1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Türk Dünyası Coğrafyası Dolu
- Ders
- Türk İslam Musikisi
- Sınıf
- 12. Sınıf
- Tema / Ünite
- Türk Dünyası Coğrafyası
- Konu
- Türk Dünyası
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Bu temada öğrencilerin Türk dünyasının genel coğrafi özellikleri hakkında bilgi toplayabilmeleri, Türk devletlerini sınıflandırabilmeleri, Türk dünyasının kültürel ve sanatsal miras unsurlarını sorgulayabilmeleri, Türk toplulukları ve Türk Devletleri Teşkilatı hakkında bilgi toplayabilmeleri amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
beşerî varlıkcoğrafi kültürcoğrafyaharitakültürsanatsal mirastarihtoplulukProgramlar Arası Bileşenler MEB
Diğer Derslerle İlişki MEB
Tarih, Coğrafya, Sosyoloji, Önce Sosyal Bilgiler, Ansiklopedik Bilgiler, Toplanan Bilgiler, Bilgiler ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Kavram Haritası
- Anlam Çözümleme Tablosu
- Bilgi Görseli (İnfografik Metin)
Öğrenme çıktıları; soru-cevap, tartışma, sunum, bilgi kartı, tablo hazırlama, kavram haritası, infografik (bilgi görseli), anlam çözümleme tablosu, listeleme, düşün-eşleş-paylaş, dijital sunum, araştırma, portfolyo, gözlem formu, grup değerlendirme formu, performans görevi, kontrol listesi, ürün değerlendirme formu ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden Türk dünyası coğrafyasına ait karşılaştırma kartları hazırlamaları veya Türk dünyası ve Türk toplulukları hakkında yazılı basında çıkmış tüm haberlerden bir seçki yaparak sınıfta duvar gazetesi oluşturmaları istenebilir. Performans görevi değerlendirmede kontrol listeleri, ürün değerlendirme formu, grup değerlendirme formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.
Performans görevi: Öğrenme çıktıları; soru-cevap, tartışma, sunum, bilgi kartı, tablo hazırlama, kavram haritası, infografik (bilgi görseli), anlam çözümleme tablosu, listeleme, düşün-eşleş-paylaş, dijital sunum, araştırma, portfolyo, gözlem formu, grup değerlendirme formu, performans görevi, kontrol listesi, ürün değerlendirme formu ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden Türk dünyası coğrafyasına ait karşılaştırma kartları hazırlamaları veya Türk dünyası ve Türk toplulukları hakkında yazılı basında çıkmış tüm haberlerden bir seçki yaparak sınıfta duvar gazetesi oluşturmaları istenebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin temel coğrafya kavramlarını bildikleri, kültür ve sanat denildiği zaman fikir sahibi oldukları kabul edilir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğrencilere tema kapsamında aşağıdaki rehber sorular sorulabilir: 1. Türk dünyası hangi bölgeleri kapsar? 2. Türk devletlerini hangi özelliklerine göre ayırırız? 3. Bir devletin Türk devleti sayılabilmesi için hangi özelliklere ve değerlere sahip olması gerekir? 4. Türk dünyasında sizi en çok etkileyen kültürel öge nedir? 5. Türk Devletleri Teşkilatı niçin kurulmuştur?
Köprü Kurma MEB
Derse başlarken öğrencilerin daha önce sosyal bilgiler, tarih veya coğrafya derslerinde öğrendikleri kavramlar hatırlatılabilir. “Devlet, topluluk, coğrafya, iklim, kültür” gibi temel kavramların öğrencilerde nasıl şekillendiği üzerine kısa bir sohbet yapılabilir. “Türk dünyası ifadesini hiç duydunuz mu, bu kavram size ne çağrıştırıyor?”, “Bir milletin yaşadığı coğrafya, o milletin hayatını nasıl etkiler?”, “Farklı bölgelerde yaşayan Türk topluluklarının ortak özellikleri neler olabilir?”, “Türk dünyasında sanatın birleştirici rolü nedir?” gibi sorularla öğrencilerin mevcut bilgi birikimleri ile yeni öğrenme hedefleri arasında anlamlı bir bağ kurmaları sağlanabilir. Öğrenciler, Türk dünyasının coğrafi yayılımını fark ederken aynı zamanda bu coğrafyada yaşayan devletlerin sınıflandırılabileceğini, farklı kültürler ve sanatsal mirasların ortaya çıktığını, bu toplulukların bir çatı altında birleştiğini (Türk Devletleri Teşkilatı) keşfedebilir.
