1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Sözün İnceliği Dolu
- Ders
- Türk Dili Ve Edebiyatı
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Tema / Ünite
- Sözün İnceliği
- Konu
- OKUMA • Tema içeriğine uygun bir şiir • Tema içeriğine uygun bir deneme
- Süre
- 5 ders saati (200 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Edebiyat dünyasına giriş niteliğindeki bu temada estetik değer, yaratıcılık, hayal gücü, imge, sembol, çağrışım gibi temel kavramlar üzerinden öğrencilere edebiyatın derinliklerini keşfetme fırsatı verilmesi amaçlanmaktadır. Edebî söyleyişin günlük söyleyişten farkı vurgulanır ve edebî eserlerde kullanılan her bir sözün özenle belirlendiğinin, sözlerin anlamı ve anlatımı doğrudan etkilediğinin farkına varılır. Sözün inceliğinin bir yandan metnin anlamını derinleştirdiği, diğer yandan da estetik bir deneyim yaşanmasına olanak tanıdığı üzerinde durularak edebiyatın güzel sanatlar içindeki yeri ve diğer disiplinlerle ilişkisi ele alınır. Öğrencilerin edebiyat ile tanıştığı bu temada edebî söyleyişin özellikleri Cumhuriyet Dönemi’nden başlanarak dil ve anlatım bakımından günümüze en yakın özellikleri taşıyan eserlerle sunulur. Okumada şiir ve deneme türlerinden birer metin tahlil edilir. Dinleme/izleme metni olarak bir mülakat incelenir. Bu türler üzerinden temaya özgü kavramlarla edebî eserlerde sözün inceliğine vurgu yapılması sağlanır.
Anahtar Kavramlar MEB
açık ve örtük iletiçağrışımedebî dilgerçeklikgünlük dilhayal gücüimgekurmacaProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
Metin Tahlili (Anlama): Okuma, Dinleme/İzleme; Edebiyat Atölyesi (Anlatma): Yazma, Konuşma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Müzik, Resim, Psikoloji, Sosyoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Zihin Haritası
- Öğrenme Günlüğü
- Karşılaştırma Tablosu
- Çoktan Seçmeli Sorular
Metin Tahlili (Anlama) Okuma ve Dinleme/İzleme • İzleme testi • Zihin haritası • Açık uçlu sorular • Kontrol listesi • Çıkış kartı (3-2-1) • Karşılaştırma tablosu • Öğrenme günlüğü Edebî söyleyişin inceliğini yansıtan metinlerde okumaya yönelik izleme testi, zihin haritası, açık uçlu sorular ve çıkış kartı kullanılabilir. Dinleme/izleme metinleri ile ilgili olarak da kontrol listesi ve karşılaştırma tablosu hazırlanabilir. Öz yansıtmada öz değerlendirme ile akran ve grup değerlendirmeleri yapılabilir. Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma ve Yazma • Öğrencilerin okudukları şiiri betimleyici bir paragrafa dönüştürmelerine yönelik bir performans görevi • Deneme metinlerinden hareketle düşünme tekniklerini kullanarak konuşma yapabilmelerine yönelik performans görevi Edebî söyleyişin inceliğini yansıtan metinlerde yazma sürecinde öğrencilere okudukları bir şiiri betimleyici paragrafa dönüştürmelerine ilişkin bir performans görevi verilir. Öğrencilerin bu çalışmaları dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Puanlama anahtarında ana duygu, yazma akıcılığı, betimleyici anlatım özellikleri (tasvir vb.), yazım ve noktalama vb. ölçütler yer alır. Konuşma sürecinde öğrencilere, düşünme tekniklerini kullanarak fikir geliştirmelerine yönelik bir performans görevi verilir. Grup çalışması olarak gerçekleştirilecek bu görev dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Puanlama anahtarında planlama, organizasyon, zaman yönetimi ve düşünsel süreçleri kontrol etme yetenekleri, grup çalışması vb. ölçütler dikkate alınır. Tema sonu değerlendirmesi için öğrenme günlüğü kullanılır..
