10. Sınıf Maddede Temel Değişim ve Ölçümler Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Maddede Temel Değişim ve Ölçümler Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Maddede Temel Değişim ve Ölçümler dersi, Gıda Teknolojisi alanında haftada 4 ders saati okutulur; yıllık planında 7 öğrenme birimi, 144 ders saati ve 84 kazanım yer alır. Yıl, “Kütle Ölçümü” öğrenme birimiyle başlar (Madde, Kütle ve Uluslararası Kütle Birimleri); aradaki 5 öğrenme biriminin ardından “Maddede Kimyasal Değişim Hesaplamaları” öğrenme birimiyle biter (Asit, Baz ve Tuzlar; Kimyasal Tepkimelerde Enerji).

• 10. Sınıf Maddede Temel Değişim ve Ölçümler Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Gıda Teknolojisi 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Maddede Temel Değişim ve Ölçümler Ders Bilgi Formu (DBF)
• Maddede Temel Değişim ve Ölçümler Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Gıda Teknolojisi - Gıda Teknolojisi (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Maddede Temel Değişim ve Ölçümler dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Kütle Ölçümü (13 ders saati)

  • 1. Madde
    • Maddenin özelliklerinin açıklanması sağlanır.
    • Kütle ve ağırlık farkının açıklanması sağlanır.
    • Net, dara, brüt ağırlık problemlerinin çözümü sağlanır.
    • Net-dara- brüt ağırlık ölçümleri uygulamalarının yapılması sağlanır.
    • Farklı miktarlarda madde ile tartımlar yapılmasını uygulamalarının yapılması sağlanır.
  • 2. Kütle ve Uluslararası Kütle Birimleri
    • Uluslararası kütle birimlerinin açıklanması sağlanır.
    • Kütle birimlerini birbirine dönüştürme hesaplamalarının yapılması sağlanır.
    • Laboratuvarda kullanılan tartım araçlarının özelliklerini ve tartımda dikkat edilecek noktaların açıklanması sağlanır.
    • Tartım sonuçlarının diğer kütle birimlerine çevrilmesi sağlanır.

  2. Hacim Ölçümü (23 ders saati)

  • 1. Hacim ve Uluslararası Hacim Birimleri
    • Uluslararası hacim birimlerinin tanımlanması sağlanır.
    • Hacim birimlerini birbirine dönüştürme hesaplamalarının yapılması sağlanır.
    • Çeşitli miktarlardaki sıvılarda hacim ölçümü ve aktarma uygulamalarının yapılması sağlanır.
    • Ölçüm sonuçlarının diğer hacim birimlerine çevrilmesi sağlanır.
  • 2. Boyutları Belli Katılarda Hacim Ölçümü
    • Uluslararası uzunluk birimlerinin tanımlanması sağlanır.
    • Uzunluk birimlerini birbirine dönüştürme hesaplamalarının yapılması sağlanır.
    • Boyutları belli katıların hacim formüllerinin açıklanması sağlanır.
    • Boyutları belli katıların boyutlarının ölçülmesi sağlanır.
    • Boyutları belli düzgün şekilli katının hacminin formülle hesaplanması sağlanır.
    • Hacim ölçümü sonuçlarının diğer hacim birimlerine çevrilmesi sağlanır.
  • 3. Boyutları Belli Olmayan Katılarda Hacim Ölçümü
    • Arşimet ilkesinin açıklanması sağlanır.
    • Boyutları belli olmayan bir katının hacim ölçüm basamaklarının sıralanması sağlanır.
    • Boyutları belli olmayan katılarda hacim ölçümü uygulamalarının yapılması sağlanır.
    • Ölçüm sonuçlarının diğer hacim birimlerine çevrilmesi sağlanır.

