1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: İş Sağlığı ve Güvenliği Dolu
- Ders
- Hareket Kontrol Sistemleri
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Tema / Ünite
- İş Sağlığı ve Güvenliği
- Konu
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kuralları / Yangın Önleme Tedbirleri / Acil Durumlar / Çevre Koruma / Çalışma Alet ve Donanımları / Kişisel Koruyucu Donanımlar / Sağlık ve Güvenlik İşaretleri
- Süre
- 9 ders saati (360 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alabilme
Programlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
Hareket kontrol sistemlerinin kontrol, arıza tespiti, bakım, onarım ve değişim uygulamalarını yapma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Fizik, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Eşleştirme Soruları
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Zihin Haritası
- Balık Kılçığı
- Açık Uçlu Sorular
Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir.
Ön Değerlendirme Süreci Boş
Öğretmen tarafından doldurulacak
Köprü Kurma Boş
Öğretmen tarafından doldurulacak
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları MEB
- Derse Giriş35 dk
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ünitesine giriş: İş Sağlığı ve Güvenliği Kuralları / Yangın Önleme Tedbirleri / Acil Durumlar / Çevre Koruma / Çalışma Alet ve Donanımları / Kişisel Koruyucu Donanımlar / Sağlık ve Güvenlik İşaretleri üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
- Keşfetme110 dk
İş Sağlığı ve Güvenliği: Atölye çalışma alanı öğrencilere tanıtılır, iş güvenliği kuralları, muhtemel iş kazaları ve meslek hastalıkları açıklanır. Çalışma alanının nasıl düzenleneceği gösterildikten sonra öğrencilerin gruplara ayrılarak çalışma alanını iş güvenliği kurallarına uygun şekilde düzenlemeleri istenir. Bu süreç gözlem formu ile takip edilerek değerlendirilebilir (E2.2, SDB2.2). Yangın önleme tedbirleri kapsamında atölyedeki yangın tehlikeleri öğrencilere açıklanır, yangın söndürücüler ve diğer yangınla mücadele ekipmanının kullanımı uygulamalı olarak gösterilir; ardından öğrencilerden yangın söndürme ekipmanını kullanmaları istenir. Süreç gözlem formu ile takip edilerek değerlendirilebilir (SDB3.3, D16.3). Atölyedeki muhtemel acil durumlar öğrencilere açıklanır, acil durum senaryoları oluşturularak acil durumlarda yapılması gerekenler uygulamalı olarak gösterilir; ardından atölyedeki muhtemel acil durum senaryolarından biri (deprem, yangın, kimyasal dökülmesi, atölyede karşılaşılabilecek iş kazaları vb.) seçilerek uygulama yapılması istenir. Öğrenci davranışları gözlem formu ile takip edilerek değerlendirilebilir (OB1, KB2.2). Çevrenin önemi öğrencilere açıklanır, atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeyecek şekilde yapılmasının gerekliliği vurgulanır; çevre koruma tedbirleri kapsamında atıkların depolanması, ayrıştırılması ve bertaraf edilmesi yöntemleri uygulamalı olarak gösterilir ve çalışma ortamında oluşan atıkların uygun şekilde depolanması, ayrıştırılması ve uzaklaştırılması öğrencilere yaptırılır. Bu süreç gözlem formu ile takip edilerek öğrencilerin uygulama becerileri değerlendirilebilir (D18.3, OB4). Çalışma alet ve donanımlarının bakımının yapılmaması durumunda ortaya çıkabilecek olumsuzluklar öğrencilere gösterilerek açıklanır. Bakım işlemlerinin nasıl yapılacağı uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden çalışma alet ve donanımlarının bakımlarını yapmaları istenir. Süreç kontrol listesi ile değerlendirilebilir (OB7). Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD) öğrencilere tanıtılır. İşin özelliğine göre kullanılması gereken kişisel koruyucu donanımların (KKD) nasıl kullanılacağı öğrencilere gösterilerek açıklanır; ardından öğrencilerden kurallara uygun şekilde KKD kullanımını göstermeleri istenir. Süreç kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Atölyede kullanılan güvenlik levhaları öğrencilere gösterilerek açıklanır, levhaların öğrenciler tarafından yorumlanması istenir. Süreç kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma yaprakları kullanılarak ölçülebilir (KB2.14). Güç Aktarma Organları: Öğrencilere aracı lifte alma işlemi emniyet kuralları açıklanarak uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden aracı lifte alma kurallarını uygulayarak emniyetli şekilde aracı lifte alıp kaldırmaları istenir (D16.3). Öğrencilere güç aktarma organlarının parçaları ve hareket akış sırası açıklanır. Öğrencilerden aracın çekiş tipini belirlemeleri ve güç aktarma organlarının sıralanış şemasını çıkarmaları istenir (SDB2.2, D16.3, OB1, OB4, KB2.4, KB2.5). Öğrencilerden sistem bileşenlerinin fiziki kontrollerini yapmaları ve yağ kaçaklarını nedenleri ile birlikte tespit etmeleri istenir (D3.3, D18.3, OB7, KB2.16, KB3.1). