1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: I. ve II. Dünya Savaşlarının Topluma Yansımaları Dolu
- Ders
- Sosyal Bilim Çalışmaları
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Tema / Ünite
- I. ve II. Dünya Savaşlarının Topluma Yansımaları
- Konu
- I. Dünya Savaşı’nın Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Açılardan Toplumlara Yansımaları
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu temada öğrencilerin, savaşların toplumların günlük yaşamlarını sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda büyük ölçüde etkilediğini; bu etkilerin olumlu ve olumsuz birçok değişime neden olduğunu fark etmeleri amaçlanmaktadır. Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta barış, dünyada barış!” veciz sözünden hareketle savaşların yarattığı yıkım ve acıların etkilerinin kavranması ve barışın korunmasının öneminin anlaşılması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
demografiekonomik krizinsan haklarıseferberliksivil halkProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
SBAB3. Tarihsel Empati (SBAB3.1. Tarihsel Bağlamsallaştırma), SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama
Diğer Derslerle İlişki MEB
Coğrafya, Edebiyat, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Balık Kılçığı
KANITLARI Bu temadaki öğrenme çıktıları; açık uçlu sorular, balık kılçığı, grup değerlendirme formu, öz değerlendirme formu, yansıtma yazısı ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden savaş döneminde yaşayan bir kişinin gözünden uzakta olan bir yakınına (cephedeki oğluna, başka ülkede olan kardeşine, savaşa katılan eşine vb.) mektup yazmaları istenebilir. Yazacakları mektupta savaşın yıkıcı ve dönüştürücü etkilerine, duygusal durumlara ve günlük hayattaki değişimlere yer vermeleri istenebilir. Hazırlanan mektup; tarihsel bağlamsallaştırma, kaynak kullanımı, kaynağı yorumlama, özgünlük, empati, çıkarımda bulunma gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Performans görevi: Performans görevi olarak öğrencilerden savaş döneminde yaşayan bir kişinin gözünden uzakta olan bir yakınına (cephedeki oğluna, başka ülkede olan kardeşine, savaşa katılan eşine vb.) mektup yazmaları istenebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin savaşların sonucunda devletlerin yıkılabileceğini, sınırlarının ve rejimlerinin değişebileceğini bildikleri kabul edilmektedir. Savaşların toplumların günlük yaşamında olumlu ve olumsuz birçok sonuçları olabileceğini bildikleri kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Tema kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular sorulabilir ve etkinlikler yaptırılabilir: Bir dünya savaşının sadece cephedeki askerleri değil toplumun her kesimini etkilediğini söyleyebilir miyiz? Neden? Bir ülkenin savaşa girmesi günlük yaşamı, aileleri, ekonomiyi ve eğitimi nasıl etkiler? “Dünya Savaşları ve Toplum ” merkeze yazılarak öğrencilerin zihin haritası oluşturmaları istenebilir. I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı’na katılan toplumların ekonomisi, eğitimi, günlük yaşamı ile ilgili doğru yanlış kartları hazırlanarak öğrencilere uygulanabilir.
Köprü Kurma MEB
Öğrencilere “Savaşlarla sınırlar değişince sınır dışında kalan topraklarda yaşayan insanların/toplumların yaşamı bu durumdan nasıl etkilenmiştir?” sorusu sorularak öğrencilerin görüşleri alınabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Gaziler Günü'ne (19 Eylül) değinilerek savaşın toplumlarda bıraktığı izler üzerine kısa bir sohbet yapılır (D19). Öğrencilere savaş yıllarında bir ailenin günlük yaşamının nasıl değişmiş olabileceği sorulur ve birkaç yanıt alınır. Ardından demografi, ekonomik kriz, seferberlik ve sivil halk kavramları etkileşimli tahtada hatırlatılır. Dersin amacı, I. Dünya Savaşı'nın toplumlara yansımalarını kanıtlarla incelemek ve dönemin koşulları içinde fark etmek olarak paylaşılır.
- Keşfetme25 dk
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı öncesindeki sınırlarını gösteren harita ile savaş sonrasında kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin sınırlarını gösteren harita etkileşimli tahtada karşılaştırmalı olarak sunulur (SBAB10.3). Öğrencilerden harita/atlas üzerinde sınır değişikliklerini belirlemeleri ve çıkarımlarını kanıt olarak not etmeleri istenir (SBÇ.III.1.1.a). Öğretmen toprak kayıplarının toplumlara etkisine ilişkin sorular yönelterek merak uyandırır (E1.1).
SBÇ.III.1.1 - Uygulama20 dkEtkinlik 1
Öğrencilerden toprak kayıplarının toplumun siyasi, sosyal ve ekonomik hayatındaki etkileri üzerine düşünmeleri istenir (E1.1). Öğrenciler gruplara ayrılır; gruplara savaş sırası ve sonrasında toplumların siyasi yapısı, sosyal yaşamı ve ekonomik faaliyetleri başlıkları inceleme konusu olarak verilir. Gruplara metin, görsel ve dijital içerik gibi kaynaklar dağıtılır; gruplar kaynaklardan kanıt çıkarır (OB1, OB2, SDB2.2) (SBÇ.III.1.1.a).