TDTİM.1.1. “Türk dünyası denince hangi bölgeler aklınıza geliyor?” sorusu sorularak öğrencilerin dikkatinin konuya odaklanması sağlanır (E1.1). Öğrencilerin harita, atlas, dijital harita uygulamaları, ansiklopedi, video, belgesel gibi kaynaklara yönelmesi teşvik edilir. Öğrenciler 3-4 kişilik gruplara ayrılarak hangi araçların bilgiye ulaşmak için uygun ve güvenilir olduğunu tartışır ve yararlanacakları kaynakları belirler (E3.1, SDB2.2). Her grup, seçtiği aracı neden tercih ettiğini tartışarak kısa bir sunum hazırlar (D16.3, E2.2). Süreç boyunca öğrencilerin kaynak seçme becerilerinin takibi gözlem formu, grup değerlendirme ve bireysel öz değerlendirme araçları ile gerçekleştirilebilir. Öğrenciler, seçtikleri bilgi kaynaklarını (harita, dijital atlas, çevrim içi veri tabanları, ansiklopedi, belgesel vb.) kullanarak Türk dünyasının genel coğrafi özelliklerine (iklim, yeryüzü şekilleri, nüfus dağılımı, su kaynakları, doğal zenginlikler vb.) dair bilgi toplar (OB2). Her grup kendi konusuna yönelik içerikleri inceleyerek temel bilgileri not eder ve seçtiği bölgeyle ilgili bir coğrafi bilgi kartı hazırlar (E2.2, SDB2.2). Öğrenciler, buldukları bilgileri sınıfta sözlü olarak sunar veya dijital bir pano üzerinde paylaşırlar (D16.3). Öğretmen, öğrencilerin hazırladığı sunumları ürün değerlendirme formu ile değerlendirebilir. Öğrenciler, topladıkları coğrafi bilgilerin doğruluğunu değerlendirmek üzere harita uygulamaları, ansiklopedik bilgiler, akademik dijital platformlar, TÜİK, uluslararası coğrafi veri siteleri vb. farklı kaynaklardan çapraz kontrol yapar (SDB1.2). Gruplar, aynı konuya dair iki ya da üç farklı kaynaktan edindikleri bilgileri karşılaştırır; çelişen ya da eksik bilgileri öğretmen rehberliğinde tartışarak hangisinin daha güvenilir olduğunu belirler (E3.1, OB1). Öğrenciler doğruladıkları bilgileri grup içinde paylaşır. Her öğrenci ya da grup, seçtiği bir bölgeye ait iklim, yer şekilleri, doğal kaynaklar, nüfus gibi temel coğrafi özellikleri net ve anlaşılır biçimde bir poster, bilgi kartı, dijital sunum ya da infografik hâline getirir (OB1). Hazırlık sürecinde öğrenciler görevlerini dikkatli ve düzenli bir biçimde yerine getirmeye teşvik edilir (D3.4, E2.2). Üretilen içerikler sınıf ortamında paylaşılır, diğer öğrencilerin çalışmalarıyla karşılaştırılır ve birlikte değerlendirilir. Öğretmen, öğrencilerin süreci nasıl yürüttüğünü gözlemler.
