlem formu verilerine dayanarak genel dönüt verir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur ve tablolar portfolyolarına eklenir (SDB1.3).

   YYB.1.1.4

Sınıf defteri: YYB.1.1.4 Yazısının zaman planını yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir yazının giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini gösterir ve öğrencilere "Her bölümü yazmak için aynı süre mi gerekir?" sorusunu yöneltir. Öğrencilerin görüşleri kısaca alınır. Dersin amacının yazının bölümleri ile bu bölümlere ayrılacak süreyi ilişkilendirerek zaman planı oluşturmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki örnek metni okuyarak giriş, gelişme, sonuç (ya da serim, düğüm, çözüm) bölümlerini metnin akışıyla ilişkilendirmeleri ve bölümleri işaretlemeleri istenir. İkili çalışmalarda her bölümün metindeki işlevi tartışılır; bölümün verdiği bilgi ve karşılık geldiği metin parçası etkileşimli tahtadaki tabloda toplanır (KB2.4) (YYB.1.1.4.a).

   YYB.1.1.4
3. Uygulama35 dk

   Öğrencilerden belirledikleri bölümleri kendi yazacakları metnin akışına göre sıralayarak zaman çizelgesi hazırlamaları istenir. Her bölümün işlevi ve uzunluğu dikkate alınarak ayrılacak süre dakika olarak yazılır; toplam sürenin verilen yazma süresini aşmaması sağlanır (E3.1, E3.7, SDB1.2). Eşler planlarını bölümler arası denge açısından inceler ve gerekli düzeltmeleri yapar (KB2.13) (YYB.1.1.4.b).

   YYB.1.1.4
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden zaman planlarını kontrol listesiyle (bölümler eksiksiz mi, her bölüme süre ayrıldı mı, süreler dengeli mi) gözden geçirmeleri istenir. Planlar portfolyoya eklenir. Öğretmen gözlemlerini gözlem formuna kaydeder. Öğrenciler öz değerlendirme formunda planlarında en çok süre ayırdıkları bölümü ve nedenini yazarak değerlendirir (SDB1.3).

   YYB.1.1.4

Sınıf defteri: YYB.1.1.4 Yazısının zaman planını yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası'na değinerek zamanın da verimli kullanılması gereken bir kaynak olduğunu söyler. Öğrencilere 'Bir yazıya başlamadan önce zamanımızı bölümler arasında nasıl paylaştırırız?' sorusu yöneltilir (SDB1.2). Önceki haftalarda belirlenen yazı bölümleri etkileşimli tahtada hatırlatılır. Dersin amacı, her bölüme ayrılacak süreyi belirleyerek zaman planını oluşturmak olarak açıklanır (YYB.1.1.4.b).

   YYB.1.1.4
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden yazısının her bölümünün yanına ayıracağı süreyi dakika olarak yazarak zaman planı taslağı oluşturmaları istenir (YYB.1.1.4.b, KB2.13). Öğrenciler taslağı kısa bir yazma denemesinde uygular ve süresi yetmeyen bölüm olursa planı yeniden düzenler (E3.7, SDB1.2, D3.2). Öğretmen, öğrencilere dolaşarak rehberlik eder.

   YYB.1.1.4
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler eşleşerek zaman planlarını değiştirir; her bölüme ayrılan sürenin bölümün uzunluğu ve önemiyle uyumlu olup olmadığını inceler (KB2.4, YYB.1.1.4.b). Eleştirel bir bakışla planın gerçekçi olup olmadığı tartışılır ve gerekli görülen süre değişiklikleri arkadaşına gerekçesiyle önerilir (E3.10, SDB1.3).

   YYB.1.1.4
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler, arkadaşlarından aldıkları önerilere göre zaman planlarının son hâlini yazar (YYB.1.1.4.b). Öğrenciler, planın bölüm-süre ilişkisini kurmada ne kadar işe yaradığını Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirir (SDB1.3).

   YYB.1.1.4
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, bölümlerle her bölüme ayırdıkları süreyi gösteren zaman planlarını Kontrol Listesi ile gözden geçirir: her bölümün süresi yazıldı mı, toplam süre uyumlu mu (YYB.1.1.4.b). Öğretmen, Gözlem Formu ve planlarla birlikte Öz Değerlendirme Formlarını öğrencilerin portfolyosuna ekler. Birkaç öğrenci planını sınıfa sunar.