Performans görevi: Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma ve Yazma • Öğrencilerin okudukları şiiri betimleyici bir paragrafa dönüştürmelerine yönelik bir performans görevi • Deneme metinlerinden hareketle düşünme tekniklerini kullanarak konuşma yapabilmelerine yönelik performans görevi Edebî söyleyişin inceliğini yansıtan metinlerde yazma sürecinde öğrencilere okudukları bir şiiri betimleyici paragrafa dönüştürmelerine ilişkin bir performans görevi verilir. Konuşma sürecinde öğrencilere, düşünme tekniklerini kullanarak fikir geliştirmelerine yönelik bir performans görevi verilir.
Temel Kabuller MEB
Bu temada öğrencilerin paragraf türlerini (betimleme paragrafı, çözümleme paragrafı vb.) bildiği, metin türleri ayrımını yaptığı, yazılı ve sözlü anlatım aşamalarının yanı sıra yazım ve noktalama kurallarını ve Türkçenin ses bilgisiyle ilgili temel kavram ve kurallarını bildiği kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğrencilerin temaya ilişkin temel kabullerini (ön bilgilerini) belirlemek için kısa cevaplı sorular, kavram haritası gibi yöntemler uygulanabilir.
Köprü Kurma MEB
Öğrencilerin önceki öğrenme yaşantılarından edindiği şiir, deneme ve mülakata ilişkin temel bilgileri, işlem basamakları ve becerileri bu temada öğreneceği içeriğe temel oluşturabilir. Öğrencilere edebiyatın dünyasıyla tanışarak estetik değer, yaratıcılık, hayal gücü, imge, sembol, çağrışım gibi temel kavramları içselleştirip edebiyatın derinliklerini keşfetme fırsatı sunulur. Böylece öğrencilerin edebî söyleyişin günlük dilden farkını anlamaları sağlanabilir. Bu temada edinilen yeni bilgilerle öğrencilerin kendi edebî çalışmalarını oluşturmalarına, topluluk önünde etkili sunumlar yapabilmelerine, edebiyat kulüplerine katılabilmelerine fırsat tanınabilir. Çevredeki edebî yansımalar fark ettirilerek edebiyatın gerçek yaşamdaki etkileşimlerini anlama becerisi kazandırılabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş20 dk
Öğrencilerden 'Sözün İnceliği' teması kapsamında okuyacakları şiir ve deneme metinlerinin başlıkları ile görselleri üzerinde durularak metnin içeriği, türü ve yazılış amacına yönelik tahminlerde bulunmaları (TDE2.1.1) istenir. Okuma amaçlarının belirlenmesi ve metindeki açık/örtük ileti ile imge kavramlarının ön bilgileri üzerinden tartışılması sağlanır.
- Keşfetme30 dkEtkinlik 1
Dikkat çekmek amacıyla yakın dönem bir Türk şiiri etkileşimli tahta aracılığıyla öğrencilere dinletilir (SDB2.1, SAB1, SAB3). Dinlenen şiirdeki estetik değerler (D7) ve sanatsal imgeler üzerine sınıfta tartışılır.
TDE2.1 - 30 dkEtkinlik 2
Öğrencilerden seçilen bir deneme metninin başlığı ve görsel öğeleri üzerinden türü ve içeriği hakkında tahmin yürütmeleri (TDE2.1.1) istenir. Metnin içeriğine dair oluşturulan görüşler sınıf içinde paylaşılır.
TDE2.1 - Uygulama20 dkEtkinlik 1
Öğrencilerden okuyacakları şiir ve deneme metinleri için uygun okuma yöntem ve stratejileri seçmeleri (TDE2.1.2) istenir. Seçilen stratejilerle metinlerin ilk bölümü okunur.
TDE2.1 - 20 dkEtkinlik 2
Okunan şiirdeki söz sanatları ve imgelerin yarattığı çağrışımlar (SAB3) üzerinde durulur. Öğrencilerden şiirin duygusal etkilerini ifade etmeleri istenir.
TDE2.1 - 25 dkEtkinlik 3
Deneme metni okunurken yazarın savunduğu düşünceler ve kullandığı dilin özellikleri (edebî dil vs. günlük dil) analiz edilir. Öğrencilerden metindeki ana fikirleri belirlemeleri istenir.