TDTİM.1.2. Öğretmenin “Birden fazla Türk devleti varsa onları hangi özelliklerine göre gruplandırabiliriz?” sorusuyla ders başlatılır. Öğrenciler düşün-eşleş-paylaş tekniğini kullanarak fikirlerini paylaşır, ardından gruplara ayrılarak belirlenen ölçütleri tartışır. Her grup seçtiği ölçütleri neden tercih ettiğini kısa bir gerekçeyle açıklar ve sınıfla paylaşır (E3.1, OB5). Süreç, grup değerlendirme ve öz değerlendirme formlarıyla izlenebilir. Öğrenciler, daha önce belirledikleri ölçütlere göre Türk devletlerini sınıflandırır. Her grup kendi ölçütüne göre ülke listelerini hazırlar (D16.3). Örneğin coğrafi konuma göre Asya ve Avrupa'da yer alan devletleri dil ailesine göre ayırır (E3.1, OB1). Öğrencilerden bu bilgileri tablo veya kavram haritaları ile sınıflandırarak görselleştirmeleri istenir. Öğrenciler, belirledikleri özelliklere göre ayrıştırdıkları Türk devletlerini tasnif eder (SDB1.2). Öğrenciler tasniflerini gerekçeleriyle açıklayarak sunar. Öğretmen, öğrencilerin açıklamalarındaki mantık, kaynak kullanımı ve sunum becerilerini gözlem formlarıyla değerlendirebilir. Öğrenciler, hazırladıkları sınıflandırmaları etiketleyerek düzenler. Düzenleme, harita üzerine renk kodları yerleştirme, dijital tabloya başlıklar ekleme ya da kültürel ögeleri tanımlama biçiminde olabilir. Öğrenci, sınıflandırmasını sade, anlaşılır ve işlevsel hâle getirir. Üretilen içerikler sınıf panosunda ya da dijital platformda paylaşılır (E2.2, D16.3).
TDTİM.1.3. Dersin başında öğrencilere “Kültürel miras nedir?” sorusu yöneltilerek kavram üzerine kısa bir beyin fırtınası yapılır. Öğretmen, öğrencilerin bireysel ilgi alanlarını harekete geçirecek görsel ya da sesli içerikler sunar. Öğrencilerden bu içerikler arasından dikkatlerini çeken bir kültürel veya sanatsal miras unsurunu belirlemeleri ve neden bu konuyu seçtiklerini yazılı ya da sözlü olarak ifade etmeleri istenir (E1.1, E3.1, SDB1.2). Öğrenciler, seçtiği konuyla ilgili bilgi toplama sürecine başlar. Bu süreçte dijital ansiklopedi, belgesel, müze arşivleri ve akademik içeriklerden yararlanabilir. Öğrenciler elde ettikleri bilgileri ilgi alanı doğrultusunda sınıflandırarak not eder. Süreç, öz değerlendirme ve öğrenci gözlem formu ile takip edilebilir. Öğrenciler elde ettikleri bilgileri karşılaştırmalı kaynak taraması yaparak değerlendirir. Aynı konuda farklı kaynaklardan ulaştığı bilgilerin tutarlılığını inceler; bilgi güncelliği, yazar kimliği, kaynağın niteliği gibi ölçütlerle değerlendirme yapar (E3.1, OB1). Öğrenci, doğruluğundan emin olduğu bilgileri ayırarak kendi bilgi havuzunu oluşturur ve kısa bir yazılı rapor hazırlar. Öğrenciler, araştırdığı kültürel ya da sanatsal ögeyi yalnızca tanımlamakla kalmaz; bu ögenin toplumdaki yeri, işlevi ve taşıdığı değerler üzerine kişisel çıkarımlarda bulunur (D16.3). Seçilen bir müzik türünün hangi toplumsal ihtiyaçlara yanıt verdiği ya da bir motifin kültürel bellekte neyi temsil ettiği üzerine yorum yapılır. Öğrenciler; edindiği çıkarımları kısa bir metin, kavram haritası ya da görsel yansıtma biçiminde ifade eder (E3.1, OB5).