   YYB.1.1.4

Sınıf defteri: YYB.1.1.4 Yazısının zaman planını yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada hazırlık aşamasında belirlenmiş konu, ana fikir/ana duygu ve anahtar sözcükleri gösteren örnek bir yazı planı yansıtır. Öğrencilerden planın bölümlerinin birbiriyle nasıl ilişkilendiğini söylemeleri istenir. Dersin amacı, yazıyı mantıksal ilişkiler içinde yapılandırmak olarak açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden hazırlık aşamasında belirledikleri konu, ana fikir/ana duygu, metin türü ve anahtar sözcükleri defterlerinden ya da ders kitabından gözden geçirmeleri istenir. Öğrenciler bu bilgilere dayanarak yazılarının taslağını, bölümleri mantıksal ilişkiler içinde sıralayarak oluşturur. Öğretmen sınıfta dolaşır ve bölümler arasındaki ilişkiyi sorgulayan sorular sorar (YYB.1.1.5.a).

   YYB.1.1.5
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden taslaklarında konu, ana fikir/ana duygu, metin türü ve anahtar sözcükler arasındaki ilişkiyi işaretlemeleri istenir. Bu ilişkiye dayanarak yazının akışını planlamaları desteklenir (E3.1, E3.7, SDB1.2). Akış, ok ve numaralarla taslak üzerinde gösterilir (YYB.1.1.5.a).

   YYB.1.1.5
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler eşler hâlinde akış planlarındaki bölümlerin sırasını gerekçeleriyle birbirine anlatır. Eşler, sıranın mantıksal ilişkiler içinde olup olmadığına dair geri bildirim verir. Öğrenciler gerek gördükleri yerlerde bölümlerin sırasını düzenler (YYB.1.1.5.a).

   YYB.1.1.5
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yapılandırdıkları taslağı kontrol listesiyle gözden geçirmeleri istenir: bölümlerin sırası mantıksal mıdır, konu, ana fikir/ana duygu ve anahtar sözcüklerle ilişkili midir? Öğretmen, gözlem formuna notlar alır. Öğrenciler taslaklarını portfolyolarına yerleştirir (YYB.1.1.5.a).

   YYB.1.1.5

Sınıf defteri: YYB.1.1.5 Yazısını yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Yılbaşı haftası olması nedeniyle öğrencilerden yeni yıl için tek cümlelik bir dilek paylaşmaları istenir. Ardından etkileşimli tahtada yazı planı örneği gösterilir ve planın yazıyı nasıl yönlendirdiği sorulur. Öğrencilerden taslak yazılarını hazır bulundurmaları istenir; bu ders saatinde taslakların ön bilgilerden hareketle incelenerek uyumlu bir bütün hâline getirileceği belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki örnek yazıyı ve kendi taslaklarını yazı planıyla karşılaştırarak incelemeleri istenir. Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin planla örtüşüp örtüşmediği, ön bilgilerden hareketle ikili çalışmada belirlenir. Yazıda farklı kişi ve grupların duygu, düşünce ve bakış açılarının dikkate alınıp alınmadığı ile anlatımın temel hak ve hürriyetlere saygılı olup olmadığı tartışılır (E3.10, SDB1.3, KB2.9) (YYB.1.1.5.b).

   YYB.1.1.5
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden taslaklarındaki paragrafları bölümlerine göre numaralandırmaları ve bölümler arasındaki geçişleri kontrol listesiyle gözden geçirmeleri istenir. Kopuk ya da tekrar eden cümleler belirlenir, gerekli yerlerde bağlayıcı ifadeler eklenerek yazı yeniden düzenlenir. Düzenleme sırasında yazının bütününde tutarlılık sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilir (YYB.1.1.5.b).

   YYB.1.1.5
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden düzenledikleri yazıları akranlarıyla değiştirerek okumaları ve uyum açısından geri bildirim vermeleri istenir. Geri bildirimler doğrultusunda yazı geliştirilirken karşılaşılan güçlükler belirlenir; bu güçlükler karşısında çabanın sürdürülmesi öz değerlendirmeyle desteklenir (D3.1). Yazının son hâli yazı planıyla bir kez daha karşılaştırılır (YYB.1.1.5.b).

   YYB.1.1.5
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yapılandırdıkları yazıyı bütünüyle okuyarak yazı planıyla uyumunu özetlemeleri istenir. Yazıların uyumlu bir bütün oluşturma düzeyi Kontrol Listesi ile, süreçte gösterilen çaba Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirilir. Düzenlenen yazılar portfolyoya eklenir.