  3. Yoğunluk ve Kıvam Ölçümü (49 ders saati)

  • 1. Boyutları Bilinen Katılarda Yoğunluk Ölçümü
    • Yoğunluk tanımının yapılması sağlanır.
    • Hacim, kütle, yoğunluk (özkütle), sıcaklık ilişkisinin açıklanması sağlanır.
    • Boyutları ölçülebilen katı maddelerin yoğunluğunu (özkütlesini) bulma uygulamaları yapılması sağlanır.
  • 2. Boyutları Bilinmeyen Katılarda Yoğunluk Ölçümü
    • Boyutları bilinmeyen katıların yoğunluk tayini işlem basamaklarının sıralanması ve açıklanması sağlanır.
    • Boyutları ölçülemeyen katı maddelerin hacmini bulma uygulamaları yapılması sağlanır.
  • 3. Laktodansimetre ile Sütte Yoğunluk Ölçümü
    • Laktodansimetrenin çalışma ilkesinin açıklanması sağlanır.
    • Laktodansimetre ile ölçme yapmada önemli noktaların sıralanması sağlanır.
    • Laktodansimetre ile sütte yoğunluk tayini uygulamaları yapılması sağlanır.
  • 4. Bomemetre (Baume) ve Salinometre ile Salamurada Yoğunluk Ölçümü
    • Bomemetre (Baume) ve Salinometrenin çalışma ilkesinin açıklanması sağlanır.
    • Bomemetre (Baume) ve Salinometre ile ölçme yapmada önemli noktaların sıralanması sağlanır.
    • Bomemetre (Baume) ve Salinometre ile salamurada yoğunluk tayini uygulamaların yapılması sağlanır.
  • 5. Alkolmetre ile Alkol Yoğunluğu Ölçümü
    • Alkolmetrenin çalışma ilkesinin açıklanması sağlanır.
    • Alkolmetre ile ölçme yapmada önemli noktaların sıralanması sağlanır.
    • Alkolmetre ile alkolde yoğunluk tayini uygulamaları yapılması sağlanır.
  • 6. Bailing Aerometresi ile Şeker Çözeltisindeki Şeker Yoğunluğu Ölçümü
    • Bailing aerometresinin çalışma ilkesinin açıklanması sağlanır.
    • Bailing aerometresi ile ölçme yapmada önemli noktaların sıralanması sağlanır.
    • Bailing aerometresi ile alkolde yoğunluk tayini uygulamaları yapılması sağlanır.
  • 7. Öksele ile Üzüm Şırasında Yoğunluk Ölçümü
    • Ökselenin çalışma ilkesinin açıklanması sağlanır.
    • Öksele ile ölçme yapmada önemli noktaların sıralanması sağlanır.
    • Öksele ile alkolde yoğunluk tayini uygulamaları yapılması sağlanır.
  • 8. Piknometre ile Sıvılarda Yoğunluk Ölçümü
    • Piknometre ile yoğunluk ölçüm ilkesinin açıklanması sağlanır.
    • Piknometre ile ölçüm yapımında önemli noktaların sıralanması sağlanır.
    • Piknometre ile çeşitli sıvı gıdaların yoğunluğunun belirlenmesi uygulamalarının yapılması sağlanır.
  • 9. Sıvılarda Viskozite Ölçümü
    • Viskozite ve kıvamı (konsistens) tanımının yapılması sağlanır.
    • Viskozite tüpü/ viskozmetre /göreli viskozite yöntemleri ile viskozite tayini yöntemlerinin açıklanması sağlanır.
    • Çeşitli gıdalarda, viskozite tayini uygulamaları yapılması sağlanır.

  4. Madde ve Mol (20 ders saati)

  • 1. Saf Madde ve Karışımlar
    • Element ve bileşik, karışım tanımlarının yapılması sağlanır.
    • Bileşik formüllerinin yazılması ve adlandırılması açıklanmasının yapılması sağlanır.
    • Element, bileşik, karışım arasındaki farkların açıklanması sağlanır.
    • Değerlik ve mol hesaplamalarının yapılması sağlanır.
    • Molekül setleri ile element ve bileşiklerin üç boyutlu yapılarının oluşumu uygulamalarının yapılması sağlanır.
  • 2. Homojen Karışımlar
    • Homojen karışımların özelliklerinin açıklanması sağlanır.
    • Homojen karışım uygulamalarının yapılması sağlanır.
  • 3. Heterojen Karışımlar
    • Heterojen karışımların özelliklerinin açıklanması sağlanır.
    • Heterojen karışım uygulamalarının yapılması sağlanır.