TDTİM.1.4. Öğretmen, “Türk toplulukları ve Türk Devletleri Teşkilatı hakkında en doğru bilgiyi nereden buluruz?” sorusuyla derse başlar. Öğrenciler bireysel olarak düşündükleri kaynakları listeler ve ardından gruplar hâlinde fikirlerini paylaşır. Her grup, önerilen bilgi araçlarını sınıflandırır ve en uygun aracı seçerek kısa sunumlar hazırlar (SDB3.3). Süreç, grup gözlemi ve öz değerlendirme araçlarıyla takip edilebilir. Öğrenciler kendi belirledikleri kaynaklardan araştırmalarını başlatarak Türk topluluklarının yaşadığı coğrafyalar, demografik özellikleri, kültürel yapıları ile Türk Devletleri Teşkilatının amacı, üyeleri ve faaliyet alanları hakkında bilgi toplar (SDB2.3). Toplanan bilgiler, sade ve özet bir şekilde bir araştırma dosyası, bilgi kartı veya kısa sunum şeklinde kaydedilir (E2.2, D16.3, SDB2.2). Öğrenciler, topladıkları bilgileri birden fazla kaynaktan karşılaştırarak doğruluklarını değerlendirir. Aynı konudaki farklı içerikler arasında tutarlılık kontrolü yapar ve güvenilirlik açısından kaynakları sorgular (E3.1, OB1, E2.2). Öğrenciler, grup içi tartışmalarla öğretmen rehberliğinde fikirlerini karşılaştırır ve ulaştıkları bilgilerin doğruluğundan emin olurlar. Öğrenciler, öğretmen rehberliğinde bireysel ya da grup olarak seçtiği Türk topluluğuna veya teşkilata ilişkin bilgileri sade ve açık biçimde kaydeder. Bu bilgiler bir bilgi kartı, dijital sunum, infografik ya da harita destekli tablo şeklinde düzenlenebilir (OB1, D16.3, E2.2). Hazırlanan içerikler sınıfta paylaşılır ve karşılıklı değerlendirme yapılır (D14.1). Performans görevi olarak öğrencilerden Türk dünyası coğrafyasına ait karşılaştırma kartları hazırlamaları veya Türk dünyası ve Türk toplulukları hakkında yazılı basında çıkmış tüm haberlerden bir seçki yaparak duvar gazetesi oluşturmaları istenebilir. Süreç, öğretmen gözlemi ve öğrenci öz değerlendirmeleriyle tamamlanabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada Türk dünyası haritasını gösterir ve öğrencilerden bildikleri Türk topluluklarını ve ülkelerini söylemelerini ister. Türk İslam Musikisi'nin bu coğrafyada oluşan sanatsal mirasla ilişkisine dikkat çekilir (OB5). Dersin amacının Türk dünyasının genel coğrafi özellikleri hakkında bilgi toplamak olduğu belirtilir; öğrencilerden merak ettikleri iki soruyu not etmeleri istenir (E1.1).
- Keşfetme25 dk
Öğrencilerden gruplar hâlinde Türk dünyasının iklim, yeryüzü şekilleri ve nüfus gibi coğrafi özelliklerine ulaşmak için ders kitabı, harita, ansiklopedi ve çevrim içi kaynaklardan hangilerini kullanacaklarını belirlemeleri istenir (TDTİM.1.1.a). Her grup belirlediği araçlarla kendisine verilen bölgeye ilişkin bilgileri bulur (TDTİM.1.1.b, KB2.6, OB2). Bulunan bilgiler grup içinde sınıflandırılır (KB2.5).
TDTİM.1.1 - Uygulama15 dkEtkinlik 1
Gruplar ulaştıkları bilgileri en az iki farklı kaynakla karşılaştırarak doğrular; tutarsız bilgilerde kaynağın güvenilirliği sorgulanır (TDTİM.1.1.c, KB2.8, OB1). Doğrulanamayan bilgiler, görev paylaşımı yapılarak yeniden araştırılır (SDB2.2, D16). Öğretmen grupları dolaşarak kaynak seçimine yönelik sorular sorar.
