11. Sınıf Yem Analizleri Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Yem Analizleri Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Yem Analizleri dersi, Laboratuvar Hizmetleri alanının Gıda, Tarım ve Hayvan Sağlığı Laboratuvarı dalında haftada 3 ders saati okutulur; yıllık planında 5 öğrenme birimi, 108 ders saati ve 100 kazanım yer alır. Yıl, “Yem Numunesini Analize Hazırlama” öğrenme birimiyle başlar; “Yemlerde Kuru Madde ve Kül Analizleri”, “Yemlerde Protein Analizleri” ve “Yemlerde Yağ ve Karbonhidrat Analizleri” öğrenme birimlerinin ardından “Yemlerde Mineral Madde Analizleri” öğrenme birimiyle biter.

• 11. Sınıf Yem Analizleri Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Laboratuvar Hizmetleri 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Yem Analizleri Ders Bilgi Formu (DBF)
• Yem Analizleri Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Laboratuvar Hizmetleri - Gıda, Tarım ve Hayvan Sağlığı Laboratuvarı (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Yem Analizleri dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Yem Numunesini Analize Hazırlama (8 ders saati)

  • 1. Yemlerden Numune Alma
    • Karma yemlerden mevzuatına uygun yem numunesi alır.
    • Yemin tanımı yaptırılır.
    • Yemlerin sınıflandırması yaptırılır.
    • Rasyonun tanımı yaptırılır.
    • Kaba yem, kesif yem ve yem katkı maddeleri açıklatılır.
    • Yemlerden numune alımında kullanılacak araç gereçler hazırlatılır.
    • Yemlerden numune alımında numune alınacak ambalaj sayısı hesaplatılır.
    • Karma yemlerden yem numunesi aldırılır.
    • Yem numunesinin tutanak ve etiketleri yazdırılır.
  • 2. Yem Numunesini Analize Hazırlama
    • Yem numunesini mevzuatına uygun olarak analize hazırlar.
    • Laboratuvara gelen yem numunesinin gerekli kontrolleri yaptırılır.
    • Laboratuvara gelen yem numunesinin kayıt işlemleri yaptırılır.
    • Yeterli miktarda yem numunesini şahit olarak ayırtılır.
    • Yem numunesini uygun irilikte öğüttürülür.
    • Öğütülmüş yem numunesi analiz yapılıncaya kadar muhafaza edileceği kaplara aktarılıp, etiketleme yaptırılır.

  2. Yemlerde Kuru Madde ve Kül Analizleri (30 ders saati)

  • 1. Yemlerde Kuru Madde Tayini
    • Yem mevzuatına uygun, yemlerde kuru madde tayini yapar.
    • Yemin bileşimi açıklatılır.
    • Yemlerde yapılan analizler açıklatılır.
    • Yemlerde kuru madde ve nemin önemi açıklatılır.
    • Yemlerde kuru madde tayininde kullanılacak araç gereçler hazırlatılır.
    • Krozeler sabit tartıma getirtilir.
    • Yem numunesi etüvde kurutturulur.
    • Kurutulan yem numunesini desikatörde soğutulur, tartımı yaptırılır.
    • Yem numunesinin kuru madde ve nem miktarı hesaplatılır.
  • 2. Yemlerde Ham Kül Tayini
    • Yem mevzuatına uygun, yemlerde ham kül tayini yapar.
    • Yemlerde ham külün önemi açıklatılır.
    • Yemlerde ham kül tayininde kullanılacak araç gereçler hazırlatılır.
    • Porselen krozeler sabit tartıma getirilmesi sağlanır.
    • Yem numunesi kül fırınında yaktırılır.
    • Elde edilen kül desikatörde soğutulup tartımı yaptırılır.
    • Yem numunesinin ham kül ve organik madde miktarı hesaplatılır.
  • 3. Yemlerde HCL' de Çözünmeyen Kül Tayini
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde HCI'te çözünmeyen kül tayini yapar.
    • Yemlerde HCl'te çözünmeyen külün ne olduğu açıklatılır.
    • HCl'te çözünmeyen kül tayininde kullanılacak araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Yem numunesi yakılarak kül eldesi sağlanır.
    • Elde edilen kül HCl çözeltisi ile kaynatılıp filtre kâğıdından süzdürülür.
    • Filtre kâğıdı etüvde kurutup kül fırınında yaktırılır.
    • Kül desikatörde soğutup tartımı yaptırılır.
    • Yem numunesi HCl'te çözünmeyen kül miktarı hesaplatılır.