SBÇ.III.1.1 - 15 dkEtkinlik 2
Gruplar kanıtlarını balık kılçığı üzerinde düzenler; sonuçlar kılçığın başına, nedenler kılçıklara yazılır. Her grup, incelediği başlıktaki yansımaları dönemin şartlarıyla ilişkilendirerek sınıfa kısaca sunar (SDB2.1). Öğretmen diğer grupların sunumlarını dinlemelerini ve bulgularını kendi çalışmalarıyla birleştirmelerini ister (SBÇ.III.1.1.b).
SBÇ.III.1.1 - Sonuçlandırma10 dk
Gruplarca hazırlanan balık kılçıkları etkileşimli tahtada birlikte gözden geçirilir. Öğretmen siyasi, sosyal ve ekonomik yansımaların dönemin koşullarında nasıl ortaya çıktığını özetler (SBÇ.III.1.1.b). Öğrencilerden bu başlıklardan birini açık uçlu bir soruyla yanıtlamaları istenir. Grup çalışması, Grup Değerlendirme Formu ile öğrencilerin kendi katkıları ise Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirilir (D16).
SBÇ.III.1.1
Sınıf defteri: SBÇ.III.1.1 I. Dünya Savaşı’nın siyasi, sosyal ve ekonomik açılardan toplumlara…; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Gaziler Günü'ne (19 Eylül) değinilerek savaşın toplumlarda bıraktığı izler üzerine kısa bir sohbet yapılır (D19). Öğrencilere savaş yıllarında bir ailenin günlük yaşamının nasıl değişmiş olabileceği sorulur ve birkaç yanıt alınır. Ardından demografi, ekonomik kriz, seferberlik ve sivil halk kavramları etkileşimli tahtada hatırlatılır. Dersin amacı, I. Dünya Savaşı'nın toplumlara yansımalarını kanıtlarla incelemek ve dönemin koşulları içinde fark etmek olarak paylaşılır.
Keşfetme YZ 25 dk
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı öncesindeki sınırlarını gösteren harita ile savaş sonrasında kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin sınırlarını gösteren harita etkileşimli tahtada karşılaştırmalı olarak sunulur (SBAB10.3). Öğrencilerden harita/atlas üzerinde sınır değişikliklerini belirlemeleri ve çıkarımlarını kanıt olarak not etmeleri istenir (SBÇ.III.1.1.a). Öğretmen toprak kayıplarının toplumlara etkisine ilişkin sorular yönelterek merak uyandırır (E1.1).
Uygulama YZ 20 dk
Öğrencilerden toprak kayıplarının toplumun siyasi, sosyal ve ekonomik hayatındaki etkileri üzerine düşünmeleri istenir (E1.1). Öğrenciler gruplara ayrılır; gruplara savaş sırası ve sonrasında toplumların siyasi yapısı, sosyal yaşamı ve ekonomik faaliyetleri başlıkları inceleme konusu olarak verilir. Gruplara metin, görsel ve dijital içerik gibi kaynaklar dağıtılır; gruplar kaynaklardan kanıt çıkarır (OB1, OB2, SDB2.2) (SBÇ.III.1.1.a).
Uygulama YZ 15 dk
Gruplar kanıtlarını balık kılçığı üzerinde düzenler; sonuçlar kılçığın başına, nedenler kılçıklara yazılır. Her grup, incelediği başlıktaki yansımaları dönemin şartlarıyla ilişkilendirerek sınıfa kısaca sunar (SDB2.1). Öğretmen diğer grupların sunumlarını dinlemelerini ve bulgularını kendi çalışmalarıyla birleştirmelerini ister (SBÇ.III.1.1.b).
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Gruplarca hazırlanan balık kılçıkları etkileşimli tahtada birlikte gözden geçirilir. Öğretmen siyasi, sosyal ve ekonomik yansımaların dönemin koşullarında nasıl ortaya çıktığını özetler (SBÇ.III.1.1.b). Öğrencilerden bu başlıklardan birini açık uçlu bir soruyla yanıtlamaları istenir. Grup çalışması, Grup Değerlendirme Formu ile öğrencilerin kendi katkıları ise Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirilir (D16).
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Dijital içerik
- Harita / atlas
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Sosyal Bilim Çalışmaları Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Sosyal Bilim Çalışmaları
- Sınıf
- 11. Sınıf
- Ünite / Tema
- I. ve II. Dünya Savaşlarının Topluma Yansımaları
- Konu
- I. Dünya Savaşı’nın Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Açılardan Toplumlara Yansımaları
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Dijital içerik
- Harita / atlas
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Sosyal Bilim Çalışmaları Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Balık Kılçığı