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Kavrama Sistemleri: Öğrencilere kavrama kumanda sisteminin görevi ve parçaları açıklanır, bunların kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden, kavrama sistemini gözle kontrol etmeleri istenir (OB4, KB2.2). Öğrencilerden hidrolik debriyaj kumanda sistemini sökmeleri, gözle kontrollerini yapmaları, debriyaj hidroliğinin seviyesini ve sızıntı kontrolünü yapmaları istenir (OB4). Öğrencilere kavrama sisteminin araçtan sökülmesi, parçalarının kontrolleri ve tekrar takılması uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden grup arkadaşları ile beraber kavrama tertibatı ve tork konvertörünü araçtan sökmeleri istenir (SDB2.2). Sökülen parçaların (baskı plakası, debriyaj balatası, bilye ve tork konvertör statoru) kontrollerini yapmaları ve arızaları tespit etmeleri istenir (SDB3.3, OB7, D3.3). Öğrencilerden hidrolik debriyaj hidroliğinin değişimi ile debriyaj bilyesinin ve tork konvertör yağının değişimini yapmaları istenir (D5.2, D18.3). Öğrencilerden onarım sonrası grup arkadaşları ile beraber, debriyaj diskinin merkezlenmesini yapmaları, kavrama tertibatı ve tork konvertörünü araca takmaları istenir. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Mekanik Vites Kutuları: Öğrencilere mekanik vites kutularının görevi açıklanır, devir-moment ilişkisi hesaplama yapılarak gösterilir. Öğrencilerden gruplara ayrılarak içten yanmalı motorlarda neden vites kutusu kullanmanın gerektiği, dişli oranı, devir ve moment ilişkisi hakkında araştırma yapmaları istenir (OB1, D3.3, KB2.5, KB2.7, SDB2.2). Öğrencilerden mekanik vites kutularının ve kumanda mekanizmalarının yapısını ve parçalarını listelemeleri istenir (OB7). Öğrencilere mekanik vites kutularının görevi ve parçaları açıklanır. Sökülmeleri ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden işlem basamaklarını takip ederek iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun şekilde mekanik vites kutusunu sökmeleri istenir. Öğrencilerden grup hâlinde sökülmüş mekanik vites kutusunu dağıtarak içindeki parçaları incelemeleri istenir (E2.2). Öğrencilerden senkromeç, vites kilitleme mekanizması, dişli grubu, kayıcı manşon, ayırma çatalları, ayırma çatalı mili gibi elemanların aşınma kontrollerini sentil, kumpas, mikrometre gibi ölçü aletleri ile yapmaları ve fiziki durumunu gözle kontrol etmeleri istenir (OB4, KB2.16). Öğrencilerden kontrol ve ölçüm sonuçlarını liste hâline getirmeleri istenir. Öğrencilerden vites kutusunu toplayıp araç üzerine takmaları istenir. Vites kutusuna yağı doldurmaları ve yağın seviyesini kontrol etmeleri istenir. Vites kumanda mekanizmalarının ayarlarının yapılması uygulamalı olarak gösterilir.
- Uygulama160 dk
Öğrencilerden vites kumanda mekanizmalarının ayar ve fonksiyonlarının kontrol edilmesi istenir (D18.3, KB2.20, SDB3.3). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Otomatik Vites Kutuları: Öğrencilere otomatik vites kutularının çeşitleri, bu çeşitlerin görevi ve parçaları açıklanır. Öğrencilerden, otomatik vites kutularının mekanik vites kutularından farklı yönlerini sıralamaları istenir (OB1, KB2.7). Kullanılan yağın özellikleri açıklanır, yağ seviyesinin kontrolü ve eksik yağın tamamlanması uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden vites kutusu yağının seviyesini ve rengini kontrol etmeleri istenir (KB2.2, OB4, D3.3). Öğrencilerden otomatik vites kutularında en çok görülen arızaları araştırmaları istenir (KB2.4). Otomatik vites kutusunun sökülmesi ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden işlem basamaklarını takip ederek otomatik vites kutusunu sökmeleri ve kontrol etmeleri istenir (OB7). Öğrencilerden kontrol ve ölçüm sonuçlarını liste hâline getirmeleri istenir (SDB3.3). Öğrencilerden vites kutusunun toplanıp araç üzerine taktırılması istenir. Vites kutusuna yağı doldurmaları, yağ seviyesini kontrol etmeleri istenir (D5.2). Elektronik kontrollü hidrolik vites kutularının parçaları ve çalışması açıklanır. Aracı diyagnostik arıza teşhis cihazına bağlayarak sistemde elektronik arıza tespiti ve sistem testleri uygulamalı olarak açıklanır. Öğrencilerden elektronik kontrollü hidrolik vites kutulu aracı diyagnostik cihazına bağlayıp arızaları bulmaları istenir (E3.6). Vites kutusu yağ basıncı değerinin önemi açıklanır, değerin ölçümü uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden yağ basınç değerlerini manometre ile ölçmeleri, bu değerleri diyagnostik cihazdaki ve katalogdaki değerlerle karşılaştırmaları istenir. Otomatik vites kutusu hidrolik grubunun görevleri açıklanır. Sökülmesi ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden otomatik vites kutusu hidrolik grubunu sökmeleri, kontrollerini yapmaları ve toplamaları istenir (OB7, KB2.16, KB3.1). Otomatikleştirilmiş mekanik vites kutularının özellikleri ve vites değiştirme mekanizmasının çalışması açıklanır. Kavramaların ve vites değiştirme mekanizmasının kontrolleri uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden grup arkadaşları ile birlikte otomatikleştirilmiş mekanik sistemlerde kavramaların ve vites değiştirme mekanizmasının kontrollerini yapmaları istenir (KB2.20, D3.3, SDB3.3, SDB2.2). Öğrencilerden vites kutusu yağ seviyesini kontrol etmeleri ve yağı doldurmaları