  3. Yemlerde Protein Analizleri (24 ders saati)

  • 1. Yemlerde Protein Tayini İçin Yaş Yakma
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde protein tayini için yaş yakma yapar.
    • Proteinin önemi açıklatılır.
    • Yemlerde ham protein tayininin yaş yakma işleminde kullanılacak araç gereçler ve kimyasallar hazırlatılır.
    • Yem numunesi Kjeldahl tüpüne aktarılıp gerekli kimyasallar ekledikten sonra yakma ünitesine yerleştirilip, yaş yakma işlemi yaptırılır.
  • 2. Yemlerde Protein Tayini İçin Destilasyon ve Titrasyon
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde protein tayini için destilasyon ve titrasyon yapar.
    • Yemlerde ham protein tayininin damıtma işleminde kullanılacak araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Yaş yakma işleminde tamamlanmış tüpler damıtma ünitesine yerleştirilip, damıtma işlemi yaptırılır.
    • Titrasyon işleminde kullanılacak araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Destilat titre edilip, yem numunesi ham protein miktarı hesaplatılır.
  • 3. Yemlerde Üre Tayini
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde üre tayini yapar.
    • Yemlerde ürenin önemi ve rasyona katılma miktarı açıklatılır.
    • Yemlerde üre tayininde kullanılacak araç gereçler ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Numune çözeltisi, kör çözelti, üre çözeltisi serileri hazırlatılır.
    • Hazırlanan çözeltilerden deney tüplerine aktarılarak analiz çözeltileri hazırlatılır.
    • Spektrofotometrede ölçümler yaptırılır, kalibrasyon eğrisi çizdirilir.
    • Numunenin üre miktarı hesaplatılır.
  • 4. Yemlerde Üreaz Aktivitesi Tayini
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde üreaz aktivitesi tayini yapar.
    • Yemlerde üreaz aktivitesinin kaynağı ve sebep olabileceği sonuçları açıklatılır.
    • Yemlerde üreaz aktivitesi tayininde kullanılacak araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Yeterli miktarda analiz numunesi tartılarak numune çözeltisi hazırlatılır.
    • Yeterli miktarda soya küspesi tartılarak şahit deneme için soya çözeltisi hazırlatılıp, hazırlanan şahit çözelti ve soya çözeltisinin titrasyonu yaptırılır.
    • Yem numunesinin üreaz aktivitesi hesaplatılır.

  4. Yemlerde Yağ ve Karbonhidrat Analizleri (28 ders saati)

  • 1. Yemlerde Ham Yağ Tayini
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde ham yağ tayini yapar.
    • Yemlerde yağın önemi açıklatılır.
    • Yemlerde ham yağ tayininde kullanılacak araç gereçler hazırlatılır.
    • Yem numunesi kartuşa aktarıp Soxhalet cihazına yerleştirilir ve ekstraksiyon işlemi yaptırılır.
    • Ekstraksiyon kapları kurutup tarttırılır.
    • Yem numunesinin ham yağ miktarı hesaplatılır.
  • 2. Yemlerde Ham Selüloz Tayini
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde ham selüloz tayini yapar.
    • Yemlerde ham selülozun önemi açıklatılır.
    • Yemlerde ham selüloz tayininde kullanılacak araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Yem numunesi gerekli kimyasallarla kaynattırılır.
    • Numune çözeltisi vakumlu süzme düzeneğinde cam süzgeçten süzdürülür.
    • Cam süzgeci etüvde kurutup kül fırınında yakarak aradaki ağırlık kaybı hesaplatılır.
    • Yem numunesinin ham selüloz miktarı hesaplatılır.
  • 3. Yemlerde Nişasta Tayini
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde nişasta tayini yapar.
    • Yemlerde nişastanın önemi açıklatılır.
    • Yemlerde nişasta tayininde kullanılacak araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Toplam optik sapma için numune çözeltisi hazırlatılır.
    • Etanol de çözünen maddelerin optik sapması için numune çözeltisi hazırlatılır.
    • Polarimetre ile çözeltilerin optik sapmaları ölçtürülür.
    • Yem numunesinin nişasta miktarı hesaplatılır.

  5. Yemlerde Mineral Madde Analizleri (18 ders saati)

  • 1. Yemlerde Tuz Tayini
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde tuz tayini yapar.
    • Yemlerde tuzun önemi açıklatılır.
    • Yemlerde tuz tayininde kullanılacak araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Yem numunesi tartılarak numune çözeltisi hazırlatılıp, çözeltinin titrasyonu yaptırılır.
    • Yem numunesinin tuz miktarı hesaplatılır.
  • 2. Yemlerde Fosfor Tayini
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde fosfor tayini yapar.
    • Yemlerde fosforun önemi açıklatılır.
    • Yemlerde fosfor tayininde kullanılacak araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Yem numunesi kül fırınında yakarak kül eldesi sağlanır.
    • Külden numune çözeltisi ve analiz çözeltisi hazırlatılır.
    • Fosfor çözelti serisi hazırlatılır.
    • Spektrofotometrede ölçümler yapılıp, kalibrasyon eğrisi çizdirilir.
    • Yem numunesinin fosfor miktarı hesaplatılır.
  • 3. Yemlerde Kalsiyum Tayini
    • Yem mevzuatına uygun yemlerde kalsiyum tayini yapar.
    • Yemlerde kalsiyumun önemi açıklatılır.
    • Yemlerde kalsiyum tayininde kullanılacak araç gereç ve çözeltiler hazırlatılır.
    • Yem numunesi kül fırınında yakılarak kül eldesi sağlanır.
    • Numune çözeltisi ve kalsiyum çözelti serisi hazırlatılır.
    • Alev fotometresinde ölçümler yaptırılıp, kalibrasyon eğrisi oluşturulup, yem numunesinin kalsiyum miktarın hesaplatılır.

  Dersin Amaçları

  • Bu ders ile öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak yemlerde mevzuat ve standartlarına uygun numune alma, numuneyi analize hazırlama ve yem analizleri yapma ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.