11. Sınıf Kent İçi Raylı Sistemler Yıllık Planı 2026-2027

11. Sınıf Kent İçi Raylı Sistemler Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

11. sınıf Kent İçi Raylı Sistemler dersi, Raylı Sistemler Teknolojisi alanının Raylı Sistem Araçları dalında haftada 3 ders saati okutulur; yıllık planında 8 öğrenme birimi, 108 ders saati ve 142 kazanım yer alır. Yıl, “Kent İçi Toplu Taşımacılığa Giriş” öğrenme birimiyle başlar (Demiryolu Tarihi, Kent İçi Raylı Sistemlerin Tarihi, Toplu Taşımacılığın Tanımı ve Gerekliliği vb.); aradaki 6 öğrenme biriminin ardından “Kent İçi Raylı Sistemlerde Sefer Hesaplama” öğrenme birimiyle biter.

• 11. Sınıf Kent İçi Raylı Sistemler Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Raylı Sistemler Teknolojisi 11. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Kent İçi Raylı Sistemler Ders Bilgi Formu (DBF)
• Kent İçi Raylı Sistemler Ders Materyali (DM)
• Ders İçeriği

  Raylı Sistemler Teknolojisi - Raylı Sistem Araçları (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Kent İçi Raylı Sistemler dersi 11. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 3 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Kent İçi Toplu Taşımacılığa Giriş (12 ders saati)

  • 1. Demiryolu Tarihi
    • Dünyadaki demiryolu gelişimi açıklanır.
    • Osmanlı döneminde demiryolunun gelişimi açıklanır.
    • Cumhuriyet döneminde demiryolunun gelişimi açıklanır.
  • 2. Kent İçi Raylı Sistemlerin Tarihi
    • Kent içi raylı ulaşım sistemlerinin tarihsel gelişimini açıklar.
    • Türkiye'deki kent içi raylı sistemlerin gelişimi açıklanır.
    • Kent içi raylı ulaşım sistemlerinin Türkiye'deki örnekleri açıklanır.
    • Kent içi raylı ulaşım sistemlerinin Dünya'daki örnekleri açıklanır.
  • 3. Toplu Taşımacılığın Tanımı ve Gerekliliği
    • Kent içi toplu taşımacılığın tanımı ve gerekliliğini açıklar.
    • Kent içi toplu taşımacılığın tanımı açıklanır.
    • Raylı sistem taşımacılığının kentlerdeki önemi açıklanır.
  • 4. Kentsel Ulaşımda Çeşitlilikler
    • Kentsel ulaşımda çeşitlilikleri açıklar.
    • Lastik tekerlekli taşımacılık (Özel Otomobil, Taksi-Dolmuş, Minibüs, Otobüs, Metrobüs, Troleybüs) açıklanır.
    • Deniz yolu taşımacılığı açıklanır.
    • Raylı sistem (Tramvay, Hafif Metro, Metro, Banliyö, Maglev, Monoray, Teleferik, Füniküler) taşımacılığı açıklanır.
    • Kent içi toplu taşıma araçları kıyaslanır ve üstünlükleri açıklanır.

  2. Kent İçi Raylı Sistemlerde Hat Bilgisi (18 ders saati)

  • 1. Demiryolu Unsurları
    • Demiryolu altyapı ve üstyapı elemanlarının önemini açıklar.
    • Altyapının tanımını ve altyapının unsurları açıklanır.
    • Üstyapının tanımını yapar ve elemanları açıklanır.
  • 2. Demiryolu Hat Geometrisi Terimleri
    • Demiryolunun geometrisini oluşturan parametreler arasındaki ilişkileri göz önünde bulundurup yolun durumunu değerlendirir.
    • Yola etki eden kuvvetler açıklanır.
    • Demiryolu geometrisini oluşturan elemanlar arasındaki ilişkiler açıklanır.
  • 3. Demiryolu Makasları
    • açıklar.
    • Makasların tanımını ve bölümleri açıklanır.
    • Kent içi raylı sistemlerde kullanılan makasların çeşitleri açıklanır.
  • 4. Tabela ve Yönlendirmeler
    • Demiryollarında kullanılan tabela ve yönlendirmeleri açıklar.
    • Trenin makas bölgesinden çıktığını gösteren işaretler açıklanır.
    • Kilometre işareti açıklanır.
    • Yüksek gerilim uyarı işaretleri açıklanır.
    • İstasyon duruş yeri işareti açıklanır.
    • Trenin istasyondan çıktığını gösteren işaretler açıklanır.
    • Ray hattı bölüm işaretleri açıklanır.
    • Makaslarda bekleme noktası işaretleri açıklanır.
    • Hat makas tanımlaması açıklanır.
    • Acilen dur, dur, ileri hareket ve geri git işaretleri açıklanır.