   YYB.1.1.5

Sınıf defteri: YYB.1.1.5 Yazısını yapılandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada aynı kısa metnin iki biçimini gösterir: biri düzensiz ve okunaksız, diğeri düzenli ve okunaklı. Öğrencilerden hangisinin okunmasının daha kolay olduğunu ve nedenini söylemeleri istenir. Bu derste yazı için sayfa düzeni ve okunaklılık planının hazırlanacağı, düşünceyi geliştirme yollarının kullanılacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden seçtikleri metin türü, yazma amacı ve okuyucuya uygun, bir sayfalık kısa bir yazı için plan hazırlamaları istenir. Planda başlığın yeri, paragraf sayısı, kenar boşlukları, satır aralığı belirlenir; el yazısının okunaklı ve özenli olmasına dikkat çekilir (YYB.1.1.6.a; E3.1, D19.2). Planlar eşlerle değiştirilip kontrol listesine göre gözden geçirilir ve düzeltilir (SDB1.2).

   YYB.1.1.6
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden hazırladıkları plana göre yazının bir paragrafını, düşünceyi geliştirme yollarından (tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme, sayısal verilerden yararlanma) birini seçerek yazmaları istenir. Seçilen yolun metin türüne, anlatım amacına ve bağlama uygun olması, cümlelerin anlam akışını destekleyecek bir düzende kurulması beklenir (YYB.1.1.6.b; E3.1, E3.7). Anlaşılır ve etkili bir dil kullanılmasına dikkat çekilir.

   YYB.1.1.6
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden yazdıkları paragrafı eşlerine okumaları ve eşlerinin paragrafta hangi düşünceyi geliştirme yolunun kullanıldığını bulmaları istenir (YYB.1.1.6.b). Paragrafın anlaşılır ve etkili olup olmadığı gerekçeleriyle tartışılır (E3.10). Öğrenciler aldıkları geri bildirime göre paragrafta bir düzeltme yapar (SDB1.3).

   YYB.1.1.6
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yazı planı ve paragraflarını kontrol listesi ile öz değerlendirme formuna göre değerlendirmeleri istenir: sayfa düzeninin ve okunaklılığın planlanıp planlanmadığı, düşüncenin hangi yolla geliştirildiği işaretlenir (SDB1.3). Çalışmalar portfolyoya eklenir; öğretmen gözlem formuna notlar alır ve paragraflar dereceli puanlama anahtarıyla incelenir.

   YYB.1.1.6

Sınıf defteri: YYB.1.1.6 Yazma sürecinde kural uygulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada biri düzenli ve okunaklı, diğeri dağınık iki yazı örneği gösterir. Öğrencilerden iki örnek arasındaki farkı söylemeleri istenir. Enerji Tasarrufu Haftası'na değinilerek derste enerji tasarrufu konulu kısa bir yazı üzerinde çalışılacağı, düşüncenin geliştirilmesine ve uygun sözcüklerin seçilmesine odaklanılacağı duyurulur.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden enerji tasarrufunun neden önemli olduğuna ilişkin ana düşünceyi tek cümleyle yazmaları istenir. Öğretmen etkileşimli tahtada örnek verme, karşılaştırma ve benzetme gibi düşünceyi geliştirme yollarını örneklerle gösterir. Öğrenciler ikili çalışarak ana düşünceyi bu yollardan en az ikisiyle geliştirir ve taslak paragrafı daha önce hazırladıkları sayfa planına göre yazar (YYB.1.1.6.b).

   YYB.1.1.6
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden taslak paragraflarındaki sözcükleri gözden geçirmeleri, tekrar eden ya da konuya uymayan sözcükleri enerji tasarrufu konusuna uygun sözcüklerle değiştirmeleri istenir. Değiştirilen sözcükler ikili çalışmada okunarak anlatıma katkısı tartışılır (YYB.1.1.6.c).

   YYB.1.1.6
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden düzeltilmiş paragrafı eğim, boşluk ve çizgi takibine dikkat ederek okunaklı biçimde temize yazmaları istenir. Öğretmen görsel kaynaklardan düzenli sayfa örnekleri göstererek estetik unsurların fark edilmesini sağlar ve görsel düzen oluşturmaya yönelik duyarlılık geliştirilir (E3.2, SDB1.2, D7.1). Yazılar sınıfta sergilenir (YYB.1.1.6.c).

   YYB.1.1.6
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler temize yazdıkları paragrafı kontrol listesiyle gözden geçirir: düşünce geliştirme yolları kullanılmış mı, sözcükler konuya uygun mu, yazı okunaklı mı. Ardından öz değerlendirme formunu doldurur. Öğretmen paragrafları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir ve yazıları portfolyoya yerleştirmelerini ister.