istenir. Öğrencilerden mekanik ve elektromekanik kumanda mekanizmalarının ayarlarının yapılması ve fonksiyonlarının kontrol edilmesi istenir (D5.2, D18.3). Sürekli değişken geometrili vites kutuların çalışma prensibi açıklanır ve parçaları tanıtılır. Diyagnostik cihazına bağlayıp arıza kontrolü uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden sürekli değişken geometrili vites kutularında ise kasnak, kayış-zincir sistemi gibi parçaları incelemeleri istenir (D3.3, SDB3.3). Öğrencilerden sürekli değişken geometrili vites kutulu aracı diyagnostik cihazına bağlayıp arızaları bulmaları istenir (OB7). Sürekli değişken geometrili vites kutusunun araçtan sökülmesi parçalara ayrılması ve kontrolleri uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden sürekli değişken geometrili vites kutusunu araçtan sökmeleri ve parçalarının kontrollerini yapmaları istenir. Öğrencilerden sürekli değişken geometrili vites kutusunu toplayıp araç üzerine takmaları istenir. Vites kutusuna yağı doldurmaları, yağ seviyesini kontrol etmeleri istenir (D18.3). Çift kavramalı otomatik vites kutularının çalışma prensibi açıklanır ve parçaları tanıtılır. Çift kavramalı otomatik vites kutusunun araçtan sökülmesi uygulamalı olarak gösterilir. Parçalar ayrılması ve kontrolleri uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden çift kavramalı otomatik vites kutusunu sökmeleri ve vites kutularında sistem parçalarını incelemeleri istenir. Öğrencilerden, çift kavramalı otomatik vites kutusu aracı, arızaları bulmaları istenir (OB7). Öğrencilerden çift kavramalı otomatik vites kutusunun toplanıp ve araç üzerine taktırılması istenir. Vites kutusuna yağı doldurmaları, yağ seviyesini kontrol etmeleri istenir (D18.3). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Şaft, Diferansiyel ve Akslar: Öğrencilere şaft, diferansiyel ve aksların çeşitleri, bu çeşitlerin görevi, parçaları açıklanır. Parçaların sökülmeleri ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden arkadaşları ile birlikte araç üzerinden şaftı sökmeleri istenir (D3.3, SDB2.2). Öğrencilerden, arkadaşları ile birlikte şaftların mafsal ve askı bilyelerindeki boşluk ve ses kontrollerini yapmaları istenir. Öğrencilerden şaftın balans kontrolünü yapmaları istenir (OB4, D3.3). Öğrencilerden arkadaşları ile birlikte araç üzerinden diferansiyeli sökmeleri istenir. Öğrencilerden diferansiyel dişlilerindeki aşınmayı kontrol etmeleri ve diferansiyel ayarlarını komparatör ile yapmaları istenir. Öğrencilerden yapılan ölçümlerin sonuçlarını tablo hâline getirmeleri istenir (SDB3.3, OB7, D16.3, KB3.1). Aksların iç ve dış mafsallarındaki boşlukların ve rulmanlardaki seslerin kontrol edilmesi istenir. Aks körüklerinin görsel kontrollerini yapmaları, sızıntı olup olmadığını araştırmaları istenir (OB4). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Direksiyon Sistemleri: Öğrencilere direksiyon sistemlerinin çeşitleri, bu çeşitlerin görevi parçaları açıklanır. Sökülmeleri kontrolleri ve ayarları uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden, direksiyon sisteminin elle ve gözle kontrollerini ve direksiyon simidinin ortalaması ayarı yapmaları istenir (OB7, KB2.2). Mekanik direksiyon sisteminde dişli kutusu araçtan söküp dağıtmaları istenilebilir. Dişli aşınmalarını ölçmeleri ve kramayer dişli boşluk ayarı yapmaları istenir (OB7, SDB3.3, SDB2.2). Öğrencilerden hidrolik yardımlı direksiyon sisteminde hortumları, bağlantıları ve hidrolik pompa tahrik kayışı ile yağ seviyesini kontrol etmeleri istenir (E2.2). Öğrencilerden elektrik yardımlı direksiyon sisteminde arıza tespit cihazı ve avometre kullanılarak direksiyon açı, tork sensörleri ve elektrik motoru gibi parçaların kontrolleri yapmaları istenir (OB7). Direksiyon sistemindeki yardımcı güvenlik sistemlerinin görevleri açıklanır, kontrolleri uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden, direksiyon sistemlerindeki pasif güvenlik sistemlerinin, yön kontrol sistemlerinin, dört tekerlek yön kontrol sistemlerinin kontrollerini yapmaları istenir (OB7, KB3.1). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Süspansiyon Sistemleri: Öğrencilere süspansiyon sisteminin görevi parçaları açıklanır, kontrolleri uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden süspansiyon sisteminin gözle ve arıza tespit cihazı ile kontrollerini yapmaları istenir (D3.3). Süspansiyon elemanlarının görsel kontrollerini ve boşluk testlerini yapmaları, amortisörlerde sızıntıyı; salıncak, burç, helezon yay, süspansiyon kolları, burulma çubukları ve denge çubuklarındaki boşlukları tespit etmeleri ve gerekli durumlarda değiştirmeleri istenir (OB4, SDB2.2, OB1). Aktif (elektronik kontrollü) süspansiyon sistemlerinin yapısı, parçaları ve çalışması açıklanır. Sistem kontrolleri ve arıza tespiti cihaz ile tespiti uygulamalı olarak yapılır. Ayar işlemleri açıklanır. Öğrencilerden, aktif (elektronik kontrollü) süspansiyon sistemleri için, arıza tespit cihazı ile detaylı kontroller yapmaları, kompresör ve havalı körüklerin sızıntılarını test etmeleri, arızalı sensörler ve parçalar tespit etmeleri istenir. Havalı körük ve sensörlerin değişimleri ve yükseklik ayarı yapmaları istenir (OB7, SDB3.3, KB3.1). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Ön Düzen ve Tekerlekler: Öğrencilere ön düzen ve tekerleklerin görevi ve parçaları açıklanır, kontrollerinin ve balans ayarının yapılması uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden, lastiklerin aşınma miktarını derinlik ölçer ile ölçmeleri, aşınma durumunu gözle kontrol etmeleri, lastik hava basınçlarını kontrol etmeleri ve lastik basınç kontrol sistemi arıza tespit cihazıyla incelemeleri istenir (OB4, OB7, OB1, D3.3, SDB3.3). Tekerlekleri araçtan sökmeleri balansını yapmaları ve tekrar takmaları istenir (D18.3). Araç üzerindeki rot başları, rotiller, rot milleri, tekerlek rulmanları, denge kolları ve viraj denge çubuğu bağlantılarının kontrollerini ve değişimlerini yapmaları istenir (SDB2.2). Ön düzen açıları açıklanır. Ön düzen ayar cihazı ile ön ve arka tekerlek açıları ayar işlemleri uygulamalı olarak gösterilir. Lastik aşınmalarının kontrolleri ve direksiyon sistemi kontrolleri ve aracın ön düzen açıları ölçülerek rot ayarlarını yapmaları istenir (SDB3.3, D16.3). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Fren Sistemleri: Öğrencilere fren sistemleri çeşitleri ve fren yardımcı sistemlerinin görevi ve parçaları açıklanır. Öğrencilerden fren hidroliği seviyesini, nem miktarının ölçümlerini ve görsel kontrollerini yapmaları istenir (OB4, OB7, KB2.2). Fren ana merkezi ve borularda sızıntı kontrolü yapmaları istenir (D3.3, SDB3.3). Diskli ve kampanalı fren sistemlerinin sökme kontrol ve bakım işlemleri uygulamalı olarak yapılır. Diskli ve kampanalı fren sistemlerinde balata ve disk / kampana kalınlıklarını ölçmeleri, aşınmış parçaların değişimine karar vermeleri ve parçaları değiştirmeleri istenir (SDB2.2, KB2.7). El freninin görevi ve çeşitleri açıklanır. El freni mekanizmalarının kontrolleri uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden el freni halatını kontrol edip ayarını yapmaları istenir. Elektromekanik park freni sistemlerinde arıza testi yapmaları istenir. Fren yardımcı sistem parçalarının görev ve kontrolleri açıklanır. Öğrencilerden fren servosunun vakum testini yapmaları, elektrikli fren servosunu arıza tespit cihazı ile kontrol etmeleri ve basınç sensörlerini avometre ile ölçmeleri istenir (OB7). Elektronik fren yardımcı sistemlerinin çeşitleri görevleri ve çalışmaları açıklanır. Sistemlerin kontrolleri uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden ABS, patinaj, elektronik denge, elektronik fren kuvveti dağılımı sistemleri gibi fren yardımcı sistemlerinin kontrollerini arıza teşhis cihazları ve avometre kullanarak yapmaları ve sensörleri değiştirmeleri istenir (OB7, KB2.4). Havalı fren sisteminin görevleri ve parçaları açıklanır, kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden havalı fren sistemlerinde arıza tespiti yapmaları, elektronik kumandalı havalı fren sisteminin testlerini yapmaları istenir. Retarderin görevi, çeşitleri ve çalışması açıklanır. Arıza tespiti ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Hidrodinamik ve elektromanyetik retarderin arıza tespiti ile bakım ve onarımı yapmaları istenir (D16.3). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir.
- Sonuçlandırma55 dk
Öğrencilerin "b) Atölyedeki güvenlik levhalarının öğrenciler tarafından yorumlanması istenir" düzeyine ulaşması gözlenir; eşleştirme Soruları ile değerlendirilir.
Sınıf defteri: İş Sağlığı ve Güvenliği Kuralları / Yangın Önleme Tedbirleri / Acil Durumlar / Çevre Koruma / Çalışma Alet ve Donanımları / Kişisel Koruyucu Donanımlar / Sağlık ve Güvenlik İşaretleri; değerlendirme
Derse Giriş 35 dk
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ünitesine giriş: İş Sağlığı ve Güvenliği Kuralları / Yangın Önleme Tedbirleri / Acil Durumlar / Çevre Koruma / Çalışma Alet ve Donanımları / Kişisel Koruyucu Donanımlar / Sağlık ve Güvenlik İşaretleri üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
Keşfetme 110 dk
İş Sağlığı ve Güvenliği: Atölye çalışma alanı öğrencilere tanıtılır, iş güvenliği kuralları, muhtemel iş kazaları ve meslek hastalıkları açıklanır. Çalışma alanının nasıl düzenleneceği gösterildikten sonra öğrencilerin gruplara ayrılarak çalışma alanını iş güvenliği kurallarına uygun şekilde düzenlemeleri istenir. Bu süreç gözlem formu ile takip edilerek değerlendirilebilir (E2.2, SDB2.2). Yangın önleme tedbirleri kapsamında atölyedeki yangın tehlikeleri öğrencilere açıklanır, yangın söndürücüler ve diğer yangınla mücadele ekipmanının kullanımı uygulamalı olarak gösterilir; ardından öğrencilerden yangın söndürme ekipmanını kullanmaları istenir. Süreç gözlem formu ile takip edilerek değerlendirilebilir (SDB3.3, D16.3). Atölyedeki muhtemel acil durumlar öğrencilere açıklanır, acil durum senaryoları oluşturularak acil durumlarda yapılması gerekenler uygulamalı olarak gösterilir; ardından atölyedeki muhtemel acil durum senaryolarından