  3. Kent İçi Raylı Sistemlerde Güç Temini (18 ders saati)

  • 1. Cer Gücü Temini ve Dağıtımı
    • Raylı sistem araçlarının cer gücü temini ve dağıtımını açıklar.
    • Cer gücü temini ve dağıtımı açıklanır.
    • Orta gerilim hücreleri açıklanır.
    • Doğrultucu hücreler açıklanır.
    • Negatif dönüş hücresi açıklanır.
    • DC kesici hücreler açıklanır.
    • AG dağıtım sistemleri açıklanır.
    • SCADA sistemi açıklanır.
    • Jeneratörler açıklanır.
  • 2. Katener Sistemi
    • Kent içi raylı sistem araçlarının katener sistemini açıklar.
    • Konvansiyonel katener sistemi açıklanır.
    • Rijit katener sistemi açıklanır.
  • 3. 3.Ray Sistemi
    • Kent içi raylı sistemlerde 3. rayın çalışmasını açıklar.
    • 3. rayın yapısı, çalışması ve özellikleri açıklanır.
  • 4. APS Sistemi
    • Kent içi raylı sistemlerde APS sisteminin çalışmasını açıklar.
    • APS sisteminin yapısı, çalışması ve özellikleri açıklanır.
  • 5. Trenlere Elektrik Enerjisi Aktarımı
    • Trenlere elektrik enerjisi aktarımını açıklar.
    • Pantografın yapısı, çalışması ve özellikleri açıklanır.

  4. Kent İçi Raylı Sistemlerde Sinyalizasyon (15 ders saati)

  • 1. Sinyalizasyonun Sisteminin Tarihçesi
    • Raylı sistemlerde sinyalizasyonun amacını ve önemini açıklar.
    • Raylı sistemlerde sinyalizasyonun amacı açıklanır.
    • Sinyalizasyonun tarihsel gelişimi açıklanır.
    • Kent içi raylı sistemlerde kullanılan sinyal lambaları açıklanır.
  • 2. Sinyalizasyon Türleri
    • Kent içi raylı sistemlerde kullanılan sinyalizasyon türlerini açıklar.
    • Mekanik sinyaller açıklanır.
    • Elektronik sinyaller açıklanır.
    • İzole cebireli ray devreleri açıklanır.
    • Kodlu ray devreleri açıklanır.
    • Aks sayıcılı ray devreleri açıklanır.
    • Hareketli blok ray devreleri açıklanır.
  • 3. İnterloking Sistemini ve Kontrol Merkezi
    • Kent içi raylı sistemlerde interloking sistemini açıklar.
    • İnterloking sistemin yapısı, çalışması ve özellikleri açıklanır.
  • 4. Tren Koruma ve Kontrol Sistemleri
    • Kent içi raylı sistemlerdeki tren koruma ve kontrol sistemlerini açıklar.
    • ATS sistemi açıklanır.
    • ATC sistemi açıklanır.
    • ATP sistemi açıklanır.
    • ATO sistemi açıklanır.

  5. Kent İçi Raylı Sistem İşletmeciliği (12 ders saati)

  • 1. Maliyet Hesapları
    • Kent içi raylı sistem maliyet hesabı yapar.
    • Kent içi toplu taşıma sistemlerinde altyapı maliyeti açıklanır.
    • Kent içi toplu taşıma sistemlerinde işletme maliyeti açıklanır.
  • 2. İşletme Yapısı
    • Kent içi raylı sistem işletme yapısı ve organizasyon şemasını açıklar.
    • Raylı sistem işletmeciliğinin tanımı açıklanır.
    • Birimler hakkında bilgi verilir.
  • 3. Tren İşletmeciliği
    • Kent içi raylı sistemlerde tren işletmeciliğini açıklar.
    • Kumanda merkezi yapısı ve çalışması açıklanır.
    • Süpervisörün görevi açıklanır.
    • İletişim operatörünün görevi açıklanır.
    • Scada operatörünün görevi açıklanır.
    • Trafik operatörünün görevi açıklanır.
    • Depo trafik operatörünün görevi açıklanır.
    • Makinistin görev ve sorumlulukları açıklanır.
  • 4. İstasyon Hizmetleri
    • Kent içi raylı sistemlerde istasyonlarda yapılan hizmetleri açıklar.
    • İstasyonlarda verilen hizmetler ve sağladığı yararlar açıklanır.
    • İstasyonların yönetimi açıklanır.
    • Yolcu bilgilendirme, anons ve merkezi saat sistemi açıklanır.
    • Turnikeler, X-Ray cihazları, biletmatikler açıklanır.
    • İstasyon aydınlatma, asansörler ve yürüyen merdivenler açıklanır.
    • İstasyonlarda ilk müdahale ekipleri açıklanır.
    • İstasyonlarda temizlik hizmetleri açıklanır.