   YYB.1.1.6

Sınıf defteri: YYB.1.1.6 Yazma sürecinde kural uygulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada iki cümleden oluşan kısa bir metin gösterir; cümlelerdeki sözcük seçimi ve cümleler arası geçişler öğrencilerle birlikte incelenir (KB2.4). Önceki derslerde çalışılan yazı planı ve düşünceyi geliştirme yolları kısaca hatırlanır. Bu haftanın bağlama uygun söz varlığı ve iletilerin ifadesi üzerine kurulduğu belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden sınıfça belirlenen bir konuda kısa bir paragraf yazmaları istenir. Yazarken bağlama uygun sözcükleri seçmeleri ve cümleleri bağdaşıklık ögeleriyle birbirine bağlamaları sağlanır (E3.7). Yazılan paragraflar eşlerle değiş tokuş edilir; eşler, seçilen sözcüklerin ve bağdaşıklık ögelerinin bağlama uygunluğunu işaretler (YYB.1.1.6.c).

   YYB.1.1.6
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Etkileşimli tahtadaki örnek paragraflarda bağdaşıklık ögelerinin anlam akışını destekleyen işlevi incelenir. Öğrencilerden kendi paragraflarında cümleler ve paragraflar arasında uygun geçişler kurmaları ve yerinde olmayan sözcükleri bağlama uygun sözcüklerle değiştirmeleri istenir (E3.1, E3.10) (YYB.1.1.6.c).

   YYB.1.1.6
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden yazılarında tanımlama, örnekleme, karşılaştırma, benzetme, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma gibi düşünceyi geliştirme yollarından birini kullanarak bir iletiyi açık biçimde yazmaları istenir. Ardından aynı konuda örtük bir ileti içeren bir cümle yazılır; eşler yazılanlardaki açık ve örtük iletileri bulur (YYB.1.1.6.ç).

   YYB.1.1.6
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, düzenledikleri paragrafı sınıfa okur; sınıfça paragrafta bağlama uygun söz varlığının ve açık ya da örtük iletilerin nasıl kullanıldığı değerlendirilir (YYB.1.1.6.ç). Öğrencilerden Kontrol Listesi ve Öz Değerlendirme Formu ile kendi yazılarını gözden geçirmeleri istenir. Paragraflar Portfolyoya eklenir ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir.

   YYB.1.1.6

Sınıf defteri: YYB.1.1.6 Yazma sürecinde kural uygulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada iki kısa metin gösterir. Birinde ileti doğrudan söylenmiş, diğerinde satır aralarında sezdirilmiştir. Öğrencilerden iki metin arasındaki farkı belirtmeleri istenir. Ardından bu derste yazıdaki iletilerin açık ve örtük biçimde ifade edilmesi ile dil yapılarının yazıya katkısının çalışılacağı duyurulur.

   YYB.1.1.6
2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki örnek metinde yazarın açıkça söylediği ve sezdirdiği iletileri bulup ikili çalışma hâlinde iki sütunlu bir tabloya yazmaları istenir. Her ikili, örtük bir iletiyi metindeki hangi ifadeden çıkardığını gerekçelendirerek sınıfa açıklar (E1.6, SDB3.1, D3.3). Öğretmen ortak tabloyu etkileşimli tahtada oluşturur ve farklı yorumlar karşılaştırılır (KB2.10, YYB.1.1.6.ç).

   YYB.1.1.6
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ders kitabındaki bir paragrafta kullanılan dil yapılarını (cümle türleri, zaman ve kip ekleri) bulup renkli kalemle işaretlemeleri istenir. Öğretmen, işaretlenen yapıların iletiyi anlatmaya katkısını sorar ve öğrenciler gerekçelerini açıklar (KB2.4, YYB.1.1.6.d).

   YYB.1.1.6
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden seçtikleri bir konuda yazma amacı ve hedef kitleyi belirleyerek kısa bir paragraf yazmaları istenir. Paragrafta bir ileti açıkça, bir ileti örtük biçimde verilir ve işaretlenen dil yapılarından en az ikisi uygulanır (E1.6, E3.1, OB1, YYB.1.1.6.ç, YYB.1.1.6.d).

   YYB.1.1.6
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerin yazdığı paragraflar Kontrol Listesi ile gözden geçirilir: açık ve örtük ileti var mı, dil yapıları uygun kullanılmış mı. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak güçlü yönlerini ve geliştirmeleri gereken noktaları belirler (SDB1.3). Paragraflar portfolyoya eklenir ve öğretmen gözlem notlarını Gözlem Formu'na işler.