biri (deprem, yangın, kimyasal dökülmesi, atölyede karşılaşılabilecek iş kazaları vb.) seçilerek uygulama yapılması istenir. Öğrenci davranışları gözlem formu ile takip edilerek değerlendirilebilir (OB1, KB2.2). Çevrenin önemi öğrencilere açıklanır, atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeyecek şekilde yapılmasının gerekliliği vurgulanır; çevre koruma tedbirleri kapsamında atıkların depolanması, ayrıştırılması ve bertaraf edilmesi yöntemleri uygulamalı olarak gösterilir ve çalışma ortamında oluşan atıkların uygun şekilde depolanması, ayrıştırılması ve uzaklaştırılması öğrencilere yaptırılır. Bu süreç gözlem formu ile takip edilerek öğrencilerin uygulama becerileri değerlendirilebilir (D18.3, OB4). Çalışma alet ve donanımlarının bakımının yapılmaması durumunda ortaya çıkabilecek olumsuzluklar öğrencilere gösterilerek açıklanır. Bakım işlemlerinin nasıl yapılacağı uygulamalı olarak gösterildikten sonra öğrencilerden çalışma alet ve donanımlarının bakımlarını yapmaları istenir. Süreç kontrol listesi ile değerlendirilebilir (OB7). Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD) öğrencilere tanıtılır. İşin özelliğine göre kullanılması gereken kişisel koruyucu donanımların (KKD) nasıl kullanılacağı öğrencilere gösterilerek açıklanır; ardından öğrencilerden kurallara uygun şekilde KKD kullanımını göstermeleri istenir. Süreç kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Atölyede kullanılan güvenlik levhaları öğrencilere gösterilerek açıklanır, levhaların öğrenciler tarafından yorumlanması istenir. Süreç kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma yaprakları kullanılarak ölçülebilir (KB2.14). Güç Aktarma Organları: Öğrencilere aracı lifte alma işlemi emniyet kuralları açıklanarak uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden aracı lifte alma kurallarını uygulayarak emniyetli şekilde aracı lifte alıp kaldırmaları istenir (D16.3). Öğrencilere güç aktarma organlarının parçaları ve hareket akış sırası açıklanır. Öğrencilerden aracın çekiş tipini belirlemeleri ve güç aktarma organlarının sıralanış şemasını çıkarmaları istenir (SDB2.2, D16.3, OB1, OB4, KB2.4, KB2.5). Öğrencilerden sistem bileşenlerinin fiziki kontrollerini yapmaları ve yağ kaçaklarını nedenleri ile birlikte tespit etmeleri istenir (D3.3, D18.3, OB7, KB2.16, KB3.1). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Kavrama Sistemleri: Öğrencilere kavrama kumanda sisteminin görevi ve parçaları açıklanır, bunların kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden, kavrama sistemini gözle kontrol etmeleri istenir (OB4, KB2.2). Öğrencilerden hidrolik debriyaj kumanda sistemini sökmeleri, gözle kontrollerini yapmaları, debriyaj hidroliğinin seviyesini ve sızıntı kontrolünü yapmaları istenir (OB4). Öğrencilere kavrama sisteminin araçtan sökülmesi, parçalarının kontrolleri ve tekrar takılması uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden grup arkadaşları ile beraber kavrama tertibatı ve tork konvertörünü araçtan sökmeleri istenir (SDB2.2). Sökülen parçaların (baskı plakası, debriyaj balatası, bilye ve tork konvertör statoru) kontrollerini yapmaları ve arızaları tespit etmeleri istenir (SDB3.3, OB7, D3.3). Öğrencilerden hidrolik debriyaj hidroliğinin değişimi ile debriyaj bilyesinin ve tork konvertör yağının değişimini yapmaları istenir (D5.2, D18.3). Öğrencilerden onarım sonrası grup arkadaşları ile beraber, debriyaj diskinin merkezlenmesini yapmaları, kavrama tertibatı ve tork konvertörünü araca takmaları istenir. Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Mekanik Vites Kutuları: Öğrencilere mekanik vites kutularının görevi açıklanır, devir-moment ilişkisi hesaplama yapılarak gösterilir. Öğrencilerden gruplara ayrılarak içten yanmalı motorlarda neden vites kutusu kullanmanın gerektiği, dişli oranı, devir ve moment ilişkisi hakkında araştırma yapmaları istenir (OB1, D3.3, KB2.5, KB2.7, SDB2.2). Öğrencilerden mekanik vites kutularının ve kumanda mekanizmalarının yapısını ve parçalarını listelemeleri istenir (OB7). Öğrencilere mekanik vites kutularının görevi ve parçaları açıklanır. Sökülmeleri ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden işlem basamaklarını takip ederek iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun şekilde mekanik vites kutusunu sökmeleri istenir. Öğrencilerden grup hâlinde sökülmüş mekanik vites kutusunu dağıtarak içindeki parçaları incelemeleri istenir (E2.2). Öğrencilerden senkromeç, vites kilitleme mekanizması, dişli grubu, kayıcı manşon, ayırma çatalları, ayırma çatalı mili gibi elemanların aşınma kontrollerini sentil, kumpas, mikrometre gibi ölçü aletleri ile yapmaları ve fiziki durumunu gözle kontrol etmeleri istenir (OB4, KB2.16). Öğrencilerden kontrol ve ölçüm sonuçlarını liste hâline getirmeleri istenir. Öğrencilerden vites kutusunu toplayıp araç üzerine takmaları istenir. Vites kutusuna yağı doldurmaları ve yağın seviyesini kontrol etmeleri istenir. Vites kumanda mekanizmalarının ayarlarının yapılması uygulamalı olarak gösterilir.
