12. Sınıf Bitkisel Yağ İşleme Yıllık Planı 2026-2027

12. Sınıf Bitkisel Yağ İşleme Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

12. sınıf Bitkisel Yağ İşleme dersi, Gıda Teknolojisi alanında haftada 5 ders saati okutulur; yıllık planında 2 öğrenme birimi, 180 ders saati ve 61 kazanım yer alır. Yıl, “Bitkisel Yağ Üretimi” öğrenme birimiyle başlar (Yağlı Tohumlara Uygulanan Ön İşlemler, Ham Yağın Elde Edilmesi, Ham Yağda Rafinasyon işlemi, Bitkisel Katı Yağ (Margarin) Üretim Teknolojisi); “Zeytinyağı Üretimi” öğrenme birimiyle biter (Zeytini Presleme, Zeytinyağının Tortu ve Kara Sudan Ayrılması, Ambalajlama ve Depolama).

• 12. Sınıf Bitkisel Yağ İşleme Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Gıda Teknolojisi 12. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Bitkisel Yağ İşleme Ders Bilgi Formu (DBF)
• Bitkisel Yağ İşleme Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Gıda Teknolojisi - Gıda Teknolojisi (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Bitkisel Yağ İşleme dersi 12. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 5 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Bitkisel Yağ Üretimi (112 ders saati)

  • 1. Yağlı Tohumlara Uygulanan Ön İşlemler
    • Yağlı tohumlara işleme tekniğine uygun ön işlemler uygular.
    • Yağ kaynaklarının sınıflandırılması sağlanır.
    • Yağların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin sıralanması sağlanır.
    • Yağlı tohumların bozulmaya yol açan etmenlerinin, yağlı tohumların depolama yöntemlerinin, temizlenmesini ve uygulanan ön işlemlerin sıralanması sağlanır.
    • Yağ eldesinde kullanılacak yağlık tohumların seçilmesi sağlanır.
    • Yağlı tohumların temizlenmesi sağlanır.
    • Kabuk kırma ve tohumdan ayrılma işlemlerinin yapılması sağlanır.
    • Tohum izini ezme ve tohumları kavurma işleminin yapılması sağlanır.
  • 2. Ham Yağın Elde Edilmesi
    • Yağlı tohumlardan farklı yöntemlerle yağ elde eder.
    • Pres yöntemi ile yağ eldesinde kullanılan preslerin sıralanması ve özelliklerinin açıklanması sağlanır.
    • Çözücü eksraksiyonu (solvent) ile yağ eldesinde kullanılan çözücülerin sıralanması ve özelliklerinin açıklanması sağlanır.
    • Prepesyon-ekstraksiyon yönteminin (düşük basınçta sıkma) açıklanması sağlanır.
    • Kuru yöntemle ve Yaş yöntemle mısır özü yağı üretiminin şematik olarak açıklanması sağlanır.
    • Ham yağın depolama ve saklama koşullarının açıklanması sağlanır.
    • Ham yağ depolarının özelliklerinin açıklanması sağlanır.
    • Presleme yöntemiyle yağ elde etmek için gerekli ayarlamaları yapması sağlanır.
    • Presleme yöntemiyle yağ elde etmesi sağlanır.
    • Çözücü ekstarksiyon yöntemiyle yağ elde edilecekse gerekli çözücü seçilmesi ve yağ elde edilmesi sağlanır.
    • Prepesyon-ekstraksiyon yöntemiyle yağ elde edilmesi sağlanır.
    • Mısır özü yağı üretilmesi sağlanır.
  • 3. Ham Yağda Rafinasyon işlemi
    • Ham yağda tekniğine uygun rafinasyon işlemini yapar.
    • Rafinasyonun tanımı, önemi ve aşamalarının açıklanması sağlanır.
    • Müsilaj (zamksı maddeler) giderme işleminin açıklanması sağlanır.
    • Asitlik gidermenin önemi, esası ve asitlik giderme yöntemlerinin açıklanması sağlanır.
    • Ağartma gidermenin önemi, esası ve ağartma giderme yöntemlerinin açıklanması sağlanır.
    • Koku giderme (Deoderizasyon) işleminin önemini, yöntemleri ve etkili faktörlerinin listelenmesi sağlanır.
    • Vinterizasyonun tanımı, önemi ve aşamalarının açıklanması sağlanır.
    • Müsilaj işleminde gerekli kontolleri yaparak giderme işleminin yapılması sağlanır.
    • Asitlik gidermede kullanılacak alkalinin boume derecesini saptayarak asitlik giderme işleminin yapılması sağlanır.
    • Yağın ağartılması işleminin yapılması sağlanır.
    • Deoderizasyon işleminin yapılması sağlanır.
    • Yağı soğutarak filtreleme işleminin yapılması sağlanır.
  • 4. Bitkisel Katı Yağ (Margarin) Üretim Teknolojisi
    • Tekniğine uygun bitkisel sıvı yağdan hidrojenasyon uygulanması ile margarin üretir.
    • Margarin üretiminde kullanılan ham maddelerin, margarin çeşitlerinin ve özelliklerinin, margarinin duyusal, fiziksel, kimyasal özelliklerinin, margarinin üretim aşamalarının açıklanması sağlanır.
    • Hidrojenezasyonun önemi ve ilkesinin açıklanması sağlanır.
    • Margarin üretimi için uygun hammadde ve yardımcı maddeleri seçilmesi sağlanır.
    • Bitkisel yağı katılaştırması sağlanır.
    • Emülsiyon için su ve yağ fazını, kullanılacak ingredientleri, emülsiyonlaştırma işlemini ve emülsiyonun soğutulması işlemini yapması sağlanır.
    • Isı değiştirici ayarlarının yapılması sağlanır.
    • Yağın işleme ünitesinde gerekli işlemlerin yapılmasını sağlanır.
    • Margarinin dinlendirilmesi sağlanır.