TDE2.1 - 25 dkEtkinlik 4
Öğrenciler gruplar halinde şiir ve deneme metinlerini karşılaştırma tablosu oluşturarak kıyaslarlar (SDB2.2). Farklı metin türlerinin ifade biçimleri tartışılır.
TDE2.1 - Sonuçlandırma30 dk
Öğrencilerden okudukları şiir ve deneme metinlerini estetik değer, duygu ve düşünce açılarından değerlendirdikleri birer kısa metin yazmaları veya bu metinlerden yola çıkarak görsel/dijital içerikler üretmeleri (E3.3) istenir. Öğrencilerin öğrenme süreçlerini değerlendirmeleri için öz değerlendirme formu doldurmaları sağlanır.
TDE2.1
Sınıf defteri: TDE2.1 “Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme; değerlendirme
Derse Giriş YZ 20 dk
Öğrencilerden 'Sözün İnceliği' teması kapsamında okuyacakları şiir ve deneme metinlerinin başlıkları ile görselleri üzerinde durularak metnin içeriği, türü ve yazılış amacına yönelik tahminlerde bulunmaları (TDE2.1.1) istenir. Okuma amaçlarının belirlenmesi ve metindeki açık/örtük ileti ile imge kavramlarının ön bilgileri üzerinden tartışılması sağlanır.
Keşfetme YZ 30 dk
Dikkat çekmek amacıyla yakın dönem bir Türk şiiri etkileşimli tahta aracılığıyla öğrencilere dinletilir (SDB2.1, SAB1, SAB3). Dinlenen şiirdeki estetik değerler (D7) ve sanatsal imgeler üzerine sınıfta tartışılır.
Keşfetme YZ 30 dk
Öğrencilerden seçilen bir deneme metninin başlığı ve görsel öğeleri üzerinden türü ve içeriği hakkında tahmin yürütmeleri (TDE2.1.1) istenir. Metnin içeriğine dair oluşturulan görüşler sınıf içinde paylaşılır.
Uygulama YZ 20 dk
Öğrencilerden okuyacakları şiir ve deneme metinleri için uygun okuma yöntem ve stratejileri seçmeleri (TDE2.1.2) istenir. Seçilen stratejilerle metinlerin ilk bölümü okunur.
Uygulama YZ 20 dk
Okunan şiirdeki söz sanatları ve imgelerin yarattığı çağrışımlar (SAB3) üzerinde durulur. Öğrencilerden şiirin duygusal etkilerini ifade etmeleri istenir.
Uygulama YZ 25 dk
Deneme metni okunurken yazarın savunduğu düşünceler ve kullandığı dilin özellikleri (edebî dil vs. günlük dil) analiz edilir. Öğrencilerden metindeki ana fikirleri belirlemeleri istenir.
Uygulama YZ 25 dk
Öğrenciler gruplar halinde şiir ve deneme metinlerini karşılaştırma tablosu oluşturarak kıyaslarlar (SDB2.2). Farklı metin türlerinin ifade biçimleri tartışılır.
Sonuçlandırma YZ 30 dk
Öğrencilerden okudukları şiir ve deneme metinlerini estetik değer, duygu ve düşünce açılarından değerlendirdikleri birer kısa metin yazmaları veya bu metinlerden yola çıkarak görsel/dijital içerikler üretmeleri (E3.3) istenir. Öğrencilerin öğrenme süreçlerini değerlendirmeleri için öz değerlendirme formu doldurmaları sağlanır.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Türk Dili Ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Türk Dili Ve Edebiyatı
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Ünite / Tema
- Sözün İnceliği
- Konu
- OKUMA • Tema içeriğine uygun bir şiir • Tema içeriğine uygun bir deneme
- Önerilen Süre
- 5 ders saati (200 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Türk Dili Ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Materyali (MEB)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Açık Uçlu Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Zihin Haritası
- Öğrenme Günlüğü
- Karşılaştırma Tablosu
- Çoktan Seçmeli Sorular