Uygulama 160 dk
Öğrencilerden vites kumanda mekanizmalarının ayar ve fonksiyonlarının kontrol edilmesi istenir (D18.3, KB2.20, SDB3.3). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Otomatik Vites Kutuları: Öğrencilere otomatik vites kutularının çeşitleri, bu çeşitlerin görevi ve parçaları açıklanır. Öğrencilerden, otomatik vites kutularının mekanik vites kutularından farklı yönlerini sıralamaları istenir (OB1, KB2.7). Kullanılan yağın özellikleri açıklanır, yağ seviyesinin kontrolü ve eksik yağın tamamlanması uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden vites kutusu yağının seviyesini ve rengini kontrol etmeleri istenir (KB2.2, OB4, D3.3). Öğrencilerden otomatik vites kutularında en çok görülen arızaları araştırmaları istenir (KB2.4). Otomatik vites kutusunun sökülmesi ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden işlem basamaklarını takip ederek otomatik vites kutusunu sökmeleri ve kontrol etmeleri istenir (OB7). Öğrencilerden kontrol ve ölçüm sonuçlarını liste hâline getirmeleri istenir (SDB3.3). Öğrencilerden vites kutusunun toplanıp araç üzerine taktırılması istenir. Vites kutusuna yağı doldurmaları, yağ seviyesini kontrol etmeleri istenir (D5.2). Elektronik kontrollü hidrolik vites kutularının parçaları ve çalışması açıklanır. Aracı diyagnostik arıza teşhis cihazına bağlayarak sistemde elektronik arıza tespiti ve sistem testleri uygulamalı olarak açıklanır. Öğrencilerden elektronik kontrollü hidrolik vites kutulu aracı diyagnostik cihazına bağlayıp arızaları bulmaları istenir (E3.6). Vites kutusu yağ basıncı değerinin önemi açıklanır, değerin ölçümü uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden yağ basınç değerlerini manometre ile ölçmeleri, bu değerleri diyagnostik cihazdaki ve katalogdaki değerlerle karşılaştırmaları istenir. Otomatik vites kutusu hidrolik grubunun görevleri açıklanır. Sökülmesi ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden otomatik vites kutusu hidrolik grubunu sökmeleri, kontrollerini yapmaları ve toplamaları istenir (OB7, KB2.16, KB3.1). Otomatikleştirilmiş mekanik vites kutularının özellikleri ve vites değiştirme mekanizmasının çalışması açıklanır. Kavramaların ve vites değiştirme mekanizmasının kontrolleri uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden grup arkadaşları ile birlikte otomatikleştirilmiş mekanik sistemlerde kavramaların ve vites değiştirme mekanizmasının kontrollerini yapmaları istenir (KB2.20, D3.3, SDB3.3, SDB2.2). Öğrencilerden vites kutusu yağ seviyesini kontrol etmeleri ve yağı doldurmaları istenir. Öğrencilerden mekanik ve elektromekanik kumanda mekanizmalarının ayarlarının yapılması ve fonksiyonlarının kontrol edilmesi istenir (D5.2, D18.3). Sürekli değişken geometrili vites kutuların çalışma prensibi açıklanır ve parçaları tanıtılır. Diyagnostik cihazına bağlayıp arıza kontrolü uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden sürekli değişken geometrili vites kutularında ise kasnak, kayış-zincir sistemi gibi parçaları incelemeleri istenir (D3.3, SDB3.3). Öğrencilerden sürekli değişken geometrili vites kutulu aracı diyagnostik cihazına bağlayıp arızaları bulmaları istenir (OB7). Sürekli değişken geometrili vites kutusunun araçtan sökülmesi parçalara ayrılması ve kontrolleri uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden sürekli değişken geometrili vites kutusunu araçtan sökmeleri ve parçalarının kontrollerini yapmaları istenir. Öğrencilerden sürekli değişken geometrili vites kutusunu toplayıp araç üzerine takmaları istenir. Vites kutusuna yağı doldurmaları, yağ seviyesini kontrol etmeleri istenir (D18.3). Çift kavramalı otomatik vites kutularının çalışma prensibi açıklanır ve parçaları tanıtılır. Çift kavramalı otomatik vites kutusunun araçtan sökülmesi uygulamalı olarak gösterilir. Parçalar ayrılması ve kontrolleri uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden çift kavramalı otomatik vites kutusunu sökmeleri ve vites kutularında sistem parçalarını incelemeleri istenir. Öğrencilerden, çift kavramalı otomatik vites kutusu aracı, arızaları bulmaları istenir (OB7). Öğrencilerden çift kavramalı otomatik vites kutusunun toplanıp ve araç üzerine taktırılması istenir. Vites kutusuna yağı doldurmaları, yağ seviyesini kontrol etmeleri istenir (D18.3). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Şaft, Diferansiyel ve Akslar: Öğrencilere şaft, diferansiyel ve aksların çeşitleri, bu çeşitlerin görevi, parçaları açıklanır. Parçaların sökülmeleri ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden arkadaşları ile birlikte araç üzerinden şaftı sökmeleri istenir (D3.3, SDB2.2). Öğrencilerden, arkadaşları ile birlikte şaftların mafsal ve askı bilyelerindeki boşluk ve ses kontrollerini yapmaları istenir. Öğrencilerden şaftın balans kontrolünü yapmaları istenir (OB4, D3.3). Öğrencilerden arkadaşları ile birlikte araç üzerinden diferansiyeli sökmeleri istenir. Öğrencilerden diferansiyel dişlilerindeki aşınmayı kontrol etmeleri ve diferansiyel ayarlarını komparatör ile yapmaları istenir. Öğrencilerden yapılan ölçümlerin sonuçlarını tablo hâline getirmeleri istenir (SDB3.3, OB7, D16.3, KB3.1). Aksların iç ve dış mafsallarındaki boşlukların ve rulmanlardaki seslerin kontrol edilmesi istenir. Aks körüklerinin görsel kontrollerini yapmaları, sızıntı olup olmadığını araştırmaları istenir (OB4). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Direksiyon Sistemleri: Öğrencilere direksiyon sistemlerinin çeşitleri, bu çeşitlerin görevi parçaları açıklanır. Sökülmeleri kontrolleri ve ayarları uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden, direksiyon sisteminin elle ve gözle kontrollerini ve direksiyon simidinin ortalaması ayarı yapmaları istenir (OB7, KB2.2). Mekanik direksiyon sisteminde dişli kutusu araçtan söküp dağıtmaları istenilebilir. Dişli aşınmalarını ölçmeleri ve kramayer dişli boşluk ayarı yapmaları istenir (OB7, SDB3.3, SDB2.2). Öğrencilerden hidrolik yardımlı direksiyon sisteminde hortumları, bağlantıları ve hidrolik pompa tahrik kayışı ile yağ seviyesini kontrol etmeleri istenir (E2.2). Öğrencilerden elektrik yardımlı direksiyon sisteminde arıza tespit cihazı ve avometre kullanılarak direksiyon açı, tork sensörleri ve elektrik motoru gibi parçaların kontrolleri yapmaları istenir (OB7). Direksiyon sistemindeki yardımcı güvenlik sistemlerinin görevleri açıklanır, kontrolleri uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden, direksiyon sistemlerindeki pasif güvenlik sistemlerinin, yön kontrol sistemlerinin, dört tekerlek yön kontrol sistemlerinin kontrollerini yapmaları istenir (OB7, KB3.1). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Süspansiyon Sistemleri: Öğrencilere süspansiyon sisteminin görevi parçaları açıklanır, kontrolleri uygulamalı gösterilir. Öğrencilerden süspansiyon sisteminin gözle ve arıza tespit cihazı ile kontrollerini yapmaları istenir (D3.3). Süspansiyon elemanlarının görsel kontrollerini ve boşluk testlerini yapmaları, amortisörlerde sızıntıyı; salıncak, burç, helezon yay, süspansiyon kolları, burulma çubukları ve denge çubuklarındaki boşlukları tespit etmeleri ve gerekli durumlarda değiştirmeleri istenir (OB4, SDB2.2, OB1). Aktif (elektronik kontrollü) süspansiyon sistemlerinin yapısı, parçaları ve çalışması açıklanır. Sistem kontrolleri ve arıza tespiti cihaz ile tespiti uygulamalı olarak yapılır. Ayar işlemleri açıklanır. Öğrencilerden, aktif (elektronik kontrollü) süspansiyon sistemleri için, arıza tespit cihazı ile detaylı kontroller yapmaları, kompresör ve havalı körüklerin sızıntılarını test etmeleri, arızalı sensörler ve parçalar tespit etmeleri istenir. Havalı körük ve sensörlerin değişimleri ve yükseklik ayarı yapmaları istenir (OB7, SDB3.3, KB3.1). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Ön Düzen ve Tekerlekler: Öğrencilere ön düzen ve tekerleklerin görevi ve parçaları açıklanır, kontrollerinin ve balans ayarının yapılması uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden, lastiklerin aşınma miktarını derinlik ölçer ile ölçmeleri, aşınma durumunu gözle kontrol etmeleri, lastik hava basınçlarını kontrol etmeleri ve lastik basınç kontrol sistemi arıza tespit cihazıyla incelemeleri istenir (OB4, OB7, OB1, D3.3, SDB3.3). Tekerlekleri araçtan sökmeleri balansını yapmaları ve tekrar takmaları istenir (D18.3). Araç üzerindeki rot başları, rotiller, rot milleri, tekerlek rulmanları, denge kolları ve viraj denge çubuğu bağlantılarının kontrollerini ve değişimlerini yapmaları istenir (SDB2.2). Ön düzen açıları açıklanır. Ön düzen ayar cihazı ile ön ve arka tekerlek açıları ayar işlemleri uygulamalı olarak gösterilir. Lastik aşınmalarının kontrolleri ve direksiyon sistemi kontrolleri ve aracın ön düzen açıları ölçülerek rot ayarlarını yapmaları istenir (SDB3.3, D16.3). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Fren Sistemleri: Öğrencilere fren sistemleri çeşitleri ve fren yardımcı sistemlerinin görevi ve parçaları açıklanır. Öğrencilerden fren hidroliği seviyesini, nem miktarının ölçümlerini ve görsel kontrollerini yapmaları istenir (OB4, OB7, KB2.2). Fren ana merkezi ve borularda sızıntı kontrolü yapmaları istenir (D3.3, SDB3.3). Diskli ve kampanalı fren sistemlerinin sökme kontrol ve bakım işlemleri uygulamalı olarak yapılır. Diskli ve kampanalı fren sistemlerinde balata ve disk / kampana kalınlıklarını ölçmeleri, aşınmış parçaların değişimine karar vermeleri ve parçaları değiştirmeleri istenir (SDB2.2, KB2.7). El freninin görevi ve çeşitleri açıklanır. El freni mekanizmalarının kontrolleri uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden el freni halatını kontrol edip ayarını yapmaları istenir. Elektromekanik park freni sistemlerinde arıza testi yapmaları istenir. Fren yardımcı sistem parçalarının görev ve kontrolleri açıklanır. Öğrencilerden fren servosunun vakum testini yapmaları, elektrikli fren servosunu arıza tespit cihazı ile kontrol etmeleri ve basınç sensörlerini avometre ile ölçmeleri istenir (OB7). Elektronik fren yardımcı sistemlerinin çeşitleri görevleri ve çalışmaları açıklanır. Sistemlerin kontrolleri uygulamalı olarak yapılır. Öğrencilerden ABS, patinaj, elektronik denge, elektronik fren kuvveti dağılımı sistemleri gibi fren yardımcı sistemlerinin kontrollerini arıza teşhis cihazları ve avometre kullanarak yapmaları ve sensörleri değiştirmeleri istenir (OB7, KB2.4). Havalı fren sisteminin görevleri ve parçaları açıklanır, kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerden havalı fren sistemlerinde arıza tespiti yapmaları, elektronik kumandalı havalı fren sisteminin testlerini yapmaları istenir. Retarderin görevi, çeşitleri ve çalışması açıklanır. Arıza tespiti ve kontrolleri uygulamalı olarak gösterilir. Hidrodinamik ve elektromanyetik retarderin arıza tespiti ile bakım ve onarımı yapmaları istenir (D16.3). Bu öğrenme biriminde yer alan uygulamalarda öğrenci yeterliği; kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Bilişsel konuların değerlendirilmesinde ise kısa cevap, boşluk doldurma, eşleştirme, balık kılçığı, zihin haritası, kontrol listesi yöntemlerinden uygun olanlar kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi gelişimlerini takip edebilmeleri için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir.
Sonuçlandırma 55 dk
Öğrencilerin "b) Atölyedeki güvenlik levhalarının öğrenciler tarafından yorumlanması istenir" düzeyine ulaşması gözlenir; eşleştirme Soruları ile değerlendirilir.
Farklılaştırma Boş
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Çalışma kâğıdı
- Kavram haritası şablonu
- Harita / atlas
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Hareket Kontrol Sistemleri Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Hareket Kontrol Sistemleri
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Ünite / Tema
- İş Sağlığı ve Güvenliği
- Konu
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kuralları / Yangın Önleme Tedbirleri / Acil Durumlar / Çevre Koruma / Çalışma Alet ve Donanımları / Kişisel Koruyucu Donanımlar / Sağlık ve Güvenlik İşaretleri
- Önerilen Süre
- 9 ders saati (360 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II DPO
Kazanımlar
Açıklamalar
- a) Atölye çalışma alanı tanıtılır.
- b) İş güvenliği kuralları açıklanır.