  5. Isı, Sıcaklık ve Hal Değişimi (11 ders saati)

  • 1. Isı ve Sıcaklık
    • Uluslararası sıcaklık birimlerinin tanımının yapılması sağlanır.
    • Uluslararası ısı birimlerinin tanımının yapılması sağlanır.
    • Isı ve sıcaklık karşılaştırması yapılması sağlanır.
    • Öz ısı ve ısı sığası kavramlarının açıklanması sağlanır.
    • Gıda endüstrisinde ısı aktarımının kullanım yerleri ve ısı aktarım araçlarının sıralanması sağlanır.
    • Isı alışverişi ile ilgili uygulamalar yapılması ve grafiğinin çizilmesi sağlanır.
  • 2. Hal Değişimi
    • Maddenin halleri ve hal değişimi ile ilgili terimlerin tanımının yapılması sağlanır.
    • Hal değişim grafiklerinin çiziminin yapılması sağlanır.
    • Hal değişimi ile ilgili önemli noktaları ve hal değişimine etki eden faktörlerin açıklanması sağlanır.

  6. Bileşik Oluşumu ve Hesaplamaları (14 ders saati)

  • 1. Elementlerden Bileşik Oluşturma
    • Atom, periyodik tablo, molekül, bileşik tanımlarının yapılması sağlanır.
    • Kimyasal ve fiziksel değişimin açıklanması sağlanır.
    • Kimyasal reaksiyon denklemlerinin yazılması veya tamamlanması sağlanır.
  • 2. Kimyasal Değişim Hesaplamaları
    • Kimyasal tepkimeleri denkleştirilmesi işleminin yapılması sağlanır.
    • Denklemlerde mol, kütle, hacim, N.Ş.A. hacim, mol-atom, tanecik ilişkilerinin açıklanması sağlanır.
    • Mol-kütle-hacim-tanecik sayısı-atom ağırlığı bağlantısının molekül setleri vb ile üç boyutlu yapısının oluşturulması sağlanır.
    • Tepkime denkleştirilmesi işleminin yapılması sağlanır.

  7. Maddede Kimyasal Değişim Hesaplamaları (14 ders saati)

  • 1. Asit, Baz ve Tuzlar
    • Asit, baz, tuz ve oksitlerin açıklanması sağlanır.
    • Konjuge (Eşlenik) Asit ve Baz çiftinin açıklanması sağlanır.
    • Asit ve bazların iyonlaşma denklemlerinin oluşturulması sağlanır.
    • pH ve pOH kavramlarının açıklanması sağlanır.
    • Nötrleşme, indikatörler, hidroliz ve tampon çözeltiler, amfoterlik kavramlarının açıklanması sağlanır.
    • Nötrleşme tepkimelerinin oluşturulması uygulamalarının yapılması sağlanır.
    • İndikatör çözeltilerin hazırlanması uygulamalarının yapılması sağlanır.
  • 2. Kimyasal Tepkimelerde Enerji
    • Endotermik ve ekzotermik reaksiyonların açıklanması sağlanır.
    • Endotermik ve ekzotermik reaksiyonların oluşturulması ve termometre ile sıcaklığının ölçülmesi sağlanır.
    • Isı hesaplamalarının yapılması sağlanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği ile çevre korumaya ilişkin önlemleri uygulayarak uluslararası ölçü sistemlerine uygun kütle, hacim, yoğunluk, kıvam ölçümü yapma ve maddedeki fiziksel, kimyasal değişimleri inceleme ile ilgili bilgi ve becerilerinin kazandırılması amaçlanmaktadır.