  6. Kent İçi Raylı Sistemlerde Eğitim (6 ders saati)

  • 1. Trafik İşletmesinde Eğitim
    • Kent içi raylı sistem trafik işletmesinde verilen temel eğitimi açıklar.
    • Oryantasyon eğitimi açıklanır.
    • Sistem emniyet bilgisi ve kurallar eğitimi açıklanır.
    • Güç bilgisi eğitimi açıklanır.
    • Hat bilgisi eğitimi açıklanır.
    • Sinyalizasyon ve haberleşme eğitimi açıklanır.
    • Araç bilgisi eğitimi açıklanır.
  • 2. Tren Sürücüsü Eğitimi
    • Kent içi raylı sistemlerde verilen tren sürücüsü eğitimini açıklar.
    • Tren sürücüsü adayı olma şartları açıklanır.
    • Tren sürücülerine uygulanan testler açıklanır.
    • Tren sürücüsü eğitimi açıklanır.

  7. Kent İçi Raylı Sistem Araçları (21 ders saati)

  • 1. Araç Numaraları, Araç Çeşitleri ve Araç Dizileri
    • Kent içi raylı sistem araçlarının numaraları ve yerlerini açıklar.
    • Kent içi raylı sistemlerde araç numaraları açıklanır.
    • Kent içi raylı sitemlerde kullanılan araçların çeşitleri açıklanır.
    • Araç dizisi oluşumu açıklanır.
  • 2. Araç Ekipmanları
    • Kent içi raylı sistem araçlarının ekipmanları açıklar.
    • Araç üstü ekipmanlar açıklanır.
    • Araç içi ekipmanlar açıklanır.
    • Araç altı ekipmanlar açıklanır.
  • 3. Aracın Sistemleri
    • sistemlerini açıklar.
    • Yüksek gerilim sistemi açıklanır.
    • Yardımcı güç sistemi açıklanır.
    • Bilgisayar sistemi açıklanır.
    • Frenleme sistemi açıklanır.
    • Kapı sistemi açıklanır.
    • Kuplaj sistemi açıklanır.
    • Cer sistemi açıklanır.
    • Klima sistemi açıklanır.
    • Makinist bilgilendirme sistemi açıklanır.
    • CCTV sistemi açıklanır.
    • Telsiz sistemi açıklanır.
    • Yangın ve duman algılama sistemi açıklanır.
  • 4. Tren Sürücüsü Kabini
    • Kent içi raylı sistem araçlarının tren sürücüsü kabinini açıklar.
    • Makinist kabininde bulunan panelleri ve düğmeler açıklanır.
  • 5. Aracın Sevk ve İdaresi
    • Kent içi raylı sistem araçlarının sevk ve idaresini yapar.
    • Aracın canlandırılmasını yapar.
    • Aracın söndürülmesini yapar.
    • Aracın park edilmesini yapar.
    • Aracın yolcu kapılarının kontrolünü yapar.
    • Aracı hareket ettirir.
    • Aracın birleştirilmesi ve çözülmesi sağlanır.

  8. Kent İçi Raylı Sistemlerde Sefer Hesaplama (6 ders saati)

  • 1. Sefer Tarifesi Hazırlama
    • Kent içi raylı sistemlerde sefer tarifesi hazırlamasını yapar.
    • Sefer tarifesi hazırlanırken dikkat edilecek kriterleri açıklanır.
    • Dönemsel, hafta içi ve hafta sonu sefer tarifesi hazırlanırken nelere dikkat edileceği açıklanır.
  • 2. Çalışma Çizelgesinin Hazırlanması
    • Kent içi raylı sistemlerde çalışma çizelgesinin hazırlamasını yapar.
    • Orer grafiğinin tanımını ve oluşturulması açıklanır.
    • Sefer tarifesi açıklanır.
    • Seferlerin grafiği açıklanır.
    • Görev numaraları açıklanır.
    • Makinist çalışma çizelgesi açıklanır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak kent içi raylı sistemlerdeki işletme yapısı, yapı ve tesisler, sinyalizasyon, haberleşme, enerji temini ve kent içi raylı sistemlerde kullanılan araçlar ile ilgili temel bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.