- c) Muhtemel iş kazaları açıklanır.
- d) Meslek hastalıkları açıklanır.
- e) İş güvenliği kurallarına uygun olarak çalışma alanının düzenlenmesi uygulamalı olarak gösterilir ve yaptırılır.
- a) Atölyedeki yangın tehlikeleri açıklanır.
- b) Yangın söndürücü ve diğer ekipmanın kullanımı uygulamalı olarak gösterilir ve yaptırılır.
- a) Atölyedeki muhtemel acil durumlar açıklanır.
- b) Çeşitli acil durum senaryoları oluşturulur, acil durumlarda yapılması gerekenler uygulamalı olarak gösterilir ve yaptırılır.
- a) Çevrenin önemi açıklanır.
- b) Atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeyecek şekilde yapılması gerektiği açıklanır.
- c) Atölyedeki atıkların toplanma ayrıştırma ve bertaraf edilme yöntemleri gösterilir ve yaptırılır.
- a) Çalışma alet ve donanımlarının bakımlarının önemi açıklanır.
- b) Çalışma alet ve donanımının bakımları yapılmazsa ortaya çıkacak olumsuzluklar gösterilir.
- c) Çalışma alet ve donanımlarının bakımları gösterilir ve yaptırılır.
- a) İşin özelliğine göre kullanılması gereken KKD (kişisel koruyucu donanım) tanıtılır.
- b) KKD'nin nasıl kullanılacağı uygulamalı olarak gösterilir ve kullanılması istenir.
- a) Atölyede kullanılması gereken güvenlik levhaları gösterilir ve açıklanır.
- b) Atölyedeki güvenlik levhalarının öğrenciler tarafından yorumlanması istenir.
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
- Anlatım
- Soru-Cevap
- Problem Çözme
- Gösterip Yaptırma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Çalışma kâğıdı
- Kavram haritası şablonu
- Harita / atlas
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Hareket Kontrol Sistemleri Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
İş Sağlığı ve Güvenliği Kuralları / Yangın Önleme Tedbirleri / Acil Durumlar / Çevre Koruma / Çalışma Alet ve Donanımları / Kişisel Koruyucu Donanımlar / Sağlık ve Güvenlik İşaretleri ile ilgili günlük yaşamdan ya da meslekten bir örnek veya soru ile derse başlanır.
Güdüleme
İş Sağlığı ve Güvenliği Kuralları / Yangın Önleme Tedbirleri / Acil Durumlar / Çevre Koruma / Çalışma Alet ve Donanımları / Kişisel Koruyucu Donanımlar / Sağlık ve Güvenlik İşaretleri konusunun meslekteki ve günlük yaşamdaki yeri vurgulanır.
Gözden Geçirme
Öğrencilerin konuyla ilgili ön bilgileri sorularla yoklanır.
Derse Geçiş
Haftanın kazanımları öğrencilerle paylaşılır: Çalışma alanını iş güvenliği kurallarına uygun olarak düzenler. Yangın önleme tedbirlerini alır. Acil durum tedbirlerini alır. Çevre koruma ile ilgili tedbirleri alır. Çalışma alet ve donanımlarının bakımlarını yapar. Kişisel koruyucu donanımları uygun şekilde kullanır. Güvenlik levhalarını açıklar.
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Anlatım, soru-cevap ve gösterip yaptırma ile:
1) İş güvenliği kuralları açıklanır.
2) Muhtemel iş kazaları açıklanır.
3) Meslek hastalıkları açıklanır.
4) Çevrenin önemi açıklanır.
5) Çalışma alet ve donanımlarının bakımlarının önemi açıklanır.
6) Çalışma alet ve donanımının bakımları yapılmazsa ortaya çıkacak olumsuzluklar gösterilir.
7) İşin özelliğine göre kullanılması gereken KKD (kişisel koruyucu donanım) tanıtılır.
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Atölye/laboratuvar uygulaması (grup çalışması, öğretmen gözetiminde):
1) Atölye çalışma alanı tanıtılır.
2) İş güvenliği kurallarına uygun olarak çalışma alanının düzenlenmesi uygulamalı olarak gösterilir ve yaptırılır.
3) Atölyedeki yangın tehlikeleri açıklanır.
4) Yangın söndürücü ve diğer ekipmanın kullanımı uygulamalı olarak gösterilir ve yaptırılır.
5) Atölyedeki muhtemel acil durumlar açıklanır.
6) Çeşitli acil durum senaryoları oluşturulur, acil durumlarda yapılması gerekenler uygulamalı olarak gösterilir ve yaptırılır.
7) Atölye çalışmalarının çevreye zarar vermeyecek şekilde yapılması gerektiği açıklanır.
8) Atölyedeki atıkların toplanma ayrıştırma ve bertaraf edilme yöntemleri gösterilir ve yaptırılır.
9) Çalışma alet ve donanımlarının bakımları gösterilir ve yaptırılır.
10) KKD'nin nasıl kullanılacağı uygulamalı olarak gösterilir ve kullanılması istenir.
11) Atölyede kullanılması gereken güvenlik levhaları gösterilir ve açıklanır.
12) Atölyedeki güvenlik levhalarının öğrenciler tarafından yorumlanması istenir.
Özet
Haftanın konuları öğrencilerle birlikte özetlenir; bir sonraki dersin konusu duyurulur.
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Eşleştirme Soruları
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Zihin Haritası
- Balık Kılçığı
- Açık Uçlu Sorular
Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Grup çalışması gözlem formu
Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme
BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
- Belirtilen tarihlerde ve haftalarda, müfredat programına göre değişiklikler yapılabilir.
- Öğrenci merkezli öğretim yöntemleri ve teknikleri aktif olarak kullanılacaktır.
- Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde çeşitlilik sağlanacak ve süreç odaklı değerlendirme yapılacaktır.
- Bireysel farklılıklar dikkate alınarak öğretime yön verilecektir.
- Teknoloji entegrasyonu ile öğrenme süreçleri desteklenecektir.