  2. Zeytinyağı Üretimi (68 ders saati)

  • 1. Zeytini Presleme
    • Üretim tekniğine uygun zeytini presler.
    • Zeytinin öneminin ve bileşiminin açıklanması sağlanır.
    • Zeytinyağının kimyasal yapısı ve duyusal, fiziksel özelliklerinin açıklanması sağlanır.
    • Zeytin hasat zamanı ve türünün yağ kalitesine etkisinin açıklanması sağlanır.
    • Zeytinleri temizlemenin yağ kalitesine etkisinin açıklanması sağlanır.
    • Zeytinlerin yıkama aşamalarının, yıkama sırasında dikkat edilecek hususların açıklanması sağlanır.
    • Zeytinyağı üretim yöntemlerini sıralar ve ilkelerini açıklaması sağlanır.
    • Zeytin hamurunun yoğrulmasının amacı ve işlem sırasında dikkat edilecek hususların açıklanması sağlanır.
    • Zeytinleri tekniğine uygun olarak temizler, değirmende kırar ve hamurun yoğurulması sağlanır.
  • 2. Zeytinyağının Tortu ve Kara Sudan Ayrılması
    • Üretim tekniğine uygun zeytinyağından tortu ve kara suyun ayrılmasını sağlar.
    • Tortu ve karasu ayırma yöntemlerinin anlatılması sağlanır.
    • Dekantörde gerekli işlemlerin yapılması sağlanır.
    • Karasu ve prina bileşimleri, özellikleri ve kullanım alanlarının sıralanması sağlanır.
    • Zeytinyağında filtrasyonun öneminin açıklanması sağlanır.
    • Karasuya ve pirinaya karışan yağ miktarlarının tespit edilmesi sağlanır.
    • Zeytinyağı içi uygun ayırma sistemini seçip, basınç ayarlarının yapılması sağlanır.
    • Zeytinyağının filtre edilmesi sağlanır.
  • 3. Ambalajlama ve Depolama
    • Zeytinyağını satışa hazırlar.
    • Zeytinyağların sınıflandırılması, kalitesine etki eden faktörleri, ambalajlanmasında kullanılan ambalaj çeşitlerini ve özelliklerini, depolama ve saklama koşullarını açıklaması sağlanır.
    • Zeytinyağı üretimi için uygun ambalajın seçilmesi, depolanması ve gerekli sıcaklık kontrollerinin yapılması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği ile çevre korumaya ilişkin önlemleri uygulayarak Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve tebliğlerine uygun yağlı tohumlardan bitkisel yağ üretimi, rafinasyon, bitkisel sıvı yağı hidrojene ederek katılaştırma, margarin üretimi, zeytinyağı üretimi ve satışa hazırlama ile ilgili bilgi ve becerilerinin kazandırılması amaçlanmaktadır.