   YYB.1.1.6

Sınıf defteri: YYB.1.1.6 Yazma sürecinde kural uygulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Önceki haftalarda yazı planı, düşünceyi geliştirme yolları, söz varlığı ile açık ve örtük iletiler üzerinde çalışıldığı hatırlatılır. Etkileşimli tahtada cümleleri birbirine bağlanmayan kısa bir paragraf gösterilir; öğrencilerden paragrafın akıcı olmamasının nedenini söylemeleri istenir (E3.10). Bu hafta yazıda dil yapılarının ve bağdaşıklık ögelerinin uygun kullanımının çalışılacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Ders kitabından seçilen kısa bir yazıda cümle türleri, zaman ve kip ekleri gibi dil yapıları öğrencilerle birlikte işaretlenir (KB2.4). Aynı bilginin farklı dil yapılarıyla yazıldığında anlatımın nasıl değiştiği karşılaştırılır. Öğrencilerden yazma amacına ve yazma ortamına uygun dil yapısını gerekçesiyle seçmeleri istenir (YYB.1.1.6.d).

   YYB.1.1.6
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Etkileşimli tahtadaki paragrafta tekrar eden sözcükler, zamirler, bağlaçlar ve geçiş ifadeleri gibi bağdaşıklık ögeleri sınıfça bulunur (KB2.4). Gruplar hâlinde paragraf, bağlama uygun bağdaşıklık ögeleri kullanılarak yeniden düzenlenir (YYB.1.1.6.e).

   YYB.1.1.6
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bireysel olarak belirledikleri bir yazma amacına uygun kısa bir paragraf yazmaları istenir (KB2.13). Paragrafta amaca uygun dil yapıları kullanılır (YYB.1.1.6.d). Cümleler bağlama uygun bağdaşıklık ögeleriyle birbirine bağlanır (YYB.1.1.6.e). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir.

   YYB.1.1.6
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden yazdıkları paragraftan bir bağdaşıklık ögesi örneğini ve bunun anlatıma katkısını sınıfla paylaşmaları istenir (YYB.1.1.6.e). Paragraflar kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak yazılarını gözden geçirir (SDB1.2); paragraflar portfolyoya eklenir.

   YYB.1.1.6

Sınıf defteri: YYB.1.1.6 Yazma sürecinde kural uygulayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada, cümleleri birbirine bağlayan ögeleri eksik ve bazı sözcükleri yanlış yazılmış kısa bir metin gösterir. Öğrencilerden metindeki kopuklukları ve yazım yanlışlarını bulmaları istenir (KB2.4). Ardından bu haftanın amacı duyurulur: yazıda cümleler arasındaki bağı kuran ögeler kullanılacak ve yazım kuralları uygulanarak yazı son hâline getirilecektir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada kısa bir örnek paragrafla bağdaşıklık ögelerinin (ve, ama, çünkü, bu, ayrıca gibi) cümleleri nasıl bağladığını gösterir. Öğrencilerden performans görevi kapsamında belirledikleri konu için yazma amacını, yazı planını ve zaman planını gözden geçirmeleri istenir. Plana uygun bir metin taslağı yazılır; bağdaşıklık ögeleri bağlama uygun biçimde kullanılır (YYB.1.1.6.e).

   YYB.1.1.6
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ders kitabındaki yazım kurallarıyla ilgili etkinlikleri bireysel olarak yapmaları istenir. Ardından kendi taslaklarını yazım kuralları açısından tarayarak yanlış yazdıkları sözcükleri işaretlemeleri ve düzeltmeleri beklenir (YYB.1.1.6.f). Öğretmen süreci gözlemler ve bireysel dönüt verir (E3.2).

   YYB.1.1.6
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplar hâlinde taslaklarını değiştirerek birbirlerinin yazılarını yazım kuralları açısından incelerler. Bulunan yanlışlar gerekçesiyle birlikte arkadaşa nezaketle bildirilir ve her yazı son hâline getirilir (YYB.1.1.6.f). Öğretmen grupları gözlemler, dönüt verir (SDB1.3, D14).

   YYB.1.1.6
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden son hâline getirdikleri yazıyı Kontrol Listesi ile yazım kuralları açısından son kez denetlemeleri istenir. Ardından Öz Değerlendirme Formu doldurulur; hangi yazım kuralında zorlandıkları ve nasıl düzelttikleri yazılı olarak ifade edilir (SDB1.3). Yazılar portfolyoya eklenir ve öğretmen genel dönüt vererek haftanın çalışmasını toparlar.

   YYB.1.1.6

Sınıf defteri: YYB.1.1.6 Yazma sürecinde kural uygulayabilme; değerlendirme