TDTİM.1.1 - 20 dkEtkinlik 2
Doğrulanan bilgiler gruplar tarafından harita üzerinde işaretlenir ve bilgi kartlarına kaynağıyla birlikte yazılarak kaydedilir (TDTİM.1.1.ç). Kayıtlar etkileşimli tahtada sırayla sunulur; diğer gruplar kendi kayıtlarıyla karşılaştırır (SDB2.3). Kartlar portfolyoya eklenmek üzere toplanır (D3).
TDTİM.1.1 - Sonuçlandırma10 dk
Grupların bilgi kartları etkileşimli tahtada birleştirilerek Türk dünyasının genel coğrafi özelliklerini gösteren ortak bir kavram haritası oluşturulur (TDTİM.1.1.ç). Öğrencilerden kontrol listesiyle kayıtlarının kaynak, doğrulama ve düzen ölçütlerini karşılayıp karşılamadığını değerlendirmeleri istenir (SDB3.3). Kayıtlar portfolyoya eklenir.
TDTİM.1.1
Sınıf defteri: TDTİM.1.1 Türk dünyasının genel coğrafi özellikleri hakkında bilgi toplayabilme; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Öğretmen, etkileşimli tahtada Türk dünyası haritasını gösterir ve öğrencilerden bildikleri Türk topluluklarını ve ülkelerini söylemelerini ister. Türk İslam Musikisi'nin bu coğrafyada oluşan sanatsal mirasla ilişkisine dikkat çekilir (OB5). Dersin amacının Türk dünyasının genel coğrafi özellikleri hakkında bilgi toplamak olduğu belirtilir; öğrencilerden merak ettikleri iki soruyu not etmeleri istenir (E1.1).
Keşfetme YZ 25 dk
Öğrencilerden gruplar hâlinde Türk dünyasının iklim, yeryüzü şekilleri ve nüfus gibi coğrafi özelliklerine ulaşmak için ders kitabı, harita, ansiklopedi ve çevrim içi kaynaklardan hangilerini kullanacaklarını belirlemeleri istenir (TDTİM.1.1.a). Her grup belirlediği araçlarla kendisine verilen bölgeye ilişkin bilgileri bulur (TDTİM.1.1.b, KB2.6, OB2). Bulunan bilgiler grup içinde sınıflandırılır (KB2.5).
Uygulama YZ 15 dk
Gruplar ulaştıkları bilgileri en az iki farklı kaynakla karşılaştırarak doğrular; tutarsız bilgilerde kaynağın güvenilirliği sorgulanır (TDTİM.1.1.c, KB2.8, OB1). Doğrulanamayan bilgiler, görev paylaşımı yapılarak yeniden araştırılır (SDB2.2, D16). Öğretmen grupları dolaşarak kaynak seçimine yönelik sorular sorar.
Uygulama YZ 20 dk
Doğrulanan bilgiler gruplar tarafından harita üzerinde işaretlenir ve bilgi kartlarına kaynağıyla birlikte yazılarak kaydedilir (TDTİM.1.1.ç). Kayıtlar etkileşimli tahtada sırayla sunulur; diğer gruplar kendi kayıtlarıyla karşılaştırır (SDB2.3). Kartlar portfolyoya eklenmek üzere toplanır (D3).
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Grupların bilgi kartları etkileşimli tahtada birleştirilerek Türk dünyasının genel coğrafi özelliklerini gösteren ortak bir kavram haritası oluşturulur (TDTİM.1.1.ç). Öğrencilerden kontrol listesiyle kayıtlarının kaynak, doğrulama ve düzen ölçütlerini karşılayıp karşılamadığını değerlendirmeleri istenir (SDB3.3). Kayıtlar portfolyoya eklenir.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Türk İslam Musikisi Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Türk İslam Musikisi
- Sınıf
- 12. Sınıf
- Ünite / Tema
- Türk Dünyası Coğrafyası
- Konu
- Türk Dünyası
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Türk İslam Musikisi Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Öz Değerlendirme Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Portfolyo / Elektronik Portfolyo
- Kavram Haritası
- Anlam Çözümleme Tablosu
- Bilgi Görseli (İnfografik Metin)